Στεγαστική κρίση: Νέα έξαρση στην Ελλάδα

Σε νέα έξαρση βρί­σκε­ται η στε­γα­στική κρίση στην Ελλάδα, με την κυβέρ­νηση να λαμ­βά­νει μόνο απο­σπα­σμα­τικά και ανε­παρκή μέτρα για την αντι­με­τώ­πιση του φαι­νο­μέ­νου. Η ενοι­κί­αση τα τελευ­ταία χρόνια έχει απο­δει­χθεί για πολλούς μια πανά­κριβη ανάγκη. Οι τιμές τραβούν συνεχώς την ανηφόρα ενώ όσοι ανα­ζη­τούν να μισθώ­σουν ακίνητο χαρα­κτη­ρί­ζουν εξω­πραγ­μα­τι­κές τις τιμές ακόμη και για παλιά μικρά σπίτια.

Όπως έδειξαν και τα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Μάιο, τα ενοίκια αυξή­θη­καν κατά 10,9% τον Μάιο του 2025, ενώ ο συνο­λι­κός κλάδος της στέ­γα­σης κατά 6%. Tο ζήτημα των τιμών κατοι­κιών και ενοι­κίων ανα­δει­κνύ­ε­ται σε μείζονα κοι­νω­νικό και οικο­νο­μικό κίνδυνο. Η ελλη­νική αγορά ακι­νή­των, μετά από μία δεκα­ε­τία συρ­ρί­κνω­σης και στα­θε­ρο­ποί­η­σης, εμφα­νί­ζει τα τελευ­ταία χρόνια σημάδια υπερ­θέρ­μαν­σης, τα οποία επι­τεί­νουν τις ήδη δύσκο­λες συν­θή­κες της στε­γα­στι­κής κρίσης στην Ελλάδα.

Την ίδια στιγμή, η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή κάνει ευθέως λόγο για στε­γα­στική κρίση στη χώρα μας (όπως περι­λαμ­βά­νε­ται στην έκθεση για το Ευρω­παϊκό Εξάμηνο) προσ­διο­ρί­ζο­ντάς την ως «κρίση της προ­σι­τό­τη­τας της κατοι­κίας» (housing affordability crisis). Σύμφωνα με την Κομι­σιόν «η υιο­θέ­τηση μιας ολο­κλη­ρω­μέ­νης στρα­τη­γι­κής στέ­γα­σης με χαρ­το­γρά­φηση του δια­θέ­σι­μου στε­γα­στι­κού απο­θέ­μα­τος και των αναγκών και λαμ­βά­νο­ντας υπόψη την περι­φε­ρειακή διά­σταση, θα συμ­βά­λει στη εξα­σφά­λιση οικο­νο­μικά προ­σι­τής στέ­γα­σης και στην αντι­με­τώ­πιση των προ­κλή­σεων στην προσιτή κατοι­κία με ολο­κλη­ρω­μένο τρόπο σε όλη την Ελλάδα».

Οι αυξή­σεις στα ενοίκια και η μείωση της ιδιο­κα­τοί­κη­σης

Την ίδια ώρα, η κυβέρ­νηση έχει αντι­με­τω­πί­σει το συγκε­κρι­μένο με ημί­με­τρα, όπως τα προ­γράμ­ματα «Σπίτι μου 1 και 2» κιαι την επι­δό­τηση ενοι­κίου, η οποία θα εφαρ­μο­στεί τον επόμενο Νοέμ­βριο. Παράλ­ληλα, οι τιμές ανε­βαί­νουν συνεχώς. Κατά την τελευ­ταία τετρα­ε­τία (Μάιος 2021-Μάιος2025), ο κλάδος της στέ­γα­σης έχει ανα­τι­μη­θεί κατά 22,6%, ενώ τα ενοίκια κατά 21,5%, σύμφωνα με τα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ

Παράλ­ληλα, τα ανεί­σπρα­κτα ενοίκια αυξή­θη­καν κατά 23% μέσα στο 2024, σύμφωνα με έρευνες του κλάδου, κάτι που δείχνει τις δυσκο­λίες που αντι­με­τω­πί­ζουν τα νοι­κο­κυ­ριά.

Το πρό­βλημα είναι μεγάλο αλλά και δομικό, με την ιδιο­κα­τοί­κηση να μειώ­νε­ται (από 84,6% το 2005 σε 69,6% το 2023).

Παράλ­ληλα, η μέση τιμή ενοι­κί­α­σης στην Αττική πλη­σιά­ζει τα 12 €/τ.μ., ενώ στο κέντρο της Αθήνας, ένα μικρό δια­μέ­ρι­σμα φτάνει τα 583 ευρώ, πλη­σιά­ζο­ντας επίπεδα μεγάλων ευρω­παϊ­κών πόλεων.

Την ίδια ώρα, η απόφαση του ΣτΕ σχετικά με τους κανόνες δόμησης (Νέος Οικο­δο­μι­κός Κανο­νι­σμός) «φρέναρε» την έκδοση οικο­δο­μι­κών αδειών, περιο­ρί­ζο­ντας περαι­τέρω τη δρα­στη­ριό­τητα στον κλάδο του real estate. Την ίδια στιγμή λείπουν από την αγορά περίπου 200.000 ακίνητα, σύμφωνα με τους υπο­λο­γι­σμούς παρα­γό­ντων της κτη­μα­τα­γο­ράς. Το έλλειμμα θα μπο­ρούσε να καλυ­φθεί με το άνοιγμα των κλει­στών σπιτιών που παρα­μέ­νουν

Στη χει­ρό­τερη θέση της Ευρώπης

Με βάση τη Eurostat, το 2024 οι Eλληνες κατέ­βα­λαν το 35,5% του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τός τους για την κάλυψη δαπανών στέ­γα­σης (όπως ενοίκιο, δόση στε­γα­στι­κού δανείου, λογα­ρια­σμοί ρεύ­μα­τος, θέρ­μανση και επι­σκευές – συντη­ρή­σεις). Πρό­κει­ται για το υψη­λό­τερο ποσοστό στην Ε.Ε. των 27, καθώς ο μέσος όρος σε πανευ­ρω­παϊκό επίπεδο δεν ξεπερ­νάει το 19,2%. Ακόμη χει­ρό­τερο κρί­νε­ται ότι η τάση στην Ε.Ε. βαίνει μειού­μενη (19,7% το 2023), ενώ αντι­θέ­τως στην Ελλάδα παρα­τη­ρεί­ται οριακή αύξηση έναντι του 2023, όταν το σχετικό ποσοστό δια­μορ­φω­νό­ταν σε 35,2%, ενώ το 2022 ήταν 34,2%.

Η στε­γα­στική κρίση συνε­χί­ζει να απο­τε­λεί ένα από το κορυ­φαία προ­βλή­ματα των Ελλήνων, καθώς η εύρεση στέγης, είτε για αγορά είτε για ενοι­κί­αση, γίνεται ολοένα και δυσκο­λό­τερη, με τις τιμές των ακι­νή­των να συνε­χί­ζουν να καλ­πά­ζουν.

Είναι γεγονός ότι τα τελευ­ταία χρόνια η εύρεση κατοι­κίας έχει γίνει πραγ­μα­τι­κός εφιάλ­της για χιλιά­δες νοι­κο­κυ­ριά ενώ και τα επόμενα χρόνια δεν φαί­νε­ται να δημιουρ­γεί­ται ένα συνο­λικό σχέδιο αντι­με­τώ­πι­σης του προ­βλή­μα­τος από την κυβέρ­νηση της ΝΔ.

Ακόμη, η Κομι­σιόν σημειώ­νει ότι οι τιμές των κατοι­κιών στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί κατά μέσο όρο κατά 9,3 % ετησίως την περίοδο 2020-2024 (σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ 4,9 %) και εκτι­μά­ται ότι είναι υπερ­τι­μη­μέ­νες κατά περίπου 20%.

Σύμφωνα με τις δύο τελευ­ταίες ετήσιες εκθέ­σεις του δικτύου μεσι­τι­κών γρα­φείων RE/ MAX Ελλάς για την αγορά ενοι­κίων, το μεν 2023-2024 σημειώ­θηκε αύξηση κατά 5,6% πανελ­λα­δικά και 7,6% στην Αττική, ενώ την περίοδο 2022-2023 η μέση άνοδος στο σύνολο της χώρας άγγιξε το 5,9% και το 5,3% στην Αττική. Εν τω μεταξύ τα ενοίκια συνε­χί­ζουν να «καλ­πά­ζουν», καθώς σύμφωνα με τα χθεσινά στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον πλη­θω­ρι­σμό του μηνός Μαΐου, σημειώ­θηκε αύξηση κατά 10,9% σε σχέση με τον αντί­στοιχο μήνα του 2024.

Πηγή: ot.gr