ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Κομισιόν: Τα ενοίκια τρώνε το εισόδημα – Η Ελλάδα στην τρίτη χειρότερη θέση της Ευρώπης

news room 4 λεπτά ανάγνωση
ΕΝΟΙΚΙΑ
✦ Σύνοψη ⌄
  • Η στε­γα­στική κρίση στην Ευρώπη χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από την αύξηση των ενοι­κίων ταχύ­τερα από τα εισο­δή­ματα και τη δυσκο­λία πρό­σβα­σης στην ιδιο­κα­τοί­κηση.
  • Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή προει­δο­ποιεί ότι τα μέτρα ενί­σχυ­σης της ζήτησης συχνά οδηγούν σε αύξηση των τιμών, ενώ οι παρεμ­βά­σεις στην προ­σφορά είναι πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κές.
  • Στην Ελλάδα, η αξιο­ποί­ηση των κενών κατοι­κιών και ο περιο­ρι­σμός των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων είναι κρίσιμα εργα­λεία για την αύξηση της προ­σφο­ράς κατοι­κιών.
  • Η απότομη αύξηση των επι­το­κίων το 2022 ανέκοψε προ­σω­ρινά την άνοδο των τιμών, αλλά η αγορά ανα­μέ­νε­ται να επα­νέλ­θει σε ανοδική πορεία το 2024 λόγω περιο­ρι­σμέ­νης προ­σφο­ράς και αυξη­μέ­νης ζήτησης.

Η στε­γα­στική κρίση στην Ευρώπη δεν εκδη­λώ­νε­ται παντού με τον ίδιο τρόπο, όμως τα βασικά της χαρα­κτη­ρι­στικά είναι κοινά. Τα ενοίκια αυξά­νο­νται ταχύ­τερα από τα εισο­δή­ματα, η πρό­σβαση στην ιδιο­κα­τοί­κηση γίνεται ολοένα δυσκο­λό­τερη και οι κοι­νω­νι­κές ανι­σό­τη­τες διευ­ρύ­νο­νται. Από τις μεγάλες πόλεις της Δυτικής Ευρώπης έως τις του­ρι­στι­κές περιο­χές του Νότου, η κατοι­κία έχει μετα­τρα­πεί από κοι­νω­νικό αγαθό σε δυσεύ­ρετο και ακριβό προϊόν.

Όπως τονί­ζε­ται σε έκθεση της Eυρωπαϊκής Eπιτροπής  η οποία συζη­τή­θηκε στο χθεσινό Eurogroup, η αγορά κατοι­κίας σε όλη την Ευρώπη βρί­σκε­ται σε μια παρα­τε­τα­μένη περίοδο έντασης, με τις τιμές των ακι­νή­των να αυξά­νο­νται σταθερά από το 2014 και την προ­σι­τό­τητα της στέ­γα­σης να επι­δει­νώ­νε­ται σχεδόν σε όλη την Ευρω­παϊκή Ένωση. Η   κρίση δεν είναι συγκυ­ριακή, αλλά απο­τέ­λε­σμα της διαρ­κούς από­κλι­σης ανάμεσα στις τιμές κατοι­κιών και στα εισο­δή­ματα των νοι­κο­κυ­ριών, σε συν­δυα­σμό με διαρ­θρω­τι­κές αδυ­να­μίες στην προ­σφορά.

Η έκθεση προει­δο­ποιεί ότι τα μέτρα που ενι­σχύ­ουν τη ζήτηση, όπως επι­δο­τή­σεις ή φορο­λο­γι­κές ελα­φρύν­σεις, συχνά κατα­λή­γουν να αυξά­νουν τις τιμές αντί να βελ­τιώ­νουν την προ­σι­τό­τητα, όταν η προ­σφορά είναι περιο­ρι­σμένη.

Αντί­θετα, οι παρεμ­βά­σεις στην προ­σφορά θεω­ρού­νται πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κές. Συγκε­κρι­μένα συστή­νε­ται απλο­ποί­ηση κανόνων, αξιο­ποί­ηση κενών κατοι­κιών, περιο­ρι­σμός στρε­βλώ­σεων από τις βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις και ενί­σχυση της κοι­νω­νι­κής κατοι­κίας.

Στην Ελλάδα, αποκτά ακόμη εντο­νό­τερη διά­σταση λόγω του υψηλού απο­θέ­μα­τος κενών κατοι­κιών και της έντονης του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας. Σύμφωνα με την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, η χώρα συγκα­τα­λέ­γε­ται μεταξύ εκείνων όπου η αξιο­ποί­ηση του υπάρ­χο­ντος στε­γα­στι­κού απο­θέ­μα­τος απο­τε­λεί κρίσιμο εργα­λείο για την αύξηση της προ­σφο­ράς. Παράλ­ληλα, η εκρη­κτική ανά­πτυξη των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων έχει περιο­ρί­σει τη δια­θε­σι­μό­τητα κατοι­κιών για μακρο­χρό­νια μίσθωση, ιδίως στην Αθήνα και σε του­ρι­στι­κές περιο­χές, ασκώ­ντας πρό­σθετη πίεση στα ενοίκια. Οι εξε­λί­ξεις αυτές ενι­σχύ­ουν το ευρύ­τερο ευρω­παϊκό πρό­βλημα της από­κλι­σης μεταξύ τιμών κατοι­κιών και εισο­δη­μά­των, το οποίο επη­ρε­ά­ζει δυσα­νά­λογα τα νέα νοι­κο­κυ­ριά και τους ενοι­κια­στές.

Από τη φθηνή χρη­μα­το­δό­τηση στην απότομη άνοδο των επι­το­κίων

Σύμφωνα με τη μελέτη, η δεκα­ε­τία μετά το 2014 χαρα­κτη­ρί­στηκε από ιστο­ρικά χαμηλά επι­τό­κια, τα οποία ενί­σχυ­σαν τη δανειο­λη­πτική ικα­νό­τητα των νοι­κο­κυ­ριών και τρο­φο­δό­τη­σαν τη ζήτηση για κατοι­κία. Η παν­δη­μία επι­δεί­νωσε τις ανι­σορ­ρο­πίες δημιουρ­γώ­ντας, περιο­ρι­σμένη οικο­δο­μική δρα­στη­ριό­τητα, δια­τα­ρα­χές στις εφο­δια­στι­κές αλυ­σί­δες και αυξη­μένο κόστος υλικών  που περιό­ρι­σαν την προ­σφορά, ενώ η ζήτηση παρέ­μεινε ισχυρή λόγω απο­τα­μιεύ­σεων και αλλαγών στον τρόπο ζωής.

Το 2022, η απότομη αύξηση των επι­το­κίων από την Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα ανέκοψε προ­σω­ρινά την άνοδο των τιμών. Ωστόσο, από το 2024 η αγορά επα­νήλθε σε ανοδική τροχιά, καθώς η περιο­ρι­σμένη προ­σφορά συνά­ντησε εκ νέου αυξη­μένη ζήτηση. Σε αρκετά κράτη μέλη, οι αυξή­σεις το 2025 ήταν διψή­φιες, δεί­χνο­ντας ότι οι πιέσεις όχι μόνο δεν έχουν εκτο­νω­θεί, αλλά εντεί­νο­νται.

Η ψαλίδα μεταξύ τιμών κατοι­κιών και εισο­δη­μά­των έχει διευ­ρυν­θεί σημα­ντικά. Σε χώρες όπως η Πορ­το­γα­λία, η Κάτω Χώρες, η Ουγ­γα­ρία, η Ιρλαν­δία, η Τσεχία και η Αυστρία, ο δείκτης τιμής προς εισό­δημα έχει επι­δει­νω­θεί πάνω από 20% σε σχέση με τον μακρο­χρό­νιο μέσο όρο.

Ιδιαί­τερα στις μεγάλες πόλεις, η κατά­σταση είναι ακόμη πιο πιε­στική. Στη Λισα­βόνα, τη Βου­δα­πέ­στη, την Πράγα, την Αθήνα και το Βου­κου­ρέ­στι, τα νέα ενοίκια συχνά απορ­ρο­φούν πάνω από το μισό του μέσου εισο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών.

Ενοίκιο ως ποσοστό του εισο­δή­μα­τος στις ευρω­παϊ­κές πρω­τεύ­ου­σες © Ευρω­παϊκή Επι­τροπή

Παράλ­ληλα, η άνοδος των επι­το­κίων έχει κατα­στή­σει τη χρη­μα­το­δό­τηση κατοι­κίας σημα­ντικά ακρι­βό­τερη σε σχέση με την προη­γού­μενη δεκα­ε­τία, μειώ­νο­ντας την πρό­σβαση στην ιδιο­κα­τοί­κηση, ιδίως για τους νέους.

Η κρίση δεν κατα­νέ­με­ται ομοιό­μορφα. Οι ευά­λω­τες ομάδες, νέοι, ενοι­κια­στές, νοι­κο­κυ­ριά χαμηλού και μεσαίου εισο­δή­μα­τος, επη­ρε­ά­ζο­νται δυσα­νά­λογα. Ταυ­τό­χρονα, η άνοδος των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων και η αυξη­μένη παρου­σία θεσμι­κών επεν­δυ­τών στις αστικές αγορές εντεί­νουν την πίεση, περιο­ρί­ζο­ντας το απόθεμα κατοι­κιών για μακρο­χρό­νια μίσθωση.

Η κατά­σταση αυτή είναι ιδιαί­τερα ορατή σε του­ρι­στι­κές και αστικές περιο­χές, όπου η κατοι­κία μετα­τρέ­πε­ται ολοένα και περισ­σό­τερο σε επεν­δυ­τικό προϊόν παρά σε κοι­νω­νικό αγαθό.

Η Ελλάδα στο επί­κε­ντρο της πίεσης

Η Ελλάδα εμφα­νί­ζε­ται ρητά στην ευρω­παϊκή ανάλυση ως μία από τις χώρες με σημα­ντικό απόθεμα κενών κατοι­κιών, μαζί με την Ισπανία, την Ιταλία και τη Γαλλία. Το φαι­νό­μενο συν­δέ­ε­ται με δημο­γρα­φι­κές μετα­βο­λές, υψηλή συγκέ­ντρωση δεύ­τε­ρης κατοι­κίας και έντονη του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα.

Σε περιο­χές υψηλής ζήτησης, όπως η Αθήνα αλλά και νησιω­τι­κοί του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί, οι βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις έχουν ενι­σχύ­σει τις πιέσεις στην αγορά, μειώ­νο­ντας τη δια­θε­σι­μό­τητα μακρο­χρό­νιας στέ­γα­σης και αυξά­νο­ντας τα ενοίκια, ιδίως στα νέα συμ­βό­λαια.

Παράλ­ληλα, η περιο­ρι­σμένη οικο­δο­μική δρα­στη­ριό­τητα και οι διοι­κη­τι­κές καθυ­στε­ρή­σεις στην αδειο­δό­τηση, σε συν­δυα­σμό με το αυξη­μένο κόστος κατα­σκευής, επι­βα­ρύ­νουν περαι­τέρω την ελλη­νική αγορά, η οποία ήδη χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από έντονες περι­φε­ρεια­κές ανι­σό­τη­τες μεταξύ αστικών κέντρων και περι­φέ­ρειας.

Πηγή: powergame.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.