Η στεγαστική κρίση και το πρόβλημα με τα «άγνωστα» ακίνητα Δήμων – Δημοσίου

Η χρήση, αφού πρώτα βέβαια γίνει συστη­μα­τική κατα­γραφή, των δημο­σίων ακι­νή­των, ιδίως όσων ανήκουν σε δήμους και άλλους δημό­σιους φορείς, φαί­νε­ται να μπορεί να απο­τε­λέ­σει ένα βασικό εργα­λείο για την αντι­με­τώ­πιση της στε­γα­στι­κής κρίσης, όπως ανα­δει­κνύ­ε­ται από την BluPeak Estate Analytics. Σε έρευνα που παρου­σιά­στηκε χθες απο­τυ­πώ­νε­ται ο έντονος προ­βλη­μα­τι­σμός των πολιτών για αυτό το μείζον αυτό ζήτημα, το οποίο επη­ρε­ά­ζει ολοένα και περισ­σό­τερο το κόστος δια­βί­ω­σης και τις επι­λο­γές στέ­γα­σης των νοι­κο­κυ­ριών.

Σύμφωνα με τον διευ­θύ­νο­ντα σύμ­βουλο της BluPeak Estate Analytics, Βασί­λειο Ηλιό­πουλο, οι δήμοι δια­θέ­τουν χιλιά­δες ακίνητα, τόσο οικό­πεδα όσο και κτίρια, τα οποία δεν είναι κατα­γε­γραμ­μένα και ως εκ τούτου δεν μπορούν να βγούνε στην αγορά και να απο­τε­λέ­σουν μέρος της λύσης, όπως θα ήταν λογικό και κυρίως ανα­γκαίο. Εφόσον γίνει η κατα­γραφή τους σε ένα Μητρώο η Πολι­τεία δύναται να σχε­διά­σει πολι­τι­κές ώστε να μπουν στην αγορά νέα ακίνητα προς μίσθωση. Ο ίδιος ανέ­δειξε ως παρά­δειγμα τον Δήμο Αμα­ρου­σίου, ο οποίος έχει κατα­γε­γραμ­μένα περί τα 180 ακίνητα, ενώ το σύνολο που έχει στην ιδιο­κτη­σία του ξεπερνά τα 1.700 και αυτό συμ­βαί­νει στους περισ­σό­τε­ρους δήμους της χώρας. «Η καθη­με­ρι­νό­τητα των Δήμων δεν τους επι­τρέ­πει να ασχο­λη­θούν με τα ακίνητά τους», σημεί­ωσε σχετικά.

Τι «λέει» η αγορά

Σε έρευνα για τη στε­γα­στική κρίση που παρου­σί­ασε η BluPeak σε συνερ­γα­σία με την Ierax Analytics (ερω­τή­σεις σε δείγμα πολιτών) προ­κύ­πτει ότι η αγορά χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από υψηλή ιδιο­κτη­σία αλλά όχι από χαμηλή στε­γα­στική ανη­συ­χία. Παρότι μεγάλο μέρος του πλη­θυ­σμού δια­θέ­τει κύρια κατοι­κία (πολλές φορές εξο­φλη­μένη), σημα­ντικό ποσοστό δηλώνει ότι η στε­γα­στική κατά­σταση επη­ρε­ά­ζει ουσια­στικά τα μελ­λο­ντικά του σχέδια και ότι ενδέ­χε­ται να χρεια­στεί αλλαγή κατοι­κίας τα επόμενα χρόνια, κυρίως για οικο­νο­μι­κούς λόγους ή ανάγκη μεγα­λύ­τε­ρου χώρου. Η μεγάλη πλειο­νό­τητα θεωρεί ότι η αγορά κατοι­κίας χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από χαμηλή δια­φά­νεια, ενώ εκτιμά ότι οι αδή­λω­τες ή μερικώς δηλω­μέ­νες μισθώ­σεις είναι συχνό φαι­νό­μενο και επη­ρε­ά­ζουν τις τιμές, δημιουρ­γώ­ντας υψηλή κοι­νω­νική νομι­μο­ποί­ηση για εργα­λεία ελέγχου και κατα­γρα­φής. Η πλειο­νό­τητα θεωρεί, επίσης, σημα­ντική τη δημιουρ­γία ενιαίου Μητρώου Ιδιο­κτη­σίας και δηλώνει ότι θα χρη­σι­μο­ποιούσε ψηφιακή πλατ­φόρμα πλήρους δια­φά­νειας, γεγονός που δείχνει ότι η αγορά είναι ώριμη για την εισα­γωγή τέτοιων εργα­λείων.

Περίπου οι μισοί θεωρούν την παρέμ­βαση “πολύ επεί­γουσα”, κάτι που υπο­δη­λώ­νει ότι οι πολι­τι­κές στέ­γα­σης απο­τε­λούν ζήτημα υψηλής κοι­νω­νι­κής προ­τε­ραιό­τη­τας για τα νοι­κο­κυ­ριά μέσης ηλικίας. Μεγάλα τμήματα του πλη­θυ­σμού ανήκουν σε segments που δια­θέ­τουν σχετική στε­γα­στική ασφά­λεια αλλά υψηλή πίεση μετα­κί­νη­σης ή οικο­νο­μι­κού κόστους, κάτι που τους καθιστά βασικό κοινό στόχο για πολι­τι­κές και υπη­ρε­σίες που διευ­κο­λύ­νουν τη μετε­γκα­τά­σταση, την ανα­βάθ­μιση κατοι­κίας ή τη βελ­τί­ωση της πρό­σβα­σης στην αγορά.

 Βαρύ το κόστος στέ­γα­σης

Σύμφωνα, λοιπόν, με ευρή­ματα της έρευνας, κατα­γρά­φε­ται ότι στις ηλικίες 25–35 ετών σημα­ντικό ποσοστό του εισο­δή­μα­τος δια­τί­θε­ται για στέγαση. Το 43% δαπανά 25–40% του εισο­δή­μα­τος, ενώ περίπου 20% δίνει πάνω από 40%. Το 59% θεωρεί τη στέγασή του αρκετά ή πολύ σταθερή, αλλά το 39% τη θεωρεί λίγο ή καθόλου σταθερή, γεγονός που δείχνει σημα­ντική αβε­βαιό­τητα. Μόλις το 38% θεωρεί το κόστος προσιτό, το 62% το χαρα­κτη­ρί­ζει οριακό, δύσκολα δια­χει­ρί­σιμο ή μη βιώσιμο και η μεγάλη πλειο­νό­τητα (71%) θεωρεί ότι η αγορά κατοι­κίας είναι λίγο ή καθόλου δια­φα­νής.

Μεγάλη είναι η πεποί­θηση (82%) ότι η έλλειψη ελέγχου ανε­βά­ζει τις τιμές και πάνω από τους μισούς (56%) θεωρούν ότι ένα ενιαίο Μητρώο Ιδιο­κτη­σίας θα μπο­ρούσε να βελ­τιώ­σει τη δια­φά­νεια, με το 75% να θεωρεί σημα­ντική την ψηφιακή κατα­γραφή όλων των ακι­νή­των και το 76% θεωρεί πολύ ή αρκετά επεί­γουσα την ανάγκη κρα­τι­κής παρέμ­βα­σης για το στε­γα­στικό.

Στις ηλικίες 36–55 ετών η ιδιο­κα­τοί­κηση είναι μεγα­λύ­τερη ωστόσο κατα­γρά­φε­ται αβε­βαιό­τητα με το 39% να δηλώνει ότι αισθά­νε­ται λίγο ή καθόλου ασφαλές για τη συνέ­χιση της στέ­γα­σής του τα επόμενα 3–5 χρόνια. Το 70% θεωρεί πολύ ή αρκετά σημα­ντική τη δημιουρ­γία ενός ενιαίου δημό­σιου μητρώου ιδιο­κτη­σίας, 79% δηλώνει ότι η αγορά είναι λίγο ή καθόλου δια­φα­νής και το 81% πιστεύει ότι οι αδή­λω­τες ή μερικώς δηλω­μέ­νες μισθώ­σεις συμ­βαί­νουν συχνά ή πολύ συχνά. Η έλλειψη ελέγχου θεω­ρεί­ται από το 81% ως βασικός παρά­γο­ντας δια­μόρ­φω­σης των τιμών, το 85% ανα­φέ­ρει ως πολύ ή αρκετά επεί­γουσα την ανάγκη κρα­τι­κής παρέμ­βα­σης για τη στε­γα­στική κρίση, ενώ 37% σκέ­φτε­ται να αλλάξει κατοι­κία τα επόμενα χρόνια και ο βασικός λόγος είναι η οικο­νο­μική δυσκο­λία.

Το στε­γα­στικό απο­τε­λεί δια­γε­νε­ακό ζήτημα

Γενι­κό­τερα, παρά τις δια­φο­ρές τους, οι δύο ηλι­κια­κές ομάδες συμ­φω­νούν ότι η αγορά κατοι­κίας δεν είναι δια­φα­νής, η έλλειψη ελέγχου και οι αδή­λω­τες μισθώ­σεις επη­ρε­ά­ζουν τις τιμές και εμφα­νί­ζο­νται θετικές σε εργα­λεία δια­φά­νειας, όπως ένα ενιαίο μητρώο ιδιο­κτη­σίας ακι­νή­των.

Το στε­γα­στικό απο­τε­λεί δια­γε­νε­ακό ζήτημα, καθώς οι νεό­τε­ροι βιώνουν εντο­νό­τερη οικο­νο­μική πίεση και περιο­ρι­σμό επι­λο­γών ζωής, ενώ οι μεγα­λύ­τε­ρες ηλικίες, παρότι σε υψη­λό­τερα επίπεδα ιδιο­κτη­σίας, αντι­με­τω­πί­ζουν αυξη­μέ­νες ανάγκες μετα­κί­νη­σης, ανα­βάθ­μι­σης κατοι­κίας και οικο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής. Η αγορά δια­μορ­φώ­νε­ται γύρω από “μετα­βα­τικά” νοι­κο­κυ­ριά. Σημα­ντικό μέρος του πλη­θυ­σμού βρί­σκε­ται σε φάση μετά­βα­σης (πρώτη κατοι­κία, αλλαγή κατοι­κίας, ανα­βάθ­μιση χώρου), δημιουρ­γώ­ντας ευκαι­ρία για υπη­ρε­σίες, πολι­τι­κές και προ­ϊ­ό­ντα που διευ­κο­λύ­νουν τη στε­γα­στική κινη­τι­κό­τητα.

Πηγή: insider.gr