Η δίκη του κυκλώματος με το «διπλό» σκάφος: 8 κατηγορούμενοι στο εδώλιο για τη μεταφορά 73 μεταναστών έναντι έως και 4.300 δολαρίων το άτομο

Μία από τις πλέον σύν­θε­τες υπο­θέ­σεις πα­ρά­νο­μης δια­κί­νη­σης με­τα­να­στών των τε­λευ­ταί­ων ετών στα Δω­δε­κά­νη­σα φθά­νει στο ακρο­α­τή­ριο. Σή­με­ρα, ενώ­πιον του Τρι­με­λούς Εφε­τεί­ου Κα­κουρ­γη­μά­των Α’ Βαθ­μού Δω­δε­κα­νή­σου, κά­θο­νται στο εδώ­λιο 8 κα­τη­γο­ρού­με­νοι.

Το κα­τη­γο­ρη­τή­ριο πε­ρι­λαμ­βά­νει ένα ολό­κλη­ρο πλέγ­μα κα­κουρ­γη­μα­τι­κών πρά­ξε­ων, από την πα­ρά­νο­μη με­τα­φο­ρά πο­λι­τών τρί­των χωρών εκ κερ­δο­σκο­πί­ας και κατά συρ­ροή έως τη συ­γκρό­τη­ση, την έντα­ξη και τη διεύ­θυν­ση εγκλη­μα­τι­κής ορ­γά­νω­σης, ενώ σε μία εκ των κα­τη­γο­ρου­μέ­νων απο­δί­δε­ται επι­πλέ­ον και η πράξη της ψευ­δούς βε­βαί­ω­σης.

Το ξη­μέ­ρω­μα της 15ης Μαρ­τί­ου 2025

Η υπό­θε­ση ξε­κί­νη­σε τα ξη­με­ρώ­μα­τα της 15 Μαρ­τί­ου 2025, όταν πε­ρι­πο­λι­κό σκά­φος του Λι­με­νι­κού Σώ­μα­τος εντό­πι­σε ύπο­πτο τα­χύ­πλοο, χρώ­μα­τος λευ­κού με μπλε ρίγα, να κι­νεί­ται με πο­ρεία προς τις ακτές νη­σιού των Δω­δε­κα­νή­σων. Παρά τη χρήση φω­τει­νών και ηχη­τι­κών ση­μά­των, ο χει­ρι­στής του σκά­φους δεν συμ­μορ­φώ­θη­κε και ακο­λού­θη­σε κα­τα­δί­ω­ξη, η οποία έληξε όταν το σκά­φος προ­σά­ρα­ξε σε πα­ρα­λια­κή πε­ριο­χή του νη­σιού. Από αυτό απο­βι­βά­στη­κε άμεσα με­γά­λος αριθ­μός ατό­μων, που δια­σκορ­πί­στη­καν στη γύρω ορει­νή πε­ριο­χή.

Όπως προ­έ­κυ­ψε στη συ­νέ­χεια, επρό­κει­το για 73 πο­λί­τες τρί­των χωρών, υπη­κό­ους Αφ­γα­νι­στάν, Υε­μέ­νης, Σο­μα­λί­ας, Συ­ρί­ας και Λι­βά­νου, με­τα­ξύ των οποί­ων και ση­μα­ντι­κός αριθ­μός ανη­λί­κων, ακόμη και βρε­φών και παι­διών κάτω των 12 ετών. Οι με­τα­νά­στες είχαν επι­βι­βα­στεί, σύμ­φω­να με το κα­τη­γο­ρη­τή­ριο, από τα τουρ­κι­κά πα­ρά­λια σε μη­χα­νο­κί­νη­το σκά­φος ανα­ψυ­χής μή­κους πε­ρί­που 11,87 μέ­τρων και πλά­τους 5 μέ­τρων, με δύο εσω­λέμ­βιους κι­νη­τή­ρες και βοη­θη­τι­κό πνευ­στό. Το σκά­φος δεν διέ­θε­τε σω­στι­κά μέσα, στοι­χείο που κατά την κα­τη­γο­ρού­σα αρχή δη­μιουρ­γού­σε κίν­δυ­νο για αν­θρώ­πι­νη ζωή, ενώ το αντί­τι­μο που φέ­ρε­ται να κα­τέ­βα­λε κάθε με­τα­φε­ρό­με­νος κυ­μαι­νό­ταν από 1.700 έως 4.300 ευρώ ή δο­λά­ρια, κατά πε­ρί­πτω­ση.

Οι κα­τα­θέ­σεις των ίδιων των με­τα­φε­ρο­μέ­νων, οι οποί­ες πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στη δι­κο­γρα­φία, είναι απο­κα­λυ­πτι­κές για τις συν­θή­κες του τα­ξι­διού. Οι μάρ­τυ­ρες πε­ριέ­γρα­ψαν ασφυ­κτι­κό συ­νω­στι­σμό στο εσω­τε­ρι­κό του σκά­φους, από­λυ­τη απου­σία σω­σι­βί­ων και έντο­νο φόβο για τη ζωή τους, με αρ­κε­τούς εξ αυτών να δη­λώ­νουν ότι δεν γνω­ρί­ζουν καν κο­λύμ­βη­ση. Πε­ριέ­γρα­ψαν επί­σης με λε­πτο­μέ­ρεια τον μη­χα­νι­σμό της δια­κί­νη­σης, με τη­λε­φω­νι­κή κα­θο­δή­γη­ση από δια­κι­νη­τές, κα­τα­βο­λή των χρη­μά­των μέσω άτυ­πων γρα­φεί­ων με­τα­φο­ράς χρη­μά­των, προ­σω­ρι­νή δια­μο­νή σε ξε­νο­δο­χεία των τουρ­κι­κών πα­ρα­λί­ων και με­τα­φο­ρά με οχή­μα­τα έως το ση­μείο επι­βί­βα­σης τις πρώ­τες πρω­ι­νές ώρες.

Ο φε­ρό­με­νος ως κυ­βερ­νή­της και η σύλ­λη­ψή του

Πρώ­τος κα­τη­γο­ρού­με­νος στη δι­κο­γρα­φία είναι αλ­λο­δα­πός, υπή­κο­ος Τουρ­κί­ας, ο οποί­ος φέ­ρε­ται ως ο κυ­βερ­νή­της του σκά­φους. Σύμ­φω­να με το κα­τη­γο­ρη­τή­ριο, απο­βι­βά­στη­κε μαζί με τους με­τα­φε­ρό­με­νους αλλά απο­χω­ρί­στη­κε από αυ­τούς, ενώ λίγες ώρες αρ­γό­τε­ρα πο­λί­τες ει­δο­ποί­η­σαν τις αρχές για άτομο που κρυ­βό­ταν σε εξω­κλή­σι της πε­ριο­χής. Ο άν­δρας εντο­πί­στη­κε και ανα­γνω­ρί­στη­κε στη συ­νέ­χεια από πλή­θος με­τα­φε­ρο­μέ­νων ως το πρό­σω­πο που κυ­βερ­νού­σε το σκά­φος. Πέραν της πα­ρά­νο­μης με­τα­φο­ράς κατά συρ­ροή, εκ κερ­δο­σκο­πί­ας και με δυ­να­τό­τη­τα πρό­κλη­σης κιν­δύ­νου για άν­θρω­πο, του απο­δί­δο­νται η συ­γκρό­τη­ση και έντα­ξη σε εγκλη­μα­τι­κή ορ­γά­νω­ση καθώς και η πα­ρά­νο­μη εί­σο­δος στη χώρα. Κρα­τεί­ται προ­σω­ρι­νά από τη 16η Μαρ­τί­ου 2025.

Η εγκλη­μα­τι­κή ορ­γά­νω­ση και οι ρόλοι των μελών της

Κατά την κα­τη­γο­ρού­σα αρχή, η με­τα­φο­ρά της 15ης Μαρ­τί­ου 2025 δεν ήταν με­μο­νω­μέ­νο πε­ρι­στα­τι­κό αλλά προ­ϊ­όν επι­χει­ρη­σια­κά δο­μη­μέ­νης και με διαρ­κή δράση εγκλη­μα­τι­κής ορ­γά­νω­σης, η οποία δρα­στη­ριο­ποιού­νταν με­τα­ξύ Τουρ­κί­ας και Ελ­λά­δας. Η ορ­γά­νω­ση φέ­ρε­ται να απαρ­τι­ζό­ταν, πέραν των κα­τη­γο­ρου­μέ­νων, και από του­λά­χι­στον 11 ακόμη άτομα που βρί­σκο­νται στην Τουρ­κία, τα πε­ρισ­σό­τε­ρα αγνώ­στων στοι­χεί­ων και γνω­στά μόνο με ψευ­δώ­νυ­μα. Τα μέλη αυτά, όπως ανα­φέ­ρε­ται, συ­ντό­νι­ζαν και ορ­γά­νω­ναν τις με­τα­φο­ρές, ανεύ­ρι­σκαν πλωτά μέσα και οχή­μα­τα, όρι­ζαν ως χει­ρι­στές των σκα­φών άλλα μέλη της ορ­γά­νω­σης και πα­ρεί­χαν κα­τά­λυ­μα στους με­τα­φε­ρό­με­νους σε ξε­νο­δο­χεία των τουρ­κι­κών πα­ρα­λί­ων μέχρι την ανα­χώ­ρη­σή τους.

Ως συν­διευ­θυ­ντές της ορ­γά­νω­σης φέ­ρο­νται ο δεύ­τε­ρος και ο έβδο­μος κα­τη­γο­ρού­με­νος. Ο ρόλος τους, σύμ­φω­να με το κα­τη­γο­ρη­τή­ριο, συ­νί­στα­το κυ­ρί­ως στην ανεύ­ρε­ση και αγορά σκα­φών στην Ελ­λά­δα και στη με­τα­φο­ρά τους στην Τουρ­κία, προ­κει­μέ­νου αυτά να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν στη συ­νέ­χεια για τις πα­ρά­νο­μες με­τα­φο­ρές. Ο δεύ­τε­ρος κα­τη­γο­ρού­με­νος κρα­τεί­ται προ­σω­ρι­νά από τη 18 Μαρ­τί­ου 2025, ενώ ο έβδο­μος, πρώην κά­τοι­κος Ρόδου και ήδη αγνώ­στου δια­μο­νής, φέ­ρε­ται σύμ­φω­να με στοι­χεία της δι­κο­γρα­φί­ας να βρί­σκε­ται σε πόλη της Τουρ­κί­ας και σε βάρος του εκ­κρε­μεί ένταλ­μα σύλ­λη­ψης. Ένταλ­μα εκ­κρε­μεί και σε βάρος του όγδο­ου κα­τη­γο­ρου­μέ­νου, επί­σης αγνώ­στου δια­μο­νής, στον οποίο απο­δί­δε­ται συ­γκρό­τη­ση και έντα­ξη στην ορ­γά­νω­ση.

Στον πέμ­πτο κα­τη­γο­ρού­με­νο, αλ­λο­δα­πό που κρα­τεί­ται για άλλη αιτία, απο­δί­δε­ται έντα­ξη στην ορ­γά­νω­ση με ρόλο τη δια­χεί­ρι­ση και συ­ντή­ρη­ση των σκα­φών. Στον τρίτο κα­τη­γο­ρού­με­νο, ημε­δα­πό κά­τοι­κο Ατ­τι­κής στον οποίο έχουν επι­βλη­θεί πε­ριο­ρι­στι­κοί όροι, απο­δί­δε­ται συ­γκρό­τη­ση και έντα­ξη στην ορ­γά­νω­ση, με ρόλο σχε­τι­ζό­με­νο με τη δια­κυ­βέρ­νη­ση πλω­τών μέσων και τη δια­χεί­ρι­ση του επί­μα­χου σκά­φους.

Το σκά­φος με τις δύο ταυ­τό­τη­τες

Κε­ντρι­κό απο­δει­κτι­κό ζή­τη­μα της δίκης ανα­μέ­νε­ται να απο­τε­λέ­σει η ταυ­τό­τη­τα του σκά­φους. Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της δι­κο­γρα­φί­ας, το τα­χύ­πλοο που προ­σά­ρα­ξε στο νησί έφερε έγ­γρα­φο εθνι­κό­τη­τας πο­λω­νι­κών αρχών με ξε­νό­γλωσ­ση ονο­μα­σία, ωστό­σο εκα­τέ­ρω­θεν της γέ­φυ­ρας δια­κρι­νό­ταν η πα­λαιό­τε­ρη ονο­μα­σία του, με την οποία ήταν εγ­γε­γραμ­μέ­νο επί δε­κα­ε­τί­ες στα ελ­λη­νι­κά νηο­λό­για. Κα­θο­ρι­στι­κή για την ταύ­τι­ση απο­δεί­χθη­κε και μία τε­χνι­κή λε­πτο­μέ­ρεια. Ενώ το πο­λω­νι­κό έγ­γρα­φο εθνι­κό­τη­τας ανέ­γρα­φε κι­νη­τή­ρες συ­γκε­κρι­μέ­νου ερ­γο­στα­σί­ου, η αυ­το­ψία που διε­νερ­γή­θη­κε στο σκά­φος δια­πί­στω­σε κι­νη­τή­ρες δια­φο­ρε­τι­κής μάρ­κας, εκεί­νης ακρι­βώς που ανα­γρα­φό­ταν στον φά­κε­λο του ελ­λη­νι­κού νηο­λο­γί­ου για το πα­λαιό σκά­φος. Οι αρχές κα­τέ­λη­ξαν ότι πρό­κει­ται για το ίδιο ακρι­βώς πλωτό μέσο, το οποίο είχε αλ­λά­ξει όνομα και ση­μαία, με δια­χει­ρί­στρια πλέον εται­ρεία εδρεύ­ου­σα στο εξω­τε­ρι­κό, την οποία σύμ­φω­να με μαρ­τυ­ρι­κή κα­τά­θε­ση στε­λέ­χους του Λι­με­νι­κού Σώ­μα­τος εκ­προ­σω­πού­σε σε αγο­ρα­πω­λη­σί­ες σκα­φών ο δεύ­τε­ρος κα­τη­γο­ρού­με­νος.

Ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον πα­ρου­σιά­ζει και η δια­δρο­μή του σκά­φους τους μήνες πριν από το επί­μα­χο πε­ρι­στα­τι­κό. Όπως προ­κύ­πτει από τα έγ­γρα­φα της δι­κο­γρα­φί­ας, το σκά­φος είχε απο­πλεύ­σει από λι­μά­νι του νη­σιού στις 24 Ια­νουα­ρί­ου 2025 με προ­ο­ρι­σμό την Τουρ­κία, με δι­με­λές πλή­ρω­μα αλ­λο­δα­πών. Η έξο­δος αυτή κα­τέ­στη δυ­να­τή, κατά το κα­τη­γο­ρη­τή­ριο, χάρη σε υπεύ­θυ­νη δή­λω­ση με ημε­ρο­μη­νία 16 Δε­κεμ­βρί­ου 2024, με την οποία ο φε­ρό­με­νος ιδιο­κτή­της εξου­σιο­δο­τού­σε συ­γκε­κρι­μέ­νο πρό­σω­πο να τα­ξι­δέ­ψει με το σκά­φος. Το πρό­σω­πο όμως στο όνομα του οποί­ου είχε συ­ντα­χθεί η δή­λω­ση ου­δέ­πο­τε είχε ει­σέλ­θει στην ελ­λη­νι­κή επι­κρά­τεια, όπως δια­πι­στώ­θη­κε στη συ­νέ­χεια. Το σκά­φος κα­τέ­πλευ­σε στην Τουρ­κία, πα­ρε­λή­φθη κατά την κα­τη­γο­ρού­σα αρχή από μέλη της ορ­γά­νω­σης και επα­να­χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε τον Μάρ­τιο του 2025 για την πα­ρά­νο­μη με­τα­φο­ρά των 73 με­τα­να­στών.

Η υπάλ­λη­λος του ΚΕΠ και η κα­τη­γο­ρία της ψευ­δούς βε­βαί­ω­σης

Στο ση­μείο αυτό εμπλέ­κε­ται η έκτη κα­τη­γο­ρού­με­νη, ημε­δα­πή μό­νι­μη υπάλ­λη­λος δήμου της Ατ­τι­κής, υπη­ρε­τού­σα σε Κέ­ντρο Εξυ­πη­ρέ­τη­σης Πο­λι­τών. Σύμ­φω­να με το κα­τη­γο­ρη­τή­ριο, στις 16 Δε­κεμ­βρί­ου 2024 βε­βαί­ω­σε ψευ­δώς το γνή­σιο της υπο­γρα­φής του προ­σώ­που στο όνομα του οποί­ου είχε συ­ντα­χθεί η επί­μα­χη υπεύ­θυ­νη δή­λω­ση, γνω­ρί­ζο­ντας ότι το άτομο που εμ­φα­νί­στη­κε ενώ­πιόν της δεν ήταν το πραγ­μα­τι­κό, αφού πρό­σω­πο με τα στοι­χεία αυτά ου­δέ­πο­τε είχε ει­σέλ­θει στη χώρα. Με τον τρόπο αυτό, κατά την κα­τη­γο­ρού­σα αρχή, κα­τέ­στη δυ­να­τή η επι­βί­βα­ση των δύο αλ­λο­δα­πών ως πλη­ρώ­μα­τος και η ανα­χώ­ρη­ση του σκά­φους προς την Τουρ­κία. Στην κα­τη­γο­ρού­με­νη απο­δί­δο­νται η έντα­ξη σε εγκλη­μα­τι­κή ορ­γά­νω­ση και η ψευ­δής βε­βαί­ω­ση.

Η ίδια, με υπό­μνη­μα που υπέ­βα­λε στο πλαί­σιο της δια­δι­κα­σί­ας, αρ­νεί­ται κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κά κάθε εμπλο­κή και υπο­στη­ρί­ζει ότι υπήρ­ξε θύμα πλα­στο­γρα­φί­ας. Δια­τεί­νε­ται ότι κατά τον επί­μα­χο χρόνο υπη­ρε­τού­σε σε εντε­λώς δια­φο­ρε­τι­κό κα­τά­στη­μα ΚΕΠ από εκεί­νο του οποί­ου η σφρα­γί­δα εμ­φα­νί­ζε­ται στο έγ­γρα­φο, γε­γο­νός που κατά τους ισχυ­ρι­σμούς της επι­βε­βαιώ­νε­ται και από το πα­ρου­σιο­λό­γιο της ημέ­ρας. Επι­κα­λεί­ται επί­σης έγ­γρα­φο του οι­κεί­ου δήμου, σύμ­φω­να με το οποίο τόσο η σφρα­γί­δα της υπη­ρε­σί­ας όσο και η προ­σω­πι­κή υπη­ρε­σια­κή της σφρα­γί­δα δια­φέ­ρουν από εκεί­νες που έχουν απο­τυ­πω­θεί στην επί­μα­χη δή­λω­ση, ενώ υπο­στη­ρί­ζει ότι και η υπο­γρα­φή που φέ­ρε­ται ως δική της ου­δε­μία σχέση έχει με την πραγ­μα­τι­κή. Όπως ανα­φέ­ρει, έχει ήδη υπο­βά­λει μη­νυ­τή­ρια ανα­φο­ρά από τις 20 Ια­νουα­ρί­ου 2026 για τον εντο­πι­σμό του προ­σώ­που που πλα­στο­γρά­φη­σε τα στοι­χεία της και έχει ζη­τή­σει τη διε­νέρ­γεια γρα­φο­λο­γι­κής πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νης.

Ο 80χρο­νος πρώην ιδιο­κτή­της και η δική του γραμ­μή άμυ­νας

Ξε­χω­ρι­στή θέση στη δι­κο­γρα­φία κα­τέ­χει ο τέ­ταρ­τος κα­τη­γο­ρού­με­νος, 80χρο­νος ημε­δα­πός επι­χει­ρη­μα­τί­ας και πρώην ιδιο­κτή­της του σκά­φους, ο οποί­ος πα­ρα­πέ­μπε­ται για συ­γκρό­τη­ση και έντα­ξη σε εγκλη­μα­τι­κή ορ­γά­νω­ση και είναι ο μόνος εκ των κα­τη­γο­ρου­μέ­νων που πα­ρα­μέ­νει ελεύ­θε­ρος χωρίς όρους. Με εκτε­νές υπό­μνη­μά του προς τον Πρό­ε­δρο Εφε­τών Δω­δε­κα­νή­σου, ο ίδιος υπο­στη­ρί­ζει ότι η εμπλο­κή του στην υπό­θε­ση εξα­ντλεί­ται στο γε­γο­νός ότι υπήρ­ξε ιδιο­κτή­της του σκά­φους, από το οποίο δια­τεί­νε­ται ότι έχει απο­ξε­νω­θεί πλή­ρως ήδη από τον Ιού­νιο του 2022, όταν το πώ­λη­σε ένα­ντι 20.700 ευρώ στον τρίτο κα­τη­γο­ρού­με­νο, τον μόνο όπως ισχυ­ρί­ζε­ται άν­θρω­πο που γνω­ρί­ζει από τους συ­γκα­τη­γο­ρου­μέ­νους του.

Κατά τους ισχυ­ρι­σμούς του, ο αγο­ρα­στής κω­λυ­σιερ­γού­σε επί σειρά ετών να ολο­κλη­ρώ­σει τη με­τα­βί­βα­ση του σκά­φους στο νηο­λό­γιο, παρά τις αλ­λε­πάλ­λη­λες οχλή­σεις του ιδίου και των δι­κη­γό­ρων του. Ο κα­τη­γο­ρού­με­νος επι­κα­λεί­ται μά­λι­στα έγ­γρα­φες ενη­με­ρώ­σεις που ο ίδιος απέ­στει­λε προς την αρ­μό­δια λι­με­νι­κή αρχή ήδη από τον Μάιο του 2023, καθώς και εξώ­δι­κη δή­λω­ση του Ιου­λί­ου του 2024, με τις οποί­ες γνω­στο­ποιού­σε την πώ­λη­ση και απο­ποιού­νταν κάθε ευ­θύ­νη για το σκά­φος. Όπως χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά υπο­στη­ρί­ζει, είναι νο­μι­κά και λο­γι­κά αδια­νό­η­το ένα μέλος εγκλη­μα­τι­κής ορ­γά­νω­σης να ενη­με­ρώ­νει με δική του πρω­το­βου­λία τις διω­κτι­κές αρχές για το κα­θε­στώς του σκά­φους που υπο­τί­θε­ται ότι προ­ο­ρι­ζό­ταν για πα­ρά­νο­μες πρά­ξεις. Επι­κα­λεί­ται επί­σης την ηλι­κία του, τη μακρά και υπο­δειγ­μα­τι­κή όπως ανα­φέ­ρει επι­χει­ρη­μα­τι­κή του δια­δρο­μή και το λευκό ποι­νι­κό του μη­τρώο.