Εισαγγελική έρευνα για τα λύματα στη θάλασσα μετά από ευρήματα υψηλής μικροβιακής μόλυνσης στο Βόδι

• Τρεις εργαστηριακές εκθέσεις του Γενικού Χημείου του Κράτους κατέγραψαν έντονη κοπρανώδη επιβάρυνση στα νερά κοντά στον υποθαλάσσιο αγωγό του βιολογικού καθαρισμού, ενώ το Κεντρικό Λιμεναρχείο ζητά αυτοψία στην εγκατάσταση και απαντήσεις από 5 συναρμόδιες υπηρεσίες έως τις αρχές Σεπτεμβρίου

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η προκαταρκτική εξέταση για την ποιότητα των θαλάσσιων υδάτων στην περιοχή του Ακρωτηρίου Βόδι της Ρόδου, πλησίον του σημείου εκροής του υποθαλάσσιου αγωγού της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων του Δήμου Ρόδου. Σύμφωνα με πληροφορίες της «δημοκρατικής», η έρευνα διενεργείται κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας, με το Κεντρικό Λιμεναρχείο Ρόδου να έχει ήδη στα χέρια του 3 εκθέσεις εξέτασης δειγμάτων θαλάσσιου ύδατος από τη Χημική Υπηρεσία Αιγαίου, οι οποίες καταγράφουν σε σειρά δειγματοληψιών υψηλή μικροβιολογική επιβάρυνση με δείκτες κοπρανώδους μόλυνσης. Με έγγραφό του που φέρει ημερομηνία 26 Αυγούστου 2026 και υπογράφεται από την κεντρική λιμενάρχη, το Λιμεναρχείο απευθύνεται σε 5 υπηρεσίες του Δημοσίου, ζητώντας διευκρινίσεις για το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, τη διενέργεια αυτοψίας στην εγκατάσταση και την αποστολή κάθε σχετικής διοικητικής πράξης, θέτοντας μάλιστα ασφυκτική προθεσμία απάντησης.

Τι έδειξαν οι δειγματοληψίες
Οι δειγματοληψίες πραγματοποιήθηκαν από στελέχη του Κεντρικού Λιμεναρχείου Ρόδου σε 3 διαφορετικές ημερομηνίες μέσα στο καλοκαίρι και τα δείγματα εξετάστηκαν από το Τμήμα Χημικών Υπηρεσιών Ρόδου της Χημικής Υπηρεσίας Αιγαίου του Γενικού Χημείου του Κράτους. Όλα ελήφθησαν από τη θαλάσσια περιοχή του Ακρωτηρίου Βόδι, στη Δημοτική Ενότητα Καλλιθέας, κοντά στο σημείο όπου εκβάλλει ο υποθαλάσσιος αγωγός του βιολογικού καθαρισμού.
Η πρώτη δειγματοληψία έγινε στις 3 Ιουνίου 2026 και αφορούσε 3 δείγματα. Στο πρώτο από αυτά μετρήθηκαν 2.600 αποικίες E. coli και 2.200 αποικίες εντεροκόκκων ανά 100 χιλιοστόλιτρα νερού. Στο δεύτερο δείγμα οι τιμές εκτοξεύθηκαν σε 200.000 αποικίες E. coli και 80.000 αποικίες εντεροκόκκων ανά 100 χιλιοστόλιτρα, τις υψηλότερες που καταγράφηκαν σε ολόκληρη τη σειρά των μετρήσεων. Το τρίτο δείγμα της ίδιας ημέρας εμφάνισε αντιθέτως πολύ χαμηλές τιμές, με 8 αποικίες E. coli και 12 αποικίες εντεροκόκκων. Για τα 2 πρώτα δείγματα το εργαστήριο σημείωσε ρητά ότι παρουσιάζουν υψηλή μικροβιολογική επιβάρυνση με δείκτες κοπρανώδους μόλυνσης.
Ακολούθησε δεύτερη δειγματοληψία στις 20 Ιουλίου 2026 με 2 δείγματα. Το πρώτο έδειξε 50.000 αποικίες E. coli και 5.100 αποικίες εντεροκόκκων ανά 100 χιλιοστόλιτρα, ενώ το δεύτερο 20.000 αποικίες E. coli και 1.300 αποικίες εντεροκόκκων. Και στις 2 περιπτώσεις η έκθεση του Γενικού Χημείου κατέγραψε την ίδια διαπίστωση περί υψηλής μικροβιολογικής επιβάρυνσης κοπρανώδους προέλευσης.
Η τρίτη δειγματοληψία διενεργήθηκε στις 28 Ιουλίου 2026, επίσης με 2 δείγματα. Το πρώτο εμφάνισε 20.000 αποικίες E. coli και 20.000 αποικίες εντεροκόκκων ανά 100 χιλιοστόλιτρα και το δεύτερο 90.000 αποικίες E. coli και 30.000 αποικίες εντεροκόκκων. Η εργαστηριακή αποτίμηση ήταν και εδώ πανομοιότυπη, με ρητή αναφορά σε δείκτες κοπρανώδους μόλυνσης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στις στήλες των εκθέσεων που προβλέπονται για το νομοθετικό όριο και το όριο αναφοράς δεν αναγράφεται καμία τιμή, ενώ το πεδίο της γνωμάτευσης παραμένει κενό. Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτελεί ακριβώς το αντικείμενο των ερωτημάτων που θέτει τώρα το Λιμεναρχείο προς τις συναρμόδιες υπηρεσίες.
Το έγγραφο της λιμενάρχη και τα κρίσιμα ερωτήματα
Με το από 26 Αυγούστου 2026 έγγραφό του, το Γραφείο Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος του Κεντρικού Λιμεναρχείου Ρόδου γνωστοποιεί ότι οι 3 εκθέσεις εντάσσονται στον φάκελο προκαταρκτικής εξέτασης που έχει σχηματιστεί κατόπιν παραγγελίας της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Ρόδου και ζητά από τις αρμόδιες αρχές συγκεκριμένες απαντήσεις.
Το πρώτο ερώτημα αφορά τα όρια. Το Λιμεναρχείο ζητά να πληροφορηθεί ποιο είναι το νομοθετικό όριο και ποιο το όριο αναφοράς ή το συνιστώμενο για τις μικροβιολογικές παραμέτρους E. coli και εντεροκόκκων που διαπιστώθηκαν στα εξετασθέντα δείγματα.
Το δεύτερο ερώτημα είναι ουσιαστικότερο και αγγίζει τον πυρήνα της υπόθεσης. Ζητείται να διευκρινιστεί εάν το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει την ποιότητα των υδάτων κολύμβησης εφαρμόζεται στα συγκεκριμένα σημεία δειγματοληψίας, δεδομένου ότι αυτά βρίσκονται κοντά στο σημείο εκροής του υποθαλάσσιου αγωγού.

Σε περίπτωση που το πλαίσιο αυτό δεν εφαρμόζεται ή δεν προβλέπει συγκεκριμένο αριθμητικό όριο, το Λιμεναρχείο ζητά να μάθει ποιο είναι το ισχύον νομοθετικό, κανονιστικό ή τεχνικό πλαίσιο και τα κριτήρια βάσει των οποίων μπορούν να αξιολογηθούν τα εργαστηριακά αποτελέσματα και η ποιότητα του συγκεκριμένου θαλάσσιου αποδέκτη. Ζητείται επίσης να διευκρινιστεί εάν τα προβλεπόμενα όρια διαφοροποιούνται ανάλογα με τη χρήση, τον χαρακτηρισμό ή τη θέση λήψης του δείγματος.

Αυτοψία στον βιολογικό καθαρισμό
Το τρίτο και ίσως πιο κρίσιμο σκέλος του εγγράφου αφορά στην ίδια την Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων. Σε εκτέλεση του τρίτου σκέλους της εισαγγελικής παραγγελίας, το Λιμεναρχείο καλεί την καθ’ ύλην αρμόδια υπηρεσία να προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες για τη διενέργεια αυτοψίας από αρμόδιο κλιμάκιο του Δημοσίου στην εγκατάσταση της περιοχής Βόδι, στη Δημοτική Ενότητα Καλλιθέας. Σκοπός της αυτοψίας είναι να διαπιστωθεί, μεταξύ άλλων, εάν οι μονάδες επεξεργασίας των λυμάτων πληρούν τις νόμιμες προδιαγραφές, καθώς και εάν επιτρέπεται και υπό ποιες προϋποθέσεις η εκβολή λυμάτων στη θάλασσα. Τα αποτελέσματα της αυτοψίας ζητείται να γνωστοποιηθούν στο Λιμεναρχείο.
Παράλληλα, οι αποδέκτριες υπηρεσίες καλούνται να αποστείλουν, εφόσον υφίστανται, αποφάσεις καθορισμού του θαλάσσιου αποδέκτη, ισχύοντες περιβαλλοντικούς όρους, άδειες ή εγκρίσεις σχετικές με τη διάθεση των επεξεργασμένων λυμάτων, ποιοτικούς στόχους, πρότυπα περιβαλλοντικής ποιότητας, αποτελέσματα παρακολούθησης και κάθε άλλη συναφή διοικητική πράξη. Σε περίπτωση αναρμοδιότητας, οι υπηρεσίες οφείλουν να διαβιβάσουν το έγγραφο στην αρμόδια αρχή, ενημερώνοντας σχετικά το Λιμεναρχείο.

Ασφυκτική προθεσμία και ευρύς κύκλος αποδεκτών
Το έγγραφο ορίζει ότι οι απαντήσεις πρέπει να δοθούν το συντομότερο δυνατόν και πάντως όχι πέραν του πρώτου πενθημέρου του Σεπτεμβρίου 2026, καθώς έχουν τεθεί συγκεκριμένα χρονικά όρια για την περάτωση της προκαταρκτικής εξέτασης.
Ο κατάλογος των αποδεκτών για ενέργεια αποτυπώνει το εύρος των εμπλεκόμενων φορέων. Περιλαμβάνει το Σώμα Επιθεώρησης Νοτίου Ελλάδας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, την αρμόδια Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου, την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, το Τμήμα Περιβαλλοντικής Βιωσιμότητας Δωδεκανήσου και το Τμήμα Δημόσιας Υγείας Δωδεκανήσου. Το έγγραφο κοινοποιείται στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρόδου, στις κεντρικές και περιφερειακές υπηρεσίες του Λιμενικού Σώματος, καθώς και στη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Ρόδου.