DW: Η Ευρώπη των «δύο ταχυτήτων» της Α. Μέρκελ

Προ­χω­ρώ­ντας σε μια πρω­το­φανή αλλαγή πλεύσης η γερ­μα­νίδα καγκε­λά­ριος Άγκελα Μέρκελ τάχθηκε ανοιχτά υπέρ μιας Ευρώπης των «δυο ταχυ­τή­των». Είναι εντέλει θεμιτά όλα τα μέσα στην επι­χεί­ρηση διά­σω­σης του ευρω­παϊ­κού πρό­τζεκτ;

Η συνέ­ντευξη τύπου της καγκε­λα­ρίου Μέρκελ μετά τη Σύνοδο Κορυφής στη Βαλέτα της Μάλτας την περα­σμένη Παρα­σκευή είχε προ­γραμ­μα­τι­στεί για τις 6 το από­γευμα. Όταν εμφα­νί­στηκε μπροστά στις κάμερες με δίωρη καθυ­στέ­ρηση, πολλοί δημο­σιο­γρά­φοι έλειπαν για να προ­λά­βουν να παρα­δώ­σουν την ύλη της επό­με­νης μέρας.

Έτσι έχασαν μια βαρυ­σή­μα­ντη δήλωσή της καγκε­λα­ρίου: «Η ιστορία των τελευ­ταίων χρόνων έδειξε ότι θα υπάρξει και μια ΕΕ πολλών ταχυ­τή­των, ότι δεν θα συμ­με­τέ­χουν πάντα όλοι στα ίδια επίπεδα της ευρω­παϊ­κής ολο­κλή­ρω­σης». Η φράση αυτή δεν απα­σχό­λησε ιδιαί­τερα την ειδη­σε­ο­γρα­φία της επό­με­νης μέρας.

Σε ανα­ζή­τηση ορά­μα­τος

Από τη Σύνοδο Κορυφής της Μάλτας

Εντού­τοις ήταν η πρώτη φορά που η καγκε­λά­ριος υιο­θε­τούσε τόσο ανοιχτά μια σχετικά παλιά ιδέα. Όποιος νόμισε ότι επρό­κειτο για μεμο­νω­μένη δήλωση ή και γλωσ­σικό ολί­σθημα δια­ψεύ­στηκε την περα­σμένη Τρίτη από την ίδια την Α. Μέρκελ. Σε συνέ­ντευξη τύπου με την πολωνή πρω­θυ­πουργό Σίντβο έκανε και πάλι λόγο για μια Ευρώπη «δυο ταχυ­τή­των». Και ενώ η Βαρ­σο­βία στε­κό­ταν πάντα απέ­να­ντι σε τέτοιου είδους σχέδια, η πολωνή πολι­τι­κός δεν φάνηκε να δια­φω­νεί αυτή τη φορά. Είναι σαφές ότι η καγκε­λά­ριος απο­φά­σισε να ακο­λου­θή­σει έναν κατά την ίδια βιώσιμο δρόμο στην Ευρώπη της κρίσης. Και σκο­πεύει να τον ακο­λου­θή­σει με συνέ­πεια και απο­φα­σι­στι­κό­τητα. «Αυτό θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη», εκτιμά ευρω­παίος διπλω­μά­της στις Βρυ­ξέλ­λες που μίλησε στη Deutsche Welle.

Στην επι­κεί­μενη Σύνοδο της Ρώμης οι πρω­θυ­πουρ­γοί και αρχηγοί κρατών δεν σκο­πεύ­ουν απλώς να γιορ­τά­σουν τα 60 χρόνια της ενω­μέ­νης Ευρώπης αλλά και να υπο­δεί­ξουν ένα όραμα για το μέλλον για την μετά-Μπρέξιτ εποχή. Όπως δια­φαί­νε­ται, η Ευρώπη των «δυο ταχυ­τή­των» θα απο­τε­λέ­σει κομμάτι αυτού του ορά­μα­τος. Δεδο­μέ­νου ότι το εν λόγω σχέδιο αφήνει στη δια­κρι­τική ευχέ­ρεια των κρατών μελών την απόφαση συμ­με­το­χής ή όχι σε συγκε­κρι­μένα κοινά πρό­τζεκτ, πολλοί ευρω­παίοι πολι­τι­κοί δεν το βλέπουν με καλό μάτι. Ανάμεσά τους ο λετονός υπ. Εξω­τε­ρι­κών Ρίν­κε­βις, που όμως παρα­δέ­χε­ται: «Πριν από μερικά χρόνια θα έλεγα ότι είναι μια κακή ιδέα», ωστόσο «βλέπετε τις προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζουμε».

Τελευ­ταία προ­σπά­θεια διά­σω­σης της Ευρώπης;

Η Ευρώπη κινεί­ται εδώ και δεκα­ε­τίες με δια­φο­ρε­τι­κές ταχύ­τη­τες

Γεγονός είναι ότι η Ευρώπη κινεί­ται εδώ και δεκα­ε­τίες με δια­φο­ρε­τι­κές ταχύ­τη­τες. Η ευρω­ζώνη, η ελευ­θε­ρία της μετα­κί­νη­σης στο πλαίσιο της Συν­θή­κης Σένγκεν, το Κοι­νω­νικό Πρω­τό­κολλο του Μάα­στριχτ απο­τε­λούν τμήματα μιας βαθ­μιαίας ολο­κλή­ρω­σης, αφού δεν συμ­με­τέ­χουν όλες οι χώρες. Για το μέλλον θα μπο­ρού­σαν να εξε­τα­στούν διάφορα σενάρια: η ευρω­ζώνη, ένας πυρήνας χωρών με ηγέτη το γαλο­γερ­μα­νικό δίδυμο ή και απλώς η ομάδα των ιδρυ­τριών χωρών της ΕΕ. Δεν είναι όμως ακριβώς αυτό μέρος του προ­βλή­μα­τος; Ότι δηλαδή βαθαί­νει όλο και περισ­σό­τερο το χάσμα μεταξύ των χωρών μελών, επειδή ακο­λου­θού­νται δια­φο­ρε­τικά συμ­φέ­ρο­ντα, με απο­τέ­λε­σμα να απο­μα­κρύ­νε­ται όλο και πιο πολύ ο ένας από τον άλλο;

Στην παρούσα φάση και με φόντο το Brexit, τον Τραμπ αλλά και τον κίνδυνο ανα­ζω­πύ­ρω­σης της ελλη­νι­κής και προ­σφυ­γι­κής κρίσης πολλοί Ευρω­παίοι προ­σπα­θούν να δια­σώ­σουν ό,τι μπορούν, ακόμη κι αν αυτό σημαί­νει το τέλος της ενω­μέ­νης Ευρώπης όπως του­λά­χι­στον τη γνω­ρί­ζαμε. Υπό αυτή την έννοια και η γερ­μα­νίδα καγκε­λά­ριος φαί­νε­ται να επι­χει­ρεί να δια­τη­ρή­σει του­λά­χι­στον τον σκελετό της ΕΕ. Ίσως να είναι και η τελευ­ταία της προ­σπά­θεια να σώσει την Ένωση.

Μαξ Χόφμαν / Κώστας Συμε­ω­νί­δης

www.dw.com