Γιώργος Κρεμλής: Η κλιματική αλλαγή μπορεί να γίνει και ευκαιρία

Η κλι­μα­τική αλλαγή είναι το μεγα­λύ­τερο ευρω­παϊκό και παγκό­σμιο πρό­βλημα.Η αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής είναι η μεγάλη  ευκαι­ρία  Πόσο έτοιμοι είμαστε να αξιο­ποι­ή­σουμε κον­δύ­λια της Κλι­μα­τι­κής Αλλαγής, της Κυκλι­κής Οικο­νο­μίας;

Συνε­χί­ζουμε  αυτή την έρευνα στο Blog:marina anastas.kourbela και στην  ιστο­σε­λίδα Enetpress και η  οποία  ανα­δη­μο­σιεύ­ται και σε άλλα blogs, αλλά και σε διά­φο­ρες ιστο­σε­λί­δες.

Συνε­χί­ζουμε το τρίτο μέρος της έρευνας για την κλι­μα­τική αλλαγή ως το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα παγκο­σμίως, αλλά και τη μεγα­λύ­τερη  ευκαι­ρία για δράσεις αντι­με­τώ­πι­σης του φαι­νο­μέ­νου με την αξιο­ποί­ηση μέρους των τερά­στιων κον­δυ­λίων που θα δια­τε­θούν για τον σκοπό αυτόν.

Σήμερα, δημο­σιεύ­ουμε τη συνέ­ντευξη πού έδωσε στη Μαρίνα Κουρ­μπέλα ο κ. Γιώργος Κρεμλής, γνώστης του θέματος  στην εθνική του διά­σταση την ευρω­παϊκή, τη διεθνή, και με μακρά πείρα.

Σημειώ­νε­ται, πως ο κ. Γιώργος Κρεμλής από το 1995 μέχρι σήμερα έχει υπη­ρε­τή­σει  διευ­θυ­ντι­κές θέσεις στη Γενική Διεύ­θυνση Περι­βάλ­λο­ντος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής όπου ασχο­λή­θηκε με όλα τα κράτη μέλη και με τον έλεγχο και την επιβολή του δικαίου περι­βάλ­λο­ντος. 

Εδώ και ένα χρόνο είναι Διευ­θυ­ντής ε.τ. εντε­ταλ­μέ­νος για θέματα κυκλι­κής οικο­νο­μίας και νησιω­τι­κο­τη­τας. Παράλ­ληλα είναι μέλος του περι­βαλ­λο­ντι­κού και κοι­νω­νι­κού συμ­βου­λίου της Ευρω­παϊ­κής  Τρά­πε­ζας Ανά­πτυ­ξης και Ανα­συ­γκρό­τη­σης (EBRD), και Πρό­ε­δρος της διε­θνούς Σύμ­βα­σης Espoo για τη δια­συ­νο­ριακή εκτί­μηση περι­βαλ­λο­ντι­κών επι­πτώ­σεων και του Πρω­το­κόλ­λου για τη στρα­τη­γική εκτί­μηση περι­βαλ­λο­ντι­κών επι­πτώ­σεων.

Ο κ.Κρεμλής στη συνέ­ντευξη και σχετικά με το θέμα και τίτλο της έρευνας, δια­τυ­πώ­νει την άποψη, ότι  η δημιουρ­γία ενός ειδικού οργάνου στή­ρι­ξης συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων έργων και προ­ε­τοι­μα­σίας τους – αντί­στοιχη με αυτήν που υπάρχει στην Πολωνία – θα ήταν πολύ χρήσιμη. Η ΜΟΔ, επι­ση­μαί­νει μπορεί να ανα­βαθ­μι­στεί προς την κατεύ­θυνση αυτή

Η συνέ­ντευξη 

Κύριε Κρεμλή, είναι η κλι­μα­τική αλλαγή το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα και η αντι­με­τώ­πιση  της η μεγα­λύ­τερη ευκαι­ρία;

Η κλι­μα­τική αλλαγή είναι επι­στη­μο­νικά τεκ­μη­ριω­μένη και αδιαμ­φι­σβή­τητη.Η αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας και τα ακραία καιρικά φαι­νό­μενα είναι αισθητά παντού και μας προ­βλη­μα­τί­ζουν για το μέλλον του πλανήτη, των οικο­συ­στη­μά­των και της βιο­ποι­κι­λό­τη­τάς του αλλά και για την επι­βί­ωση του ανθρώ­πι­νου είδους.

Ποτέ άλλοτε, λόγω του υπερ­πλη­θυ­σμού του πλανήτη και των  αλό­γι­στων προ­τύ­πων παρα­γω­γής και κατα­νά­λω­σης και της άγριας ανά­πτυ­ξής του – παγκο­σμιο­ποί­ηση γαρ –  το περι­βαλ­λο­ντικό και το κλι­μα­τικό απο­τύ­πωμα από τις ανθρώ­πι­νες δρα­στη­ριό­τη­τες δεν ήταν τόσο υψηλό και πι συνέ­πειες του τόσο αισθη­τές. Ο στόχος της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης είναι η θερ­μο­κρα­σία να μην υπερβεί στο μέλλον τον 1,5 βαθμό Κελσίου, πράγμα που δεν μπορεί να επι­τευ­χθεί μόνο χάρη στις  φιλό­τι­μες προ­σπά­θειες της ΕΕ αλλά απαιτεί μια παγκό­σμια παν­στρα­τιά και δέσμευση.

Η νέα προ­γραμ­μα­τική περί­ο­δος της ΕΕ 2021-2027 της οποίας το νομικό πλαίσιο δεν έχει όμως ακόμη εγκρι­θεί θα δια­θέ­σει σημα­ντικά κον­δύ­λια για την προ­στα­σία του κλί­μα­τος και για μια οικο­νο­μία χαμηλού άνθρακα αλλά και για την κυκλική οικο­νο­μία που θα απο­τε­λέ­σει το νέο οικο­νο­μικό μοντέλο προ­στα­σίας του πλανήτη και ορθο­λο­γι­κής δια­χεί­ρι­σης των πόρων του.

– Μπο­ρείτε να υπο­λο­γί­σετε πόσα κον­δύ­λια θα δια­τί­θε­νται σε ετήσια βάση στην ΕΕ γιά δράσεις που αφορούν την αντι­με­τώ­πιση του φαι­νό­μέ­νου

Θα εξαρ­τη­θεί από το απο­τέ­λε­σμα των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων για τη νέα προ­γραμ­μα­τική περίοδο η οποία θα προ­βλέ­ψει δεσμευ­μένα κον­δύ­λια – earmarking – για την αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής. Πιστεύω ότι θα είναι κάποια δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ που θα προ­βλέ­ψει ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός της ΕΕ και που τα κράτη μέλη θα δεσμευ­θούν να δια­θέ­σουν για το κλίμα στο πλαίσιο του νέου ΕΣΠΑ ή ΣΕΣ τους και των αντί­στοι­χων ΠΕΠ τους.

Ποιές μορφές δράσεις είναι οι σημα­ντι­κό­τε­ρες;

Πρέπει να υπο­στη­ρι­χθεί τόσο η προ­σαρ­μογή στην κλι­μα­τική αλλαγή με σχέδια προ­σαρ­μο­γής, σε εθνικό και περι­φε­ρειακό επίπεδο και σχέδια για τα μεγάλα νησιά αλλά και η μείωση των επι­πτώ­σεων της κλι­μα­τι­κής αλλαγής. Όλα τα έργα που θα χρη­μα­το­δο­τού­νται από την ΕΕ πρέπει να λαμ­βά­νουν υπόψη τους την κλι­μα­τική αλλαγή σε όλο τον κύκλο της ζωής τους (climate resilience). Η Οδηγία της ΕΕ για της πλη­μύ­ρες έχει μεγάλη σημασία στο πλαίσιο αυτό.

– Ποιές είναι οι μορφές χρη­μα­το­δό­τη­σης;

Θα χρη­μα­το­δο­τού­νται έργα αλλά και ειδικές παρεμ­βά­σεις καθώς και τα προ­α­να­φε­ρό­μενα σχέδια

Ποιοί μπορούν να συμ­με­τέ­χουν;

Κυρίως εθνικοί φορείς αλλά η αρχι­τε­κτο­νική του ΕΣΠΑ και των ΠΕΠ θα μπορεί να προ­βλέ­ψει χρη­μα­το­δο­τή­σεις και για ΣΔΙΤ αλλά και για ιδιώτες. Υπάρ­χουν επίσης ειδικά προ­γράμ­ματα, όπως το LIFE, που έχουν χρη­μα­το­δο­τικό άξονα για το κλίμα αλλά και τα προ­γράμ­ματα Horizon2020 και Interreg. Ο νέος ανα­πτυ­ξια­κός νόμος θα μπο­ρούσε επίσης να προ­βλέ­ψει σχετικό άξονα για σχέδια climate resilient.

– Ποιές δυνα­τό­τη­τες έχουν οι περι­φέ­ρειες γιά ανά­πτυξη δράσεων κλι­μαι­κής αλλαγής;

Πέρα από τα περι­φε­ρειακά σχέδια προ­σαρ­μο­γής στην κλι­μα­τική αλλαγή μπορούν να προ­βλέ­ψουν στα ΠΕΠ τους ειδικά μέτρα προ­σαρ­μο­γής και μείωσης των επι­πτώ­σεων της κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

– Οι χρη­μα­το­δο­τή­σεις για τέτοιες δράσεις θα προ­έρ­χο­νται από το ΕΣΠΑ;

Από το ΕΣΠΑ αλλά και από τα ειδι­κό­τερα προ­γράμ­ματα στα οποία προ­α­να­φέρ­θηκα. Χρη­μα­το­δο­τή­σεις αυτού του τύπου προ­βλέ­πο­νται επίσης και από πλευρας Ευρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σεων και Ευρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Ανα­συ­γκρό­τη­σης και Ανά­πτυ­ξης.

-Πόσο σημα­ντι­κές ειναι οι δυνα­τό­τη­τες προ­σέλ­κυ­σης περι­βαλ­λο­ντι­κών επεν­δύ­σεων από το νέο ταμείο, InvestEU,τον διάδοχο του επι­τυ­χη­μέ­νου Επεν­δυ­τι­κού Σχεδίου Γιούν­κερ;

Το Ταμείο InvestEU θα εξαρ­τή­σει την επι­λε­ξι­μό­τητα των χρη­μα­το­δο­τή­σεων που χορηγεί από τη συμ­βα­τό­τητα του έργου με το περι­βάλ­λον και το κλίμα. Θα γίνεται πέρα από την περι­βαλ­λο­ντική και κλι­μα­τική αξιο­λό­γηση κάθε έργου σε όλο τον κύκλο της ζωής του – climate proofing.

Θα χρη­μα­το­δο­τού­νται όμως και αυτο­τε­λώς έργα που θα προ­στα­τεύ­ουν το κλίμα.

-Πιστεύετε πως οι Ελληνες και οι Ελλη­νί­δες γνω­ρί­ζουν αρκετά για να αξιο­ποι­ή­σουν στο μέτρο του εφικτού, ένα μέρος από τα τερά­στια αυτά ποσά

Η ενη­μέ­ρωση και η περι­βαλ­λο­ντική ευαι­σθη­το­ποί­ηση είναι εκ των ουκ άνευ.

Επι­βάλ­λε­ται πολυ­ε­πί­πεδη ενη­μέ­ρωση από την Πολι­τεία και όλους τους φορείς αλλά και από τα Πανε­πι­στή­μια για τις πολ­λα­πλές δυνα­τό­τη­τες που παρέ­χο­νται. Θεωρώ ότι η δημιουρ­γία ενός ειδικού οργάνου στή­ρι­ξης συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων έργων και προ­ε­τοι­μα­σίας τους – αντί­στοιχη με αυτήν που υπάρχει στην Πολωνία – θα ήταν πολύ χρήσιμη. Η ΜΟΔ μπορεί να ανα­βαθ­μι­στεί προς την κατεύ­θυνση αυτή. 

 

– Αν σας ρωτούσα, πόσα χρήματα θα μπο­ρού­σαν οι Ελληνες ενδια­φε­ρό­με­νοι να αξιο­ποι­ή­σουν γιά επι­χει­ρη­μα­τι­κές δράσεις, σχετικά, πάνταμε την κλι­μα­τική αλλάγή, επι­στη­μο­νι­κές, ερευ­νη­τι­κές, κλπ, τι θα απα­ντού­σατε;

Πιστεύω ότι μπορεί να δια­τε­θούν πολλά σε συν­δυα­σμό με την πράσινη επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα και την οικο-καινοτομία, αλλά και την κυκλική οικο­νο­μία γενι­κό­τερα.

– Είναι, ας πούμε, εφικτό να ξεπε­ρά­σουν τά κον­δύ­λια της πολι­τι­κής συνοχής για τη νέα προ­γραμ­μα­τική περίοδο 2021-2027. με τα οποία προι­κο­δο­τεί­ται το ΕΣΠΑ;

Πιστεύω ότι η Ελλάδα πρέπει και μπορεί να διεκ­δι­κή­σει περισ­σό­τερα κον­δύ­λια σε

σχέση με αυτά της τρέ­χου­σας προ­γραμ­μα­τι­κής περιό­δου και λόγω της οικο­νο­μι­κής κρίσης αλλά και λόγω του μετα­να­στευ­τι­κού όπως επίσης και της ευαι­σθη­σίας της στην κλι­μα­τική αλλαγή . Όλα αυτά απαι­τούν κατα­γραφή των αναγκών και ενδε­λεχή τεκ­μη­ρί­ωση.

– Τελικά, η κλι­μα­τική αλλαγή εμπε­ριέ­χει και την έννοια της κυκλι­κής οικο­νο­μίας, η το αντί­θετο;

Κλι­μα­τική αλλαγή και κυκλική οικο­νο­μία συν­δέ­ο­νται ανα­πό­σπα­στα. Μόνο μια παγκο­σμιο­ποι­η­μένη κυκλική οικο­νο­μία θα απο­τρέ­ψει περαι­τέρω επι­δεί­νωση του κλί­μα­τος και προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος και του πλανήτη.

Πόσα χρόνια ασχο­λεί­στε με το περι­βάλ­λον; Μπο­ρείτε να ανα­φέ­ρετε ορι­σμέ­νες δρα­στη­ριο­τη­τές σας στην Ευρω­παική Επι­τροπή, και με ποιά ιδιό­τητα;

Από το 1995 μέχρι σήμερα από διευ­θυ­ντι­κές θέσεις στη Γενική Διεύ­θυνση Περι­βάλ­λο­ντος της Ευρω­παι­κής Επι­τρο­πής όπου ασχο­λή­θηκα με όλα τα κράτη μέλη και με τον έλεγχο και την επιβολή του δικαίου περι­βάλ­λο­ντος. Εδώ και ένα χρόνο είμαι Διευ­θυ­ντής ε.τ. εντε­ταλ­μέ­νος για θέματα κυκλι­κης οικο­νο­μιας και νησιω­τι­κο­τη­τας. Παράλ­ληλα είμαι μέλος του περι­βαλ­λο­ντι­κού και κοι­νω­νι­κού συμ­βου­λίου της Ευρω­παϊ­κής  Τρά­πε­ζας Ανά­πτυ­ξης και Ανα­συ­γκρό­τη­σης (EBRD). Τέλος είμαι και Πρό­ε­δρος της διε­θνούς Σύμ­βα­σης Espoo για τη δια­συ­νο­ριακή εκτί­μηση περι­βαλ­λο­ντι­κών επι­πτώ­σεων και του Πρω­το­κόλ­λου για τη στρα­τη­γική εκτί­μηση περι­βαλ­λο­ντι­κών επι­πτώ­σεων.

—————————————————————————————————

Σημεί­ωση: Η ΜΟΔ– Μονάδα Οργά­νω­σης της Δια­χεί­ρι­σης Ανα­πτυ­ξια­κών Προ­γραμ­μά­των είναι ανώνυμη μη κερ­δο­σκο­πική εται­ρεία του ευρύ­τε­ρου δημό­σιου τομέα υπό την επο­πτεία του Υπουρ­γού Ανά­πτυ­ξης και Επεν­δύ­σεων. 

Ιδρύ­θηκε το 1996 με κοινή απόφαση της Ελλη­νι­κής Κυβέρ­νη­σης και της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής.

Απο­στολή της ΜΟΔ είναι η στήριξη και ενί­σχυση της Δημό­σιας Διοί­κη­σης για την απο­τε­λε­σμα­τική δια­χεί­ριση και εφαρ­μογή των συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων από την Ευρω­παϊκή Ένωση Επι­χει­ρη­σια­κών Προ­γραμ­μά­των, καλύ­πτο­ντας κυρίως ανάγκες σε εξει­δι­κευ­μένο ανθρώ­πινο δυνα­μικό, συστή­ματα, εργα­λεία και δια­δι­κα­σίες, μετα­φορά τεχνο­γνω­σίας και υλι­κο­τε­χνική υποδομή.

Μία από τις κύριες αρμο­διό­τη­τες της ΜΟΔ είναι η στε­λέ­χωση των Ειδικών Υπη­ρε­σιών όλων των Επι­χει­ρη­σια­κών Προ­γραμ­μά­των του Εθνικού Στρα­τη­γι­κού Πλαι­σίου Ανα­φο­ράς (ΕΣΠΑ). Η ΜΟΔ προ­σέ­λαβε ειδικό επι­στη­μο­νικό προ­σω­πικό που έχει εξει­δί­κευση και εμπει­ρία στη δια­χεί­ριση & παρα­κο­λού­θηση κοι­νο­τι­κών προ­γραμ­μά­των και δημο­σίων έργων και η δια­δι­κα­σία επι­λο­γής βασί­στηκε στο σύστημα προ­σλή­ψεων της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. 

πηγή enetpress.gr

Μαρίνα Κουρ­μπέλα