Στο ίδιο έργο θεατές: Η Άγκυρα ανακυκλώνει την προπαγάνδα της σε Ρόδο και Κω περί «μειονοτήτων»

• Για ακόμα μία φορά, επι­στρα­τεύ­ο­νται «σύλ­λο­γοι» και τουρ­κι­κά ΜΜΕ για να στή­σουν σκη­νι­κό περί δήθεν «μειο­νό­τη­τας» στα Δω­δε­κά­νη­σα

Συ­ντο­νι­σμέ­νη εκ­στρα­τεία φαί­νε­ται πως επι­χει­ρούν συλ­λο­γι­κό­τη­τες με έδρα στην Τουρ­κία για να πα­ρου­σιά­σουν τη μου­σουλ­μα­νι­κή κοι­νό­τη­τα Ρόδου και Κω ως «εθνι­κή μειο­νό­τη­τα», και η ημε­ρο­μη­νία που επέ­λε­ξαν δεν είναι τυ­χαία. Η 19η Μαΐου, για την Ελ­λά­δα Ημέρα Μνή­μης της Γε­νο­κτο­νί­ας των Πο­ντί­ων, για την Τουρ­κία είναι «εθνι­κή γιορ­τή νε­ο­λαί­ας και αθλη­τι­σμού», επέ­τειος της έναρ­ξης του πο­λέ­μου ανε­ξαρ­τη­σί­ας το 1919.

Ο σύλ­λο­γος ROISDER εξέ­δω­σε ανα­κοι­νώ­σεις τις οποί­ες τα τουρ­κι­κά μέσα ανα­πα­ρή­γα­γαν, απευ­θυ­νό­με­νες στους «ομο­γε­νείς» των νη­σιών και ανα­δει­κνύ­ο­ντας την «οθω­μα­νι­κή κλη­ρο­νο­μιά» τους. Ωστό­σο, η επι­λο­γή της ημέ­ρας που η Ελ­λά­δα τιμά τα θύ­μα­τα της Γε­νο­κτο­νί­ας για να επα­νέλ­θει η διεκ­δί­κη­ση «δι­καιω­μά­των» από την Τουρ­κία σε ελ­λη­νι­κό έδα­φος, μόνο τυ­χαία δεν φαί­νε­ται.

Ο ROISDER (Rodos İstanköy ve Onikiada Türkleri Kültür ve Dayanışμα Derneği – Πο­λι­τι­στι­κός και Αλ­λη­λέγ­γυος Σύλ­λο­γος Τούρ­κων Ρόδου, Κω και Δω­δε­κα­νή­σου) είναι ένας σύλ­λο­γος με έδρα την Τουρ­κία, του οποί­ου η εμ­βέ­λεια στη Ρόδο και την Κω πα­ρα­μέ­νει πε­ριο­ρι­σμέ­νη. Εκ­δί­δει σε τακτά χρο­νι­κά δια­στή­μα­τα ανα­κοι­νώ­σεις τις οποί­ες ανα­λαμ­βά­νουν να ανα­δεί­ξουν και να «αξιο­ποι­ή­σουν» τουρ­κι­κά μέσα ενη­μέ­ρω­σης, με την ισχύ του να μην πη­γά­ζει από τη βάση των μελών του, αλλά από τη χρη­σι­μό­τη­τά του ως μέσου άσκη­σης πο­λι­τι­κής και δι­πλω­μα­τι­κής πί­ε­σης.

Η επι­λο­γή της 19ης Μαΐου εξυ­πη­ρε­τεί έναν βα­θύ­τε­ρο ιδε­ο­λο­γι­κό με­τα­βο­λι­σμό. Η Άγκυ­ρα επι­χει­ρεί να με­τα­τρέ­ψει μια κα­θα­ρά εσω­τε­ρι­κή εθνι­κή γιορ­τή, συν­δε­δε­μέ­νη με τον πυ­ρή­να του Κε­μα­λι­σμού, σε προ­ϊ­όν πο­λι­τι­κής επιρ­ρο­ής. Στο­χεύ­ει στη δη­μιουρ­γία μιας τε­χνη­τής συ­ναι­σθη­μα­τι­κής ταύ­τι­σης των μου­σουλ­μά­νων της Δω­δε­κα­νή­σου με τα εθνι­κά αφη­γή­μα­τα της γεί­το­νος. Μια επέ­τειος που για την Αθήνα απο­τε­λεί ημέρα πέν­θους, με­τα­τρέ­πε­ται έτσι σε όχημα προ­βο­λής ισχύ­ος μέσα στην ελ­λη­νι­κή επι­κρά­τεια.

Η στό­χευ­ση είναι ευα­νά­γνω­στη για όποιον γνω­ρί­ζει το διε­θνές νο­μι­κό πλαί­σιο. Η Συν­θή­κη της Λω­ζά­νης του 1923 ανα­γνω­ρί­ζει ως μειο­νό­τη­τα στην Ελ­λά­δα απο­κλει­στι­κά τους μου­σουλ­μά­νους της Θρά­κης. Οι μου­σουλ­μά­νοι των Δω­δε­κα­νή­σων, που εντά­χθη­καν στην Ελ­λά­δα το 1947 με τη Συν­θή­κη των Πα­ρι­σί­ων, δεν φέ­ρουν κα­νέ­να αντί­στοι­χο νο­μι­κό κα­θε­στώς. Είναι Έλ­λη­νες πο­λί­τες, πλή­ρως ενταγ­μέ­νοι στην το­πι­κή κοι­νω­νία, χωρίς καμία εκ­κρε­μό­τη­τα ένα­ντι οποιου­δή­πο­τε διε­θνούς κει­μέ­νου.

Η νο­μι­κή αυτή δια­φο­ρο­ποί­η­ση έχει τε­ρά­στια ση­μα­σία. Όταν υπο­γρά­φη­κε η Συν­θή­κη της Λω­ζά­νης, τα Δω­δε­κά­νη­σα τε­λού­σαν υπό ιτα­λι­κή κυ­ριαρ­χία και εξαι­ρέ­θη­καν πλή­ρως από τις ρυθ­μί­σεις για τις ανταλ­λα­γές πλη­θυ­σμών και τα μειο­νο­τι­κά κα­θε­στώ­τα με­τα­ξύ Ελ­λά­δας και Τουρ­κί­ας. Η εν­σω­μά­τω­σή τους στον εθνι­κό κορμό το 1947 έγινε με τη Συν­θή­κη των Πα­ρι­σί­ων, η οποία με­τα­βί­βα­σε την κυ­ριαρ­χία από την Ιτα­λία στην Ελ­λά­δα, κα­θι­στώ­ντας όλους τους μό­νι­μους κα­τοί­κους, ανε­ξαρ­τή­τως θρη­σκεύ­μα­τος, ισό­τι­μους Έλ­λη­νες πο­λί­τες.

Η Άγκυ­ρα γνω­ρί­ζει ακρι­βώς αυτή την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Για τον λόγο αυτό δεν την αμ­φι­σβη­τεί ανοι­χτά, αλλά επι­χει­ρεί να τη δια­βρώ­σει αθό­ρυ­βα, με­τα­φρά­ζο­ντας την «πο­λι­τι­στι­κή κλη­ρο­νο­μιά» σε συ­γκε­κρι­μέ­νη διεκ­δι­κη­τι­κή πλατ­φόρ­μα. Στις ανα­κοι­νώ­σεις των συλ­λό­γων εγεί­ρο­νται συ­στη­μα­τι­κά ζη­τή­μα­τα γύρω από τη δια­χεί­ρι­ση της μου­σουλ­μα­νι­κής πε­ριου­σί­ας (Βα­κού­φια) σε Ρόδο και Κω, ενώ προ­βάλ­λε­ται το πάγιο αί­τη­μα για ίδρυ­ση αυ­τό­νο­μων τουρ­κό­φω­νων σχο­λεί­ων.

Μέσα από τη ρη­το­ρι­κή περί δήθεν «κα­τα­πί­ε­σης» θρη­σκευ­τι­κών και εκ­παι­δευ­τι­κών δι­καιω­μά­των, η Τουρ­κία επι­χει­ρεί να κα­τα­σκευά­σει ένα «κε­φά­λαιο» τύπου Θρά­κης στο Νότιο Αι­γαίο. Η ανα­φο­ρά των τουρ­κι­κών δη­μο­σιευ­μά­των στην επέ­τειο της ιτα­λι­κής κα­τά­λη­ψης της Ρόδου τον Μάιο του 1912 και στους τά­φους Οθω­μα­νών στρα­τιω­τών υπη­ρε­τεί ακρι­βώς αυτό το αφή­γη­μα ιστο­ρι­κής συ­νέ­χειας και δήθεν «λη­σμο­νη­μέ­νων» δι­καιω­μά­των.

Στον αντί­πο­δα, οι μου­σουλ­μά­νοι κά­τοι­κοι της Ρόδου απο­τε­λούν ορ­γα­νι­κό τμήμα της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας για δε­κα­ε­τί­ες. Στην πλειο­νό­τη­τά τους απο­στρέ­φο­νται την κη­δε­μο­νία της Άγκυ­ρας και αντι­λαμ­βά­νο­νται ότι οι ενέρ­γειες συλ­λό­γων εδρευό­ντων στη Σμύρ­νη ή την Πρού­σα τούς χρη­σι­μο­ποιούν ως ερ­γα­λείο για σκο­πούς που δεν τους αφο­ρούν.

Η εκ­στρα­τεία αυτή, ωστό­σο, δεν εξα­ντλεί­ται στην ιστο­ριο­γρα­φία και στις ανα­κοι­νώ­σεις. Έμπει­ρες δι­πλω­μα­τι­κές πηγές στην Αθήνα επι­ση­μαί­νουν ότι η κι­νη­τι­κό­τη­τα αυτή συ­μπί­πτει χρο­νι­κά με δύο εξε­λί­ξεις ου­σια­στι­κής ση­μα­σί­ας: Οι συ­ζη­τή­σεις στην Άγκυ­ρα για το νέο νο­μο­σχέ­διο Απο­κλει­στι­κής Οι­κο­νο­μι­κής Ζώνης επι­χει­ρούν να «κυ­κλώ­σουν» το θα­λάσ­σιο σύ­μπλεγ­μα των Δω­δε­κα­νή­σων, αμ­φι­σβη­τώ­ντας το δι­καί­ω­μά τους σε πλήρη υφα­λο­κρη­πί­δα. Πα­ράλ­λη­λα, κα­τα­γρά­φο­νται συ­στη­μα­τι­κές κι­νή­σεις διο­χέ­τευ­σης τουρ­κι­κών κε­φα­λαί­ων στην το­πι­κή αγορά ακι­νή­των μέσω τρί­των χωρών με στόχο τη δη­μιουρ­γία ιδιο­κτη­σια­κού απο­τυ­πώ­μα­τος, την ώρα που οι του­ρι­στι­κές ροές και η «βίζα εξ­πρές» χρη­σι­μο­ποιού­νται για τη δη­μιουρ­γία σχέ­σε­ων οι­κο­νο­μι­κής αλ­λη­λε­ξάρ­τη­σης.

Η πο­λι­τι­στι­κή δι­πλω­μα­τία, η νο­μι­κή αμ­φι­σβή­τη­ση και η οι­κο­νο­μι­κή διείσ­δυ­ση δεν κι­νού­νται πα­ράλ­λη­λα τυ­χαία, αλ­λη­λο­τρο­φο­δο­τού­νται. Ανα­λυ­τές που πα­ρα­κο­λου­θούν συ­στη­μα­τι­κά την τουρ­κι­κή στρα­τη­γι­κή εντάσ­σουν πλέον τη δρα­στη­ριό­τη­τα αυτή στο πλαί­σιο των υβρι­δι­κών επι­χει­ρή­σε­ων επιρ­ρο­ής και της στρα­τη­γι­κής των «γκρί­ζων ζωνών». Πρό­κει­ται για τη με­θο­δι­κή προ­σπά­θεια συ­ντή­ρη­σης εστιών πί­ε­σης στο εσω­τε­ρι­κό της Ελ­λά­δας, η οποία ευ­θυ­γραμ­μί­ζε­ται από­λυ­τα με την τρέ­χου­σα κλι­μά­κω­ση από πλευ­ράς Άγκυ­ρας.

Δεν είναι τυ­χαίο ότι οι ενέρ­γειες αυτές συ­μπί­πτουν με την ορι­στι­κο­ποί­η­ση του τουρ­κι­κού νο­μο­σχε­δί­ου για τη «Γα­λά­ζια Πα­τρί­δα» και τον «Νόμο περί Ναυ­τι­κής Δι­καιο­δο­σί­ας», καθώς και με τα εμπρη­στι­κά σε­νά­ρια των τουρ­κι­κών μέσων ενη­μέ­ρω­σης που αμ­φι­σβη­τούν την κυ­ριαρ­χία επί 152 νη­σί­δων και βρα­χο­νη­σί­δων. Οι υπό­γειες αυτές διερ­γα­σί­ες απο­δει­κνύ­ουν πε­ρί­τρα­να ότι η όποια κι­νη­τι­κό­τη­τα σε ανώ­τα­το δι­πλω­μα­τι­κό επί­πε­δο δεν με­τα­βάλ­λει τη στα­θε­ρή επι­δί­ω­ξη της Τουρ­κί­ας να δη­μιουρ­γεί τε­τε­λε­σμέ­να και να ασκεί διαρ­κή πο­λι­τι­κή πίεση στα νησιά μας.