Τρεις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις ζητούν πίσω συνολικά εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ που κατέβαλαν στον Δήμο Ρόδου

Τρεις εφέ­σεις από ισά­ριθ­μες ξε­νο­δο­χεια­κές εται­ρεί­ες κατά απο­φά­σε­ων του Μο­νο­με­λούς Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κεί­ου Ρόδου ανα­μέ­νε­ται να εκ­δι­κα­στούν ενώ­πιον του Ζ’ Τμή­μα­τος του Διοι­κη­τι­κού Εφε­τεί­ου Πει­ραιά, σε τη­λε­μα­τι­κή συ­νε­δρί­α­ση που έχει ορι­στεί για τις 26 Ιου­νί­ου 2026, με πα­ράλ­λη­λη δυ­να­τό­τη­τα πα­ρά­στα­σης από τον απο­μα­κρυ­σμέ­νο τόπο ακρο­α­τη­ρί­ου του Εφε­τεί­ου Δω­δε­κα­νή­σου.

Κε­ντρι­κό ζή­τη­μα και στις 3 υπο­θέ­σεις είναι η επι­στρο­φή δη­μο­τι­κών τελών και φόρων που οι εται­ρεί­ες ισχυ­ρί­ζο­νται ότι κα­τέ­βα­λαν ανα­γκα­στι­κά, χωρίς να τα οφεί­λουν.

Το ιστο­ρι­κό της υπό­θε­σης

Το 2019 ο Δήμος Ρόδου επέ­δω­σε σε σειρά ξε­νο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σε­ων ατο­μι­κές ει­δο­ποι­ή­σεις με τις οποί­ες τις κα­λού­σε να απο­πλη­ρώ­σουν ση­μα­ντι­κά ποσά για δη­μο­τι­κά τέλη κα­θα­ριό­τη­τας και φω­τι­σμού, τέλη ακί­νη­της πε­ριου­σί­ας και δη­μο­τι­κούς φό­ρους για χρή­σεις που εκτεί­νο­νταν πίσω έως και το 2009. Η αιτία, όπως ανα­φέ­ρε­ται στα δι­κό­γρα­φα, ήταν η μη υπο­βο­λή δη­λώ­σε­ων επι­φά­νειας ακι­νή­των.

Οι εται­ρεί­ες, εκτι­μώ­ντας ότι η οδός της άρ­νη­σης πλη­ρω­μής θα οδη­γού­σε σε ανα­γκα­στι­κή εκτέ­λε­ση και αδυ­να­μία έκ­δο­σης φο­ρο­λο­γι­κής ενη­με­ρό­τη­τας, κα­τέ­βα­λαν εφά­παξ το σύ­νο­λο της κύ­ριας οφει­λής. Ανά­με­σά τους, οι δύο εται­ρεί­ες κα­τέ­βα­λαν το Δε­κέμ­βριο του 2019 ποσά 57.890,99 ευρώ και 58.820,21 ευρώ αντί­στοι­χα, ενώ η τρίτη είχε κα­τα­βά­λει 3.857,63 ευρώ. Ακο­λού­θως, τον Μάρ­τιο του 2021 οι 3 επι­χει­ρή­σεις απηύ­θυ­ναν αί­τη­ση επι­στρο­φής στον Δήμο, η οποία απορ­ρί­φθη­κε σιω­πη­ρά και στη συ­νέ­χεια ρητά, με αι­τιο­λο­γία βα­σι­σμέ­νη στο άρθρο 51 πα­ρά­γρα­φο 3 του νόμου 4647/2019.

Η πρω­τό­δι­κη ήττα

Μετά την άσκη­ση προ­σφυ­γών, το Μο­νο­με­λές Διοι­κη­τι­κό Πρω­το­δι­κείο Ρόδου απέρ­ρι­ψε και τις 3 με απο­φά­σεις του 2023, επι­κα­λού­με­νο ότι η κα­τα­βο­λή δεν ήταν αχρε­ώ­στη­τη εφό­σον δεν είχε προη­γου­μέ­νως ακυ­ρω­θεί η κα­τα­λο­γι­στι­κή πράξη του Δήμου. Αυτό το σκε­πτι­κό, εκτι­μούν οι εται­ρεί­ες, απο­τε­λεί εσφαλ­μέ­νη ερ­μη­νεία του Κώ­δι­κα Διοι­κη­τι­κής Δι­κο­νο­μί­ας και αντί­κει­ται στο άρθρο 20 πα­ρά­γρα­φο 1 του Συ­ντάγ­μα­τος που κα­το­χυ­ρώ­νει το δι­καί­ω­μα απο­τε­λε­σμα­τι­κής δι­κα­στι­κής προ­στα­σί­ας.

Οι λόγοι της έφε­σης

Οι εκ­κα­λού­σες προ­βάλ­λουν σειρά ου­σια­στι­κών λόγων. Αμ­φι­σβη­τούν πρώτα απ’ όλα την ίδια τη νο­μι­κή λο­γι­κή της πρω­τό­δι­κης από­φα­σης, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι ο Κώ­δι­κας επι­τρέ­πει την άσκη­ση προ­σφυ­γής κατά κάθε διοι­κη­τι­κής άρ­νη­σης επι­στρο­φής φόρου, ανε­ξάρ­τη­τα από την τύχη της κα­τα­λο­γι­στι­κής πρά­ξης. Το άρθρο 71 πα­ρά­γρα­φος 4 του ΚΔΔ απα­γο­ρεύ­ει ρητά την αγωγή σε φο­ρο­λο­γι­κές δια­φο­ρές, άρα η προ­σφυ­γή είναι το μόνο δια­θέ­σι­μο έν­δι­κο βο­ή­θη­μα.

Ένας δεύ­τε­ρος άξο­νας επι­χει­ρη­μά­των αφορά στην πα­ρα­γρα­φή. Οι τά­ξεις των ετών 2009 έως 2014 φέ­ρε­ται να έχουν επι­βλη­θεί κατά πα­ρά­βα­ση της πε­ντα­ε­τούς απο­σβε­στι­κής προ­θε­σμί­ας που ορί­ζει το άρθρο 2 του ανα­γκα­στι­κού νόμου 344/1968. Κατά τους εκ­κα­λού­ντες, ο Δήμος δεν είχε πλέον δι­καί­ω­μα να τα βε­βαιώ­σει, αφού η σχε­τι­κή αρ­μο­διό­τη­τά του είχε ήδη εκ­πνεύ­σει. Προ­βάλ­λε­ται επί­σης πα­ρα­βί­α­ση των αρχών ασφά­λειας δι­καί­ου, ανα­λο­γι­κό­τη­τας και κρά­τους δι­καί­ου, με ανα­φο­ρά στη νο­μο­λο­γία του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρά­τειας και γνω­μο­δό­τη­ση του Συ­νη­γό­ρου του Πο­λί­τη που επι­ση­μαί­νει ότι ορι­σμέ­νοι δήμοι με­τα­το­πί­ζουν επ’ αό­ρι­στον την έναρ­ξη της πα­ρα­γρα­φής.

Τρί­τος λόγος είναι η ελ­λι­πής αι­τιο­λο­γία των ατο­μι­κών ει­δο­ποι­ή­σε­ων. Φέ­ρε­ται να μην προ­κύ­πτουν από αυτές τα πραγ­μα­τι­κά δε­δο­μέ­να επί των οποί­ων βα­σί­στη­κε ο υπο­λο­γι­σμός, δη­λα­δή το ακρι­βές εμ­βα­δόν, η τιμή ζώνης και οι συ­ντε­λε­στές βα­ρύ­τη­τας, κάτι που πα­ρε­μπό­δι­σε κάθε δυ­να­τό­τη­τα άσκη­σης έν­δι­κου βοη­θή­μα­τος κατά της αρ­χι­κής πρά­ξης.

Τέ­ταρ­το επι­χεί­ρη­μα είναι ότι οι ει­δο­ποι­ή­σεις επι­δό­θη­καν χωρίς να κοι­νο­ποι­η­θεί ποτέ ο νό­μι­μος τί­τλος εγ­γρα­φής στον χρη­μα­τι­κό κα­τά­λο­γο, πράγ­μα που σύμ­φω­να με πάγια νο­μο­λο­γία των διοι­κη­τι­κών δι­κα­στη­ρί­ων κα­θι­στά την ίδια τη βε­βαί­ω­ση μη νό­μι­μη.

Πέμ­πτος λόγος, ει­δι­κός για τις 2 από τις 3 εται­ρεί­ες, είναι η ρητή απαλ­λα­γή που προ­βλέ­πει το άρθρο 105 του νόμου 4495/2017 για όσους υπά­γο­νται στις δια­τά­ξεις τα­κτο­ποί­η­σης αυ­θαί­ρε­των κα­τα­σκευών: η διά­τα­ξη ορί­ζει ότι δεν επι­βάλ­λο­νται ανα­δρο­μι­κά τέλος ακί­νη­της πε­ριου­σί­ας, τέλη κα­θα­ριό­τη­τας και φω­τι­σμού ούτε άλλα αντα­πο­δο­τι­κά τέλη για αυ­θαί­ρε­τες κα­τα­σκευ­ές που εξαι­ρού­νται κυ­ρώ­σε­ων. Οι εται­ρεί­ες είχαν υπα­χθεί στον εν λόγω νόμο πριν επι­δο­θεί η ει­δο­ποί­η­ση.

Επι­κου­ρι­κά, και στις 3 εφέ­σεις θε­ω­ρεί­ται αντι­συ­νταγ­μα­τι­κή η διά­τα­ξη του νόμου 4647/2019 που απα­γο­ρεύ­ει την επι­στρο­φή ποσών που έχουν ήδη κα­τα­βλη­θεί, επι­χεί­ρη­μα ερει­δό­με­νο στην από­φα­ση 4340/1983 του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρά­τειας σχε­τι­κά με τα αμά­χη­τα τεκ­μή­ρια και το δι­καί­ω­μα απο­τε­λε­σμα­τι­κής δι­κα­στι­κής προ­στα­σί­ας.

Το κρί­σι­μο χρο­νι­κό ση­μείο

Ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα απο­κτά ένα χρο­νι­κό γε­γο­νός που επι­κα­λού­νται δύο από τις τρεις εται­ρεί­ες. Ο νόμος 4647/2019, ο οποί­ος έθετε τη δυ­να­τό­τη­τα διόρ­θω­σης δη­λώ­σε­ων επι­φά­νειας ακι­νή­των χωρίς ανα­δρο­μι­κή επι­βο­λή τελών, τέ­θη­κε σε ισχύ στις 16 Δε­κεμ­βρί­ου 2019. Οι εν λόγω εται­ρεί­ες κα­τέ­βα­λαν τα ποσά τους στις 30 Δε­κεμ­βρί­ου 2019, δη­λα­δή μετά την ενερ­γο­ποί­η­ση της ευ­ερ­γε­τι­κής ρύθ­μι­σης. Κατά τις ίδιες, αυτό ση­μαί­νει ότι ο Δήμος δεν είχε πλέον το δι­καί­ω­μα να ει­σπρά­ξει εκεί­να τα ποσά και υπο­χρε­ού­ται να τα επι­στρέ­ψει, δε­δο­μέ­νου μά­λι­στα ότι έχουν υπο­βά­λει εμπρό­θε­σμα τις προ­βλε­πό­με­νες δη­λώ­σεις εντός της τασ­σό­με­νης από τον νόμο προ­θε­σμί­ας, που είχε πα­ρα­τα­θεί ως τις 30 Σε­πτεμ­βρί­ου 2020.

Η έκ­βα­ση των εφέ­σε­ων ανα­μέ­νε­ται να απο­κτή­σει πι­λο­τι­κό χα­ρα­κτή­ρα, καθώς ζη­τή­μα­τα ανά­λο­γου πε­ριε­χο­μέ­νου αφο­ρούν πλή­θος επι­χει­ρή­σε­ων που υπή­χθη­σαν σε προ­γράμ­μα­τα πο­λε­ο­δο­μι­κής τα­κτο­ποί­η­σης και αντι­με­τώ­πι­σαν ανα­δρο­μι­κές αξιώ­σεις δη­μο­τι­κών τελών.