Ο πρωθυπουργός χαράσσει κόκκινες γραμμές και αποδομεί την επιχείρηση οπισθοχώρησης των πέντε βουλευτών

• Νέο μήνυμα Κυριά­κου Μητσο­τάκη για ξεκά­θαρα όρια στους ρόλους, ενώ οι «αντάρ­τες» επι­χει­ρούν τώρα να μετριά­σουν την παρέμ­βασή τους και η αντι­πο­λί­τευση εκμε­ταλ­λεύ­ε­ται τη ρωγμή στο κυβερ­νη­τικό στρα­τό­πεδο

Με σαφή­νεια, ψυχραι­μία και πολι­τική στι­βα­ρό­τητα, ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης τοπο­θέ­τησε εκ νέου το ζήτημα του επι­τε­λι­κού κράτους στη σωστή θεσμική του διά­σταση, δίνο­ντας μια απά­ντηση που απο­δο­μεί το επι­χεί­ρημα της παρέμ­βα­σης των πέντε βου­λευ­τών της Νέας Δημο­κρα­τίας. Η τοπο­θέ­τησή του από το βήμα του υπουρ­γι­κού συμ­βου­λίου την Τετάρτη 29 Απρι­λίου 2026 σημα­το­δό­τησε την προ­σπά­θεια να μπει τέλος στη συζή­τηση που άνοιξε με την επι­στολή στα «Νέα», την οποία υπέ­γρα­ψαν οι κ.κ. Αθα­νά­σιος Ζεμπί­λης, Ανδρέας Κατσα­νιώ­της, Ξενοφών Μπα­ρα­λιά­κος, Γιάννης Οικο­νό­μου και Γιάννης Παππάς. Ο πρω­θυ­πουρ­γός ξεκα­θά­ρισε ότι η συμ­με­τοχή των βου­λευ­τών είναι κάτι που η ίδια η κυβέρ­νηση επι­διώ­κει, όμως αυτή η συμ­με­τοχή πρέπει να κινεί­ται «με ξεκά­θαρα όρια στους ρόλους», όπως ορίζει το Σύνταγμα.

Η θεσμική απά­ντηση που ξεκα­θα­ρί­ζει το τοπίο

Ο κ. Μητσο­τά­κης τόνισε με τρόπο που δεν επι­δέ­χε­ται παρερ­μη­νείες ότι «το επι­τε­λικό κράτος αφορά εμάς, αφορά την εκτε­λε­στική εξουσία, όχι την νομο­θε­τική εξουσία. Άλλες οι υπο­χρε­ώ­σεις της κυβέρ­νη­σης, άλλες οι υπο­χρε­ώ­σεις της Βουλής. Αυτά είναι καθο­ρι­σμένα με απόλυτη σαφή­νεια από το Σύνταγμα». Η δια­τύ­πωση αυτή έχει μια σημασία που υπερ­βαί­νει το επι­κοι­νω­νιακό επίπεδο. Απο­τε­λεί υπεν­θύ­μιση μιας θεμε­λιώ­δους συνταγ­μα­τι­κής αρχής, που οι υπο­γρά­φο­ντες την επι­στολή φαί­νε­ται να παρα­κάμ­πτουν όταν επι­χει­ρούν να συγ­χέ­ουν τον ρόλο του βου­λευτή με αυτόν του υπουρ­γού.

Παράλ­ληλα, ο πρω­θυ­πουρ­γός υπο­γράμ­μισε ότι η κυβέρ­νηση όχι μόνο δεν αγνοεί τους βου­λευ­τές αλλά τους εντάσ­σει ενεργά στη δια­μόρ­φωση πολι­τι­κών, ανα­φέ­ρο­ντας συγκε­κρι­μένα τη δια­βού­λευση για τις ορεινές περιο­χές και τη νησιω­τι­κό­τητα. «Έχουν συμ­με­τά­σχει ενεργά και οι βου­λευ­τές μας και αυτός είναι η απά­ντηση στον τρόπο με τον οποίον αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε την ανα­βάθ­μιση του ρόλου του εκλεγ­μέ­νου εκπρο­σώ­που της κάθε περι­φέ­ρειας», ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά. Πρό­σθεσε δε ότι η κυβέρ­νηση επι­θυ­μεί τη συμ­με­τοχή του βου­λευτή «στο πώς μπορεί να αγω­νι­στεί για την ανά­πτυξη και την προκοπή της περιο­χής του», ανα­γνω­ρί­ζο­ντας τη σημασία της κοι­νο­βου­λευ­τι­κής εμπει­ρίας στον σχε­δια­σμό των τοπικών πολι­τι­κών.

Πολι­τική στα κου­του­ρού δεν γίνεται

Η συγκε­κρι­μένη παρέμ­βαση δεν έρχεται μεμο­νω­μένα. Ο κ. Μητσο­τά­κης είχε ήδη τοπο­θε­τη­θεί την Τρίτη από το βήμα του 5ου προ­συ­νε­δρίου της ΝΔ στο Ναύπλιο, υπε­ρα­σπι­ζό­με­νος με σθένος το μοντέλο της σύγ­χρο­νης, ψηφιακά οργα­νω­μέ­νης και απο­τε­λε­σμα­τι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης. «Πολι­τική στα κου­του­ρού δεν γίνεται», σημεί­ωσε χαρα­κτη­ρι­στικά, εξη­γώ­ντας ότι οι σοβαρές κυβερ­νή­σεις σχε­διά­ζουν με μεθο­δι­κό­τητα και συνέ­χεια. Στην ίδια ομιλία υπεν­θύ­μισε ότι «τα 36 δισ. του Ταμείου Ανά­καμ­ψης δεν θα είχαν επεν­δυ­θεί σωστά χωρίς επι­τε­λικό κράτος» και ότι ο ψηφια­κός μετα­σχη­μα­τι­σμός απο­δεί­χτηκε μια τερά­στια επι­τυ­χία στην αντι­με­τώ­πιση γρα­φειο­κρα­τι­κών παθο­γε­νειών δεκα­ε­τιών.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός υπε­ρα­μύν­θηκε χωρίς αστε­ρί­σκους του υπουρ­γού Επι­κρα­τείας κ. Άκη Σκέρ­τσου, σημειώ­νο­ντας ότι στο επι­τε­λικό κράτος «δεν παρεμ­βαί­νει κανείς για να καπε­λώ­σει κανέναν» και ότι «όσοι επι­μέ­νουν να βρί­σκουν δια­χω­ρι­στι­κές μεταξύ δήθεν τεχνο­κρα­τών που διο­ρί­ζο­νται και πολι­τι­κών που εκλέ­γο­νται, δεν αντι­λαμ­βά­νο­νται ότι στη ΝΔ είμαστε μια ομάδα, ένα ανοιχτό δημο­κρα­τικό κοι­νο­βου­λευ­τικό κόμμα». Η στάση του είναι σαφής. Δεν εισέρ­χε­ται σε λογική πολι­τι­κών συναλ­λα­γών με τους βου­λευ­τές που εξέ­φρα­σαν τις επι­φυ­λά­ξεις τους και υπε­ρα­σπί­ζε­ται το συνο­λικό κυβερ­νη­τικό σχήμα.

Ο κυβερ­νη­τι­κός λόγος, εξάλλου, στη­ρί­ζε­ται σε χει­ρο­πια­στά απο­τε­λέ­σματα. Όπως υπο­γραμ­μί­ζουν στελέχη του Μεγάρου Μαξίμου, η επι­τυ­χής απορ­ρό­φηση των κον­δυ­λίων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, η ψηφιακή μεταρ­ρύθ­μιση μέσω της πλατ­φόρ­μας gov.gr, η στρα­τη­γική για τη μείωση των τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των και η εφαρ­μογή του panic button φέρουν τη σφρα­γίδα του «επι­τε­λι­κού κράτους», ενός μοντέ­λου διοί­κη­σης με ισχυρό κέντρο δια­κυ­βέρ­νη­σης, στο­χο­θέ­τηση και τακτικό έλεγχο. Είναι ένα μοντέλο που εισή­γαγε η κυβέρ­νηση το 2019 και που έχει οδη­γή­σει σε λύσεις προ­βλη­μά­των τα οποία απο­τε­λού­σαν παθο­γέ­νειες δεκα­ε­τιών.

Η οπι­σθο­χώ­ρηση των πέντε υπο­γρα­φό­ντων

Αυτό που έχει ιδιαί­τερη πολι­τική σημασία τις τελευ­ταίες ώρες είναι η εμφανής προ­σπά­θεια οπι­σθο­χώ­ρη­σης των ίδιων των πέντε βου­λευ­τών, οι οποίοι μετά τη σαφή απά­ντηση του πρω­θυ­πουρ­γού επι­χει­ρούν να μετριά­σουν τον τόνο και το περιε­χό­μενο της παρέμ­βα­σής τους. Ο κ. Ανδρέας Κατσα­νιώ­της, ένας από τους υπο­γρά­φο­ντες, έσπευσε να δηλώσει στον ΣΚΑΪ ότι «δεν είμαστε αντάρ­τες, τα κίνητρά μας είναι η κυβέρ­νηση να γίνει καλύ­τερη», ξεκα­θα­ρί­ζο­ντας ότι «κανείς από εμάς δεν ζήτησε να πάμε σε και­νούρ­για φέουδα στη δια­κυ­βέρ­νηση της χώρας». Όπως εξήγησε, το κείμενο «δεν στρέ­φε­ται κατά του επι­τε­λι­κού κράτους», παρα­δε­χό­με­νος μάλιστα ότι «το επι­τε­λικό κράτος ως μεταρ­ρύθ­μιση έφερε απο­τε­λέ­σματα, κυρίως σε περιό­δους κρίσεων».

Στον ίδιο τόνο κινή­θηκε και ο κ. Ξενοφών Μπα­ρα­λιά­κος, ο οποίος μίλησε για «προ­βλη­μα­τι­σμούς» και όχι για «αντάρ­τικο», ενώ προ­σπά­θησε να απο­στα­σιο­ποι­η­θεί από προ­σω­πι­κές αιχμές. Η εικόνα που σχη­μα­τί­ζε­ται είναι σαφής. Οι υπο­γρά­φο­ντες, βλέ­πο­ντας το πολι­τικό κόστος της παρέμ­βα­σής τους και την έλλειψη απή­χη­σης στη βάση της Νέας Δημο­κρα­τίας, επι­χει­ρούν να επα­νε­ντο­πί­σουν το νόημα της επι­στο­λής, παρου­σιά­ζο­ντάς τη ως «ένα πολύ μικρό κου­δου­νάκι πριν χτυ­πή­σει καμπάνα από τους πολίτες», όπως ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά ο κ. Κατσα­νιώ­της.

Ο Γιάννης Παππάς και η μετω­πική με τον Άκη Σκέρτσο

Ξεχω­ρι­στή θέση στο ευρύ­τερο πλαίσιο της εσω­κομ­μα­τι­κής αντι­πα­ρά­θε­σης κατέχει η παρέμ­βαση του βου­λευτή Δωδε­κα­νή­σου κ. Γιάννη Παππά, ο οποίος επέλεξε να εντεί­νει την κριτική του εστιά­ζο­ντας ευθέως στον υπουργό Επι­κρα­τείας κ. Άκη Σκέρτσο. Μιλώ­ντας στα «Παρα­πο­λι­τικά 90,1» στους κ.κ. Γκα­ντώνα και Φου­σκίδη, ο κ. Παππάς αμφι­σβή­τησε τη συνο­λική δια­χεί­ριση της υπό­θε­σης του ΟΠΕΚΕΠΕ και επι­χεί­ρησε να εμπλέ­ξει με βαρυ­σή­μα­ντο τρόπο τον υπουργό Επι­κρα­τείας στις θεσμι­κές ευθύνες που ανα­κύ­πτουν.

Ο κ. Παππάς εκλέ­γε­ται από τη Δωδε­κά­νησο, μια εκλο­γική περι­φέ­ρεια όπου έχει κατα­κτή­σει σημα­ντικό αριθμό σταυρών προ­τί­μη­σης, στοι­χείο που, όπως υπο­στη­ρί­ζει η πλευρά του, του δίνει αυτο­νο­μία στις πολι­τι­κές του εκτι­μή­σεις. Ωστόσο, το ζήτημα δεν είναι η προ­σω­πική του δυνα­μική στο νησιω­τικό σύμπΑλεγμα του Νοτίου Αιγαίου, αλλά το ότι η συγκε­κρι­μένη παρέμ­βαση πλήττει ευθέως ένα στενό συνερ­γάτη του πρω­θυ­πουρ­γού και επι­χει­ρεί να μετα­τρέ­ψει μια πολι­τική συζή­τηση σε προ­σω­πικό μέτωπο. Η στάση του Μεγάρου Μαξίμου ωστόσο είναι σαφής. Ο κ. Μητσο­τά­κης δείχνει ότι δεν προ­τί­θε­ται να θυσιά­σει συνερ­γά­τες του στον βωμό εσω­κομ­μα­τι­κών πιέσεων, ούτε να εισέλ­θει σε λογική πολι­τι­κού «παζα­ριού».

Η εκμε­τάλ­λευση από την αντι­πο­λί­τευση

Η εικόνα του εσω­κομ­μα­τι­κού δια­λό­γου, ωστόσο, δεν αφέθηκε ασχο­λί­α­στη από την αντι­πο­λί­τευση, η οποία έσπευσε να εκμε­ταλ­λευ­τεί επι­κοι­νω­νιακά την παρέμ­βαση των πέντε βου­λευ­τών. Η Ελλη­νική Λύση εξέδωσε ανα­κοί­νωση με ιδιαί­τερα οξύ ύφος, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι «βου­λευ­τές, που επί ολό­κληρα χρόνια ψηφί­ζουν όλα τα αντι­λαϊκά, αντι­κοι­νω­νικά και αντε­θνικά νομο­σχέ­δια της ΝΔ, σήμερα, βλέ­πο­ντας την κατάρ­ρευση, παρι­στά­νουν τους αντάρ­τες». Το γραφείο Τύπου του κόμ­μα­τος προ­σέ­θεσε ότι «όποιος πραγ­μα­τικά δια­φω­νεί με την αντι­λαϊκή κυβέρ­νηση, τη ρίχνει», χαρα­κτη­ρί­ζο­ντας οτι­δή­ποτε άλλο ως «υπο­κρι­τικό παζάρι».

Η συγκε­κρι­μένη ρητο­ρική, αν και προ­βλέ­ψιμη, ανα­δει­κνύει το πραγ­μα­τικό πρό­βλημα που δημιούρ­γησε η παρέμ­βαση των πέντε βου­λευ­τών. Έδωσε επι­χει­ρή­ματα και εργα­λεία στην αντι­πο­λί­τευση, η οποία αξιο­ποιεί κάθε ρωγμή στο κυβερ­νη­τικό μέτωπο για να καλ­λιερ­γή­σει την εικόνα της εσω­τε­ρι­κής διά­λυ­σης. Παράλ­ληλα, στο ευρύ­τερο αντι­πο­λι­τευ­τικό φάσμα, ο κ. Νίκος Ανδρου­λά­κης του ΠΑΣΟΚ και ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός κ. Αλέξης Τσίπρας, που ετοι­μά­ζει το νέο του εγχεί­ρημα, παρα­κο­λου­θούν τις εξε­λί­ξεις σχε­διά­ζο­ντας τη δική τους παρέμ­βαση στον δημόσιο διάλογο, με προ­γραμ­μα­τι­κές προ­τά­σεις όπως αυτές για το 32ωρο και το 35ωρο εργα­σίας.

Έτσι, το εσω­τε­ρικό κλίμα της Νέας Δημο­κρα­τίας μετα­τρέ­πε­ται σε επι­κοι­νω­νιακό κεφά­λαιο για όσους επι­διώ­κουν να ταχθούν απέ­να­ντι στην κυβέρ­νηση. Ακριβώς αυτό είναι και το σημείο όπου η παρέμ­βαση των πέντε βου­λευ­τών απο­δει­κνύ­ε­ται προ­βλη­μα­τική. Ανε­ξάρ­τητα από τα κίνητρά τους, το πολι­τικό απο­τύ­πωμα της κίνησής τους δίνει «ανάσες» στην αντι­πο­λί­τευση σε μια κρίσιμη συγκυ­ρία, όπου η κυβέρ­νηση καλεί­ται να δια­χει­ρι­στεί τόσο το γεω­πο­λι­τικό περι­βάλ­λον γύρω από την κρίση του Ιράν όσο και τις προ­κλή­σεις της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

Τι ενώνει την «πεντάδα» των δια­φω­νού­ντων

Σύμφωνα με στοι­χεία που έχουν διαρ­ρεύ­σει στον δημο­σιο­γρα­φικό κόσμο, οι πέντε υπο­γρά­φο­ντες συν­δέ­ο­νται με σχέσεις που ξεκι­νούν από τα φοι­τη­τικά τους χρόνια στη ΔΑΠ ΝΔΦΚ, ωστόσο τα κίνητρα της κίνησής τους εκτι­μά­ται ότι είναι σύνθετα.

Ενδει­κτικό είναι σχόλιο στο Εθνος:

«Τι ενώνει τους «πέντε αντάρ­τες» Ανα­ζή­τησα μάλιστα να μάθω τι ενώνει τους πέντε «αντάρ­τες» (Αθα­νά­σιος Ζεμπί­λης, Ανδρέας Κατσα­νιώ­της, Ξενοφών Μπα­ρα­λιά­κος, Γιάννης Οικο­νό­μου και Ιωάννης Παππάς) που έβγαλαν την Τρίτη μια ανοικτή επι­στολή τους στα «Νέα». Πήρα πολλές απα­ντή­σεις. Η μία, ότι είναι παλιοί συμ­φοι­τη­τές οι περισ­σό­τε­ροι εξ αυτών. Η άλλη ότι θα δυσκο­λευ­τούν να βγουν βου­λευ­τές. Η τρίτη ότι θέλουν να φτιά­ξουν πτέρυγα «παρα­δο­σια­κών» με ανα­φο­ρές στους Κώστα Καρα­μανλή και Αντώνη Σαμαρά. Και η τέταρτη, ότι κινη­το­ποιού­νται από πολύ ισχυρό επι­χει­ρη­μα­τία του χώρου της ναυ­τι­λίας και των ΜΜΕ». Στο εσω­τε­ρικό της παρά­τα­ξης παρα­τη­ρεί­ται με ενδια­φέ­ρον το γεγονός ότι από την επι­στολή απου­σιά­ζει η υπο­γραφή του βου­λευτή Μεσ­ση­νίας κ. Μίλτου Χρυ­σο­μάλλη, παρά την προ­σω­πική του στενή σχέση με αρκε­τούς από τους υπο­γρά­φο­ντες. Η εκτί­μηση είναι ότι η απουσία του ήταν συνει­δητή επιλογή των ίδιων των πρω­τα­γω­νι­στών της κίνησης, ώστε να μην «θολώσει» το μήνυμα μέσα από ανα­φο­ρές που θα παρέ­πε­μπαν σε άλλες πτέ­ρυ­γες της παρά­τα­ξης.

Η συνε­δρί­αση της Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Ομάδας

Στις 7 Μαΐου ανα­μέ­νε­ται η συνε­δρί­αση της Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Ομάδας της Νέας Δημο­κρα­τίας, η οποία είχε αρχικά προ­γραμ­μα­τι­στεί για τις 30 Απρι­λίου. Στο Μέγαρο Μαξίμου εκτι­μούν ότι μέχρι τότε οι τόνοι θα έχουν κατα­λα­γιά­σει, ιδίως μετά την ξεκά­θαρη απά­ντηση του πρω­θυ­πουρ­γού που έθεσε σαφές πλαίσιο. Ακο­λου­θεί στις 15 Μαΐου το συνέ­δριο της Νέας Δημο­κρα­τίας, μια κορυ­φαία στιγμή για την πολι­τική επα­να­το­πο­θέ­τηση της παρά­τα­ξης ενόψει της εκλο­γι­κής ανα­μέ­τρη­σης που θα ακο­λου­θή­σει σε ορί­ζο­ντα δωδε­κα­μή­νου.

Η στάση του πρω­θυ­πουρ­γού δείχνει ότι η κυβέρ­νηση επι­λέ­γει την οδό της ψυχραι­μίας και της θεσμι­κής σαφή­νειας. Δεν υιο­θε­τεί λογική σύγκρου­σης με τους βου­λευ­τές αλλά ούτε και ανα­γνω­ρί­ζει βασι­μό­τητα στις αιχμές που εκφρά­στη­καν. Επι­μέ­νει ότι το επι­τε­λικό κράτος είναι ένα εργα­λείο δια­κυ­βέρ­νη­σης που έχει απο­δώ­σει μετρή­σιμα απο­τε­λέ­σματα και ότι η συμ­με­τοχή των βου­λευ­τών δια­σφα­λί­ζε­ται μέσα από τους θεσμι­κούς διαύ­λους που προ­βλέ­πο­νται.

Η εικόνα μιας κυβέρ­νη­σης που παρα­μέ­νει σταθερή

Το Μέγαρο Μαξίμου επι­λέ­γει να μην παρα­συρ­θεί από εσω­τε­ρι­κούς θορύ­βους. Δίνει σαφή απά­ντηση στις αιχμές, δια­τη­ρεί ακέραιη τη γραμμή του και επι­μέ­νει στο πολι­τικό αφήγημα της στα­θε­ρό­τη­τας και της προόδου. Η ευθύνη πλέον επι­στρέ­φει στους πέντε βου­λευ­τές και σε όσους τυχόν προ­σπα­θούν να επω­φε­λη­θούν από την παρέμ­βασή τους, να απο­δεί­ξουν αν επι­διώ­κουν πραγ­μα­τικά την ενί­σχυση της παρά­τα­ξης ή τη δημιουρ­γία τριβών που εξυ­πη­ρε­τούν άλλα πολι­τικά συμ­φέ­ρο­ντα.