• Νέο μήνυμα Κυριάκου Μητσοτάκη για ξεκάθαρα όρια στους ρόλους, ενώ οι «αντάρτες» επιχειρούν τώρα να μετριάσουν την παρέμβασή τους και η αντιπολίτευση εκμεταλλεύεται τη ρωγμή στο κυβερνητικό στρατόπεδο
Με σαφήνεια, ψυχραιμία και πολιτική στιβαρότητα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τοποθέτησε εκ νέου το ζήτημα του επιτελικού κράτους στη σωστή θεσμική του διάσταση, δίνοντας μια απάντηση που αποδομεί το επιχείρημα της παρέμβασης των πέντε βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας. Η τοποθέτησή του από το βήμα του υπουργικού συμβουλίου την Τετάρτη 29 Απριλίου 2026 σηματοδότησε την προσπάθεια να μπει τέλος στη συζήτηση που άνοιξε με την επιστολή στα «Νέα», την οποία υπέγραψαν οι κ.κ. Αθανάσιος Ζεμπίλης, Ανδρέας Κατσανιώτης, Ξενοφών Μπαραλιάκος, Γιάννης Οικονόμου και Γιάννης Παππάς. Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η συμμετοχή των βουλευτών είναι κάτι που η ίδια η κυβέρνηση επιδιώκει, όμως αυτή η συμμετοχή πρέπει να κινείται «με ξεκάθαρα όρια στους ρόλους», όπως ορίζει το Σύνταγμα.
Η θεσμική απάντηση που ξεκαθαρίζει το τοπίο
Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε με τρόπο που δεν επιδέχεται παρερμηνείες ότι «το επιτελικό κράτος αφορά εμάς, αφορά την εκτελεστική εξουσία, όχι την νομοθετική εξουσία. Άλλες οι υποχρεώσεις της κυβέρνησης, άλλες οι υποχρεώσεις της Βουλής. Αυτά είναι καθορισμένα με απόλυτη σαφήνεια από το Σύνταγμα». Η διατύπωση αυτή έχει μια σημασία που υπερβαίνει το επικοινωνιακό επίπεδο. Αποτελεί υπενθύμιση μιας θεμελιώδους συνταγματικής αρχής, που οι υπογράφοντες την επιστολή φαίνεται να παρακάμπτουν όταν επιχειρούν να συγχέουν τον ρόλο του βουλευτή με αυτόν του υπουργού.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση όχι μόνο δεν αγνοεί τους βουλευτές αλλά τους εντάσσει ενεργά στη διαμόρφωση πολιτικών, αναφέροντας συγκεκριμένα τη διαβούλευση για τις ορεινές περιοχές και τη νησιωτικότητα. «Έχουν συμμετάσχει ενεργά και οι βουλευτές μας και αυτός είναι η απάντηση στον τρόπο με τον οποίον αντιλαμβανόμαστε την αναβάθμιση του ρόλου του εκλεγμένου εκπροσώπου της κάθε περιφέρειας», ανέφερε χαρακτηριστικά. Πρόσθεσε δε ότι η κυβέρνηση επιθυμεί τη συμμετοχή του βουλευτή «στο πώς μπορεί να αγωνιστεί για την ανάπτυξη και την προκοπή της περιοχής του», αναγνωρίζοντας τη σημασία της κοινοβουλευτικής εμπειρίας στον σχεδιασμό των τοπικών πολιτικών.
Πολιτική στα κουτουρού δεν γίνεται
Η συγκεκριμένη παρέμβαση δεν έρχεται μεμονωμένα. Ο κ. Μητσοτάκης είχε ήδη τοποθετηθεί την Τρίτη από το βήμα του 5ου προσυνεδρίου της ΝΔ στο Ναύπλιο, υπερασπιζόμενος με σθένος το μοντέλο της σύγχρονης, ψηφιακά οργανωμένης και αποτελεσματικής διακυβέρνησης. «Πολιτική στα κουτουρού δεν γίνεται», σημείωσε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι οι σοβαρές κυβερνήσεις σχεδιάζουν με μεθοδικότητα και συνέχεια. Στην ίδια ομιλία υπενθύμισε ότι «τα 36 δισ. του Ταμείου Ανάκαμψης δεν θα είχαν επενδυθεί σωστά χωρίς επιτελικό κράτος» και ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποδείχτηκε μια τεράστια επιτυχία στην αντιμετώπιση γραφειοκρατικών παθογενειών δεκαετιών.
Ο πρωθυπουργός υπεραμύνθηκε χωρίς αστερίσκους του υπουργού Επικρατείας κ. Άκη Σκέρτσου, σημειώνοντας ότι στο επιτελικό κράτος «δεν παρεμβαίνει κανείς για να καπελώσει κανέναν» και ότι «όσοι επιμένουν να βρίσκουν διαχωριστικές μεταξύ δήθεν τεχνοκρατών που διορίζονται και πολιτικών που εκλέγονται, δεν αντιλαμβάνονται ότι στη ΝΔ είμαστε μια ομάδα, ένα ανοιχτό δημοκρατικό κοινοβουλευτικό κόμμα». Η στάση του είναι σαφής. Δεν εισέρχεται σε λογική πολιτικών συναλλαγών με τους βουλευτές που εξέφρασαν τις επιφυλάξεις τους και υπερασπίζεται το συνολικό κυβερνητικό σχήμα.
Ο κυβερνητικός λόγος, εξάλλου, στηρίζεται σε χειροπιαστά αποτελέσματα. Όπως υπογραμμίζουν στελέχη του Μεγάρου Μαξίμου, η επιτυχής απορρόφηση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, η ψηφιακή μεταρρύθμιση μέσω της πλατφόρμας gov.gr, η στρατηγική για τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων και η εφαρμογή του panic button φέρουν τη σφραγίδα του «επιτελικού κράτους», ενός μοντέλου διοίκησης με ισχυρό κέντρο διακυβέρνησης, στοχοθέτηση και τακτικό έλεγχο. Είναι ένα μοντέλο που εισήγαγε η κυβέρνηση το 2019 και που έχει οδηγήσει σε λύσεις προβλημάτων τα οποία αποτελούσαν παθογένειες δεκαετιών.
Η οπισθοχώρηση των πέντε υπογραφόντων
Αυτό που έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία τις τελευταίες ώρες είναι η εμφανής προσπάθεια οπισθοχώρησης των ίδιων των πέντε βουλευτών, οι οποίοι μετά τη σαφή απάντηση του πρωθυπουργού επιχειρούν να μετριάσουν τον τόνο και το περιεχόμενο της παρέμβασής τους. Ο κ. Ανδρέας Κατσανιώτης, ένας από τους υπογράφοντες, έσπευσε να δηλώσει στον ΣΚΑΪ ότι «δεν είμαστε αντάρτες, τα κίνητρά μας είναι η κυβέρνηση να γίνει καλύτερη», ξεκαθαρίζοντας ότι «κανείς από εμάς δεν ζήτησε να πάμε σε καινούργια φέουδα στη διακυβέρνηση της χώρας». Όπως εξήγησε, το κείμενο «δεν στρέφεται κατά του επιτελικού κράτους», παραδεχόμενος μάλιστα ότι «το επιτελικό κράτος ως μεταρρύθμιση έφερε αποτελέσματα, κυρίως σε περιόδους κρίσεων».
Στον ίδιο τόνο κινήθηκε και ο κ. Ξενοφών Μπαραλιάκος, ο οποίος μίλησε για «προβληματισμούς» και όχι για «αντάρτικο», ενώ προσπάθησε να αποστασιοποιηθεί από προσωπικές αιχμές. Η εικόνα που σχηματίζεται είναι σαφής. Οι υπογράφοντες, βλέποντας το πολιτικό κόστος της παρέμβασής τους και την έλλειψη απήχησης στη βάση της Νέας Δημοκρατίας, επιχειρούν να επανεντοπίσουν το νόημα της επιστολής, παρουσιάζοντάς τη ως «ένα πολύ μικρό κουδουνάκι πριν χτυπήσει καμπάνα από τους πολίτες», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κατσανιώτης.
Ο Γιάννης Παππάς και η μετωπική με τον Άκη Σκέρτσο
Ξεχωριστή θέση στο ευρύτερο πλαίσιο της εσωκομματικής αντιπαράθεσης κατέχει η παρέμβαση του βουλευτή Δωδεκανήσου κ. Γιάννη Παππά, ο οποίος επέλεξε να εντείνει την κριτική του εστιάζοντας ευθέως στον υπουργό Επικρατείας κ. Άκη Σκέρτσο. Μιλώντας στα «Παραπολιτικά 90,1» στους κ.κ. Γκαντώνα και Φουσκίδη, ο κ. Παππάς αμφισβήτησε τη συνολική διαχείριση της υπόθεσης του ΟΠΕΚΕΠΕ και επιχείρησε να εμπλέξει με βαρυσήμαντο τρόπο τον υπουργό Επικρατείας στις θεσμικές ευθύνες που ανακύπτουν.
Ο κ. Παππάς εκλέγεται από τη Δωδεκάνησο, μια εκλογική περιφέρεια όπου έχει κατακτήσει σημαντικό αριθμό σταυρών προτίμησης, στοιχείο που, όπως υποστηρίζει η πλευρά του, του δίνει αυτονομία στις πολιτικές του εκτιμήσεις. Ωστόσο, το ζήτημα δεν είναι η προσωπική του δυναμική στο νησιωτικό σύμπΑλεγμα του Νοτίου Αιγαίου, αλλά το ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση πλήττει ευθέως ένα στενό συνεργάτη του πρωθυπουργού και επιχειρεί να μετατρέψει μια πολιτική συζήτηση σε προσωπικό μέτωπο. Η στάση του Μεγάρου Μαξίμου ωστόσο είναι σαφής. Ο κ. Μητσοτάκης δείχνει ότι δεν προτίθεται να θυσιάσει συνεργάτες του στον βωμό εσωκομματικών πιέσεων, ούτε να εισέλθει σε λογική πολιτικού «παζαριού».
Η εκμετάλλευση από την αντιπολίτευση
Η εικόνα του εσωκομματικού διαλόγου, ωστόσο, δεν αφέθηκε ασχολίαστη από την αντιπολίτευση, η οποία έσπευσε να εκμεταλλευτεί επικοινωνιακά την παρέμβαση των πέντε βουλευτών. Η Ελληνική Λύση εξέδωσε ανακοίνωση με ιδιαίτερα οξύ ύφος, υποστηρίζοντας ότι «βουλευτές, που επί ολόκληρα χρόνια ψηφίζουν όλα τα αντιλαϊκά, αντικοινωνικά και αντεθνικά νομοσχέδια της ΝΔ, σήμερα, βλέποντας την κατάρρευση, παριστάνουν τους αντάρτες». Το γραφείο Τύπου του κόμματος προσέθεσε ότι «όποιος πραγματικά διαφωνεί με την αντιλαϊκή κυβέρνηση, τη ρίχνει», χαρακτηρίζοντας οτιδήποτε άλλο ως «υποκριτικό παζάρι».
Η συγκεκριμένη ρητορική, αν και προβλέψιμη, αναδεικνύει το πραγματικό πρόβλημα που δημιούργησε η παρέμβαση των πέντε βουλευτών. Έδωσε επιχειρήματα και εργαλεία στην αντιπολίτευση, η οποία αξιοποιεί κάθε ρωγμή στο κυβερνητικό μέτωπο για να καλλιεργήσει την εικόνα της εσωτερικής διάλυσης. Παράλληλα, στο ευρύτερο αντιπολιτευτικό φάσμα, ο κ. Νίκος Ανδρουλάκης του ΠΑΣΟΚ και ο πρώην πρωθυπουργός κ. Αλέξης Τσίπρας, που ετοιμάζει το νέο του εγχείρημα, παρακολουθούν τις εξελίξεις σχεδιάζοντας τη δική τους παρέμβαση στον δημόσιο διάλογο, με προγραμματικές προτάσεις όπως αυτές για το 32ωρο και το 35ωρο εργασίας.
Έτσι, το εσωτερικό κλίμα της Νέας Δημοκρατίας μετατρέπεται σε επικοινωνιακό κεφάλαιο για όσους επιδιώκουν να ταχθούν απέναντι στην κυβέρνηση. Ακριβώς αυτό είναι και το σημείο όπου η παρέμβαση των πέντε βουλευτών αποδεικνύεται προβληματική. Ανεξάρτητα από τα κίνητρά τους, το πολιτικό αποτύπωμα της κίνησής τους δίνει «ανάσες» στην αντιπολίτευση σε μια κρίσιμη συγκυρία, όπου η κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί τόσο το γεωπολιτικό περιβάλλον γύρω από την κρίση του Ιράν όσο και τις προκλήσεις της ελληνικής οικονομίας.
Τι ενώνει την «πεντάδα» των διαφωνούντων
Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν διαρρεύσει στον δημοσιογραφικό κόσμο, οι πέντε υπογράφοντες συνδέονται με σχέσεις που ξεκινούν από τα φοιτητικά τους χρόνια στη ΔΑΠ ΝΔΦΚ, ωστόσο τα κίνητρα της κίνησής τους εκτιμάται ότι είναι σύνθετα.
Ενδεικτικό είναι σχόλιο στο Εθνος:
«Τι ενώνει τους «πέντε αντάρτες» Αναζήτησα μάλιστα να μάθω τι ενώνει τους πέντε «αντάρτες» (Αθανάσιος Ζεμπίλης, Ανδρέας Κατσανιώτης, Ξενοφών Μπαραλιάκος, Γιάννης Οικονόμου και Ιωάννης Παππάς) που έβγαλαν την Τρίτη μια ανοικτή επιστολή τους στα «Νέα». Πήρα πολλές απαντήσεις. Η μία, ότι είναι παλιοί συμφοιτητές οι περισσότεροι εξ αυτών. Η άλλη ότι θα δυσκολευτούν να βγουν βουλευτές. Η τρίτη ότι θέλουν να φτιάξουν πτέρυγα «παραδοσιακών» με αναφορές στους Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά. Και η τέταρτη, ότι κινητοποιούνται από πολύ ισχυρό επιχειρηματία του χώρου της ναυτιλίας και των ΜΜΕ». Στο εσωτερικό της παράταξης παρατηρείται με ενδιαφέρον το γεγονός ότι από την επιστολή απουσιάζει η υπογραφή του βουλευτή Μεσσηνίας κ. Μίλτου Χρυσομάλλη, παρά την προσωπική του στενή σχέση με αρκετούς από τους υπογράφοντες. Η εκτίμηση είναι ότι η απουσία του ήταν συνειδητή επιλογή των ίδιων των πρωταγωνιστών της κίνησης, ώστε να μην «θολώσει» το μήνυμα μέσα από αναφορές που θα παρέπεμπαν σε άλλες πτέρυγες της παράταξης.
Η συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας
Στις 7 Μαΐου αναμένεται η συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας, η οποία είχε αρχικά προγραμματιστεί για τις 30 Απριλίου. Στο Μέγαρο Μαξίμου εκτιμούν ότι μέχρι τότε οι τόνοι θα έχουν καταλαγιάσει, ιδίως μετά την ξεκάθαρη απάντηση του πρωθυπουργού που έθεσε σαφές πλαίσιο. Ακολουθεί στις 15 Μαΐου το συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, μια κορυφαία στιγμή για την πολιτική επανατοποθέτηση της παράταξης ενόψει της εκλογικής αναμέτρησης που θα ακολουθήσει σε ορίζοντα δωδεκαμήνου.
Η στάση του πρωθυπουργού δείχνει ότι η κυβέρνηση επιλέγει την οδό της ψυχραιμίας και της θεσμικής σαφήνειας. Δεν υιοθετεί λογική σύγκρουσης με τους βουλευτές αλλά ούτε και αναγνωρίζει βασιμότητα στις αιχμές που εκφράστηκαν. Επιμένει ότι το επιτελικό κράτος είναι ένα εργαλείο διακυβέρνησης που έχει αποδώσει μετρήσιμα αποτελέσματα και ότι η συμμετοχή των βουλευτών διασφαλίζεται μέσα από τους θεσμικούς διαύλους που προβλέπονται.
Η εικόνα μιας κυβέρνησης που παραμένει σταθερή
Το Μέγαρο Μαξίμου επιλέγει να μην παρασυρθεί από εσωτερικούς θορύβους. Δίνει σαφή απάντηση στις αιχμές, διατηρεί ακέραιη τη γραμμή του και επιμένει στο πολιτικό αφήγημα της σταθερότητας και της προόδου. Η ευθύνη πλέον επιστρέφει στους πέντε βουλευτές και σε όσους τυχόν προσπαθούν να επωφεληθούν από την παρέμβασή τους, να αποδείξουν αν επιδιώκουν πραγματικά την ενίσχυση της παράταξης ή τη δημιουργία τριβών που εξυπηρετούν άλλα πολιτικά συμφέροντα.
