Μια αφίσα του 1940 απαντά στους τουρκικούς ισχυρισμούς για το Αγαθονήσι

Το κατόρ­θωμα του Βάσου Βέργη όπως απει­κο­νί­ζε­ται σε έργο που βρί­σκε­ται στις συλ­λο­γές του Εθνικού Ιστο­ρι­κού Μου­σείου

H ιστορία ούτε δια­γρά­φε­ται, ούτε παρα­γρά­φε­ται … παρά τους θρα­σύ­τα­τους ισχυ­ρι­σμούς του Τούρκου υπουρ­γού Ευρω­παϊ­κών Υπο­θέ­σεων Ομέρ Τσελίκ , πως  το Αγα­θο­νήσι είναι τουρ­κικό νησί.  Μία λαϊκή αφίσα του 1940 που βρί­σκε­ται στις συλ­λο­γές του Εθνικού Ιστο­ρι­κού Μου­σείου, απο­τε­λεί την καλύ­τερη απά­ντηση στις αμφι­σβη­τή­σεις των γει­τό­νων.

Η αφίσα απει­κο­νί­ζει την κατά­ληψη του Αγα­θο­νη­σίου από τον Βάσο Βεργή από τη Σάμο, που κατα­τρό­πωσε την Ιταλική Φρουρά του νησιού, μια και το νησί ήταν κατε­χό­μενο από τους Ιταλούς όπως όλα τα Δωδε­κά­νησα, και θεω­ρή­θηκε η πρώτη αντι­στα­σιακή πράξη του πολέμου (18/10/1040). Η ηρωική πράξη του Βεργή, απα­σχό­λησε τις εφη­με­ρί­δες της εποχής,, με χαρα­κτη­ρι­στι­κούς πρω­το­σέ­λι­δους τίτλους όπως «Ηρωική πράξις Δωδε­κα­νη­σίων» (Καθη­με­ρινή)  και  «Οι Δωδε­κα­νή­σιοι  θαλασ­σό­λυ­κοι» (Ασύρ­μα­τος). Η αφίσα περιέ­χε­ται στο λεύκωμα της Ιστο­ρι­κής και Εθνο­λο­γι­κής Εται­ρείας της Ελλάδος με τίτλο : «Το έπος του ’40, λαϊκή εικο­νο­γρα­φία».

Η κατά­ληψη του Αγα­θο­νη­σίου 

Τη νύχτα της 17ης προς 18η Νοεμ­βρίου 1940, ο Δωδε­κα­νή­σιος γιατρός Βάσος Βεργής μαζί με 14 φίλους του συμπο­λι­τες ξεκί­νη­σαν από τη Σάμο με ένα βεν­ζι­νο­κάικο και απο­βι­βά­στη­καν στο Αγα­θο­νήσι (ή Αρχάγ­γελο), ένα νησάκι με ελά­χι­στους κατοί­κους, και μικρή ιταλική φρουρά, περίπου ένα μίλι από τη Λέρο. Εκεί, σύμφωνα με το σκοπό της απο­στο­λής τους, επε­τέ­θη­καν κατά της ιτα­λι­κής φρουράς του νησιού, σκό­τω­σαν δύο ή τρεις Ιταλούς ναύτες και απή­γα­γαν τέσ­σε­ρις καρα­μπι­νιέ­ρους. το πρωί της επό­με­νης μέρας, την 18η Νοεμ­βρίου, επέ­στρε­ψαν στη Σάμο.

Το εγχεί­ρημα του Βάσου Βεργή και των συντρό­φων του, η πρώτη πράξη της Εθνικής μας Αντί­στα­σης κατά τον πόλεμο του 1940-41, προ­κά­λεσε φαιδρά σχόλια σε βάρος των Ιταλών στον διεθνή τύπο, ιδιαί­τερα όταν ιταλικά αντι­τορ­πι­λικά, για αντί­ποινα, βομ­βάρ­δι­σαν την επομένη το Τηγάνι της Σάμου, άοπλη πολίχνη και αργό­τερα το νησί Κίναρο, με μόνους κατοί­κους μία πεντα­μελή οικο­γέ­νεια και τις κατσί­κες τους. Τις επό­με­νες μέρες ο Ιωάννης Μεταξάς κάλεσε στην Αθήνα τους γεν­ναί­ους του Βάσου Βεργή και τους παρα­ση­μο­φό­ρησε στο ξενο­δο­χείο της Μεγάλης Βρε­τα­νίας. Το εγχεί­ρημα του Βεργή έγινε δεκτό από το λαό μας σας πράξη εκδί­κη­σης για όσα υφί­στα­ντο οι Δωδε­κα­νή­σιοι από την Ιταλική κατοχή.

protothema.gr