Στο εδώλιο για τον φάκελο που δεν έφτασε ποτέ στην Επιτροπή Ποιότητας Ζωής

• Την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2026 δικάζονται ενώπιον του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ρόδου ένα στέλεχος της δημοτικής διοίκησης για παράβαση καθήκοντος δια παραλείψεως και ο επιχειρηματίας που φέρεται ως ιδιοκτήτης του καταστήματος για ηθική αυτουργία, μετά τη μετατόπιση της ποινικής διερεύνησης από το συλλογικό όργανο στους κρίκους της υπηρεσιακής αλυσίδας

Σχεδόν 5 χρόνια μετά το επίμαχο έγγραφο του Νοεμβρίου του 2021, η υπόθεση της λειτουργίας καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέροντος στην παραλία της Λίνδου φτάνει σε ακροατήριο. Στο εδώλιο του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ρόδου θα καθίσουν την Τετάρτη 2 κατηγορούμενοι. Ο πρώτος διώκεται για παράβαση καθήκοντος δια παραλείψεως και κατά συναυτουργία, ενώ ο δεύτερος, ο επιχειρηματίας που εμφανίζεται ως ιδιοκτήτης του καταστήματος, διώκεται για ηθική αυτουργία στην ίδια πράξη.
Η δίκη αυτή αποτελεί το τρίτο κεφάλαιο μιας διαδρομής που ξεκίνησε από ανώνυμη καταγγελία, πέρασε από το Συμβούλιο Εφετών Δωδεκανήσου και κατέληξε, με νέα δικογραφία, στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρόδου. Το ερώτημα που καλείται πλέον να απαντήσει το δικαστήριο δεν είναι αν το κατάστημα λειτουργούσε νόμιμα, αλλά ποιος όφειλε να ενημερώσει το αρμόδιο συλλογικό όργανο του Δήμου για την πραγματική πολεοδομική και χωροταξική κατάσταση του ακινήτου και γιατί αυτό δεν έγινε. Η υπόθεση πυροδοτήθηκε από ανώνυμη μηνυτήρια αναφορά που έθετε ερωτήματα για τη νομιμότητα της λειτουργίας του καταστήματος στην παραλία. Ακολούθησε προκαταρκτική εξέταση και, μετά την ολοκλήρωσή της, ασκήθηκε ποινική δίωξη για παράβαση καθήκοντος δια παραλείψεως και κατά συναυτουργία σε βάρος 11 μελών της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής του Δήμου, καθώς και για ηθική αυτουργία κατά συρροή σε βάρος του επιχειρηματία. Η δικογραφία διαβιβάστηκε στο επίπεδο του Εφετείου λόγω ειδικής αρμοδιότητας που συνδέεται με την επαγγελματική ιδιότητα ενός εκ των εμπλεκομένων ως δικηγόρου.
Το χρονικό σημείο που προβλήθηκε ως κρίσιμο για την κατηγορία ήταν η 25η Νοεμβρίου 2021, ημερομηνία στην οποία το κατηγορητήριο τοποθέτησε την παράλειψη συγκεκριμένης ενέργειας, δηλαδή τη μη ανάκληση της άδειας λειτουργίας και τη μη σφράγιση του καταστήματος εντός προθεσμίας από τη γνώση παράβασης πολεοδομικών και χωροταξικών διατάξεων, με σκοπό την παροχή παράνομου οφέλους. Στην καρδιά της υπόθεσης βρίσκεται ένα έγγραφο που φέρεται να συντάχθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2021 από υπηρεσία επιθεώρησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Το έγγραφο περιγράφει την ύπαρξη αυθαίρετων κατασκευών στέγασης σε χώρο αιγιαλού και παραλίας, με συγκεκριμένη αναφορά σε τσιμεντένιο οικίσκο περίπου 69 τετραγωνικών μέτρων και πλακόστρωτο δάπεδο με πέργκολα περίπου 130 τετραγωνικών μέτρων, συνολικής επιφάνειας 199 τετραγωνικών μέτρων. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της υπόθεσης, για τις κατασκευές αυτές υπήρχε πρωτόκολλο κατεδάφισης και διοικητικής αποβολής ήδη από το 2010, καθώς και πρωτόκολλα αποζημίωσης αυθαίρετης χρήσης κοινοχρήστου χώρου σε μεταγενέστερο χρόνο.
Αυτό που άλλαξε τη στάθμιση στο επίπεδο του Εφετείου δεν ήταν η σοβαρότητα των καταγγελλόμενων παραβάσεων, αλλά το αν αποδεικνυόταν ότι η Επιτροπή Ποιότητας Ζωής έλαβε γνώση του συγκεκριμένου εγγράφου. Η εισαγγελική εκτίμηση κατέγραψε πως το επίμαχο έγγραφο δεν είχε αποδέκτη την Επιτροπή, αλλά άλλες υπηρεσίες και γραφεία του Δήμου που σχετίζονται με αδειοδοτήσεις και πολεοδομικές εφαρμογές. Από εκείνο το σημείο και μετά, το ζήτημα μετατράπηκε από κατηγορία παράλειψης σε ζήτημα διαδρομής εγγράφων και υπηρεσιακής ενημέρωσης.
Το Συμβούλιο Εφετών Δωδεκανήσου, με βούλευμά του, έκανε δεκτή την πρόταση του Αντεισαγγελέα Εφετών και αποφάνθηκε ότι δεν πρέπει να γίνει κατηγορία σε βάρος των 11 μελών της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, καθώς και σε βάρος του επιχειρηματία για ηθική αυτουργία στην ίδια πράξη. Η αιτιολογία ήταν σαφής. Από κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν προέκυψε ότι τα μέλη της Επιτροπής έλαβαν γνώση του εγγράφου της 5ης Νοεμβρίου 2021 και, χωρίς το στοιχείο της γνώσης, η παράλειψη δεν μπορούσε να τους αποδοθεί ως συνειδητή παραβίαση υπηρεσιακού καθήκοντος με σκοπό την ωφέλεια τρίτου. Αντίστοιχα, εφόσον δεν στοιχειοθετούνταν η βασική πράξη, δεν μπορούσε να σταθεί ούτε η κατηγορία της ηθικής αυτουργίας για την υποκίνησή της.
Η ουσιαστικότερη όμως πτυχή του βουλεύματος ήταν η μετατόπιση του ενδιαφέροντος από το συλλογικό όργανο σε συγκεκριμένους κρίκους της υπηρεσιακής αλυσίδας. Το Δικαστικό Συμβούλιο έκρινε ότι υπήρξε παράλειψη κοινοποίησης του κρίσιμου εγγράφου προς την Επιτροπή Ποιότητας Ζωής από τον προϊστάμενο του αρμόδιου τμήματος της δημοτικής ενότητας που χειρίζεται τις άδειες επιχειρήσεων, καθώς και από τον αρμόδιο αντιδήμαρχο. Για τον λόγο αυτό διατάχθηκε η διαβίβαση αντιγράφων της δικογραφίας στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρόδου, ώστε να διερευνηθούν ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες τους για παράβαση καθήκοντος δια παραλείψεως και κατά συναυτουργία, αλλά και να εξεταστεί στο νέο αυτό πλαίσιο η πιθανότητα ηθικής αυτουργίας από τον επιχειρηματία, με χρόνο τέλεσης τον Νοέμβριο του 2021.
Η συλλογιστική που διατυπώθηκε τότε ήταν καθαρή. Αν η Επιτροπή είχε λάβει γνώση ότι το ακίνητο εμφανιζόταν ως συνολικά παράνομο σε πολεοδομικό και χωροταξικό επίπεδο και ότι δεν επρόκειτο μόνο για νεότερες, ήσσονος σημασίας κατασκευές, τότε η απόφασή της πιθανότατα θα ήταν διαφορετική και θα είχε οδηγήσει σε ανάκληση άδειας και σφράγιση. Η μη διαβίβαση του εγγράφου αναδείχθηκε έτσι ως η κομβική παράλειψη που άξιζε να ελεγχθεί.
Η δικογραφία που προέκυψε από τη διαβίβαση οδηγεί πλέον στο ακροατήριο 2 πρόσωπα. Για τον πρώτο κατηγορούμενο η κατηγορία αφορά την παράβαση καθήκοντος δια παραλείψεως και κατά συναυτουργία, δηλαδή τη μη προώθηση του κρίσιμου εγγράφου προς το αρμόδιο συλλογικό όργανο που έπρεπε να αποφασίσει για την τύχη της άδειας λειτουργίας. Από τα 2 υπηρεσιακά και αιρετά πρόσωπα για τα οποία ζητήθηκε η διερεύνηση ευθυνών, στο πινάκιο της συγκεκριμένης δικασίμου εμφανίζεται 1, χωρίς από τα διαθέσιμα στοιχεία να διευκρινίζεται η τύχη του σκέλους που αφορά το δεύτερο πρόσωπο.
Για τον επιχειρηματία η κατηγορία της ηθικής αυτουργίας επανέρχεται, αυτή τη φορά όχι σε σχέση με τα μέλη της Επιτροπής, αλλά σε σχέση με την υπηρεσιακή παράλειψη. Το δικαστήριο θα κληθεί να κρίνει αν φέρεται να προκάλεσε ή να ενθάρρυνε τη μη διαβίβαση του εγγράφου, ώστε η Επιτροπή να αποφασίσει χωρίς πλήρη εικόνα της πολεοδομικής και χωροταξικής κατάστασης του ακινήτου. Σημειώνεται ότι πρόκειται για κατηγορίες που παραμένουν υπό δικαστική κρίση και οι κατηγορούμενοι διατηρούν το τεκμήριο αθωότητας μέχρι την έκδοση απόφασης.
Το ιστορικό ενός ακινήτου με πρωτόκολλα από το 2010
Το ιστορικό της υπόθεσης εκτείνεται πολύ πριν από το 2021. Το 2010 πραγματοποιήθηκε αυτοψία από κτηματική υπηρεσία, με διαπίστωση αυθαίρετης κατάληψης κοινοχρήστου χώρου αιγιαλού και παραλίας και χρηματική αποτίμηση της αυθαίρετης χρήσης σε βάθος χρόνου. Παρά ταύτα, ο Δήμος χορήγησε το 2011 άδεια λειτουργίας για επιχείρηση με αντικείμενο δραστηριότητας τύπου σνακ μπαρ θερινής περιόδου.
Το 2018 διαπιστώθηκαν νέες αυθαίρετες εργασίες, με σήματα διακοπής εργασιών τόσο από την αρχαιολογική υπηρεσία όσο και από την Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου. Η υπόθεση απέκτησε επιπλέον βαρύτητα επειδή το κατάστημα φέρεται να βρίσκεται εντός κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου. Στη συνέχεια, η αρμόδια αρχαιολογική υπηρεσία εμφανίζεται να ζήτησε ανάκληση της άδειας λειτουργίας, ενώ υπηρεσιακό γραφείο της δημοτικής ενότητας ενημέρωσε την Επιτροπή Ποιότητας Ζωής για ουσιώδη τροποποίηση των όρων λειτουργίας, προκειμένου να αποφασίσει για την τύχη της άδειας. Η Επιτροπή κατέληξε τότε σε απόφαση μη ανάκλησης, με αιτιολογία που αποδίδεται στην αποκατάσταση των πρόσφατων αυθαιρεσιών. Η εισαγγελική ανάγνωση, ωστόσο, διέκρινε 2 επίπεδα. Άλλο οι νεότερες παρεμβάσεις που μπορούν να αποκατασταθούν και άλλο η συνολική πολεοδομική και χωροταξική νομιμότητα του κτιριακού κελύφους και της κατάληψης του αιγιαλού, ζήτημα που απασχολούσε τις αρχές ήδη από το 2010. Ακριβώς αυτή η δεύτερη διάσταση, όπως υποστηρίζεται, δεν έφτασε ποτέ στα μέλη του συλλογικού οργάνου και αυτό είναι το κενό που καλείται να φωτίσει η δίκη της Τετάρτης.