Τουρισμός: Επενδύσεις 5 δισ. και στροφή στα πεντάστερα ξενοδοχεία

Στα 10,9 δισ. ευρώ εκτο­ξεύ­τη­καν τον περα­σμένο Αύγου­στο τα υπό­λοιπα των τρα­πε­ζι­κών δανείων προς τις επι­χει­ρή­σεις κατα­λυ­μά­των και εστί­α­σης, απο­τυ­πώ­νο­ντας την εντυ­πω­σιακή αύξηση της χρη­μα­το­δό­τη­σης του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού την τελευ­ταία δεκα­ε­τία. Η ισχυρή επεν­δυ­τική δρα­στη­ριό­τητα, που έφτασε τα 5 δισ. ευρώ το 2025 ενώ οι νέες χορη­γή­σεις κυμαί­νο­νται στα 1,2 δις. ευρώ σε ετήσια βάση τα τελευ­ταία χρόνια. Το επεν­δυ­τικό κρε­σέ­ντο συνο­δεύ­ε­ται από την ποιο­τική ανα­βάθ­μιση του ξενο­δο­χεια­κού δυνα­μι­κού, αλλά και από σημα­ντι­κές προ­κλή­σεις που συν­δέ­ο­νται με τη φορο­λο­γία, τις υπο­δο­μές, την επο­χι­κό­τητα και την έλλειψη εργα­ζο­μέ­νων.

Τη δυνα­μική αυτή, αλλά και την ανάγκη αλλαγής του ανα­πτυ­ξια­κού μοντέ­λου, ανέ­δειξε η παρου­σί­αση της νέας μελέτης του ΙΝΣΕΤΕ, «Ελλη­νι­κός Του­ρι­σμός: Επι­τεύγ­ματα, Προ­κλή­σεις, Προ­ο­πτι­κές», που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε χθες.

Ο επι­κε­φα­λής οικο­νο­μο­λό­γος του ομίλου Eurobank και πρό­ε­δρος της Συντο­νι­στι­κής Επι­τρο­πής Οικο­νο­μι­κών Ανα­λύ­σεων και Προ­ο­πτι­κών του τρα­πε­ζι­κού κλάδου της Ελλη­νι­κής Ένωσης Τρα­πε­ζών, Τάσος Ανα­στα­σά­τος, υπο­γράμ­μισε ότι οι ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες έχουν συμ­βά­λει καθο­ρι­στικά τόσο στην αύξηση των επεν­δύ­σεων όσο και στον ποιο­τικό μετα­σχη­μα­τι­σμό του του­ρι­σμού.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία που παρου­σί­ασε, τα υπό­λοιπα δανείων προς κατα­λύ­ματα και εστίαση αυξή­θη­καν από 4,6 δισ. ευρώ το 2016 σε 10 δισ. ευρώ το 2025, σημειώ­νο­ντας υπερ­δι­πλα­σια­σμό. Τον Αύγου­στο του 2026 είχαν ήδη φτάσει τα 10,9 δισ. ευρώ.

Παράλ­ληλα, οι νέες χορη­γή­σεις δια­μορ­φώ­θη­καν κατά μέσο όρο σε 1,22 δισ. ευρώ ετησίως την τελευ­ταία πεντα­ε­τία, ενώ το μερίδιο του κλάδου στο σύνολο των νέων επι­χει­ρη­μα­τι­κών δανείων αυξή­θηκε από 8,9% το 2020 σε 15% το 2025.

Η μεγάλη άνοδος των ξενο­δο­χείων πέντε αστέρων

Η ενί­σχυση της χρη­μα­το­δό­τη­σης συνο­δεύ­τηκε από σημα­ντική ανα­βάθ­μιση του ξενο­δο­χεια­κού προ­ϊ­ό­ντος.

Όπως επι­σή­μανε ο κ. Ανα­στα­σά­τος, μεταξύ 2004 και 2025 ο αριθμός των ξενο­δο­χείων πέντε αστέρων αυξή­θηκε κατά 6,3 φορές, με το μερίδιό τους στο συνο­λικό ξενο­δο­χειακό δυνα­μικό να ενι­σχύ­ε­ται από 1,6% σε 8,6%.

Ακόμη μεγα­λύ­τερη είναι η αλλαγή στη δυνα­μι­κό­τητα, καθώς οι μονάδες πέντε αστέρων συγκε­ντρώ­νουν πλέον το 26% των ξενο­δο­χεια­κών κλινών, έναντι μόλις 7,8% το 2004.

Την ίδια περίοδο, αυξή­θηκε και το επεν­δυ­τικό βάρος του του­ρι­σμού στην οικο­νο­μία. Το μερίδιο των κατα­λυ­μά­των και της εστί­α­σης στον συνο­λικό ακα­θά­ρι­στο σχη­μα­τι­σμό παγίου κεφα­λαίου ανήλθε από 1,52% το 1995 σε 3,26% το 2024.

Επι­πλέον, περίπου 6,2 δισ. ευρώ έχουν κατευ­θυν­θεί σε στρα­τη­γι­κές του­ρι­στι­κές επεν­δύ­σεις την περίοδο 2012–2026.

Στροφή σε παρα­γω­γι­κές επεν­δύ­σεις

Ωστόσο, σύμφωνα με τον επι­κε­φα­λής οικο­νο­μο­λόγο της Eurobank, η επόμενη ημέρα του του­ρι­σμού δεν μπορεί να στη­ρι­χθεί απο­κλει­στικά στην αύξηση των αφίξεων.

Προ­τε­ραιό­τητα πρέπει να απο­τε­λέ­σει η αύξηση των εσόδων ανά επι­σκέ­πτη, μέσα από επεν­δύ­σεις υψη­λό­τε­ρης προ­στι­θέ­με­νης αξίας και ανα­βάθ­μιση των δημό­σιων και ιδιω­τι­κών υπο­δο­μών.

Ο ίδιος έδωσε ιδιαί­τερη έμφαση στις νέες παρα­γω­γι­κές επεν­δύ­σεις, τα λεγό­μενα greenfield projects, έναντι των απλών εξα­γο­ρών υφι­στά­με­νων επι­χει­ρή­σεων.Σύμφωνα με το ΙΝΣΕΤΕ, οι συνο­λι­κές του­ρι­στι­κές επεν­δύ­σεις εκτι­μώ­νται σε 5 δισ. ευρώ το 2025, εκ των οποίων περίπου 2,8 δισ. ευρώ αφορούν τον ξενο­δο­χειακό κλάδο.

Παρά την αύξηση των δανείων, η μελέτη επι­ση­μαί­νει ότι πολλές μικρές και οικο­γε­νεια­κές επι­χει­ρή­σεις εξα­κο­λου­θούν να αντι­με­τω­πί­ζουν σοβαρές δυσκο­λίες χρη­μα­το­δό­τη­σης. Για τον λόγο αυτό προ­τεί­νε­ται η δημιουρ­γία εξει­δι­κευ­μέ­νου χρη­μα­το­δο­τι­κού εργα­λείου, με μικρο­δά­νεια, εγγυ­ή­σεις και τεχνική υπο­στή­ριξη.

Ο του­ρι­σμός παράγει το 13% του ΑΕΠ

Η άμεση συνει­σφορά του του­ρι­σμού αντι­στοι­χεί στο 13% του ΑΕΠ, ενώ μαζί με τις έμμεσες επι­δρά­σεις προ­σεγ­γί­ζει το 30%, σύμφωνα με τη μελέτη που παρου­σί­ασε ο επι­στη­μο­νι­κός διευ­θυ­ντής του ΙΝΣΕΤΕ, Άρης Ίκκος.

Ο του­ρι­σμός καλύ­πτει περίπου το 70% του ελλείμ­μα­τος του ισο­ζυ­γίου αγαθών, ενώ δημιουρ­γεί σημα­ντική ζήτηση για προ­ϊ­ό­ντα και υπη­ρε­σίες της αγρο­δια­τρο­φής, της μετα­ποί­η­σης, των μετα­φο­ρών και του εμπο­ρίου.

Όμως, η ανά­πτυξη παρου­σιά­ζει έντονες γεω­γρα­φι­κές ανι­σορ­ρο­πίες. Πέντε περι­φέ­ρειες συγκε­ντρώ­νουν το 83% των επι­σκέ­ψεων και το 90% των του­ρι­στι­κών εισπρά­ξεων, ενώ μεγάλες περιο­χές της χώρας παρα­μέ­νουν ουσια­στικά εκτός του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης.

Εξίσου έντονη είναι η επο­χι­κό­τητα. Το τρίτο τρίμηνο του 2025 συγκέ­ντρωσε το 52,9% των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων, έναντι μόλις 5,7% του πρώτου τρι­μή­νου.

Φορο­λο­γία και ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού

Πρό­σθετη πρό­κληση απο­τε­λεί η φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση. Η Ελλάδα κατα­τάσ­σε­ται πέμπτη μεταξύ επτά αντα­γω­νι­στι­κών μεσο­γεια­κών χωρών ως προς την του­ρι­στική φορο­λο­γική αντα­γω­νι­στι­κό­τητα.

Οι εισπρά­ξεις από το τέλος ανθε­κτι­κό­τη­τας ανήλθαν σε 588 εκατ. ευρώ το 2025, ποσό που αντι­στοι­χεί στο 4,4% του συνο­λι­κού κύκλου εργα­σιών ξενο­δο­χείων και κατα­λυ­μά­των βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης.

Παράλ­ληλα, το 14% των θέσεων εργα­σίας στα ξενο­δο­χεία παρέ­μεινε κενό, ενώ μόλις το 24% των εργα­ζο­μέ­νων είναι από­φοι­τοι του­ρι­στι­κών σχολών.

Η απα­σχό­ληση σε κατα­λύ­ματα και εστίαση έφτασε κατά την καλο­και­ρινή αιχμή τους 475.200 εργα­ζο­μέ­νους.

Ο του­ρι­σμός δημιουρ­γεί αξία

Ο του­ρι­σμός δεν είναι ένας απο­μο­νω­μέ­νος κλάδος. Επη­ρε­ά­ζει και επη­ρε­ά­ζε­ται από την οικο­νο­μία, την κοι­νω­νία, τις δημό­σιες υπο­δο­μές, το φυσικό περι­βάλ­λον, την αγορά εργα­σίας, την τεχνο­λο­γία, τη λει­τουρ­γία των προ­ο­ρι­σμών και τη διεθνή εικόνα της χώρας. Η αντα­γω­νι­στι­κό­τητά του δεν κρί­νε­ται μόνο από το πόσοι επι­σκέ­πτες έρχο­νται, αλλά από την αξία που δημιουρ­γεί­ται, από την ποιό­τητα της εμπει­ρίας, από τη διάχυση των ωφε­λειών στις τοπικές κοι­νω­νίες και από την ικα­νό­τητα του συστή­μα­τος να προ­σαρ­μό­ζε­ται σε νέες απαι­τή­σεις και κιν­δύ­νους, τόνισε ο Ηλίας Κικί­λιας Γενικός Διευ­θυ­ντής ΙΝΣΕΤΕ

Η πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ, Αγάπη Σμπώκου, υπο­γράμ­μισε ότι ο του­ρι­σμός πρέπει πλέον να δημιουρ­γεί μεγα­λύ­τερη και στα­θε­ρό­τερη αξία για τις επι­χει­ρή­σεις, τους εργα­ζο­μέ­νους και τις τοπικές κοι­νω­νίες. «Ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός έχει δια­νύ­σει μια εντυ­πω­σιακή πορεία που πιστώ­νε­ται σε όσα έχουμε χτίσει από κοινού δια­χρο­νικά. Σήμερα απο­τε­λεί βασικό συστα­τικό του παρα­γω­γι­κού μοντέ­λου της χώρας και κατα­λύτη για την εξέλιξή του. Το ζητού­μενο της επό­με­νης ημέρας δεν είναι μόνο να μεγα­λώ­νει σε αριθ­μούς, αλλά να δημιουρ­γεί μεγα­λύ­τερη και σταθερή αξία για όλους. Η μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ απο­τυ­πώ­νει συνο­λικά και με ειλι­κρί­νεια τη σημε­ρινή πραγ­μα­τι­κό­τητα και φωτίζει τις προ­κλή­σεις και τις ευκαι­ρίες που έχουμε μπροστά μας», ανέφερε η κα. Σμπώκου.

Η πρό­κληση, επο­μέ­νως, για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, δεν είναι μόνο η δια­τή­ρηση των υψηλών επι­δό­σεων, αλλά η μετά­βαση σε ένα πιο παρα­γω­γικό και ισορ­ρο­πη­μένο μοντέλο, στο οποίο οι αυξη­μέ­νες επεν­δύ­σεις και η τρα­πε­ζική χρη­μα­το­δό­τηση θα συνο­δεύ­ο­νται από καλύ­τε­ρες υπο­δο­μές, περισ­σό­τε­ρες επαγ­γελ­μα­τι­κές ευκαι­ρίες και ευρύ­τερη διάχυση των οικο­νο­μι­κών ωφε­λειών, σύμφωνα με την μελέτη.

Πηγή: ot.gr