Εκδικάζονται δύο υποθέσεις ηλεκτρονικής απάτης με λεία που ξεπερνά τις 15.000 ευρώ

• Τρεις ημεδαποί κατηγορούνται για απάτη κατά συναυτουργία και νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα, ενώ σε δεύτερη υπόθεση ένας 33χρονος Βρετανός καλείται να λογοδοτήσει για απάτη με υπολογιστή. Και οι δύο δικογραφίες αποκαλύπτουν το ίδιο μοτίβο, παραπλανητικούς υπερσυνδέσμους που οδηγούν σε πλαστές σελίδες ηλεκτρονικής τραπεζικής

Δύο χαρακτηριστικές υποθέσεις ηλεκτρονικής απάτης, από εκείνες που έχουν πολλαπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια και έχουν στοιχίσει σημαντικά χρηματικά ποσά σε ανυποψίαστους πολίτες, φτάνουν στην αίθουσα του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ρόδου την 22α Ιουλίου 2026.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «δημοκρατικής», στην πρώτη υπόθεση κατηγορούμενοι είναι 3 ημεδαποί, οι οποίοι θα βρεθούν αντιμέτωποι με τις κατηγορίες της απάτης κατά συναυτουργία και της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα, ενώ στη δεύτερη κατηγορούμενος είναι ένας 33χρονος υπήκοος Μεγάλης Βρετανίας, ο οποίος διώκεται για απάτη με υπολογιστή.
Παρότι οι δύο υποθέσεις είναι ανεξάρτητες μεταξύ τους, παρουσιάζουν εντυπωσιακές ομοιότητες ως προς τον τρόπο δράσης, καθώς και στις δύο περιπτώσεις οι δράστες φέρονται να χρησιμοποίησαν την τεχνική του λεγόμενου «phishing», δηλαδή την αποστολή απατηλών μηνυμάτων με υπερσυνδέσμους που οδηγούσαν σε πλαστά περιβάλλοντα ηλεκτρονικής τραπεζικής, με στόχο την υποκλοπή κωδικών.
Η αγγελία για τα έπιπλα που κατέληξε σε ζημιά 14.900 ευρώ
Η πρώτη υπόθεση ανάγεται στον Φεβρουάριο του 2022 και ξεκίνησε από μια εντελώς καθημερινή ενέργεια. Στις 25 Φεβρουαρίου 2022, η μητέρα του παθόντος, ενός ημεδαπού κατοίκου Ρόδου, ανήρτησε αγγελία σε γνωστό μέσο κοινωνικής δικτύωσης για την πώληση επίπλων. Την ίδια ημέρα και γύρω στις 12 το μεσημέρι, δέχθηκε τηλεφωνική κλήση από άγνωστο άνδρα, ο οποίος της δήλωσε ότι ενδιαφέρεται να αγοράσει τα έπιπλα και μάλιστα ότι επιθυμεί να της αποστείλει άμεσα τα χρήματα. Όπως προκύπτει, ο συνομιλητής της έθεσε έναν φαινομενικά αθώο όρο, ότι δηλαδή για να πραγματοποιηθεί άμεσα η μεταφορά των χρημάτων θα έπρεπε να του δοθεί λογαριασμός σε μία από δύο συγκεκριμένες συστημικές τράπεζες.
Επειδή η γυναίκα δεν διατηρούσε λογαριασμό στα εν λόγω πιστωτικά ιδρύματα, την επικοινωνία με τον φερόμενο ως αγοραστή ανέλαβε ο γιος της, ο οποίος ήταν κάτοχος λογαριασμού σε μία από τις τράπεζες που είχε υποδείξει ο άγνωστος. Στη διάρκεια της επικοινωνίας τους, ο δράστης του απέστειλε απατηλό γραπτό μήνυμα, το οποίο περιείχε υπερσύνδεσμο που παρέπεμπε σε ιστοσελίδα κατασκευασμένη έτσι ώστε να προσομοιάζει με το περιβάλλον της ηλεκτρονικής τραπεζικής της τράπεζάς του. Με τον τρόπο αυτό κατόρθωσε να αποσπάσει τους κωδικούς ηλεκτρονικής τραπεζικής του παθόντος.
Οι συνέπειες ήταν άμεσες και βαριές. Ο παθών ενημερώθηκε μέσω μηνυμάτων ηλεκτρονικής αλληλογραφίας από την τράπεζά του ότι από τον λογαριασμό του είχαν πραγματοποιηθεί 5 μεταφορές προς άγνωστους σε εκείνον τραπεζικούς λογαριασμούς, αξίας 2.980 ευρώ η καθεμία, συνολικού ύψους 14.900 ευρώ. Ο άνδρας επικοινώνησε αμέσως με υπάλληλο της τράπεζας προκειμένου να μπλοκαριστεί ο λογαριασμός του και υπέβαλε αίτημα αμφισβήτησης των συναλλαγών, ενώ την επομένη, στις 26 Φεβρουαρίου 2022, κατήγγειλε το περιστατικό στις αρχές.
Ακολούθησε προανάκριση, στο πλαίσιο της οποίας ζητήθηκαν στοιχεία από την Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, με ταυτόχρονη κοινοποίηση προς την τράπεζα στην οποία κατέληξαν τα χρήματα, ώστε να διερευνηθεί η διαδρομή των επίμαχων ποσών. Η έρευνα οδήγησε τελικά στην ταυτοποίηση 3 ημεδαπών, οι οποίοι παραπέμπονται πλέον να δικαστούν για απάτη κατά συναυτουργία και νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα, κατηγορία που συνδέεται με τη διακίνηση και την απόκρυψη της παράνομης λείας μέσω τραπεζικών λογαριασμών.

Το ηλεκτρονικό μήνυμα για τις «απενεργοποιημένες» κάρτες
Η δεύτερη υπόθεση που θα απασχολήσει το ίδιο δικαστήριο την ίδια ημέρα ανάγεται σε ακόμη παλαιότερο χρόνο, στον Σεπτέμβριο του 2021, και έχει ως κατηγορούμενο έναν 33χρονο υπήκοο Μεγάλης Βρετανίας, ο οποίος διώκεται για απάτη με υπολογιστή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, στις 14 Σεπτεμβρίου 2021 και περί ώρα 08:44 το πρωί, ο παθών, ημεδαπός κάτοικος Ρόδου, έλαβε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου το οποίο τον ενημέρωνε ότι όλες οι τραπεζικές κάρτες απενεργοποιούνται προσωρινά για λόγους ασφαλείας και ότι θα έπρεπε να ενεργοποιηθούν εκ νέου. Το μήνυμα περιείχε υπερσύνδεσμο ο οποίος υποτίθεται ότι θα οδηγούσε στη διαδικασία επανενεργοποίησης της κάρτας.
Ο άνδρας δεν αντιλήφθηκε την παγίδα. Ακολούθησε τον υπερσύνδεσμο, ο οποίος τον εισήγαγε σε περιβάλλον που προσομοίαζε με αυτό της ηλεκτρονικής τραπεζικής της κάρτας του, και εκεί πληκτρολόγησε τους κωδικούς του καθώς και τα στοιχεία της τραπεζικής του κάρτας, όπως του υποδεικνυόταν. Λίγο αργότερα διαπίστωσε ότι άγνωστος δράστης είχε υποκλέψει τους κωδικούς του. Μέσω της εφαρμογής ηλεκτρονικής τραπεζικής ενημερώθηκε ότι στον λογαριασμό του είχε πιστωθεί το ποσό των 850 ευρώ από λογαριασμό με δικαιούχο πρόσωπο που δεν γνώριζε. Αμέσως μετά την πίστωση, ο δράστης φέρεται να πραγματοποίησε με το ποσό αυτό 2 συναλλαγές, αξίας 542 ευρώ και 310 ευρώ αντίστοιχα, μέσω γνωστής πλατφόρμας ηλεκτρονικών πληρωμών με έδρα το εξωτερικό. Ο παθών επικοινώνησε με την τράπεζά του για να απενεργοποιήσει τον λογαριασμό του και στη συνέχεια κατήγγειλε το συμβάν στις αρχές.
Στο πλαίσιο της προανάκρισης που ακολούθησε, υποβλήθηκε αίτημα προς το αλλοδαπό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα μέσω του οποίου φέρονται να πραγματοποιήθηκαν οι επίμαχες συναλλαγές. Από την απάντηση του ιδρύματος προέκυψε ότι δράστης της απάτης είναι ο 33χρονος Βρετανός, κάτοικος περιοχής του Λονδίνου, ο οποίος ταυτοποιήθηκε ως κάτοχος του ηλεκτρονικού πορτοφολιού στο οποίο κατέληξαν τα χρήματα.
Το κοινό μοτίβο και η δίκη της 22ας Ιουλίου
Οι δύο υποθέσεις, παρότι διακριτές, αποτυπώνουν με ενάργεια τον τρόπο με τον οποίο δρουν τα κυκλώματα ηλεκτρονικής απάτης. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, οι δράστες δεν χρειάστηκε να παραβιάσουν κανένα τραπεζικό σύστημα. Αρκέστηκαν στο να πείσουν τα ίδια τα θύματα, μέσω πλαστών μηνυμάτων και ιστοσελίδων που αντέγραφαν πιστά το περιβάλλον των πραγματικών τραπεζών, να παραδώσουν οικειοθελώς τους κωδικούς τους. Στη μία περίπτωση το δόλωμα ήταν η προθυμία ενός δήθεν αγοραστή να πληρώσει άμεσα για μεταχειρισμένα έπιπλα, στην άλλη ο δήθεν κίνδυνος απενεργοποίησης της τραπεζικής κάρτας.
Χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι και στις δύο υποθέσεις η διαλεύκανση απαίτησε χρονοβόρα διαδικασία, με αιτήματα προς εποπτικές αρχές και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ημεδαπά και αλλοδαπά, προκειμένου να εντοπιστεί η διαδρομή του χρήματος και να ταυτοποιηθούν τα πρόσωπα πίσω από τους λογαριασμούς υποδοχής. Το γεγονός ότι οι υποθέσεις φτάνουν στο ακροατήριο 4 και 5 χρόνια αντίστοιχα μετά την τέλεση των πράξεων καταδεικνύει τη δυσκολία που παρουσιάζει η δίωξη του ηλεκτρονικού εγκλήματος, ιδίως όταν εμπλέκονται λογαριασμοί και πλατφόρμες του εξωτερικού.