“Φρένο” στη νομιμοποίηση αυθαιρέτων με ακυρωμένη οικοδομική άδεια βάζει το ΣτΕ

«Φρένο» στη νο­μι­μο­ποί­η­ση αυ­θαι­ρέ­των των οποί­ων η οι­κο­δο­μι­κή άδεια έχει ακυ­ρω­θεί αμε­τά­κλη­τα με δι­κα­στι­κή από­φα­ση τη Δι­καιο­σύ­νη έβαλε η Ολο­μέ­λεια του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας (ΣτΕ) με δύο απο­φά­σεις που εξέ­δω­σε. Οι απο­φά­σεις αφο­ρούν συ­γκε­κρι­μέ­να κτί­σμα­τα των οποί­ων η οι­κο­δο­μι­κή άδεια των οποί­ων ακυ­ρώ­θη­κε με δι­κα­στι­κή από­φα­ση λόγω εφαρ­μο­γής ανί­σχυ­ρου ή εσφαλ­μέ­νου πο­λε­ο­δο­μι­κού κα­θε­στώ­τος, πα­ρό­τι κατά την έκ­δο­ση της άδειας, δεν είχαν υπο­βλη­θεί από τον ιδιο­κτή­τη ψευδή ή ανα­λη­θή στοι­χεία.

Ει­δι­κό­τε­ρα, με τις απο­φά­σεις 1182 και 1183/2026 το Ανώ­τα­το Ακυ­ρω­τι­κό Δι­κα­στή­ριο της χώρας έκρι­νε αντι­συ­νταγ­μα­τι­κές τις δια­τά­ξεις του άρ­θρου 110 του ν. 4495/2017, οι οποί­ες επέ­τρε­παν την τα­κτο­ποί­η­ση αυ­θαι­ρέ­των κτι­σμά­των όταν η οι­κο­δο­μι­κή τους άδεια είχε προη­γου­μέ­νως ακυ­ρω­θεί από δι­κα­στή­ριο. Όπως έκρι­νε η Ολο­μέ­λεια του ΣτΕ, με πρό­ε­δρο τον Μ. Πι­κρα­μέ­νο και ει­ση­γη­τή τον Σύμ­βου­λο Επι­κρα­τεί­ας Χρ. Πα­πα­νι­κο­λά­ου, η αυ­τό­μα­τη υπα­γω­γή αυτών των κτι­σμά­των στις ευ­νοϊ­κές ρυθ­μί­σεις για τα αυ­θαί­ρε­τα προ­σκρού­ει σε σειρά συ­νταγ­μα­τι­κών δια­τά­ξε­ων.

Να ση­μειω­θεί ότι η συ­γκε­κρι­μέ­νη υπό­θε­ση αφορά μια ιδιαί­τε­ρη κα­τη­γο­ρία κτι­σμά­των: τα κτί­σμα­τα που ανε­γέρ­θη­καν με οι­κο­δο­μι­κή άδεια η οποία, εκ των υστέ­ρων, ακυ­ρώ­θη­κε από τη Δι­καιο­σύ­νη. Στην πε­ρί­πτω­ση αυτή, ακόμη κι αν οι ιδιο­κτή­τες έχουν ενερ­γή­σει κα­λό­πι­στα, μετά την ακύ­ρω­ση της άδειας, τα κτί­σμα­τα κα­θί­στα­νται αυ­θαί­ρε­τα.

Το ΣτΕ κλή­θη­κε να απα­ντή­σει στο ερώ­τη­μα εάν ο νο­μο­θέ­της μπο­ρεί να επι­τρέ­ψει την αυ­τό­μα­τη τα­κτο­ποί­η­σή των κτι­σμά­των που ανε­γέρ­θη­καν με οι­κο­δο­μι­κή άδεια η οποία, εκ των υστέ­ρων, ακυ­ρώ­θη­κε από τη Δι­καιο­σύ­νη, πα­ρα­κάμ­πτο­ντας στην πράξη το απο­τέ­λε­σμα της δι­κα­στι­κής από­φα­σης. Και η απά­ντη­σή του ήταν αρ­νη­τι­κή.

Η νο­μο­λο­γία του ΣτΕ για τα αυ­θαί­ρε­τα

Ανα­λυ­τι­κό­τε­ρα, το Δι­κα­στή­ριο στις δυο απο­φά­σεις που εξέ­δω­σε ση­μειώ­νει ότι το ζή­τη­μα έχει απα­σχο­λή­σει επα­νει­λημ­μέ­να στο πα­ρελ­θόν. Υπεν­θυ­μί­ζει ότι με τις απο­φά­σεις 3500/2009 και 3921/2010, η Ολο­μέ­λεια είχε κρί­νει ότι ρυθ­μί­σεις που οδη­γού­σαν στην εξαί­ρε­ση από την κα­τε­δά­φι­ση νέων αυ­θαί­ρε­των κα­τα­σκευών αντί­κει­νται στο άρθρο 24 του Συ­ντάγ­μα­τος. Στην ίδια κα­τη­γο­ρία πε­ρι­λαμ­βά­νο­νταν και κτί­σμα­τα που είχαν ανε­γερ­θεί από κα­λό­πι­στους ιδιο­κτή­τες βάσει οι­κο­δο­μι­κής άδειας, η οποία στη συ­νέ­χεια ακυ­ρώ­θη­κε δι­κα­στι­κά.

Το σκε­πτι­κό του ΣτΕ ήταν ότι η αντι­με­τώ­πι­ση κάθε κτί­σμα­τος ξε­χω­ρι­στά, χωρίς να εξε­τά­ζε­ται η συ­νο­λι­κή επι­βά­ρυν­ση της πε­ριο­χής, μπο­ρεί να οδη­γή­σει σε νό­θευ­ση του πο­λε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού. Ακο­λού­θη­σαν οι απο­φά­σεις 3341/2013, 1118/2014 και 1119/2014, με τις οποί­ες το Δι­κα­στή­ριο έκρι­νε αντι­συ­νταγ­μα­τι­κές αντί­στοι­χες ρυθ­μί­σεις του ν. 4014/2011, που προ­έ­βλε­παν την αυ­τό­μα­τη τα­κτο­ποί­η­ση αυ­θαι­ρέ­των. Στη συ­νέ­χεια, με την από­φα­ση 1858/2015, η Ολο­μέ­λεια έκρι­νε συ­νταγ­μα­τι­κά ανε­κτές ορι­σμέ­νες ρυθ­μί­σεις του ν. 4178/2013, αλλά έκρι­νε αντι­συ­νταγ­μα­τι­κή τη διά­τα­ξη που επέ­τρε­πε την εξαί­ρε­ση από την κα­τε­δά­φι­ση κτι­σμά­των των οποί­ων οι οι­κο­δο­μι­κές άδειες είχαν ακυ­ρω­θεί με αμε­τά­κλη­τες δι­κα­στι­κές απο­φά­σεις.

Προ­έ­χει η υπο­χρέ­ω­ση της διοί­κη­σης να εφαρ­μό­ζει τις δι­κα­στι­κές απο­φά­σεις

Τώρα, στις δυο νέες απο­φά­σεις της η Ολο­μέ­λεια του ΣτΕ επα­να­λαμ­βά­νει ου­σια­στι­κά τη νο­μο­λο­γία που έχει δια­μορ­φώ­σει. Συ­γκε­κρι­μέ­να, κατά το Δι­κα­στή­ριο, οι επί­μα­χες δια­τά­ξεις του ν. 4495/2017 πα­ρα­βιά­ζουν τα άρθρα 20 παρ. 1, 26 και 95 παρ. 5 του Συ­ντάγ­μα­τος, επει­δή προ­βλέ­πουν την αυ­τό­μα­τη υπα­γω­γή των συ­γκε­κρι­μέ­νων αυ­θαι­ρέ­των στις ευ­νοϊ­κές ρυθ­μί­σεις του νόμου. Με τον τρόπο αυτό, σύμ­φω­να με το ΣτΕ, απο­δυ­να­μώ­νε­ται το απο­τέ­λε­σμα των αμε­τά­κλη­των δι­κα­στι­κών απο­φά­σε­ων, καθώς στην πράξη αί­ρε­ται η υπο­χρέ­ω­ση της Διοί­κη­σης να συμ­μορ­φω­θεί προς αυτές.

Μά­λι­στα, η Ολο­μέ­λεια απορ­ρί­πτει, πα­ράλ­λη­λα, το επι­χεί­ρη­μα ότι πρέ­πει να προ­στα­τευ­θεί η δι­καιο­λο­γη­μέ­νη εμπι­στο­σύ­νη των ιδιο­κτη­τών που δεν ευ­θύ­νο­νται για την ακύ­ρω­ση των οι­κο­δο­μι­κών αδειών. Όπως επι­ση­μαί­νει, η απου­σία υπαι­τιό­τη­τας του ιδιο­κτή­τη δεν απο­τε­λεί λόγο δη­μο­σί­ου συμ­φέ­ρο­ντος που μπο­ρεί να υπε­ρι­σχύ­σει της υπο­χρέ­ω­σης της Διοί­κη­σης να εφαρ­μό­ζει τις δι­κα­στι­κές απο­φά­σεις.

Πηγή: powergame.gr