Παραχώρηση των 22 περιφερειακών αεροδρομίων: Τι προβλέπει το τεύχος διαγωνισμού

Η νέα σελίδα για τα 22 περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια της χώρας επι­χει­ρεί να γραφτεί μέσα από έναν φιλό­δοξο διεθνή δια­γω­νι­σμό, που φιλο­δο­ξεί να προ­σελ­κύ­σει ισχυ­ρούς επεν­δυ­τές και να αλλάξει τον χάρτη των αερο­πο­ρι­κών υπο­δο­μών εκτός των μεγάλων hubs. Με ένα μοντέλο παρα­χώ­ρη­σης που φτάνει τα 40 χρόνια και ένα «πακέτο» αερο­δρο­μίων με έντονα δια­φο­ρε­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά, το εγχεί­ρημα του Υπερ­τα­μείου δεν είναι απλώς μια ακόμη ιδιω­τι­κο­ποί­ηση, αλλά ένα στοί­χημα για την περι­φε­ρειακή ανά­πτυξη, τη συν­δε­σι­μό­τητα και την του­ρι­στική δυνα­μική της χώρας.

Οι βασικοί όροι της παρα­χώ­ρη­σης

Η Ελλη­νική Εται­ρεία Συμ­με­το­χών και Περιου­σίας Α.Ε. (ΕΕΣΥΠ ή «Υπερ­τα­μείο») εξέδωσε στις 22 Απρι­λίου 2026 την Πρό­σκληση Υπο­βο­λής Εκδή­λω­σης Ενδια­φέ­ρο­ντος για την παρα­χώ­ρηση του δικαιώ­μα­τος διοί­κη­σης, δια­χεί­ρι­σης, λει­τουρ­γίας, ανά­πτυ­ξης, επέ­κτα­σης, συντή­ρη­σης και εκμε­τάλ­λευ­σης των 22 περι­φε­ρεια­κών αερο­δρο­μίων της χώρας. Η διάρ­κεια της παρα­χώ­ρη­σης προ­βλέ­πε­ται περί τα σαράντα (40) έτη, ενώ η ακριβής διάρ­κεια θα καθο­ρι­στεί στη δεύτερη φάση της δια­γω­νι­στι­κής δια­δι­κα­σίας μέσω της Πρό­σκλη­σης Υπο­βο­λής Προ­σφο­ρών. Η συναλ­λαγή θα λάβει τη μορφή συναλ­λα­γής με μετρητά, χωρίς να γίνεται απο­δε­κτή καμία εναλ­λα­κτική μορφή ανταλ­λάγ­μα­τος, ενώ η ΕΕΣΥΠ δια­τη­ρεί το δικαί­ωμα να απαι­τή­σει την κατα­βολή πρό­σθε­της προ­σό­δου (earn-out) ή παρεμ­φε­ρούς μετα­βλη­τού ανταλ­λάγ­μα­τος.

 Το χαρ­το­φυ­λά­κιο και η επι­βα­τική κίνηση

Στο χαρ­το­φυ­λά­κιο των 22 αερο­δρο­μίων περι­λαμ­βά­νο­νται οι αερο­λι­μέ­νες Πάρου, Αλε­ξαν­δρού­πο­λης, Χίου, Καρ­πά­θου, Νάξου, Αράξου, Λήμνου, Ιωαν­νί­νων, Μήλου, Ικαρίας, Σητείας, Κυθήρων, Νέας Αγχιά­λου, Αστυ­πά­λαιας, Λέρου, Σύρου, Σκύρου, Καλύ­μνου, Καστελ­λο­ρί­ζου, Κοζάνης, Κάσου και Καστο­ριάς. Σύμφωνα με τα στοι­χεία που παρα­θέ­τει το τεύχος, η συνο­λική επι­βα­τική κίνηση των 22 αερο­δρο­μίων ανήλθε σε 2.444.722 επι­βά­τες το 2025 έναντι 1.797.114 επι­βα­τών το 2022, κατα­γρά­φο­ντας μέση ετήσια αύξηση 10,80% στην τριετία. Τα μεγα­λύ­τερα αερο­δρό­μια του χαρ­το­φυ­λα­κίου είναι αυτά της Πάρου με 371.989 επι­βά­τες, της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης με 330.155, της Χίου με 321.269, της Καρ­πά­θου με 264.006 και της Νάξου με 235.663 επι­βά­τες το 2025. Σημειώ­νε­ται ότι ορι­σμένα αερο­δρό­μια χρη­σι­μο­ποιού­νται και από την Πολε­μική Αερο­πο­ρία, ενώ η ΕΕΣΥΠ δια­τη­ρεί το δικαί­ωμα, κατά την απόλυτη δια­κρι­τική της ευχέ­ρεια, να μην περι­λά­βει έναν ή περισ­σό­τε­ρους αερο­λι­μέ­νες στην περί­με­τρο της συναλ­λα­γής κατά τη διάρ­κεια της δια­γω­νι­στι­κής δια­δι­κα­σίας.

Η δομή της δια­γω­νι­στι­κής δια­δι­κα­σίας

Η δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί σε δύο φάσεις. Στην Α’ Φάση οι επι­λέ­ξι­μοι επεν­δυ­τές, μεμο­νω­μέ­νοι ή υπό μορφή κοι­νο­πρα­ξίας, υπο­βάλ­λουν μη δεσμευ­τική Επι­στολή Εκδή­λω­σης Ενδια­φέ­ρο­ντος συνο­δευό­μενη από τα απαι­τού­μενα δικαιο­λο­γη­τικά. Σκοπός της φάσης αυτής είναι η επιλογή των ενδια­φε­ρο­μέ­νων που πληρούν τα Κρι­τή­ρια Προ­ε­πι­λο­γής. Στη Β’ Φάση οι Προ­ε­πι­λε­γέ­ντες Επεν­δυ­τές, αφού υπο­γρά­ψουν Σύμβαση Εμπι­στευ­τι­κό­τη­τας, θα απο­κτή­σουν πρό­σβαση σε εικο­νική αίθουσα τεκ­μη­ρί­ω­σης (VDR), θα μπορούν να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν επι­τό­πιες επι­σκέ­ψεις στους αερο­λι­μέ­νες, να σχο­λιά­σουν μη δεσμευ­τικά το σχέδιο της Σύμ­βα­σης Παρα­χώ­ρη­σης και τελικά να υπο­βά­λουν δεσμευ­τι­κές οικο­νο­μι­κές προ­σφο­ρές. Ο Προ­τι­μη­τέος Επεν­δυ­τής θα συστή­σει εται­ρεία ειδικού σκοπού (ΕΕΣ) με μορφή ανώ­νυ­μης εται­ρείας και έδρα στην Ελλάδα.

Οι όροι για τις κοι­νο­πρα­ξίες

Στις κοι­νο­πρα­ξίες, ένα από τα μέλη ορί­ζε­ται ως Επι­κε­φα­λής Μέλος με ποσοστό συμ­με­το­χής του­λά­χι­στον 34%, το οποίο πρέπει να δια­τη­ρη­θεί για ολό­κληρη τη δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία. Εάν η κοι­νο­πρα­ξία ανα­κη­ρυ­χθεί ως Προ­τι­μη­τέος Επεν­δυ­τής, το Επι­κε­φα­λής Μέλος πρέπει να δια­τη­ρή­σει ποσοστό του­λά­χι­στον 34% στην ΕΕΣ που θα συνάψει τη Σύμβαση Παρα­χώ­ρη­σης για ελά­χι­στη χρονική περίοδο που θα κυμαί­νε­ται μεταξύ οκτώ και δέκα ετών. Άπαντα τα Μέλη Κοι­νο­πρα­ξίας ευθύ­νο­νται αλλη­λεγ­γύως και εις ολό­κλη­ρον έναντι της ΕΕΣΥΠ και του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου.

Περιο­ρι­σμοί και φίλτρα συμ­με­το­χής

Από τη δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία απο­κλεί­ο­νται ενδια­φε­ρό­με­νοι με έδρα ή εγκα­τά­σταση σε Μη Συνερ­γά­σιμα Κράτη ή σε Κράτη με Προ­νο­μιακό Φορο­λο­γικό Καθε­στώς, καθώς και πρόσωπα που εμπί­πτουν στους περιο­ρι­σμούς του άρθρου 5ια του Κανο­νι­σμού (ΕΕ) 833/2014 σχετικά με τα περιο­ρι­στικά μέτρα λόγω των ενερ­γειών της Ρωσίας στην Ουκρα­νία. Επι­πλέον, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη ότι κάποια αερο­δρό­μια βρί­σκο­νται σε παρα­με­θό­ριες περιο­χές, η συναλ­λαγή υπό­κει­ται στις κανο­νι­στι­κές δια­τά­ξεις των άρθρων 24 επ. του ν. 1892/1990, ενώ ενερ­γο­ποιεί­ται και ο μηχα­νι­σμός ελέγχου του ν. 5202/2025 για όσους ενδια­φε­ρό­με­νους εμπί­πτουν στο πεδίο εφαρ­μο­γής του. Η ΕΕΣΥΠ δύναται επίσης να απο­κλεί­σει ενδια­φε­ρο­μέ­νους για λόγους εθνικής ασφά­λειας μετά από δια­βού­λευση με το Ελλη­νικό Δημόσιο.

Τα χρη­μα­το­οι­κο­νο­μικά κρι­τή­ρια

Τα Κρι­τή­ρια Χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κής Ικα­νό­τη­τας απαι­τούν για τις εται­ρι­κές οντό­τη­τες μέσο όρο ενο­ποι­η­μέ­νων ιδίων κεφα­λαίων των τελευ­ταίων τριών χρήσεων που υπερ­βαί­νει τα 150 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, σε συν­δυα­σμό είτε με ενο­ποι­η­μένα κέρδη EBITDA άνω των 50 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ κατά μέσο όρο τριε­τίας, είτε με ενο­ποι­η­μένα ταμειακά δια­θέ­σιμα άνω των 150 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ κατά την τελευ­ταία χρήση. Για τα ιδιω­τικά ή θεσμικά επεν­δυ­τικά κεφά­λαια απαι­τού­νται δια­θέ­σιμα και μη επεν­δε­δυ­μένα κεφά­λαια άνω των 150 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ, ενώ για φυσικά πρόσωπα ζητού­νται ρευ­στο­ποι­ή­σιμα και ελεύ­θερα βαρών χρη­μα­το­οι­κο­νο­μικά περιου­σιακά στοι­χεία αγο­ραίας αξίας του­λά­χι­στον 150 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ.

Τα τεχνικά κρι­τή­ρια

Στα Κρι­τή­ρια Τεχνι­κής Ικα­νό­τη­τας προ­βλέ­πε­ται ότι ο ενδια­φε­ρό­με­νος, ή σε περί­πτωση κοι­νο­πρα­ξίας το Μέλος Παρέχον την Τεχνική Ικα­νό­τητα με ποσοστό του­λά­χι­στον 34%, πρέπει να έχει λει­τουρ­γή­σει ένα αερο­δρό­μιο τα τελευ­ταία τέσσερα έτη (2022-2025) και να έχει εξυ­πη­ρε­τή­σει συνο­λικά του­λά­χι­στον 8 εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες σε αυτό. Παράλ­ληλα, τα αερο­δρό­μια που λει­τούρ­γη­σαν ο ενδια­φε­ρό­με­νος ή τα μέλη της κοι­νο­πρα­ξίας πρέπει να εξυ­πη­ρέ­τη­σαν συνο­λικά του­λά­χι­στον 32 εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες κατά την ίδια τετρα­ε­τία. Η εμπει­ρία απο­δει­κνύ­ε­ται όταν ο ενδια­φε­ρό­με­νος είναι ο ίδιος φορέας δια­χεί­ρι­σης αερο­δρο­μίου ή κατέχει ποσοστό του­λά­χι­στον 33,34% σε φορέα δια­χεί­ρι­σης αερο­δρο­μίου. Σε περί­πτωση που η κοι­νο­πρα­ξία ανα­κη­ρυ­χθεί Προ­τι­μη­τέος Επεν­δυ­τής, το Μέλος Παρέχον την Τεχνική Ικα­νό­τητα πρέπει να δια­τη­ρή­σει ποσοστό του­λά­χι­στον 34% στη μετο­χική σύνθεση της ΕΕΣ για περίοδο που θα κυμαί­νε­ται μεταξύ οκτώ και δέκα ετών.

Προ­θε­σμίες και σύμ­βου­λοι

Κατα­λη­κτική ημε­ρο­μη­νία υπο­βο­λής των εκδη­λώ­σεων ενδια­φέ­ρο­ντος ορί­στηκε η Τρίτη 30 Ιουνίου 2026 και ώρα 15:00, στα γραφεία της ΕΕΣΥΠ επί της οδού Παλαιών Πατρών Γερ­μα­νού 3-5 στην Αθήνα. Η υποβολή γίνεται σε σφρα­γι­σμένο φάκελο που περι­λαμ­βά­νει τους υπο­φα­κέ­λους Α’ (πρω­τό­τυπα), Β’ (αντί­γραφα) και Γ’ (ηλε­κτρο­νικά αντί­γραφα). Αιτή­ματα παροχής διευ­κρι­νί­σεων μπορούν να υπο­βάλ­λο­νται έως τις 16 Ιουνίου 2026 και ώρα 17:00. Χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κός Σύμ­βου­λος της ΕΕΣΥΠ έχει οριστεί η Τράπεζα Eurobank Α.Ε., Τεχνι­κός Σύμ­βου­λος και Σύμ­βου­λος Κυκλο­φο­ρίας οι Doxiadis Associates, ενώ Νομικοί Σύμ­βου­λοι είναι οι δικη­γο­ρι­κές εται­ρείες Your Legal Partners και Δρα­κό­που­λος & Βασα­λά­κης. Η σύμβαση παρα­χώ­ρη­σης θα υπο­γρα­φεί μεταξύ της ΕΕΣΥΠ, του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου, του Προ­τι­μη­τέου Επεν­δυτή και της ΕΕΣ που θα συστή­σει.

Τα σενάρια που δεν προ­χώ­ρη­σαν

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι για ένα μεγάλο χρονικό διά­στημα κυκλο­φο­ρού­σαν σενάρια επέ­κτα­σης των υφι­στά­με­νων συμ­βά­σεων παρα­χώ­ρη­σης προς τους ήδη ενερ­γούς «παίκτες» της αγοράς. Τα σενάρια αυτά αφο­ρού­σαν ουσια­στικά εται­ρείες όπως ο Διεθνής Αερο­λι­μέ­νας Αθηνών, η Fraport Greece και σχήματα όπως η κοι­νο­πρα­ξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – GMR Airports, δηλαδή φορείς που ήδη δια­χει­ρί­ζο­νται ή πρό­κει­ται να ανα­λά­βουν σημα­ντι­κές αερο­πο­ρι­κές υπο­δο­μές στη χώρα.

Ωστόσο, μια τέτοια λύση δεν θεω­ρή­θηκε τελικά άμεση, ούτε απλή, καθώς θα απαι­τούσε έγκριση από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, με εκτι­μώ­μενο χρόνο που ξεπερνά τους 12 μήνες και αυξη­μέ­νες νομικές και αντα­γω­νι­στι­κές επι­πλο­κές. Υπό αυτό το πρίσμα, επι­λέ­χθηκε η λύση του ανοι­χτού διε­θνούς δια­γω­νι­σμού, με στόχο την προ­σέλ­κυση ευρύ­τε­ρου επεν­δυ­τι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος. Η αξιο­ποί­ηση των αερο­δρο­μίων, που σήμερα βρί­σκο­νται υπό τη δια­χεί­ριση της Υπη­ρε­σίας Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας, θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί μέσω σύμ­βα­σης παρα­χώ­ρη­σης διάρ­κειας περίπου 40 ετών, με τη δια­δι­κα­σία να εξε­λίσ­σε­ται σε δύο φάσεις, εκδή­λωση ενδια­φέ­ρο­ντος και υποβολή δεσμευ­τι­κών προ­σφο­ρών. Το μοντέλο του ενιαίου «cluster» επι­χει­ρεί να κατα­στή­σει ελκυ­στικό το συνο­λικό πακέτο, συν­δυά­ζο­ντας αερο­δρό­μια δια­φο­ρε­τι­κών μεγεθών και δυνα­μι­κής.

Η εικόνα που παρου­σιά­ζουν σήμερα τα αερο­δρό­μια αυτά είναι έντονα ανο­μοιο­γε­νής. Στη Δυτική Μακε­δο­νία, τα αερο­δρό­μια Καστο­ριάς και Κοζάνης, αν και μικρά και με περιο­ρι­σμένη πτητική κίνηση, θεω­ρού­νται ζωτικής σημα­σίας για την τοπική οικο­νο­μία. Κάθε άφιξη και ανα­χώ­ρηση ενι­σχύει τη σύνδεση της περιο­χής με τον εθνικό κορμό, σε μια γεω­γρα­φική ενότητα που αντι­με­τω­πί­ζει σοβαρές ανα­πτυ­ξια­κές προ­κλή­σεις. Το γεγονός ότι οι δύο πόλεις δεν συγκα­τα­λέ­γο­νται στους δημο­φι­λείς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς εξηγεί έως έναν βαθμό τις υπο­βαθ­μι­σμέ­νες υπο­δο­μές και τη χαμηλή δρα­στη­ριό­τητα, χωρίς ωστόσο να δικαιο­λο­γεί τη μακρο­χρό­νια στα­σι­μό­τητα.

Η αντί­φαση των νησιω­τι­κών αερο­δρο­μίων

Η πραγ­μα­τική αντί­φαση εντο­πί­ζε­ται στα νησιω­τικά αερο­δρό­μια. Πάρος, Νάξος, Μήλος και Σύρος υπο­δέ­χο­νται κάθε καλο­καίρι χιλιά­δες επι­σκέ­πτες από την Ελλάδα και το εξω­τε­ρικό, απο­τε­λώ­ντας βασικές πύλες εισόδου σε προ­ο­ρι­σμούς με υψηλή του­ρι­στική ζήτηση. Κι όμως, οι εγκα­τα­στά­σεις τους παρα­πέ­μπουν συχνά σε προη­γού­με­νες δεκα­ε­τίες, με υπο­δο­μές που σε αρκετές περι­πτώ­σεις θυμί­ζουν περισ­σό­τερο μικρούς σταθ­μούς λεω­φο­ρείων παρά σύγ­χρονα αερο­δρό­μια. Οι απο­σπα­σμα­τι­κές παρεμ­βά­σεις των τελευ­ταίων ετών απο­δει­κνύ­ο­νται ανε­παρ­κείς μπροστά στον όγκο και τις ανάγκες της αυξα­νό­με­νης επι­βα­τι­κής κίνησης. Στα «γερά χαρτιά» του δικτύου συγκα­τα­λέ­γο­νται, εκτός από τα παρα­πάνω, η Κάρ­πα­θος, η Χίος, τα Κύθηρα, η Ικαρία και η Αστυ­πά­λαια, αερο­δρό­μια με έντονο του­ρι­στικό προ­σα­να­το­λι­σμό, ισχυρή επο­χι­κό­τητα και δυνα­μική που παρα­μέ­νει σε μεγάλο βαθμό ανα­ξιο­ποί­ητη λόγω περιο­ρι­σμέ­νων υπο­δο­μών.

Πηγή: powergame.gr