Ξεκίνησε ο διαγωνισμός για την παραχώρηση των 22 κρατικών αεροδρομίων

Τον δρόμο για την δεύτερη μαζική ιδιω­τι­κο­ποί­ηση περι­φε­ρεια­κών αερο­δρο­μίων άνοιξε ύστερα από μακρά προ­ε­τοι­μα­σία το Υπερ­τα­μείο, το οποίο έβγαλε στον αέρα τη δια­κή­ρυξη του διε­θνούς δια­γω­νι­σμού για την παρα­χώ­ρηση των 22 αερο­λι­μέ­νων της χώρας, οι οποίοι παρα­μέ­νουν υπό τη δια­χεί­ριση της Υπη­ρε­σίας Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας (ΥΠΑ).

Η απόφαση εγκρί­θηκε σε συνε­δρί­αση του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου πριν λίγες ημέρες και σημα­το­δο­τεί την έναρξη μιας σύν­θε­της δια­δι­κα­σίας που φιλο­δο­ξεί να προ­σελ­κύ­σει διεθνή επεν­δυ­τικά σχήματα και να ανα­βαθ­μί­σει κρί­σι­μες υπο­δο­μές μετα­φο­ρών.

Ο δια­γω­νι­σμός αφορά τα 22 κρατικά αερο­δρό­μια και στόχο έχει την παρα­χώ­ρησή τους σε ιδιώτη ή κοι­νο­πρα­ξία για χρονικό διά­στημα περίπου 40 ετών, με την ακριβή διάρ­κεια να ανα­μέ­νε­ται να απο­σα­φη­νι­στεί στη β΄ φάση της δια­δι­κα­σίας. Το μοντέλο που τελικώς προ­κρί­θηκε βασί­ζε­ται σε σύμβαση παρα­χώ­ρη­σης, μέσω της οποίας ο ανά­δο­χος θα ανα­λά­βει τη διοί­κηση, λει­τουρ­γία, συντή­ρηση και ανά­πτυξη των αερο­λι­μέ­νων, καθώς και την υλο­ποί­ηση επεν­δυ­τι­κών σχεδίων εκσυγ­χρο­νι­σμού.

Τα αερο­δρό­μια που περι­λαμ­βά­νο­νται στο έργο συγκρο­τούν ένα ενιαίο cluster, το οποίο περι­λαμ­βά­νει ετε­ρο­γε­νείς υπο­δο­μές. Σε αυτό εντάσ­σο­νται αερο­δρό­μια με υψηλή του­ρι­στική ζήτηση, όπως της Πάρου, της Νάξου και της Μήλου, αλλά και μικρό­τε­ρες μονάδες όπως της Κάσου, του Καστε­λό­ρι­ζου και της Κοζάνης.

Τα 22 αερο­δρό­μια

Ανα­λυ­τικά, το χαρ­το­φυ­λά­κιο περι­λαμ­βά­νει τα αερο­δρό­μια: Αλε­ξαν­δρού­πο­λης, Αράξου, Αστυ­πά­λαιας, Ικαρίας, Ιωαν­νί­νων, Καλύ­μνου, Καρ­πά­θου, Κάσου, Καστε­λό­ρι­ζου, Καστο­ριάς, Κοζάνης, Κυθήρων, Λέρου, Λήμνου, Μήλου, Νάξου, Νέας Αγχιά­λου, Πάρου, Σητείας, Σκύρου, Σύρου και Χίου.

Αν και εξε­τά­στη­καν και άλλα μοντέλα, ήδη από τα πρώτα στάδια της προ­ε­τοι­μα­σίας της δια­δι­κα­σίας επελέγη η ομα­δο­ποί­ηση σε ένα γκρουπ, η οποία απο­σκο­πεί στην εξι­σορ­ρό­πηση της οικο­νο­μι­κής από­δο­σης, καθώς τα κερ­δο­φόρα αερο­δρό­μια καλού­νται να «στη­ρί­ξουν» εκείνα με τη χαμη­λό­τερη επι­βα­τική κίνηση και τις περιο­ρι­σμέ­νες προ­ο­πτι­κές άμεσης κερ­δο­φο­ρίας ώστε να μην μείνουν «στα αζήτητα».

Γεγονός είναι, πάντως, ότι τα δεδο­μένα των τελευ­ταίων ετών δεί­χνουν σημα­ντική ανά­καμψη και ανά­πτυξη στην πλειο­νό­τητα των περι­φε­ρεια­κών αερο­δρο­μίων. Συγκε­κρι­μένα, το 2025, η συνο­λική επι­βα­τική κίνηση στα 22 αερο­δρό­μια ανήλθε σε 2.444.722 επι­βά­τες, έναντι 1.797.114 το 2022, κατα­γρά­φο­ντας αύξηση 10,8%.

Τα δημο­φι­λέ­στερα από άποψη επι­βα­τι­κής κίνησης υπό παρα­χώ­ρηση αερο­δρό­μια είναι αυτά της Πάρου (371.989 επι­βά­τες), της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης (330.155) και της Χίου (321.269). Την ίδια στιγμή ενι­σχυ­μέ­νες προ­ο­πτι­κές εμφα­νί­ζει και μία τετράδα αερο­δρο­μίων, στα οποία η κίνηση αυξά­νε­ται σταθερά:

Η Νάξος, με αύξηση άνω του 24% έφτασε τους 235.663 επι­βά­τες

Τα Ιωάν­νινα εμφά­νι­σαν εντυ­πω­σιακή άνοδο 25,47%

Η Σητεία είχε τη μεγα­λύ­τερη ποσο­στιαία αύξηση (32,77%)

Ο Άραξος εμφά­νισε άνοδο 20,05%.

Αντί­θετα, μείωση κατα­γρά­φηκε στη Νέα Αγχίαλο (-7,33%) και οριακά στην Καστο­ριά (-1,73%), γεγονός που απο­τυ­πώ­νει και τις δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις στη δυνα­μική των επι­μέ­ρους αερο­δρο­μίων.

Παρά τη θετική πορεία της επι­βα­τι­κής κίνησης, τα οικο­νο­μικά μεγέθη των συγκε­κρι­μέ­νων αερο­δρο­μίων παρα­μέ­νουν περιο­ρι­σμένα, την ώρα που οι ανάγκες για επεν­δύ­σεις είναι υψηλές. Οι απαι­τού­με­νες παρεμ­βά­σεις περι­λαμ­βά­νουν κυρίως ανα­βάθ­μιση δια­δρό­μων προ­σγεί­ω­σης και απο­γεί­ω­σης, εκσυγ­χρο­νι­σμό κτι­ρια­κών εγκα­τα­στά­σεων, βελ­τί­ωση συστη­μά­των ασφά­λειας και ελέγχου και ανά­πτυξη εμπο­ρι­κών χώρων και υπη­ρε­σιών επι­βα­τών.

Αερο­δρό­μιο Πάρου

Παρά­θυρο κινή­τρων στον ανάδοχο για τα έργα

Ιδιαί­τερη σημασία έχει η πρό­βλεψη της δια­κή­ρυ­ξης για τη δυνα­τό­τητα αξιο­ποί­η­σης χρη­μα­το­δο­τι­κών προ­γραμ­μά­των ως κίνητρο προς τους επεν­δυ­τές. Συγκε­κρι­μένα, όπως σημειώ­νε­ται, μέρος των απαι­τού­με­νων έργων ενδέ­χε­ται να εντα­χθεί σε προ­γράμ­ματα επι­χο­ρή­γη­σης, είτε μέσω εθνικών πόρων είτε μέσω ευρω­παϊ­κών χρη­μα­το­δο­τι­κών εργα­λείων.

Αυτό σημαί­νει ότι ο παρα­χω­ρη­σιού­χος θα μπορεί, υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις, να λάβει άμεση ή έμμεση οικο­νο­μική ενί­σχυση για την υλο­ποί­ηση συγκε­κρι­μέ­νων επεν­δύ­σεων, μειώ­νο­ντας το καθαρό κεφα­λαιακό βάρος και βελ­τιώ­νο­ντας τη βιω­σι­μό­τητα του εγχει­ρή­μα­τος. Οι σχε­τι­κές λεπτο­μέ­ρειες ανα­μέ­νε­ται να εξει­δι­κευ­τούν στη δεύτερη φάση του δια­γω­νι­σμού.

Έργα δεκάδων εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ πριν την παρα­χώ­ρηση

Πέραν της πρό­βλε­ψης για ένταξη σε χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία, τρεις από τους πλέον υπο­σχό­με­νους μικρούς αερο­λι­μέ­νες θα φτάσουν στα χέρια του ανα­δό­χου …ανα­νε­ω­μέ­νοι με τη χρη­μα­το­δό­τηση του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου. Τα τελευ­ταία χρόνια και προ­κει­μέ­νου να είναι λει­τουρ­γικά και επι­χει­ρη­σιακά ικανά τα μικρό­τερα αερο­δρό­μια που τώρα παρα­χω­ρού­νται σε ιδιώτες εκτε­λού­νται από το πουρ­γείο Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών και την ΥΠΑ εργα­σίες ανα­βάθ­μι­σης και επέ­κτα­σης δεκάδων εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ.

Συγκε­κρι­μένα, στο αερο­δρό­μιο της Νάξου βρί­σκε­ται σε εξέλιξη έργο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 22 εκ. ευρώ, το οποίο αφορά την επέ­κταση και βελ­τί­ωση του πεδίου ελιγμών. Προ­βλέ­πε­ται η επέ­κταση του δια­δρό­μου προ­σγεί­ω­σης προς νότο κατά 300 μέτρα, ώστε να δια­μορ­φω­θεί καθαρό μήκος 1.199 μέτρων και πλάτος 30 μέτρων, καθώς και η δημιουρ­γία ζώνης ασφα­λείας και ακραίας ζώνης δια­δρό­μου μήκους 60 μέτρων. Παράλ­ληλα, περι­λαμ­βά­νο­νται η δια­πλά­τυνση του τρο­χο­δρό­μου από 15 σε 18 μέτρα, η κατα­σκευή δύο νέων συν­δε­τή­ριων τρο­χο­δρό­μων και πέλ­μα­τος στροφής, καθώς και η επέ­κταση του δαπέδου στάθ­μευ­σης αερο­σκα­φών κατά 6.000 τ.μ. Επι­πλέον, υλο­ποιού­νται έργα απορ­ροής ομβρίων υδάτων, κατα­σκευά­ζε­ται εσω­τε­ρική περι­με­τρική οδός 3.000 μέτρων, ενώ ανα­βαθ­μί­ζε­ται πλήρως το σύστημα φωτο­σή­μαν­σης και ενι­σχύ­ο­νται οι περι­φρά­ξεις ασφα­λείας του αερο­δρο­μίου.

Σημα­ντι­κές παρεμ­βά­σεις είναι σε εξέλιξη και στο αερο­δρό­μιο της Πάρου με έργο ύψους 33 εκ. ευρώ πλέον ΦΠΑ στο πλαίσιο του οποίου προχωρά η κατα­σκευή νέου κτηρίου αερο­σταθ­μού και νέου Πύργου Ελέγχου του Αερο­δρο­μίου, συνο­λι­κής επι­φά­νειας 12.117 τ.μ., η αμφί­πλευρη επέ­κταση του υφι­στά­με­νου δια­δρό­μου προ­σγειώ­σεων/απο­γειώ­σεων συνο­λικά κατά 400 μέτρα, με τα συνο­δευ­τικά έργα δια­μόρ­φω­σης ζωνών ασφα­λείας και επέ­κτα­σης φωτο­σή­μαν­σης και δια­γράμ­μι­σης και η αμφί­πλευρη κατά πλάτος επέ­κταση του υφι­στά­με­νου χώρου στάθ­μευ­σης αερο­σκα­φών κατά 140 μέτρα.

Έργα ανα­βάθ­μι­σης υπο­δο­μών υλο­ποιού­νται και στο αερο­δρό­μιο Χίου με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 25.667.000 ευρώ. Έχει παρα­λη­φθεί το έργο επέ­κτα­σης του κτηρίου των ανα­χω­ρή­σεων και βρί­σκο­νται σε εξέλιξη η επέ­κταση του Δια­δρό­μου Προ­σγεί­ω­σης κατά 288 μέτρα, ώστε το συνο­λικό μήκος να φτάσει τα 1.799 μέτρα, η ανα­κα­τα­σκευή του χώρου των αφίξεων και σύνδεσή του με το νέο κτίριο των Ανα­χω­ρή­σεων και η ανα­καί­νιση του Πύργου Ελέγχου του αερο­δρο­μίου.

Παρεμ­βά­σεις μικρό­τε­ρης κλί­μα­κας υλο­ποιού­νται και σε άλλα περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια, όπως της Σητείας, των Ιωαν­νί­νων, της Ικαρίας, της Λέρου και της Καλύ­μνου, με έργα που αφορούν κυρίως βελ­τιώ­σεις τρο­χο­δρό­μων, συστή­ματα φωτι­σμού, ανα­βαθ­μί­σεις ασφά­λειας και συντή­ρηση υπο­δο­μών, στο Καστε­λό­ριζο και την Κάσο πραγ­μα­το­ποιού­νται εργα­σίες δια­τή­ρη­σης της επι­χει­ρη­σια­κής επάρ­κειας, ενώ σε Άραξο και Κάρπαθο έχουν υλο­ποι­η­θεί παρεμ­βά­σεις ενί­σχυ­σης της λει­τουρ­γι­κό­τη­τας των εγκα­τα­στά­σεων

Αερο­δρό­μιο Αλε­ξαν­δρού­πο­λης

Πώς θα προ­χω­ρή­σει η δια­δι­κα­σία

Η δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία θα εξε­λι­χθεί σε δύο φάσεις. Στην πρώτη, οι ενδια­φε­ρό­με­νοι επεν­δυ­τές – είτε πρό­κει­ται για μεμο­νω­μέ­νες εται­ρείες είτε για κοι­νο­πρα­ξίες και επεν­δυ­τικά funds – καλού­νται να υπο­βά­λουν μη δεσμευ­τική εκδή­λωση ενδια­φέ­ρο­ντος έως τις 30 Ιουνίου 2026. Στόχος της φάσης αυτής είναι η αξιο­λό­γηση των υπο­ψη­φίων βάσει προ­κα­θο­ρι­σμέ­νων κρι­τη­ρίων, όπως η οικο­νο­μική επάρ­κεια, η τεχνική εμπει­ρία και η δια­χει­ρι­στική ικα­νό­τητα.

Όσοι προ­ε­πι­λε­γούν, θα περά­σουν στη δεύτερη φάση, όπου θα απο­κτή­σουν πρό­σβαση σε εκτενή τεχνικά και οικο­νο­μικά στοι­χεία μέσω ειδικής ψηφια­κής πλατ­φόρ­μας, θα πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν επι­τό­πιους ελέγ­χους και θα υπο­βά­λουν δεσμευ­τι­κές προ­σφο­ρές. Η τελική επιλογή θα βασι­στεί τόσο στο οικο­νο­μικό τίμημα όσο και στο επεν­δυ­τικό σχέδιο που θα κατα­τε­θεί.

Ο προ­τι­μη­τέος επεν­δυ­τής θα συστή­σει εται­ρεία ειδικού σκοπού με έδρα την Ελλάδα, η οποία θα λει­τουρ­γή­σει ως παρα­χω­ρη­σιού­χος. Η διάρ­κεια της σύμ­βα­σης ανα­μέ­νε­ται να καθο­ρι­στεί ορι­στικά στη δεύτερη φάση, με πρό­βλεψη για πιθανή επέ­κταση υπό συγκε­κρι­μέ­νους όρους.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι σε πρω­ι­μό­τερο στάδιο είχε εξε­τα­στεί ένα πιο «κλειστό» μοντέλο δια­γω­νι­σμού, στο οποίο θα καλού­νταν να συμ­με­τά­σχουν οι υφι­στά­με­νοι παρα­χω­ρη­σιού­χοι μεγάλων αερο­δρο­μια­κών υπο­δο­μών στην Ελλάδα, όπως ο Διεθνής Αερο­λι­μέ­νας Αθηνών, η Fraport Greece, καθώς και η κοι­νο­πρα­ξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – GMR Airports Ltd.

Η προ­σέγ­γιση αυτή στόχευε στη δια­σφά­λιση υψηλού επι­πέ­δου τεχνο­γνω­σίας και χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κής επάρ­κειας, δεδο­μέ­νου και του σχετικά μικρού μεγέ­θους των προς παρα­χώ­ρηση αερο­δρο­μίων. Ωστόσο, το σενάριο αυτό δεν προ­χώ­ρησε, καθώς εκτι­μή­θηκε ότι θα απαι­τούσε χρο­νο­βόρα έγκριση από την Ευρω­παϊκή Ένωση, λόγω περιο­ρι­σμού του αντα­γω­νι­σμού.

Τελικά, επι­λέ­χθηκε ένα πιο ανοιχτό και αντα­γω­νι­στικό μοντέλο στα πρότυπα της παρα­χώ­ρη­σης του αερο­δρο­μίου της Καλα­μά­τας, όπου προ­βλέ­πε­ται και δυνα­τό­τητα συμ­με­το­χής του Δημο­σίου με μειο­ψη­φικό ποσοστό, δια­σφα­λί­ζο­ντας παράλ­ληλα τη βιω­σι­μό­τητα της επέν­δυ­σης και την προ­σέλ­κυση κεφα­λαίων.

Ανα­φε­ρό­με­νος στον δια­γω­νι­σμό ο ανα­πλη­ρω­τής διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος του Υπερ­τα­μείου, Πάνος Στα­μπου­λί­δης, τον χαρα­κτή­ρισε «σύνθετο και απαι­τη­τικό», υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι προη­γή­θηκε εκτενής προ­ε­τοι­μα­σία και ανάλυση τεχνι­κών δεδο­μέ­νων. Όπως σημεί­ωσε στο Delphi Economic Forum XI, στόχος είναι η δια­μόρ­φωση ενός βιώ­σι­μου δια­γω­νι­σμού με όσο το δυνατόν μικρό­τερη συμ­με­τοχή του Δημο­σίου στο επεν­δυ­τικό κόστος.

Όπως τόνισε χαρα­κτη­ρι­στικά, «θέλουμε τα αερο­δρό­μια συνο­λικά λει­τουρ­γού­ντα, κάτι σημα­ντικό για την περαι­τέρω ανα­βάθ­μισή τους». Προ­σέ­θεσε ότι έχει ληφθεί υπόψη τόσο η οικο­νο­μική όσο και η γεω­στρα­τη­γική συγκυ­ρία και εξέ­φρασε την ελπίδα ο δια­γω­νι­σμός να έχει συμ­με­τοχή.

Επι­βα­τική Κίνηση 22 Περι­φε­ρεια­κών Αερο­δρο­μίων (2025 vs 2022)

 

Πηγή: ethnos.gr