Ληξιπρόθεσμα χρέη: Η αγορά καθυστερεί πληρωμές και ζητά νέα ρύθμιση 120 δόσεων

Η ελλη­νική αγορά μετά από πολλές δοκι­μα­σίες και ακόμα περισ­σό­τε­ρες δυσκο­λίες έχει μάθει να κερ­δί­ζει χρόνο. Χρόνο από το κράτος μέσω ρυθ­μί­σεων, χρόνο από τους προ­μη­θευ­τές μέσω πίστω­σης, χρόνο από τις τρά­πε­ζες μέσω επι­μη­κύν­σεων. Όμως όταν ο χρόνος αρχίζει να εξα­ντλεί­ται, το πρό­βλημα αρχίζει να διο­γκώ­νε­ται στους πίνακες της ΑΑΔΕ και του ΚΕΑΟ.

Τα τελευ­ταία δια­θέ­σιμα στοι­χεία της ΑΑΔΕ δεί­χνουν ότι, παρά την αυξη­μένη συμ­με­τοχή σε ρυθ­μί­σεις, η δεξα­μενή των ληξι­πρό­θε­σμων δεν συρ­ρι­κνώ­νε­ται ουσια­στικά

Στα τέλη του 2025, τα ληξι­πρό­θε­σμα χρέη προς την εφορία ξεπερ­νού­σαν τα 107 δισ. ευρώ, με τα «νέα» χρέη να αυξά­νο­νται κατά περίπου 1 δισ. ευρώ τον μήνα. Την ίδια στιγμή, εκα­τομ­μύ­ρια οφει­λέ­τες βρί­σκο­νται ενταγ­μέ­νοι σε ρυθ­μί­σεις 12, 24, 72 ή 120 δόσεων, προ­σπα­θώ­ντας να δια­τη­ρή­σουν μια ισορ­ρο­πία ανάμεσα στην επι­βί­ωση και τη συνέ­πεια. Το ερώτημα όμως δεν είναι πόσοι μπήκαν σε ρύθμιση, αλλά πόσοι κατα­φέρ­νουν να τη δια­τη­ρή­σουν «ζωντανή».

Τα τελευ­ταία δια­θέ­σιμα στοι­χεία της ΑΑΔΕ δεί­χνουν ότι, παρά την αυξη­μένη συμ­με­τοχή σε ρυθ­μί­σεις, η δεξα­μενή των ληξι­πρό­θε­σμων δεν συρ­ρι­κνώ­νε­ται ουσια­στικά. Από τα συνο­λικά χρέη, ένα σημα­ντικό τμήμα, που ξεπερνά τα 25 δισ. ευρώ, θεω­ρεί­ται δυνη­τικά εισπρά­ξιμο, όμως η πραγ­μα­τική εισπρα­ξι­μό­τητα εξαρ­τά­ται από τη συνέ­πεια των ρυθ­μί­σεων. Στο μέτωπο των ασφα­λι­στι­κών οφειλών, τα στοι­χεία του ΚΕΑΟ κατα­γρά­φουν συνο­λικό υπό­λοιπο άνω των 45 δισ. ευρώ, με τις ενεργές ρυθ­μί­σεις να καλύ­πτουν μόνο ένα περιο­ρι­σμένο μέρος των οφει­λε­τών. Η εικόνα δείχνει ότι οι ρυθ­μί­σεις λει­τουρ­γούν ως μηχα­νι­σμός απο­συ­μπί­ε­σης, αλλά δεν απορ­ρο­φούν την πίεση όσο αυξά­νο­νται τα νέα χρέη. Αν ο ρυθμός απώ­λειας των ρυθ­μί­σεων επι­τα­χύ­νε­ται, δηλαδή αν επι­χει­ρή­σεις αδυ­να­τούν να κατα­βά­λουν δύο ή τρεις συνε­χό­με­νες δόσεις, τότε η πίεση επα­νέρ­χε­ται άμεσα, και μάλιστα με προ­σαυ­ξή­σεις.

Σε αυτό το περι­βάλ­λον, η «κόπωση» των ρυθ­μί­σεων αποκτά κεντρική σημασία. Η αγορά ζητά επα­να­φορά μιας νέας ρύθ­μι­σης 120 δόσεων, όμως τα ίδια τα στοι­χεία υπο­δη­λώ­νουν ότι το πρό­βλημα δεν είναι η απουσία εργα­λείων, αλλά η αντοχή των ταμεια­κών ροών. Όταν μια μικρο­με­σαία επι­χεί­ρηση καλεί­ται να εξυ­πη­ρε­τεί ταυ­τό­χρονα τρέ­χο­ντα φορο­λο­γικά βάρη, ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές, δόση ρύθ­μι­σης και δανεια­κές υπο­χρε­ώ­σεις, η παρα­μι­κρή καθυ­στέ­ρηση στην είσπραξη τιμο­λο­γίων μπορεί να μετα­τρέ­ψει τη ρύθμιση από «ανάσα» σε βαρίδι. Και όταν αυτό συμβεί μαζικά, το ζήτημα γίνεται δείκτης ευρύ­τε­ρης επι­βρά­δυν­σης της οικο­νο­μίας.

Το μέγεθος της επι­βά­ρυν­σης

Αν εξε­τα­στεί η σύνθεση των οφειλών, προ­κύ­πτει ότι περίπου 4 εκα­τομ­μύ­ρια ΑΦΜ εμφα­νί­ζο­νται με ληξι­πρό­θε­σμες υπο­χρε­ώ­σεις προς την εφορία, εκ των οποίων σημα­ντικό ποσοστό αφορά επαγ­γελ­μα­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες. Στο ΚΕΑΟ, οι οφει­λέ­τες ασφα­λι­στι­κών ταμείων υπερ­βαί­νουν το 1,5 εκα­τομ­μύ­ριο, με τις ενεργές ρυθ­μί­σεις να καλύ­πτουν λιγό­τερο από το μισό αυτών. Οι ρυθ­μί­σεις των 72 και 120 δόσεων απο­τέ­λε­σαν βασικό εργα­λείο στα­θε­ρο­ποί­η­σης μετά την παν­δη­μία, ωστόσο η δια­τή­ρησή τους προ­ϋ­πο­θέ­τει σταθερή μηνιαία ρευ­στό­τητα.

Εδώ εντο­πί­ζε­ται η μετα­βολή, καθώς αν τα νέα ληξι­πρό­θε­σμα συνε­χί­ζουν να αυξά­νο­νται κατά περίπου 1 δισ. ευρώ τον μήνα, τότε ακόμη και υψηλή συμ­με­τοχή σε ρυθ­μί­σεις δεν επαρκεί για να αντι­στρέ­ψει τη συνο­λική εικόνα. Με άλλα λόγια, η αγορά δεν μειώνει το χρέος της, απλά βρίσκει τρόπους να το δια­χει­ρί­ζε­ται. Και όταν μια ρύθμιση χαθεί, το σύνολο της οφειλής επα­νέρ­χε­ται στο αρχικό της ύψος, επι­βα­ρυ­μένο με προ­σαυ­ξή­σεις και μέτρα ανα­γκα­στι­κής είσπρα­ξης.

Ο χρόνος και το κόστος

Η εικόνα στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία δείχνει επι­μή­κυνση των χρόνων πλη­ρω­μής μεταξύ επι­χει­ρή­σεων. Το χρονικό πλαίσιο πίστω­σης που τυπικά είναι στις 30–60 ημέρες στην πράξη συχνά μετα­τρέ­πο­νται σε 75 ή 90 ημέρες. Αυτό σημαί­νει ότι ο κύκλος επι­μη­κύ­νε­ται.

Η επί­πτωση σε επι­χεί­ρηση με ετήσιο κύκλο εργα­σιών 1 εκατ. ευρώ, η αύξηση του μέσου χρόνου είσπρα­ξης κατά 15 ημέρες συνε­πά­γε­ται περίπου 41.000 ευρώ επι­πλέον κεφα­λαίου κίνησης «παγω­μέ­νου» σε απαι­τή­σεις. Σε περι­βάλ­λον όπου τα επι­τό­κια δανει­σμού για μικρές επι­χει­ρή­σεις κυμαί­νο­νται στο 4,5%-5%, η χρη­μα­το­δό­τηση αυτού του κενού έχει πραγ­μα­τικό κόστος. Και όταν δεν υπάρχει πρό­σβαση σε τρα­πε­ζικό δανει­σμό, το κενό καλύ­πτε­ται με καθυ­στέ­ρηση πλη­ρω­μών προς τρίτους, απλά μεγα­λώ­νο­ντας τον κύκλο.Η σύνδεση με τα δημόσια έσοδα είναι άμεση, απο την στιγμή που η εκτέ­λεση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού βασί­ζε­ται σε σταθερή ροή εισπρά­ξεων ΦΠΑ, παρα­κρα­τού­με­νων φόρων και ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών. Αν όμως η αγορά λει­τουρ­γεί με μεγα­λύ­τε­ρες περιό­δους πλη­ρω­μής και αυξα­νό­μενο το ρυθμό απώ­λειας των ρυθ­μί­σεων, η ασφά­λεια για την επί­τευξη του στόχου των εσόδων μειώ­νε­ται.

Σε αυτό το πλαίσιο, το αίτημα για νέα ρύθμιση 120 δόσεων αποκτά δια­φο­ρε­τική διά­σταση. Δεν απο­τε­λεί απλώς πολι­τική πίεση, αλλά αντα­να­κλά την ανάγκη στα­θε­ρο­ποί­η­σης ταμεια­κών ροών σε μια περίοδο όπου ο χρόνος έχει γίνει βασικό εργα­λείο χρη­μα­το­δό­τη­σης. Ωστόσο, αν οι προη­γού­με­νες ρυθ­μί­σεις παρου­σιά­ζουν αυξη­μέ­νες απώ­λειες, μια νέα ρύθμιση ενδέ­χε­ται να λει­τουρ­γή­σει ως παρά­ταση του ίδιου προ­βλή­μα­τος, όχι ως λύση.

Ένα τεστ αντοχής

Η εικόνα που δια­μορ­φώ­νε­ται παρα­πέ­μπει σε δοκι­μα­σία αντοχής, ειδικά αν οι απώ­λειες των ρυθ­μί­σεων στα­θε­ρο­ποι­η­θούν και οι χρόνοι πλη­ρω­μής δεν επι­μη­κυν­θούν περαι­τέρω, η αγορά μπορεί να δια­τη­ρή­σει την ισορ­ρο­πία της. Αν όμως τα νέα ληξι­πρό­θε­σμα συνε­χί­σουν να αυξά­νο­νται και η πίστωση μεταξύ επι­χει­ρή­σεων συνε­χί­ζει να αυξάνει το χρονικό περι­θώ­ριο εξό­φλη­σης, τότε το πρό­βλημα θα μετα­φερ­θεί από τις ταμεια­κές ροές στις επεν­δύ­σεις και, τελικά, στην ανά­πτυξη.

Πηγή: ot.gr