Πέντε μήνες αβοήθητοι οι σεισμοπαθείς της Κω

Η Κως είναι μια πόλη-γιαπί που μετρά τις πληγές της. Αυτές που άφησε πίσω του ο σεισμός και αυτές που δημιουρ­γεί η αδυ­να­μία της κρα­τι­κής μηχανής να αντα­πο­κρι­θεί στο στοι­χειώ­δες καθήκον της. Να δώσει στους πλη­γέ­ντες και γεμά­τους ανα­σφά­λεια κατοί­κους την αίσθηση ότι είναι αρωγός και όχι εμπόδιο στην προ­σπά­θεια να σταθούν ξανά στα πόδια τους. Πέντε μήνες μετά το χτύπημα του Εγκέ­λα­δου κανένας από όσους αιτή­θη­καν το… έκτακτο βοήθημα των 586 ευρώ δεν έχει πάρει ούτε ένα σεντ.

Αν μάλιστα υπο­λο­γί­σει κανείς ότι το συνο­λικό ποσό που θα έπρεπε να κατα­βλη­θεί για να ανα­κου­φι­στούν περίπου 90 οικο­γέ­νειες που είδαν τα σπίτια και τα μαγαζιά τους να κατα­στρέ­φο­νται ανέρ­χε­ται σε 55 χιλιά­δες ευρώ, τότε είναι προ­φα­νές ότι δεν τίθεται θέμα οικο­νο­μι­κής δυνα­τό­τη­τας της χώρας αλλά ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας των εμπλε­κό­με­νων υπη­ρε­σιών που κατα­λή­γει σε μικρές ανθρώ­πι­νες τρα­γω­δίες. Το θέμα δεν αφορά μόνο την Κω. Και άλλες περιο­χές που χτυ­πή­θη­καν από σει­σμούς και πλημ­μύ­ρες, όπως η Λέσβος και η Μάνδρα, βιώνουν τα ίδια αδιέ­ξοδα.

Ο Εγκέ­λα­δος έπληξε το σπίτι της οικο­γέ­νειας του Κ. Μ. δέκα ημέρες μετά τον ερχομό του παιδιού τους. Το νεαρό ζευγάρι ήλπιζε ότι η περι­πέ­τεια της φιλο­ξε­νίας τους μετά τον σεισμό θα ήταν σύντομη. Το ίδιο πίστευαν και όσοι ιδιο­κτή­τες είδαν τα σπίτια τους να χαρα­κτη­ρί­ζο­νται ακα­τάλ­ληλα για διαμονή. Η παρέ­λαση των αρμό­διων υπουρ­γών στο νησί τις πρώτες ημέρες, η γρήγορη, προ­σω­ρινή επέμ­βαση στο λιμάνι που επέ­τρεψε και πάλι την προ­σέγ­γιση των πλοίων, καθώς και η εξαγ­γε­λία για τη χρη­μα­το­δό­τηση του 80% του συνο­λι­κού κόστους των ζημιών δημιούρ­γη­σαν στους κατοί­κους την αίσθηση ότι όλα θα πήγαι­ναν ρολόι. Πέντε μήνες μετά η αισιο­δο­ξία τους εξα­νε­μί­στηκε.

Ο Κ. Μ. ήταν από τους πρώτους που έσπευ­σαν να υπο­βά­λουν αίτηση και για το έκτακτο επίδομα αλλά και να συμπλη­ρώ­σει φάκελο με τα απα­ραί­τητα δικαιο­λο­γη­τικά προ­κει­μέ­νου να πάρει τη χρη­μα­το­δό­τηση για να προ­χω­ρή­σει στην απο­κα­τά­σταση των ζημιών που είχαν γίνει. Θα ελάμ­βανε, σε πρώτη φάση, μετά από έλεγχο, όπως και οι υπό­λοι­ποι πλη­γέ­ντες, το 40% του συνο­λι­κού κόστους των ζημιών. Οταν οι εργα­σίες θα ολο­κλη­ρώ­νο­νταν και έπειτα από νέο έλεγχο θα έπαιρ­ναν ένα ακόμη 40%. Ο Κ. Μ. κατέ­θεσε τον φάκελο και περί­μενε την έγκριση, όμως τα κλι­μά­κια της Διεύ­θυν­σης Απο­κα­τά­στα­σης μετά την τρα­γω­δία στη Δυτική Αττική εξα­φα­νί­στη­καν. Χρη­σι­μο­ποιώ­ντας τον αριθμό πρω­το­κόλ­λου της κατά­θε­σης του φακέλου, επι­χεί­ρησε να επι­κοι­νω­νή­σει με το υπουρ­γείο Υπο­δο­μών για να μάθει πότε θα κατέ­βαι­ναν ξανά στο νησί. Δεν κατά­φερε να πάρει απά­ντηση.

Στην ίδια θέση βρέ­θη­καν και άλλοι οικο­γε­νειάρ­χες και επι­χει­ρη­μα­τίες. Μην μπο­ρώ­ντας να βρουν λύση από το κράτος και με την του­ρι­στική σεζόν, η οποία ξεκινά από τον Μάρτιο, να έρχεται όλο και πιο κοντά, απο­φά­σι­σαν να προ­χω­ρή­σουν, χωρίς τις απα­ραί­τη­τες εγκρί­σεις, στην απο­κα­τά­σταση των ζημιών. Αυτό, όμως, σημαί­νει ότι θα χάσουν τη χρη­μα­το­δό­τηση και το γνω­ρί­ζουν.

Πολλοί από τους πλη­γέ­ντες απο­φα­σί­ζουν να επι­στρέ­ψουν στα χαρα­κτη­ρι­σμένα ως προ­σω­ρινά ακα­τάλ­ληλα σπίτια τους, μην αντέ­χο­ντας το πρό­σθετο έξοδο του ενοι­κίου. Κάποιοι δεν έφυγαν ποτέ. «Πού να πάω;» ρωτά η Ι. Κ., η οποία εξα­κο­λου­θεί να μένει στο χαρα­κτη­ρι­σμένο ως «ακα­τάλ­ληλο» σπίτι της σε λαϊκή γει­το­νιά της πόλης. «Στον σεισμό ένιωσα ανή­μπορη μπροστά στη δύναμη του Θεού. Τώρα, νιώθω αβο­ή­θητη εξαι­τίας της αδια­φο­ρίας των μεγάλων».

Σε ιδιαί­τερα δύσκολη θέση βρί­σκο­νται οι ιδιο­κτή­τες ξενο­δο­χεια­κών μονάδων της πόλης. Η καθυ­στέ­ρηση στον έλεγχο των μελετών που έχουν κατα­τε­θεί για την απο­κα­τά­σταση των ζημιών τούς έχει θορυ­βή­σει. «Κάθε μέρα καθυ­στέ­ρη­σης των ελέγχων συνε­πά­γε­ται εβδο­μά­δες καθυ­στέ­ρη­σης των παρεμ­βά­σεων που πρέπει να γίνουν» σημειώ­νει σε επι­στολή της προς τον Χρ. Σπίρτζη και την Ελενα Κου­ντουρά η πρό­ε­δρος της Ενωσης Ξενο­δό­χων Ντίνα Σβύνου και τονίζει ότι τα ξενο­δο­χεία που έχουν υποστεί ζημιές κιν­δυ­νεύ­ουν να μείνουν εκτός λει­τουρ­γίας και για την περίοδο του 2018 με όλες τις συνα­γό­με­νες επι­πτώ­σεις (πτω­χεύ­σεις, αύξηση ανερ­γίας).

«Υπάρχει μεγάλη καθυ­στέ­ρηση που δυστυ­χώς έχει κόστος για το νησί, την τοπική οικο­νο­μία και τους πολίτες. Θεωρώ απα­ρά­δε­κτο όχι μόνο να μην έχουν δοθεί απο­ζη­μιώ­σεις σε όσους έχουν απο­δε­δειγ­μένα ζημιές στα σπίτια τους και στις επι­χει­ρή­σεις τους, αλλά να έρχο­νται και αντι­μέ­τω­ποι με τον παρα­λο­γι­σμό και τη γρα­φειο­κρα­τία του κράτους» δηλώνει στο «Βήμα» ο δήμαρ­χος του νησιού Γιώργος Κυρί­τσης. Ο κ. Κυρί­τσης τονίζει ότι στις υπο­δο­μές «τα μεγα­λύ­τερα προ­βλή­ματα υπάρ­χουν στις λιμε­νι­κές εγκα­τα­στά­σεις» και επι­ση­μαί­νει πως «εφόσον δεν υπάρ­χουν δια­βε­βαιώ­σεις ότι οι εγκα­τα­στά­σεις για την κρουα­ζιέρα θα είναι έτοιμες εγκαί­ρως, οι εται­ρείες θα βγάλουν την Κω από τους προ­ο­ρι­σμούς τους». Η Κως είναι ο τέταρ­τος μεγα­λύ­τε­ρος του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός στην Ελλάδα και πράγ­ματι τα στοι­χεία που αφορούν την κρουα­ζιέρα είναι απο­γοη­τευ­τικά. Το 2014 προ­σέγ­γι­σαν το λιμάνι του νησιού 80 κρουα­ζιε­ρό­πλοια. Με την προ­σφυ­γική κρίση, το 2015, μειώ­θη­καν στα 40. Εφέτος, υπο­λο­γί­ζε­ται ότι θα πέσουν στα 6. Νεότερα δεν υπάρ­χουν και για την απο­κα­τά­σταση των ζημιών σε τρία σχολεία της πόλης. «Δεν έχουμε καμία πλη­ρο­φό­ρηση παρά το γεγονός ότι ο δήμος ολο­κλή­ρωσε άμεσα τις μελέτες» λέει ο κ. Κυρί­τσης.

Το 2018 φαί­νε­ται ότι θα είναι πολύ καλή σεζόν για την Κω, αλλά οι του­ρί­στες θα βρεθούν να κάνουν βόλτες στο ιστο­ρικό κέντρο της πόλης ανάμεσα σε κατε­στραμ­μένα μνημεία και πρό­χειρα υπο­στυ­λώ­ματα. Και ο επι­σκέ­πτης του περα­σμέ­νου Αυγού­στου που θα ξανα­έλ­θει στο νησί θα δει το ίδιο ακριβώς σκηνικό. Σαν να μην πέρασε ούτε μια μέρα…

Το ΒΗΜΑ