«Εμφύλιος» για τα… ελάφια

Η φωτιά που κατέ­καψε πριν από μια εβδο­μάδα 18.000 στρέμ­ματα δασικών εκτά­σεων και καλ­λιερ­γειών στη Ρόδο έρχεται να επι­δει­νώ­σει την ήδη προ­βλη­μα­τική σχέση ανάμεσα στους αγρότες και το προ­στα­τευό­μενο τοπικό είδος ελαφιού. Οι αγρότες δια­μαρ­τύ­ρο­νταν τους τελευ­ταί­ους μήνες ότι είχαν αυξηθεί τα περι­στα­τικά κατα­στρο­φής καλ­λιερ­γειών από τα ελάφια, φαι­νό­μενο που λογικά θα επι­δει­νω­θεί λόγω της πρό­σφα­της κατα­στρο­φής του βιό­το­πού τους. Το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα των ελαφιών της Ρόδου πάντως είναι… η καλή νομική εκπρο­σώ­πηση των «αντι­πά­λων» τους: τα δεκάδες χιλιά­δες αιγο­πρό­βατα, τα οποία παρότι προ­φα­νώς προ­κα­λούν μεγα­λύ­τερη ζημιά, τυγ­χά­νουν ευνοϊ­κό­τε­ρης μετα­χεί­ρι­σης, όντας ιδιο­κτη­σία κάποιων.

Ο «εμφύ­λιος» ανάμεσα στους φορείς της Ρόδου για το θέμα των ελαφιών δεν είναι κάτι νέο. «Τα τελευ­ταία χρόνια παρα­τη­ρεί­ται αύξηση του πλη­θυ­σμού των ελαφιών στο νησί της Ρόδου και κυρίως στις περιο­χές της νότιας Ρόδου. Η κατα­στροφή των δασών από τις πυρ­κα­γιές, η παρα­τε­τα­μένη ανομ­βρία και η έλλειψη τροφής έχουν ως απο­τέ­λε­σμα τις τερά­στιες ζημιές στις καλ­λιέρ­γειες και κατά συνέ­πεια την οικο­νο­μική κατα­στροφή των αγροτών», ξεκινά την επι­στολή που έστειλε προ μηνός στον υπουργό Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης η συντο­νι­στική επι­τροπή των αγροτών της νότιας Ρόδου.

«Τα ελάφια δεν βρί­σκουν αρκετή τροφή στα δάση και κατε­βαί­νουν στα πεδινά, προ­κα­λώ­ντας τερά­στιες ζημιές στις καλ­λιέρ­γειες. Το πρό­βλημα όμως είναι ότι το νομικό πλαίσιο δεν προ­βλέ­πει την απο­ζη­μί­ωση των πλη­γέ­ντων, όπως γίνεται λ.χ. στη βόρεια Ελλάδα με την αρκούδα, με απο­τέ­λε­σμα οι αγρότες να είναι σε από­γνωση», λέει ο αντι­δή­μαρ­χος Ρόδου για θέματα πρω­το­γε­νούς τομέα Γιώργος Πόκκιας.

Η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση, στην οποία υπά­γο­νται οι δασικές υπη­ρε­σίες του νησιού, δεν αμφι­σβη­τεί την ύπαρξη εκτε­τα­μέ­νων ζημιών σε αγρο­τι­κές καλ­λιέρ­γειες, έχει ωστόσο μια δια­φο­ρε­τική εκτί­μηση για τα αίτια. «Μέσα στις δασικές εκτά­σεις του νησιού υπάρ­χουν περισ­σό­τερα από 100.000 αιγο­πρό­βατα, πολύ περισ­σό­τερα από όσα μπορεί να αντέξει το οικο­σύ­στημα. Με την υπερ­βό­σκηση, τα αιγο­πρό­βατα “εκδιώ­κουν” τα ελάφια, που δεν ξεπερ­νούν τα 1.500-2.000», λέει ο γενικός γραμ­μα­τέας της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης, Νίκος Θεο­δω­ρί­δης. «Ομως τα αιγο­πρό­βατα έχουν συνήθως ιδιο­κτήτη. Και όταν ο ιδιο­κτή­της του κοπα­διού είναι ο γεί­το­νας, τότε δεν είναι εύκολο να στρα­φείς ενα­ντίον του. Οπότε στρέ­φε­σαι ενάντια στα ελάφια».

Η πυρ­κα­γιά της προη­γού­με­νης εβδο­μά­δας έρχεται να επι­δει­νώ­σει αυτή την ήδη δύσκολη σχέση. Από τα 18.000 στρέμ­ματα που κάηκαν, τα μισά ήταν δάση ή δασικές εκτά­σεις (να σημειω­θεί ότι ένα μέρος αυτών είχε καεί ξανά σε πυρ­κα­γιές το 1992 και το 2003). «Μέσα στην καμένη περιοχή περι­λαμ­βά­νε­ται ένας λόφος πάνω από το χωριό Απο­λακ­κιά, όπου ζούσαν ελάφια. Ως απο­τέ­λε­σμα, τα ελάφια έχουν μετα­κι­νη­θεί προς το κέντρο του νησιού, σε συστά­δες που δεν έχουν καεί», εξηγεί η διευ­θύ­ντρια Δασών Δωδε­κα­νή­σου, Κατε­ρίνα Μπα­λα­τσούκα. «Το πρό­βλημα πλέον είναι διπλό. Η έλλειψη τροφής, λόγω της πυρ­κα­γιάς και η έλλειψη νερού, λόγω του άνυδρου φετινού χειμώνα».

Πώς θα εξε­λι­χθεί η κατά­σταση; Είναι νωρίς για προ­βλέ­ψεις. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η διεύ­θυνση Δασών Δωδε­κα­νή­σου, η οποία ανήκει στην Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Αιγαίου θα δυσκο­λευ­θεί να ασκήσει στενό έλεγχο στη Ρόδο, δια­θέ­το­ντας μόλις 5 δασο­λό­γους για όλα τα Δωδε­κά­νησα, κανένα τοπικό δασαρ­χείο στα νησιά και κανέναν κυρω­μένο δασικό χάρτη…