«Μου τον σύστησε ένας φίλος»: Το δίκτυο εμπιστοσύνης πίσω από την υπόθεση του 53χρονου

• Από τη δικογραφία αναδεικνύεται ένα σταθερό μοτίβο: σχεδόν όλα τα φερόμενα θύματα οδηγήθηκαν στον φερόμενο ως λογιστή μέσω συγγενών, φίλων και γνωστών

Ενα κοινό νήμα διατρέχει τις καταθέσεις που έχουν συγκεντρωθεί στον διαρκώς διογκούμενο φάκελο της προκαταρκτικής εξέτασης σε βάρος του 53χρονου φερόμενου ως λογιστή και συμβούλου ρυθμίσεων χρεών: κανένα από τα φερόμενα θύματα δεν τον εντόπισε μέσα από επίσημο επαγγελματικό μητρώο, σύσταση φορέα ή οργανωμένη αναζήτηση. Όλοι, ανεξαιρέτως, έφτασαν σε αυτόν μέσω ενός προσώπου που εμπιστεύονταν.
Η διαπίστωση αυτή δεν είναι λεπτομέρεια. Αντιθέτως, φαίνεται να αποτελεί το κλειδί για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η φερόμενη δράση εξαπλώθηκε σε τόσο ευρύ και ανομοιογενές φάσμα πολιτών από νοσηλεύτρια και δημοτικό υπάλληλο έως επιχειρηματία του τουριστικού κλάδου και εστιάτορα χωριού και για το γιατί ελάχιστοι από αυτούς σκέφτηκαν να ελέγξουν τα επαγγελματικά διαπιστευτήρια του ανθρώπου στον οποίο παρέδιδαν χρήματα, εξουσιοδοτήσεις, ακόμη και τους προσωπικούς τους κωδικούς πρόσβασης στις κρατικές ηλεκτρονικές πλατφόρμες.

Η αλυσίδα των συστάσεων
Η ανάγνωση των καταθέσεων αποκαλύπτει μια αλυσίδα προφορικών συστάσεων που θυμίζει διάγραμμα κοινωνικού δικτύου.
Στο κέντρο ενός από τους βασικούς κόμβους βρίσκεται ηλικιωμένη κάτοικος Ρόδου, η οποία, έχοντας γνωρίσει η ίδια τον 53χρονο ως «ορκωτό λογιστή», τον σύστησε διαδοχικά στον γιο της που κατέβαλε 1.200 ευρώ για δήθεν παράβολο προγράμματος ΕΣΠΑ σε γνώριμή της νοσηλεύτρια που αναζητούσε λύση για το στεγαστικό της δάνειο, και σε εργαζόμενή της, η οποία του κατέβαλε 350 ευρώ για ρύθμιση που, όπως κατέθεσε, ουδέποτε προχώρησε. Ο γιος της, με τη σειρά του, τον σύστησε σε φίλο του επιχειρηματία, του οποίου η οικογένεια υποστηρίζει σήμερα ότι απώλεσε συνολικά 19.000 ευρώ. Η νοσηλεύτρια τον πρότεινε αργότερα σε δική της φίλη, εργαζόμενη του νοσοκομείου, η οποία γλίτωσε τα χρήματά της μόνο επειδή η αμοιβή είχε συμφωνηθεί να καταβληθεί στο τέλος.
Παράλληλοι, ανεξάρτητοι δρόμοι οδηγούσαν στο ίδιο πρόσωπο: ένας δημοτικός υπάλληλος τον γνώρισε «σε μια κοινή παρέα» το 2024 και κατέβαλε 4.500 ευρώ, ένας εστιάτορας από χωριό του νησιού έφτασε σε αυτόν «μέσω ενός φίλου», ένας νεαρός που ήθελε να ενταχθεί στο πρόγραμμα «Ανακαινίζω» τον βρήκε μέσω οικογενειακής φίλης που εργάζεται στον δήμο και που είχε η ίδια θετική εμπειρία από φορολογικές εργασίες, ένας κάτοικος χωριού της Ρόδου, του οποίου η σύζυγος όφειλε στην εφορία, τον γνώρισε σε καφενείο μέσω φίλου του, ο πλέον πρόσφατος καταγγέλλων, ο 46χρονος της καταγγελίας της 27ης Ιουλίου, τον συνάντησε τυχαία ως παλιό γνώριμο και η συζήτηση για την επιχείρηση που σχεδίαζε έγινε και πάλι πάνω από έναν καφέ.
Γιατί λειτουργούσε
Το σχήμα έχει μελετηθεί διεθνώς και έχει όνομα: απάτη συγγένειας ή εγγύτητας (affinity fraud). Η σύσταση από πρόσωπο του στενού περιβάλλοντος υποκαθιστά τον έλεγχο που θα έκανε κανείς απέναντι σε έναν άγνωστο επαγγελματία. Όταν τον «λογιστή» τον προτείνει η μητέρα, ο φίλος από το καφενείο ή η εργοδότρια δεκαετιών, το ερώτημα «είναι όντως ορκωτός λογιστής;» δεν τίθεται καν η εμπιστοσύνη προς τον διαμεσολαβητή μεταφέρεται αυτούσια στον συστηνόμενο.
Το στοιχείο αυτό ενισχυόταν, σύμφωνα με τις καταθέσεις, από δύο ακόμη παράγοντες. Πρώτον, από την ύπαρξη πραγματικά εξυπηρετημένων πελατών. Υφίστανται σύμφωνα με τις πληροφορίες της «δημοκρατικής», καταθέσεις πολιτών που δηλώνουν απολύτως ικανοποιημένοι, με ολοκληρωμένες ρυθμίσεις, νόμιμες αποδείξεις και ενεργές μηνιαίες δόσεις σε μία μάλιστα περίπτωση χωρίς καμία αμοιβή. Οι επιτυχημένες αυτές υποθέσεις λειτουργούσαν ως η καλύτερη δυνατή διαφήμιση και τροφοδοτούσαν με αξιοπιστία τον επόμενο κρίκο της αλυσίδας. Δεύτερον, από την εικόνα διαθεσιμότητας και επαγγελματισμού που καλλιεργούσε δημόσια, με αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης περί «κουρέματος» χρεών έως 85% και αναγραφόμενο ωράριο τηλεφωνικής επικοινωνίας.
Η ηλικιωμένη γυναίκα που βρέθηκε στην αρχή πολλών συστάσεων είναι σήμερα η βασική καταγγέλλουσα της υπόθεσης και μόλις αντιλήφθηκε τη φερόμενη εξαπάτηση, ανέλαβε η ίδια να ειδοποιήσει έναν προς έναν τους ανθρώπους που είχε φέρει σε επαφή μαζί του, προτρέποντάς τους να απευθυνθούν στις αρχές.
Αυτή είναι, ίσως, και η πιο πικρή διάσταση του μοτίβου: το φερόμενο σχήμα δεν εκμεταλλευόταν απλώς την οικονομική ανάγκη των θυμάτων, αλλά και τις σχέσεις μεταξύ τους μετατρέποντας εν αγνοία τους φίλους, συγγενείς και συναδέλφους σε αγωγούς της δικής του διάδοσης και αφήνοντας πίσω του, εκτός από την οικονομική ζημία, και το βάρος της ενοχής σε ανθρώπους που το μόνο που έκαναν ήταν να προσπαθήσουν να βοηθήσουν έναν δικό τους.
Υπενθυμίζεται ότι σε βάρος του 53χρονου διενεργείται προκαταρκτική εξέταση κατόπιν παραγγελίας της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Ρόδου για απάτες κατ’ εξακολούθηση, ότι η προθεσμία για τις γραπτές εξηγήσεις του έχει μετατεθεί για τις 6 Αυγούστου 2026 λόγω νέων μηνύσεων, και ότι ο ίδιος, ο οποίος εκπροσωπείται από συνηγόρους υπεράσπισης, δεν έχει καταδικαστεί για τις ερευνώμενες πράξεις και καλύπτεται πλήρως από το τεκμήριο αθωότητας. Οι αναφερόμενοι ισχυρισμοί αποτελούν περιεχόμενο καταγγελιών και ενόρκων καταθέσεων που τελούν υπό διερεύνηση.