«Μου τον σύστησε ένας φίλος»: Το δίκτυο εμπιστοσύνης πίσω από την υπόθεση του 53χρονου

• Από τη δικο­γρα­φία ανα­δει­κνύ­ε­ται ένα σταθερό μοτίβο: σχεδόν όλα τα φερό­μενα θύματα οδη­γή­θη­καν στον φερό­μενο ως λογιστή μέσω συγ­γε­νών, φίλων και γνωστών

Ενα κοινό νήμα δια­τρέ­χει τις κατα­θέ­σεις που έχουν συγκε­ντρω­θεί στον διαρκώς διο­γκού­μενο φάκελο της προ­κα­ταρ­κτι­κής εξέ­τα­σης σε βάρος του 53χρονου φερό­με­νου ως λογιστή και συμ­βού­λου ρυθ­μί­σεων χρεών: κανένα από τα φερό­μενα θύματα δεν τον εντό­πισε μέσα από επίσημο επαγ­γελ­μα­τικό μητρώο, σύσταση φορέα ή οργα­νω­μένη ανα­ζή­τηση. Όλοι, ανε­ξαι­ρέ­τως, έφτασαν σε αυτόν μέσω ενός προ­σώ­που που εμπι­στεύ­ο­νταν.

Η δια­πί­στωση αυτή δεν είναι λεπτο­μέ­ρεια. Αντι­θέ­τως, φαί­νε­ται να απο­τε­λεί το κλειδί για την κατα­νό­ηση του τρόπου με τον οποίο η φερό­μενη δράση εξα­πλώ­θηκε σε τόσο ευρύ και ανο­μοιο­γε­νές φάσμα πολιτών από νοση­λεύ­τρια και δημο­τικό υπάλ­ληλο έως επι­χει­ρη­μα­τία του του­ρι­στι­κού κλάδου και εστιά­τορα χωριού και για το γιατί ελά­χι­στοι από αυτούς σκέ­φτη­καν να ελέγ­ξουν τα επαγ­γελ­μα­τικά δια­πι­στευ­τή­ρια του ανθρώ­που στον οποίο παρέ­δι­δαν χρήματα, εξου­σιο­δο­τή­σεις, ακόμη και τους προ­σω­πι­κούς τους κωδι­κούς πρό­σβα­σης στις κρα­τι­κές ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες.

Η αλυσίδα των συστά­σεων

Η ανά­γνωση των κατα­θέ­σεων απο­κα­λύ­πτει μια αλυσίδα προ­φο­ρι­κών συστά­σεων που θυμίζει διά­γραμμα κοι­νω­νι­κού δικτύου.

Στο κέντρο ενός από τους βασι­κούς κόμβους βρί­σκε­ται ηλι­κιω­μένη κάτοι­κος Ρόδου, η οποία, έχοντας γνω­ρί­σει η ίδια τον 53χρονο ως «ορκωτό λογιστή», τον σύστησε δια­δο­χικά στον γιο της που κατέ­βαλε 1.200 ευρώ για δήθεν παρά­βολο προ­γράμ­μα­τος ΕΣΠΑ σε γνώριμή της νοση­λεύ­τρια που ανα­ζη­τούσε λύση για το στε­γα­στικό της δάνειο, και σε εργα­ζό­μενή της, η οποία του κατέ­βαλε 350 ευρώ για ρύθμιση που, όπως κατέ­θεσε, ουδέ­ποτε προ­χώ­ρησε. Ο γιος της, με τη σειρά του, τον σύστησε σε φίλο του επι­χει­ρη­μα­τία, του οποίου η οικο­γέ­νεια υπο­στη­ρί­ζει σήμερα ότι απώλεσε συνο­λικά 19.000 ευρώ. Η νοση­λεύ­τρια τον πρό­τεινε αργό­τερα σε δική της φίλη, εργα­ζό­μενη του νοσο­κο­μείου, η οποία γλίτωσε τα χρήματά της μόνο επειδή η αμοιβή είχε συμ­φω­νη­θεί να κατα­βλη­θεί στο τέλος.

Παράλ­λη­λοι, ανε­ξάρ­τη­τοι δρόμοι οδη­γού­σαν στο ίδιο πρόσωπο: ένας δημο­τι­κός υπάλ­λη­λος τον γνώρισε «σε μια κοινή παρέα» το 2024 και κατέ­βαλε 4.500 ευρώ, ένας εστιά­το­ρας από χωριό του νησιού έφτασε σε αυτόν «μέσω ενός φίλου», ένας νεαρός που ήθελε να εντα­χθεί στο πρό­γραμμα «Ανα­και­νίζω» τον βρήκε μέσω οικο­γε­νεια­κής φίλης που εργά­ζε­ται στον δήμο και που είχε η ίδια θετική εμπει­ρία από φορο­λο­γι­κές εργα­σίες, ένας κάτοι­κος χωριού της Ρόδου, του οποίου η σύζυγος όφειλε στην εφορία, τον γνώρισε σε καφε­νείο μέσω φίλου του, ο πλέον πρό­σφα­τος καταγ­γέλ­λων, ο 46χρονος της καταγ­γε­λίας της 27ης Ιουλίου, τον συνά­ντησε τυχαία ως παλιό γνώριμο και η συζή­τηση για την επι­χεί­ρηση που σχε­δί­αζε έγινε και πάλι πάνω από έναν καφέ.

Γιατί λει­τουρ­γούσε

Το σχήμα έχει μελε­τη­θεί διεθνώς και έχει όνομα: απάτη συγ­γέ­νειας ή εγγύ­τη­τας (affinity fraud). Η σύσταση από πρόσωπο του στενού περι­βάλ­λο­ντος υπο­κα­θι­στά τον έλεγχο που θα έκανε κανείς απέ­να­ντι σε έναν άγνωστο επαγ­γελ­μα­τία. Όταν τον «λογιστή» τον προ­τεί­νει η μητέρα, ο φίλος από το καφε­νείο ή η εργο­δό­τρια δεκα­ε­τιών, το ερώτημα «είναι όντως ορκωτός λογι­στής;» δεν τίθεται καν η εμπι­στο­σύνη προς τον δια­με­σο­λα­βητή μετα­φέ­ρε­ται αυτού­σια στον συστη­νό­μενο.

Το στοι­χείο αυτό ενι­σχυό­ταν, σύμφωνα με τις κατα­θέ­σεις, από δύο ακόμη παρά­γο­ντες. Πρώτον, από την ύπαρξη πραγ­μα­τικά εξυ­πη­ρε­τη­μέ­νων πελατών. Υφί­στα­νται σύμφωνα με τις πλη­ρο­φο­ρίες της «δημο­κρα­τι­κής», κατα­θέ­σεις πολιτών που δηλώ­νουν απο­λύ­τως ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι, με ολο­κλη­ρω­μέ­νες ρυθ­μί­σεις, νόμιμες απο­δεί­ξεις και ενεργές μηνιαίες δόσεις σε μία μάλιστα περί­πτωση χωρίς καμία αμοιβή. Οι επι­τυ­χη­μέ­νες αυτές υπο­θέ­σεις λει­τουρ­γού­σαν ως η καλύ­τερη δυνατή δια­φή­μιση και τρο­φο­δο­τού­σαν με αξιο­πι­στία τον επόμενο κρίκο της αλυ­σί­δας. Δεύ­τε­ρον, από την εικόνα δια­θε­σι­μό­τη­τας και επαγ­γελ­μα­τι­σμού που καλ­λιερ­γούσε δημόσια, με αναρ­τή­σεις στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης περί «κου­ρέ­μα­τος» χρεών έως 85% και ανα­γρα­φό­μενο ωράριο τηλε­φω­νι­κής επι­κοι­νω­νίας.

Η ηλι­κιω­μένη γυναίκα που βρέθηκε στην αρχή πολλών συστά­σεων είναι σήμερα η βασική καταγ­γέλ­λουσα της υπό­θε­σης και μόλις αντι­λή­φθηκε τη φερό­μενη εξα­πά­τηση, ανέλαβε η ίδια να ειδο­ποι­ή­σει έναν προς έναν τους ανθρώ­πους που είχε φέρει σε επαφή μαζί του, προ­τρέ­πο­ντάς τους να απευ­θυν­θούν στις αρχές.

Αυτή είναι, ίσως, και η πιο πικρή διά­σταση του μοτίβου: το φερό­μενο σχήμα δεν εκμε­ταλ­λευό­ταν απλώς την οικο­νο­μική ανάγκη των θυμάτων, αλλά και τις σχέσεις μεταξύ τους μετα­τρέ­πο­ντας εν αγνοία τους φίλους, συγ­γε­νείς και συνα­δέλ­φους σε αγωγούς της δικής του διά­δο­σης και αφή­νο­ντας πίσω του, εκτός από την οικο­νο­μική ζημία, και το βάρος της ενοχής σε ανθρώ­πους που το μόνο που έκαναν ήταν να προ­σπα­θή­σουν να βοη­θή­σουν έναν δικό τους.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι σε βάρος του 53χρονου διε­νερ­γεί­ται προ­κα­ταρ­κτική εξέταση κατόπιν παραγ­γε­λίας της Εισαγ­γε­λίας Πρω­το­δι­κών Ρόδου για απάτες κατ’ εξα­κο­λού­θηση, ότι η προ­θε­σμία για τις γραπτές εξη­γή­σεις του έχει μετα­τε­θεί για τις 6 Αυγού­στου 2026 λόγω νέων μηνύ­σεων, και ότι ο ίδιος, ο οποίος εκπρο­σω­πεί­ται από συνη­γό­ρους υπε­ρά­σπι­σης, δεν έχει κατα­δι­κα­στεί για τις ερευ­νώ­με­νες πράξεις και καλύ­πτε­ται πλήρως από το τεκ­μή­ριο αθω­ό­τη­τας. Οι ανα­φε­ρό­με­νοι ισχυ­ρι­σμοί απο­τε­λούν περιε­χό­μενο καταγ­γε­λιών και ενόρκων κατα­θέ­σεων που τελούν υπό διε­ρεύ­νηση.