Τελεσίδικη ακύρωση πλειστηριασμού ακινήτου

• Το Μονο­με­λές Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου έκρινε ανεκ­κα­θά­ρι­στη και αόριστη την απαί­τηση για την οποία είχε επι­σπευ­σθεί η εκτέ­λεση, δικαιώ­νο­ντας για δεύτερη φορά την οφει­λέ­τιδα και ακυ­ρώ­νο­ντας ορι­στικά την κατα­σχε­τή­ρια έκθεση του ακι­νή­του της

Στο πλευρό της οφει­λέ­τι­δας τάχθηκε τελικά και ο δεύ­τε­ρος βαθμός δικαιο­δο­σίας. Με την υπ’ αριθμόν 99/2026 απόφασή του, το Μονο­με­λές Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου, δικά­ζο­ντας κατά την ειδική δια­δι­κα­σία των περιου­σια­κών δια­φο­ρών, έκλεισε μια υπόθεση ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης που είχε ξεκι­νή­σει με την κατά­σχεση ακι­νή­του και κατέ­ληξε στην ακύρωση του πλει­στη­ρια­σμού, καθώς και στην επι­βά­ρυνση της εται­ρείας δια­χεί­ρι­σης απαι­τή­σεων με τα δικα­στικά έξοδα και των δύο βαθμών. Η ημεδαπή οφει­λέ­τιδα είδε για δεύτερη φορά την περιου­σία της να μένει εκτός πλει­στη­ρια­σμού, αυτή τη φορά ορι­στικά.

Πώς έφτασε η υπόθεση στο Εφετείο

Αφε­τη­ρία της δικα­στι­κής δια­μά­χης υπήρξε ανακοπή που είχε ασκήσει η οφει­λέ­τιδα ενώπιον του Μονο­με­λούς Πρω­το­δι­κείου Ρόδου, ζητώ­ντας να ακυ­ρω­θούν η έκθεση ανα­γκα­στι­κής κατά­σχε­σης της ακί­νη­της περιου­σίας της και το σχετικό από­σπα­σμα που όριζε τον πλει­στη­ρια­σμό. Το πρω­το­βάθ­μιο δικα­στή­ριο, με την υπ’ αριθμόν 336/2024 ορι­στική απόφασή του, δέχθηκε εν μέρει την ανακοπή και ακύρωσε τις δύο πράξεις εκτέ­λε­σης. Η ηττη­θείσα εται­ρεία δια­χεί­ρι­σης απαι­τή­σεων, στην οποία είχε ανα­τε­θεί η δια­χεί­ριση του χαρ­το­φυ­λα­κίου δανείων όπου εντασ­σό­ταν και η επίμαχη απαί­τηση, άσκησε έφεση, επι­διώ­κο­ντας να ανα­τρα­πεί η πρω­τό­δικη κρίση και να απορ­ρι­φθεί η ανακοπή στο σύνολό της.

Η εκκα­λούσα προ­έ­βαλε εσφαλ­μένη ερμη­νεία και εφαρ­μογή του νόμου, αλλά και κακή εκτί­μηση των απο­δεί­ξεων από το Πρω­το­δι­κείο. Υπο­στή­ριζε ότι λαν­θα­σμένα είχε γίνει δεκτή η ανακοπή με την αιτιο­λο­γία ότι δεν είχε απο­δει­χθεί η ενερ­γη­τική της νομι­μο­ποί­ηση για την έναρξη της εκτέ­λε­σης, καθώς δεν είχε συγκοι­νο­ποι­η­θεί, μαζί με την επιταγή προς εκτέ­λεση, το τμήμα του παραρ­τή­μα­τος της σύμ­βα­σης δια­χεί­ρι­σης στο οποίο εμφα­νι­ζό­ταν η συγκε­κρι­μένη απαί­τηση.

Το σημείο στο οποίο δικαιώ­θηκε η εται­ρεία

Στο πρώτο και κρι­σι­μό­τερο για τη νομι­μο­ποί­ησή της ζήτημα, η εται­ρεία βρήκε δίκιο. Το Εφετείο, μελε­τώ­ντας τα έγγραφα που είχαν προ­σκο­μι­στεί και στους δύο βαθμούς, έκρινε ότι από τη συνο­λική εικόνα προ­έ­κυ­πτε επαρκώς πως η εκκα­λούσα είχε κατα­στεί δια­χει­ρί­στρια του χαρ­το­φυ­λα­κίου δανείων στο οποίο περι­λαμ­βα­νό­ταν και η απαί­τηση από το στε­γα­στικό δάνειο της οφει­λέ­τι­δας. Όπως ανα­φέ­ρε­ται στην απόφαση, με την επιταγή προς εκτέ­λεση είχαν συγκοι­νο­ποι­η­θεί τόσο η περί­ληψη της σύμ­βα­σης μακρο­πρό­θε­σμης δια­χεί­ρι­σης όσο και τα έντυπα κατα­χώ­ρι­σης στο Ενε­χυ­ρο­φυ­λα­κείο Αθηνών, από τα οποία τεκ­μη­ριω­νό­ταν η μετα­βί­βαση των απαι­τή­σεων και ο διο­ρι­σμός της εται­ρείας ως δια­χει­ρί­στριας.

Με βάση τη συλ­λο­γι­στική αυτή, το δευ­τε­ρο­βάθ­μιο δικα­στή­ριο έκρινε ότι το Πρω­το­δι­κείο, αν και ορθά ερμή­νευσε τον νόμο, εσφαλ­μένα εκτί­μησε τις απο­δεί­ξεις, αφού δεν αξιο­λό­γησε σωστά το περιε­χό­μενο εγγρά­φων που το ίδιο μνη­μό­νευε. Έτσι, η έφεση έγινε δεκτή ως προς τον λόγο αυτόν, η πρω­τό­δικη απόφαση εξα­φα­νί­στηκε και η υπόθεση κρα­τή­θηκε προς εκδί­καση από το ίδιο το Εφετείο.

Το αόριστο ποσό που γκρέ­μισε την εκτέ­λεση

Η ανα­τροπή, ωστόσο, δεν σήμανε και νίκη για την επι­σπεύ­δουσα. Κρα­τώ­ντας την υπόθεση, το δικα­στή­ριο προ­χώ­ρησε στην εξέταση και των υπό­λοι­πων λόγων της ανα­κο­πής που δεν είχαν κριθεί πρω­το­δί­κως. Εκεί εστιά­στηκε στον πέμπτο λόγο, με τον οποίο η οφει­λέ­τιδα είχε καταγ­γεί­λει ότι η κατα­σχε­τή­ρια έκθεση έπασχε ακυ­ρό­τη­τας λόγω αορι­στίας του ποσού για το οποίο επι­βλή­θηκε η κατά­σχεση.

Τα στοι­χεία που τέθηκαν υπόψη του δικα­στη­ρίου ήταν απο­κα­λυ­πτικά. Με την επιταγή προς πληρωμή που είχε επι­δο­θεί στις 11 Ιανουα­ρίου 2024, κάτω από αντί­γραφο του εκτε­λε­στού απο­γρά­φου της δια­τα­γής πλη­ρω­μής που είχε εκδοθεί το 2013, η οφει­λέ­τιδα είχε επι­τα­χθεί να κατα­βά­λει 190.205,04 ευρώ για επι­δι­κα­σθέν κεφά­λαιο, 1.902 ευρώ για επι­δι­κα­σθείσα δικα­στική δαπάνη, 50 ευρώ για τη σύνταξη της επι­τα­γής και άλλα 50 ευρώ για την επίδοση και την παραγ­γε­λία προς τον δικα­στικό επι­με­λητή. Η απαί­τηση, δηλαδή, συντί­θετο από κεφά­λαιο και έξοδα.

Η κατά­σχεση, όμως, επι­βλή­θηκε με δια­φο­ρε­τική εικόνα. Στην προ­σβαλ­λό­μενη έκθεση ανα­γρα­φό­ταν αφενός «συνο­λικό χρη­μα­τικό ποσό 113.648,54 ευρώ» και αφε­τέ­ρου, σε περί­πτωση απου­σίας, άρνησης ή αδυ­να­μίας πλη­ρω­μής, νέος περιο­ρι­σμός «στο ποσό των 100.000 ευρώ», χωρίς να διευ­κρι­νί­ζε­ται τι ακριβώς αντι­προ­σώ­πευε το ποσό αυτό, τι αφο­ρούσε κεφά­λαιο, τι τόκους και τι λοιπά έξοδα ή προ­σαυ­ξή­σεις. Όπως δια­πί­στωσε το δικα­στή­ριο, στο ίδιο έγγραφο εμφα­νί­ζο­νταν δύο δια­φο­ρε­τικά ποσά χωρίς να καθί­στα­ται σαφές για ποιο από τα δύο επι­βαλ­λό­ταν η κατά­σχεση, ενώ για κανένα από αυτά δεν προσ­διο­ρι­ζό­ταν αν αφο­ρούσε τμήμα του επι­τασ­σό­με­νου κεφα­λαίου, των δικα­στι­κών εξόδων ή των εξόδων εκτέ­λε­σης.

Γιατί η απαί­τηση κρίθηκε ανεκ­κα­θά­ρι­στη

Η κρίση του Εφε­τείου πατά σε μια σταθερή αρχή της ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης. Δεν μπορεί να γίνει εκτέ­λεση με βάση εκτε­λε­στό τίτλο αν από αυτόν δεν προ­κύ­πτει το βέβαιο και εκκα­θα­ρι­σμένο της απαί­τη­σης, δηλαδή η ποσό­τητα και η ποιό­τητα της παροχής. Ο περιο­ρι­σμός της απαί­τη­σης σε μικρό­τερο ποσό επι­τρέ­πε­ται, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι είναι ορι­σμέ­νος και δεν μετα­τρέ­πει την παροχή σε ανεκ­κα­θά­ρι­στη. Όταν, όμως, στην έκθεση κατά­σχε­σης δεν προσ­διο­ρί­ζε­ται σε τι ακριβώς συνί­στα­ται ο περιο­ρι­σμός και ποια κον­δύ­λια καλύ­πτει, η απαί­τηση μετα­πί­πτει σε ανεκ­κα­θά­ρι­στη και η έκθεση καθί­στα­ται άκυρη.

Με αυτό το σκε­πτικό, το δικα­στή­ριο έκρινε κατα­φα­νώς αόριστο τον μερικό περιο­ρι­σμό του οφει­λό­με­νου ποσού και δέχθηκε τον σχετικό λόγο ανα­κο­πής ως ουσια­στικά βάσιμο. Επειδή μάλιστα ο λόγος αυτός επείχε θέση αυτο­τε­λούς βάσης και αρκούσε από μόνος του για την ακύρωση των πράξεων εκτέ­λε­σης, η εξέταση των υπό­λοι­πων λόγων κρίθηκε περιττή.

Το παρα­σκή­νιο της οφειλής

Πίσω από τη δικα­στική διαμάχη βρί­σκε­ται ένα στε­γα­στικό δάνειο που είχε χορη­γη­θεί στην οφει­λέ­τιδα από τρα­πε­ζική εται­ρεία τον Δεκέμ­βριο του 2007. Για την απαί­τηση αυτή εκδό­θηκε στη συνέ­χεια διαταγή πλη­ρω­μής το 2013, η οποία απο­τέ­λεσε και τον εκτε­λε­στό τίτλο της υπό­θε­σης. Στο μεσο­διά­στημα, η απαί­τηση εντά­χθηκε σε χαρ­το­φυ­λά­κιο που τιτλο­ποι­ή­θηκε και μετα­βι­βά­στηκε από την τράπεζα σε αλλο­δαπή εται­ρεία ειδικού σκοπού, ενώ η δια­χεί­ρισή του ανα­τέ­θηκε στην εται­ρεία που επέ­σπευσε την εκτέ­λεση. Αυτή η αλυσίδα μετα­βι­βά­σεων απο­τε­λεί πλέον σύνηθες σκηνικό σε υπο­θέ­σεις κόκ­κι­νων δανείων, όπου ο αρχικός δανει­στής απο­σύ­ρε­ται και τη σκυτάλη παίρ­νουν εται­ρείες δια­χεί­ρι­σης.

Η πορεία της υπό­θε­σης ενώπιον του Εφε­τείου είχε και τις δικές της καθυ­στε­ρή­σεις. Η συζή­τηση της έφεσης ορί­στηκε αρχικά για τον Μάιο του 2025, ανα­βλή­θηκε και τελικά διε­ξή­χθη στις 16 Ιανουα­ρίου 2026, ενώ η απόφαση δημο­σιεύ­θηκε σε έκτακτη δημόσια συνε­δρί­αση στις 6 Μαΐου 2026, χωρίς την παρου­σία των δια­δί­κων και των πλη­ρε­ξου­σίων τους.

Η κατά­ληξη

Με το δια­τα­κτικό της, η απόφαση δέχθηκε τυπικά και ουσια­στικά την έφεση, εξα­φά­νισε την πρω­τό­δικη απόφαση, κράτησε και δίκασε την ανακοπή, την έκανε δεκτή και ακύρωσε τόσο την έκθεση ανα­γκα­στι­κής κατά­σχε­σης όσο και το από­σπα­σμά της. Παράλ­ληλα, διέταξε την επι­στροφή του παρα­βό­λου στην εκκα­λούσα, η οποία ωστόσο κατα­δι­κά­στηκε στα δικα­στικά έξοδα της οφει­λέ­τι­δας και για τους δύο βαθμούς δικαιο­δο­σίας, ποσού 5.300 ευρώ. Το πρα­κτικό απο­τέ­λε­σμα ήταν διπλό. Όχι μόνο ματαιώ­θηκε ο πλει­στη­ρια­σμός του ακι­νή­του, αλλά η πλευρά που επι­χεί­ρησε την εκτέ­λεση επι­βα­ρύν­θηκε και με τη δικα­στική δαπάνη.

Την υπόθεση χει­ρί­στηκε για λογα­ρια­σμό της οφει­λέ­τι­δας η δικη­γό­ρος Ευαγ­γε­λία Αρνι­θε­νού.