Στο μικροσκόπιο της ΕΔΕΛ οι κοινοτικές επιδοτήσεις σε Κάλυμνο, Κάρπαθο, Κω και Ρόδο

Τακτι­κός έλεγχος για τη νομι­μό­τητα και την κανο­νι­κό­τητα των δαπανών στα καθε­στώτα των Μικρών Νησιών του Αιγαίου βρί­σκε­ται σε εξέλιξη έως τις 25 Σεπτεμ­βρίου 2026, με την ΑΑΔΕ στον ρόλο του ελεγ­χό­με­νου φορέα δια­κυ­βέρ­νη­σης. Στο κάδρο μπαί­νουν οι ενι­σχύ­σεις για την καλ­λιέρ­γεια εσπε­ρι­δοει­δών στις Περι­φε­ρεια­κές Ενό­τη­τες Καλύ­μνου, Καρ­πά­θου, Κω και Ρόδου, μαζί με τα καθε­στώτα για τους παρα­δο­σια­κούς ελαιώ­νες, τη μαστίχα Χίου και τους αμπε­λώ­νες.

Σε πλήρη εξέλιξη βρί­σκε­ται ο μηχα­νι­σμός δημο­σιο­νο­μι­κού ελέγχου για τις αγρο­τι­κές ενι­σχύ­σεις που κατα­βάλ­λο­νται στα μικρά νησιά του Αιγαίου, με τη Δωδε­κά­νησο να αποκτά ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον. Με απόφαση της Προ­έ­δρου της Επι­τρο­πής Δημο­σιο­νο­μι­κού Ελέγχου (ΕΔΕΛ) κ. Αθη­να­ΐ­δος Τουρ­κο­λιά, η οποία υπο­γρά­φηκε στις 24 Ιουλίου 2026 και δημο­σιεύ­θηκε στην Εφη­με­ρίδα της Κυβερ­νή­σεως στις 4 Αυγού­στου 2026, συστή­νε­ται και συγκρο­τεί­ται Ομάδα Ελέγχου με αντι­κεί­μενο την αξιο­λό­γηση της νομι­μό­τη­τας και της κανο­νι­κό­τη­τας των δαπανών στο πλαίσιο των ειδικών καθε­στώ­των στή­ρι­ξης των Μικρών Νησιών του Αιγαίου Πελά­γους. Ο έλεγχος εντάσ­σε­ται στο Ευρω­παϊκό Γεωρ­γικό Ταμείο Εγγυ­ή­σεων (ΕΓΤΕ) και αφορά την προ­γραμ­μα­τική περίοδο 2023 έως 2027.

Ποιες ενι­σχύ­σεις μπαί­νουν στο κάδρο

Ο τακτι­κός έλεγχος, ο οποίος φέρει τον αριθμό 2025261021, καλύ­πτει 4 δια­κριτά καθε­στώτα ενι­σχύ­σεων. Πρό­κει­ται για την ενί­σχυση για τη δια­τή­ρηση των παρα­δο­σια­κών ελαιώ­νων, την ενί­σχυση για την καλ­λιέρ­γεια μαστί­χας Χίου, την ενί­σχυση για τη δια­τή­ρηση της καλ­λιέρ­γειας αμπέλων και την ενί­σχυση για την καλ­λιέρ­γεια εσπε­ρι­δοει­δών στα νησιά Χίος και Σάμος καθώς και στις Περι­φε­ρεια­κές Ενό­τη­τες Καλύ­μνου, Καρ­πά­θου, Κω και Ρόδου. Το τελευ­ταίο αυτό σκέλος είναι εκείνο που φέρνει τη Δωδε­κά­νησο στο επί­κε­ντρο της ελεγ­κτι­κής δια­δι­κα­σίας, καθώς οι καλ­λιερ­γη­τές εσπε­ρι­δοει­δών των 4 νησιω­τι­κών ενο­τή­των λαμ­βά­νουν κοι­νο­τική στήριξη στο πλαίσιο του ειδικού προ­γράμ­μα­τος για τα μικρά νησιά του Αιγαίου, το οποίο θεσπί­στηκε με τον ευρω­παϊκό κανο­νι­σμό 229/2013. Ελεγ­χό­με­νος φορέας δια­κυ­βέρ­νη­σης είναι η Ανε­ξάρ­τητη Αρχή Δημο­σίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) και συγκε­κρι­μένα η Γενική Διεύ­θυνση Ελέγχων, Ενι­σχύ­σεων και Πλη­ρω­μών (ΓΔΕΛΕΠ), ενώ η απόφαση προ­βλέ­πει ότι ο έλεγχος εκτεί­νε­ται και σε λοιπές εμπλε­κό­με­νες υπη­ρε­σίες. Μάλιστα, εφόσον κριθεί απα­ραί­τητο, η ελεγ­κτική δρα­στη­ριό­τητα θα επε­κτα­θεί και στους Ενδιά­με­σους Φορείς που εμπλέ­κο­νται στη δια­χεί­ριση των σχε­τι­κών καθε­στώ­των.

Ποιοι διε­νερ­γούν τον έλεγχο

Η Ομάδα Ελέγχου απαρ­τί­ζε­ται από 3 στελέχη της Διεύ­θυν­σης Γ΄ Πιστο­ποί­η­σης Δαπανών ΕΓΤΕ και ΕΓΤΑΑ της Γενικής Διεύ­θυν­σης Ελέγχων Συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων Προ­γραμ­μά­των (ΓΔΕΣΠ). Συντο­νι­στής ορί­ζε­ται ο κ. Πέτρος Βαχα­μί­δης, υπάλ­λη­λος του κλάδου ΠΕ Γεω­τε­χνι­κών, ενώ μέλη της ομάδας είναι η κ. Γαρυ­φα­λιά Μαύρου και ο κ. Κων­στα­ντί­νος Παπα­δη­μη­τρίου, αμφό­τε­ροι του κλάδου ΠΕ Μηχα­νι­κών. Σημειώ­νε­ται ότι, όπως ρητά προ­βλέ­πε­ται στην απόφαση, όλα τα μέλη της ομάδας υπο­χρε­ού­νται να υπο­βά­λουν δήλωση περιου­σια­κής κατά­στα­σης σύμφωνα με τα προ­βλε­πό­μενα στη νομο­θε­σία για το πόθεν έσχες, στοι­χείο που υπο­γραμ­μί­ζει το θεσμικό βάρος της απο­στο­λής.

Το χρο­νο­διά­γραμμα και ο επι­τό­πιος έλεγχος

Ο έλεγχος διε­νερ­γεί­ται στο διά­στημα από τις 3 Αυγού­στου 2026 έως και τις 25 Σεπτεμ­βρίου 2026 και έχει συνο­λική διάρ­κεια 8 ημερών. Το επι­τό­πιο σκέλος, διάρ­κειας 4 ημερών, θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί από τις 7 Σεπτεμ­βρίου 2026 έως και τις 10 Σεπτεμ­βρίου 2026 στην έδρα των αγρο­τι­κών εκμε­ταλ­λεύ­σεων και των αγρο­τε­μα­χίων της Περι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας Χίου, βάσει του δείγ­μα­τος ελέγχου που έχει ήδη εξαχθεί. Οι ελεγ­κτές θα μετα­βούν αερο­πο­ρι­κώς από την Αθήνα στη Χίο και θα μετα­κι­νού­νται στα ελεγ­χό­μενα αγρο­τε­μά­χια οδικώς, με μισθω­μένο όχημα, καθώς όπως ανα­φέ­ρε­ται η πρό­σβαση στις έδρες των εκμε­ταλ­λεύ­σεων δεν είναι εφικτή με τα συνήθη συγκοι­νω­νιακά μέσα.

Το δεύτερο σκέλος αφορά διοι­κη­τικό έλεγχο γρα­φείου, επίσης διάρ­κειας 4 ημερών, ο οποίος θα διε­ξα­χθεί στην Αθήνα, τόσο στην έδρα της ΓΔΕΛΕΠ της ΑΑΔΕ όσο και στην έδρα της ΓΔΕΣΠ του Υπουρ­γείου Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών. Οι ακρι­βείς ημε­ρο­μη­νίες του διοι­κη­τι­κού σκέλους θα καθο­ρι­στούν σε μετα­γε­νέ­στερο χρόνο. Όσον αφορά το κόστος, από την απόφαση προ­κα­λεί­ται δαπάνη 1.440 ευρώ για την αμοιβή των ελεγ­κτών, πλέον εργο­δο­τι­κών εισφο­ρών, η οποία βαρύνει το Πρό­γραμμα Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων, ενώ η εκτι­μώ­μενη δαπάνη για την εκτός έδρας μετα­κί­νηση ανέρ­χε­ται σε 3.100 ευρώ και καλύ­πτε­ται από το Πρό­γραμμα Τεχνι­κής Βοή­θειας της ΕΔΕΛ για το οικο­νο­μικό έτος 2026.

Ο συγκε­κρι­μέ­νος έλεγχος αποκτά πρό­σθετη βαρύ­τητα λόγω του θεσμι­κού πλαι­σίου μέσα στο οποίο διε­νερ­γεί­ται. Με τον νόμο 5264/2025 ο Οργα­νι­σμός Πλη­ρω­μών και Ελέγχου Κοι­νο­τι­κών Ενι­σχύ­σεων Προ­σα­να­το­λι­σμού και Εγγυ­ή­σεων μετα­φέρ­θηκε στην Ανε­ξάρ­τητη Αρχή Δημο­σίων Εσόδων, με απο­τέ­λε­σμα η ΑΑΔΕ να ανα­λά­βει τον ρόλο του φορέα που δια­χει­ρί­ζε­ται και κατα­βάλ­λει τις κοι­νο­τι­κές αγρο­τι­κές ενι­σχύ­σεις. Ο τρέχων έλεγχος απο­τε­λεί συνεπώς μία από τις πρώτες ουσια­στι­κές δοκι­μα­σίες του νέου σχή­μα­τος δια­κυ­βέρ­νη­σης, καθώς η ΕΔΕΛ καλεί­ται να πιστο­ποι­ή­σει ότι οι πλη­ρω­μές προς τους παρα­γω­γούς των μικρών νησιών του Αιγαίου διε­νερ­γού­νται με νομι­μό­τητα και κανο­νι­κό­τητα, όπως απαι­τούν οι ευρω­παϊ­κοί κανο­νι­σμοί για τη χρη­μα­το­δό­τηση της Κοινής Γεωρ­γι­κής Πολι­τι­κής.

Για τη Δωδε­κά­νησο, το δια­κύ­βευμα είναι απτό. Οι καλ­λιερ­γη­τές εσπε­ρι­δοει­δών σε Κάλυμνο, Κάρπαθο, Κω και Ρόδο εντάσ­σο­νται σε ένα ειδικό καθε­στώς στή­ρι­ξης που ανα­γνω­ρί­ζει τα μόνιμα φυσικά και γεω­γρα­φικά μειο­νε­κτή­ματα της νησιω­τι­κό­τη­τας. Η ομαλή και σύννομη ροή των ενι­σχύ­σεων αυτών προ­ϋ­πο­θέ­τει ότι το σύστημα δια­χεί­ρι­σης και ελέγχου λει­τουρ­γεί χωρίς αστο­χίες, καθώς τυχόν ευρή­ματα σε επίπεδο φορέα πλη­ρω­μών μπορούν να οδη­γή­σουν σε δημο­σιο­νο­μι­κές διορ­θώ­σεις με ευρύ­τε­ρες συνέ­πειες. Το πόρισμα της Ομάδας Ελέγχου, το οποίο θα ορι­στι­κο­ποι­η­θεί μετά την ολο­κλή­ρωση και του διοι­κη­τι­κού σκέλους στην Αθήνα, ανα­μέ­νε­ται να απο­τυ­πώ­σει την εικόνα της πρώτης αυτής περιό­δου εφαρ­μο­γής των καθε­στώ­των υπό τη νέα αρχι­τε­κτο­νική.