Λεξικό χωρίς γραβάτα

Πρό­γραμμα: Αυτό που άλλοτε λεγόταν Μνη­μό­νιο και καταγ­γελ­λό­ταν, ενώ σήμερα ενώ σήμερα μετο­νο­μά­στηκε σε απλή συμ­φω­νία και χαι­ρε­τί­ζε­ται. Στο μεσο­διά­στημα, η ίδια λέξη εμφα­νί­στηκε και ως «Γέφυρα», καθε­στώς που ενώ απο­τε­λούσε επέ­κταση του Μνη­μο­νίου, πλα­σα­ρί­στηκε ως προ­στά­διο εξόδου από αυτό. Μύλος! Βλ. και κυβί­στηση, συμ­βι­βα­σμός έντιμος.

Πρό­θυ­μοι: Η λέξη απο­τε­λεί ξανα­ζε­στα­μένη εκδοχή του άλλοτε «Γερ­μα­νο­τσο­λιά» ή «Μερ­κε­λι­στή». Δανει­σμέ­νος ο όρος από την αμε­ρι­κα­νό­πνευ­στη «Συμ­μα­χία των Προ­θύ­μων» για τη Συρία, επι­χει­ρεί να χαρα­κτη­ρί­σει αρνη­τικά την αντι­πο­λί­τευση. Συνεπώς προσοχή: Όταν εκτο­ξεύ­ε­ται η λέξη πρό­θυ­μοι, ακο­λου­θεί απρό­θυμη υπο­χώ­ρηση της κυβέρ­νη­σης. Βλ. δια­πραγ­μά­τευση σκληρή, πόνος, 17 ώρες.

«Ανα­πλαι­σί­ωση (η) ουσ. Ετσι μετα­φρά­ζε­ται από τον πλη­θω­ρικό υπουργό Γιώργο Κατρού­γκαλο η μείωση όλων των συντά­ξεων – των οποίων, βεβαίως, ο ίδιος υπο­σχό­ταν την αύξηση στην πλατεία Συντάγ­μα­τος

«Ασάφεια (η) ουσ. «Δημιουρ­γική ασάφεια» κατά Βαρου­φάκη, είναι η κατά­σταση υπό την οποία μια χώρα έτοιμη να βγει από Μνη­μό­νιο οδη­γεί­ται μεθο­δικά σε χει­ρό­τερη θέση με απο­τέ­λε­σμα να ανα­γκα­στεί να υπο­γρά­ψει ένα νέο πολύ χει­ρό­τερο μνη­μό­νιο».

Αυτές είναι μερικές  λέξεις από το «Λεξικό χωρίς γραβάτα»  του Γιάννης Βλα­στάρη  για να εξη­γή­σει το οργου­ε­λικό newspeak της κυβέρ­νη­σης. . Απείρως χρήσιμο για την μετά­φραση απο­κρυ­πτο­γρά­φηση των κυβερ­νη­τι­κών νεο­λο­γι­σμών. «Στην κομ­μα­τική ρητο­ρική διαπάλη», σημειώ­νει ο κ. Βλα­στά­ρης, «η άρση των λέξεων από το νόημά τους και η δια­στροφή της σημα­σίας τους έχει προ­φα­νείς σκο­πι­μό­τη­τες. Και αυτό συνιστά ένα πρό­βλημα πολι­τικό! Οταν, όμως, μία νέα “διά­λε­κτος” από κυβερ­νη­τική αργκό (ή, έστω, από τρικ παρα­πλά­νη­σης ψηφο­φό­ρων) τείνει να καθιε­ρω­θεί ως τρέ­χουσα επι­κοι­νω­νία, τότε το πρό­βλημα γίνεται κοι­νω­νικό! Γιατί η γλώσσα μετα­φέ­ρει, πια, καθη­με­ρινά, τα παρα­πλα­νη­τικά της σχήματα στους πολίτες ως “κώδικες-γέφυρες” μεταξύ αλή­θειας και ζωτικού ψεύδους. Χωρίς η ίδια να παράγει σκέψη, παρεμ­βαί­νει στη δια­μόρ­φωσή της, μεσο­λα­βώ­ντας στην νοη­μα­το­δό­τηση της αλλη­λου­χίας της. Με ναρ­κο­θε­τη­μένο τον ορθο­λο­γι­σμό τους, οι ακρο­α­τές ανα­κου­φί­ζο­νται έτσι, ακόμη και με ένα απλό, εύηχο μακι­γιάζ των συν­θη­μά­των. Κι αυτό, με την σειρά του, συγκρο­τεί κρι­τή­ρια ψεύτικα και επι­λο­γές απα­τη­λές. Δημιουρ­γεί, δηλαδή, συνει­δή­σεις ανοι­χτές προς χει­ρα­γώ­γηση. Το πρό­βλημα, τότε, μετα­τρέ­πε­ται σε εθνικό και πολι­τι­σμικό!» Η αλήθεια είναι πως ένα Λεξικό χρεια­ζό­ταν…