Ανησυχία για τη μείωση των υδάτινων αποθεμάτων: Πώς οι συνήθειες και η κλιματική αλλαγή επιβαρύνουν το νερό στην Ελλάδα

Στο θέμα της μείωσης του υδρο­φό­ρου ορί­ζο­ντα ανα­φέρ­θηκε ο Νίκος Χαρα­λα­μπί­δης, Γενικός Διευ­θυ­ντής της Greenpeace Ελλάδος, μιλώ­ντας στο ΕΡΤΝews και την εκπομπή News Room.

Αρχικά σχο­λιά­ζο­ντας την εικόνα του λεκα­νο­πε­δίου της Αττικής, είπε πως: “Η Αθήνα, η πόλη που αγαπάμε να μισούμε, έχει το εξής μαγικό, σε 20 λεπτά μπορείς να βρεθείς σε 2.000 μέτρα υψό­με­τρο, ή μπορείς να βρεθείς στα πιο καθαρά νερά.

Και όλα αυτά με αν δεν είναι μισή ώρα να είναι 40 λεπτά, αλλά αυτό δεν το έχουν πολλές πρω­τεύ­ου­σες του πλανήτη.

Το άλλο είναι ότι δεν τα εκτι­μούμε αυτά που έχουμε. Δηλαδή βλέ­πο­ντας το κομμάτι της θάλασ­σας θα σας πω ότι επειδή είμαι ένας ζωντα­νός δει­νό­σαυ­ρος, έχω ζήσει το Σαρω­νικό με άλλα δεδο­μένα. Ξέρετε ποιο είναι το μεγάλο βήμα του Σαρω­νι­κού αυτό που άλλαξε, αυτό που έγινε με την Ψυτ­τά­λεια, με τα λύματα

Το πιο μεγάλο ποτάμι της χώρας ήταν τα από­βλητα της Αττικής, τα οποία κατέ­λη­γαν στο Σαρω­νικό. Προ­φα­νώς με το που δημιουρ­γή­θηκε μια δεξα­μενή καθί­ζη­σης, βιο­λο­γι­κός κτλ άλλαξαν τα πάντα. Αρχικά είχε αντι­δρά­σεις, κάθε αλλαγή είχε αντί­δραση. Τώρα σε μια συντη­ρη­τική κοι­νω­νία, κάθε και­νούρ­γιο, κάθε τι έχει αντι­δρά­σεις. Θυμη­θείτε τις προ­στα­τευό­με­νες περιο­χές, θυμη­θείτε τις πεζο­δρο­μή­σεις, θυμη­θείτε το ιστο­ρικό κέντρο.

Έχουμε πολλά γραφικά τα οποία κοστί­ζουν πάρα πολύ σε όλους Ακόμα και στο Μονα­στη­ράκι αν θυμη­θείτε και μπαί­νο­ντας στην πλατεία υπήρχε ολό­κληρο στήσιμο του πώς κάνεις μήνυμα από το φανάρι στα σου­βλα­τζί­δικα κάτω, ώστε να σου έχουν τυλίξει”.

H πρόταση της Κομι­σιόν

Ακο­λού­θως σχο­λιά­ζο­ντας την πρόταση της Κομι­σιόν για να μειώ­σουμε την κατα­νά­λωση του νερού κατά 10% έως το 2030, με στόχο την αντι­με­τώ­πιση της λει­ψυ­δρίας, ανέφερε ότι: “Αν δεν είχαμε την Κομι­σιόν τι θα κάναμε; Θα συνε­χί­ζαμε να σπα­τα­λάμε νερό; Ψάχνο­ντας λίγο επειδή δεν είμαι ειδικός επί των υδάτων, έψαξα λίγο να δω τις πηγές, τα δεδο­μένα που έχουμε κτλ.

Μπήκα στα πρώτα δεδο­μένα που είναι το τι απο­θέ­ματα έχουμε, γιατί τα απο­θέ­ματα αυτά έχουν μειωθεί, πόσο μπο­ρούμε, πόσο πρέπει να τρο­μά­ξουμε γιατί δεν έχουμε μπροστά μας πάρα πολύ καιρό.

Είχαμε στην αρχή την Υλίκη και μετά θα έχουμε τον Εύηνο. Μετά θα έχουμε κάποιο άλλο ποτάμι από κάπου αλλού θα φέρουμε νερό και λες ώπα, μια στιγ­μούλα, κάποια στιγμή τελειώ­νουν τα ποτάμια και εξα­ντλεί­ται η λογική.

Βλέπω μετά μια έρευνα που έχει γίνει από ένα ολλαν­δικό πανε­πι­στή­μιο, η οποία τι κάνει;

Κατα­γρά­φει το λεγό­μενο υδατικό απο­τύ­πωμα. Αυτό δεν είναι το νερό που κατα­να­λώ­νε­ται άμεσα. Είναι το νερό το οποίο χρειά­ζε­ται για να παρά­γε­ται όλα τα προ­ϊ­ό­ντα που κατα­να­λώ­νετε. Γιατί κάθε τι που χρη­σι­μο­ποιούμε χρη­σι­μο­ποιεί για να παρα­χθεί χρειά­ζε­ται νερό.

Αν για παρά­δειγμα τρώτε περισ­σό­τερο κρέας, ιδίως κόκκινο κρέας, χρειά­ζε­ται το κάθε ένα μπι­φτέκι χρειά­ζε­ται μερικές εκα­το­ντά­δες λίτρα νερού. Τα υπο­λο­γί­ζεις λοιπόν όλα αυτά τα πράγ­ματα και η Ελλάδα βγαίνει σχεδόν πρω­τα­θλή­τρια, μια ανάσα πίσω από τις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες. Είμαστε διπλά­σια από την κατα­νά­λωση, από το αντί­στοιχο απο­τύ­πωμα του μέσου όρου που είναι γύρω στα 1.200 -1.240 κυβικά ανά κάτοικο ανά χρόνο. Εμείς είμαστε γύρω στα 2.400.

Υπάρχει το πότισμα και υπάρχει και κατα­νομή ανά δρα­στη­ριό­τητα. Και εκεί μας δίνει μια εικόνα που λέει το εξής. Επειδή κάθε φορά που μιλάμε για εξοι­κο­νό­μηση νερού τι μας έρχεται στο νου;

Δεν καθα­ρί­ζουμε το αυτο­κί­νητο με το λάστιχο, για όσους το καθα­ρί­ζουν, δεν είμαι ένας από αυτούς ούτως ή άλλως ότι θα ποτί­ζουμε πιο προ­σε­κτικά, δεν θα κάνουμε πολύ ώρα στο ντουζ γιατί όντως είμαστε κακο­μα­θη­μέ­νοι στο ντουζ με τους μέσους όρους κατα­να­λώ­νουμε πάρα πολύ κτλ.

Φτά­νουμε όμως και βλέ­πουμε τα νούμερα και βλέ­πουμε ότι το νερό που χρη­σι­μο­ποιούμε για οικιακή χρήση είναι πάρα πάρα πάρα πολύ μικρό μέρος του νερού που κατα­να­λώ­νουμε συνο­λικά, εκεί που είμαστε υπερ­βο­λικά σπά­τα­λοι είναι η γεωργία μας. Το πότισμα και αυτό έχει να κάνει και με τις και­ρι­κές συν­θή­κες.

Δεν είναι δηλαδή ότι είμαστε μόνο σπά­τα­λοι. Έχει να κάνει και με τις και­ρι­κές συν­θή­κες. Επίσης έχει να κάνει με ένα μεγάλο μέρος του απο­τυ­πώ­μα­τος μας, του υδα­τι­κού, έχει να κάνει με την εισα­γωγή προ­ϊ­ό­ντων.

Προ­ϊ­ό­ντα που εισά­γο­νται. Κρε­α­τικά εισά­γουμε. Έχουμε έλλειμμα σε πάρα πολλά κρε­α­τικά, ιδίως κόκκινο κρέας, μοσχα­ρί­σιο κτλ. Λιγό­τερο στον χοιρινό, λιγό­τερο στο κοτό­πουλο, το οποίο μεγα­λώ­νει σημα­ντικά το υδατικό μας έλλειμμα.

Πηγαί­νο­ντας λίγο στα δικά μας, το νερό που έχουμε γιατί καλά τα υδατικά απο­τυ­πώ­ματα κτλ αλλά εδώ δεν έχεις νερό να πιείς, κάτι πρέπει να κάνεις. Εκεί έχουμε και συγκρού­σεις σε χρήσεις. Βλέ­πουμε ας πούμε περιο­χές οι οποίες έχουν σημα­ντικό πρό­βλημα υδατικό, τα νησιά μας”.

Οι του­ρι­στι­κές περιο­χές

Ανα­φε­ρό­με­νος στις του­ρι­στι­κές περιο­χές ο κ. Χαρα­λα­μπί­δης σχο­λί­ασε πως: “Όπου εκεί έχουμε σύγκρουση με τις του­ρι­στι­κές χρήσεις και οι του­ρι­στι­κές χρήσεις έχουν δύο πράγ­ματα. Το ένα είναι ότι ο καθένας μας σαν του­ρί­στας κατα­να­λώ­νει περισ­σό­τε­ρες πρώτες ύλες, νερό κτλ από ένα πολίτη ο οποίος ζει εκεί.

Είναι παγκό­σμιος μέσος όρος. Δε θα τον ανα­τρέ­ψουμε εμείς φαντά­ζο­μαι. Άρα έχουμε εξ ορισμού περισ­σό­τερη περισ­σό­τερη κατα­νά­λωση νερού. Έχουμε πισίνες, έχουμε γκαζόν, έχουμε πράσινο, το οποίο θα πρέπει να δείχνει και λες στο όνομα της αφα­λά­τω­σης να δούμε λίγο πως πάει μετά ο κύκλος.

Η αφα­λά­τωση δε γίνεται μόνη της ή αφα­λά­τωση χρειά­ζε­ται μεγάλα ποσά ενέρ­γειας τα οποία από που θα έρθουν.

Αιολικά σε κανένα βουνό, σε κανένα νησί, καθίστε μια στιγ­μούλα, θα πρέπει να βάλουμε τα πράγ­ματα κάτω.

Πρα­κτικά η συζή­τηση για το νερό μας φέρνει μπροστά σε μια δύσκολη κου­βέ­ντα για το ότι θα πρέπει να αρχί­σουμε να αλλά­ζουμε συνή­θειες, πράγ­ματα που θεω­ρού­σαμε δεδο­μένα.

Για παρά­δειγμα με τις βρο­χο­πτώ­σεις, έχουμε αλλαγές ήδη. Οι βρο­χο­πτώ­σεις μπορεί ακόμα κι αν δεν έχουν αλλάξει, δεν έχει αλλάξει ο όγκος του νερού, έχει αλλάξει πάρα πολύ το πως πέφτει το νερό, που πέφτει με από­το­μες καται­γί­δες σε πολύ μικρά χρονικά δια­στή­ματα. Το χώμα δεν προ­λα­βαί­νει να ρου­φή­ξει. Δεν προ­λα­βαί­νουν να εμπλου­τί­σουν τον υδρο­φο­ρέα.

Δεν έχουμε συστή­ματα για τις μαζέ­ψουμε, πόσο μάλλον μέσα στις πόλεις. Στα νησιά όπου είχαμε συστή­ματα, τα έχουμε ρημάξει, τα έχουμε κάνει δεξα­με­νές και ενοι­κια­ζό­μενα.

Με την κλι­μα­τική αλλαγή επίσης έχει φαί­νε­ται να έχει μειωθεί ήδη η χιο­νό­πτωση. Ο κύριος όγκος του νερού μαζευό­τανε από το χιόνι. Αν δείτε αν μιλή­σετε με ορει­βα­τι­κούς συλ­λό­γους, με ανθρώ­πους του βουνού, με ανθρώ­πους με κατα­φύ­για, με κέντρα, με κέντρα σκι κτλ, με αθλη­τικά κέντρα, χιο­νο­δρο­μικά κέντρα θα δείτε ότι έχουμε σοβαρό πρό­βλημα”.

Τέλος, ο γενικός διευ­θυ­ντής της Greenpeace, τόνισε πως: “Γυρνάω λοιπόν και λέω ότι ναι, τα απο­θέ­ματά μας έχουν μειωθεί. Βλέ­πουμε τα τελευ­ταία χρόνια τα δια­θέ­σιμα απο­θέ­ματα για την Αττική να μειώ­νο­νται πάρα πολύ γρήγορα και την ίδια στιγμή δεν βλέ­πουμε ούτε βρο­χο­πτώ­σεις να αυξά­νο­νται, ούτε χιόνι. Άρα θα πρέπει να ξεκι­νή­σουμε από τώρα, ανε­ξαρ­τή­τως του αν η Ευρω­παϊκή Ένωση μας λέει 5%, 10%, 15%.

Αν δείτε τους χάρτες από το ΜΕΤΕΟ, τους χάρτες για τις περιο­χές οι οποίες απει­λού­νται με ερη­μο­ποί­ηση στην Ελλάδα. Θα τρο­μά­ξετε. Είναι περιο­χές που έχουν ήδη τερά­στιο υδατικό έλλειμμα.

Θα έλεγα ότι το βόρειο και το δυτικό κομμάτι είναι σε καλή κατά­σταση. Το νότιο ξεκι­νώ­ντας από τον κάμπο, τον Θεσ­σα­λικό κάμπο και κάτω, το κομμάτι έχει σοβαρά προ­βλή­ματα.

Η Κρήτη ολό­κληρη έχει τερά­στιο πρό­βλημα. Και ταυ­τό­χρονα. πώς το αντι­με­τω­πί­ζουμε; Να χτυπάμε τις γεω­τρή­σεις πιο βαθιά, εκεί πέρα απου­σιά­ζει η πολι­τεία, η οποία θα πρέπει να ενη­με­ρώ­σει με κίνητρα, με αντι­κί­νη­τρα, να πει τι πρέπει να κάνει και να δώσει λύσεις”.

Πηγή: ertnews.gr