Οι προτάσεις του Δημάρχου Νισύρου στο συνέδριο της ΚΕΔΕ – Διεκδίκηση ενός νέου θεσμικού πλαισίου για τους μικρούς νησιωτικούς Δήμους

Από το Δήμο Νισύρου ανα­κοι­νώ­θη­καν τα εξής:

Σε ένα συνέ­δριο όπου πολλές φορές τα λόγια περισ­σεύ­ουν και οι δια­κη­ρύ­ξεις δια­δέ­χο­νται η μία την άλλη, εκείνο που τελικά έχει πραγ­μα­τική σημασία είναι οι συγκε­κρι­μέ­νες, τεκ­μη­ριω­μέ­νες και έγγρα­φες προ­τά­σεις. Οι προ­τά­σεις που κατα­γρά­φουν τα προ­βλή­ματα, προσ­διο­ρί­ζουν τις ανα­γκαίες αλλαγές και διεκ­δι­κούν λύσεις από την Πολι­τεία.

Στο ετήσιο τακτικό συνέ­δριο της Κεντρι­κής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στις 5-7 Νοεμ­βρίου, επέλεξα να κατα­θέσω συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις για το μέλλον των μικρών νησιω­τι­κών Δήμων, υπο­βάλ­λο­ντας σχετικό υπό­μνημα στην Περι­φε­ρειακή Ένωση Δήμων Νοτίου Αιγαίου (ΠΕΔ) για να κατα­τε­θεί στην ΚΕΔΕ.

Η θέση μου είναι ξεκά­θαρη: Δεν μπορεί ένας Δήμος με λίγες εκα­το­ντά­δες ή λίγες χιλιά­δες κατοί­κους, σε ένα απο­μα­κρυ­σμένο νησί, να λει­τουρ­γεί με τους ίδιους διοι­κη­τι­κούς κανόνες και τις ίδιες απαι­τή­σεις που ισχύουν για έναν μεγάλο Δήμο της ηπει­ρω­τι­κής Ελλάδας. Η ισότητα δεν σημαί­νει ορι­ζό­ντια και ισο­πε­δω­τική αντι­με­τώ­πιση δια­φο­ρε­τι­κών συν­θη­κών. Η πραγ­μα­τική ισότητα απαιτεί να λαμ­βά­νο­νται υπόψη οι ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της νησιω­τι­κό­τη­τας.

Η πρόταση για έναν «Νησιω­τικό Κώδικα Διοι­κη­τι­κής Ευε­λι­ξίας»

Κεντρική πρόταση του υπο­μνή­μα­τός μου είναι η δημιουρ­γία ενός ειδικού «Νησιω­τι­κού Κώδικα Διοι­κη­τι­κής Ευε­λι­ξίας», ως δια­κρι­τού θεσμι­κού πλαι­σίου μέσα στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης. Ένα πλαίσιο που θα επι­τρέ­πει στους μικρούς νησιω­τι­κούς Δήμους να λει­τουρ­γούν με απλού­στε­ρες, ταχύ­τε­ρες και προ­σαρ­μο­σμέ­νες στις πραγ­μα­τι­κές τους ανάγκες δια­δι­κα­σίες.

Σήμερα, η γρα­φειο­κρα­τία και η πολυ­πλο­κό­τητα των δημό­σιων συμ­βά­σεων, ιδιαί­τερα του Ν. 4412/2016, δημιουρ­γούν τερά­στια εμπόδια. Δήμοι χωρίς Τεχνι­κές Υπη­ρε­σίες, χωρίς επαρ­κείς μηχα­νι­κούς και εξει­δι­κευ­μένο προ­σω­πικό καλού­νται να διεκ­πε­ραιώ­σουν τις ίδιες σύν­θε­τες δια­δι­κα­σίες με μεγά­λους οργα­νι­σμούς.

Το απο­τέ­λε­σμα είναι να καθυ­στε­ρούν έργα, να κηρύσ­σο­νται δια­γω­νι­σμοί άγονοι, να χάνο­νται χρη­μα­το­δο­τι­κές ευκαι­ρίες και να παρα­μέ­νουν άλυτα προ­βλή­ματα που επη­ρε­ά­ζουν άμεσα την καθη­με­ρι­νό­τητα των κατοί­κων.

Στο υπό­μνημά μου προ­τείνω συγκε­κρι­μέ­νες παρεμ­βά­σεις:

•         Ειδική ανα­προ­σαρ­μογή των χρη­μα­τι­κών ορίων των απευ­θείας ανα­θέ­σεων και των δια­δι­κα­σιών δια­πραγ­μά­τευ­σης για τους μικρούς νησιω­τι­κούς Δήμους.

•         Θέσπιση ρήτρας μετα­φο­ρι­κού ισο­δύ­να­μου στις δημό­σιες συμ­βά­σεις, ώστε να καλύ­πτε­ται το πρό­σθετο κόστος μετα­φο­ράς υλικών, μηχα­νη­μά­των και εργα­τι­κού δυνα­μι­κού.

•         Ταχύ­τε­ρες δια­δι­κα­σίες για την αντι­με­τώ­πιση επει­γου­σών αναγκών, όπως βλάβες στα δίκτυα ύδρευ­σης και απο­κα­τα­στά­σεις ζημιών από ακραία καιρικά φαι­νό­μενα.

•         Υπο­χρε­ω­τική τεχνική υπο­στή­ριξη των μικρών Δήμων από τις υπη­ρε­σίες της Περι­φέ­ρειας, τη ΜΟΔ και την ΕΕΤΑΑ.

•         Δημιουρ­γία πρό­τυ­πων τευχών δημο­πρά­τη­σης για έργα μικρής κλί­μα­κας.

•         Απλού­στευση των κρι­τη­ρίων συμ­με­το­χής στους δια­γω­νι­σμούς, ώστε να μπορούν να συμ­με­τέ­χουν και οι μικρές τοπικές επι­χει­ρή­σεις.

Συγκε­κρι­μέ­νες αλλαγές στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης

Πέρα από τις γενικές θεσμι­κές παρεμ­βά­σεις, κατέ­θεσα δύο συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις τρο­πο­ποί­η­σης του νέου Κώδικα.

Πρώτον, στο άρθρο 224, ζητώ οι μικροί νησιω­τι­κοί Δήμοι με πλη­θυ­σμό έως 5.000 κατοί­κους να έχουν τη δυνα­τό­τητα συμ­με­το­χής σε έως τρεις Ανα­πτυ­ξια­κούς Οργα­νι­σμούς Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης, αντί του περιο­ρι­σμού που ισχύει σήμερα. Με αυτόν τον τρόπο θα απο­κτή­σουν περισ­σό­τερα εργα­λεία τεχνι­κής και διοι­κη­τι­κής υπο­στή­ρι­ξης.

Δεύ­τε­ρον, στο άρθρο 636, προ­τείνω ειδική ρύθμιση για τους μικρούς νησιω­τι­κούς Δήμους έως 5.000 κατοί­κους, με μία δημο­τική ενότητα, ώστε να μπορούν να εφαρ­μό­ζουν τη δυνα­τό­τητα αυτο­τε­λούς ανά­θε­σης όμοιων ή ομοει­δών δαπανών ανά δημο­τική κοι­νό­τητα. Πρό­κει­ται για μια αλλαγή που θα διευ­κο­λύ­νει ουσια­στικά την καθη­με­ρινή λει­τουρ­γία και την κάλυψη των τοπικών αναγκών.

Η υπο­στε­λέ­χωση δεν μπορεί να συνε­χι­στεί

Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα είναι η έλλειψη εξει­δι­κευ­μέ­νου προ­σω­πι­κού. Οι μικροί νησιω­τι­κοί Δήμοι δυσκο­λεύ­ο­νται να προ­σελ­κύ­σουν και να δια­τη­ρή­σουν μηχα­νι­κούς, νομι­κούς, οικο­νο­μο­λό­γους και άλλες απα­ραί­τη­τες ειδι­κό­τη­τες.

Γι’ αυτό διεκ­δικώ ισχυρά οικο­νο­μικά, στε­γα­στικά και βαθ­μο­λο­γικά κίνητρα για τους υπαλ­λή­λους που επι­λέ­γουν να υπη­ρε­τή­σουν στα μικρά και απο­μα­κρυ­σμένα νησιά.

Δεν μπορεί να απαι­τούμε από έναν μικρό Δήμο να εκτελεί μεγάλα έργα και να δια­χει­ρί­ζε­ται σύνθετα χρη­μα­το­δο­τικά προ­γράμ­ματα, χωρίς να του εξα­σφα­λί­ζουμε το απα­ραί­τητο ανθρώ­πινο δυνα­μικό.

Η νησιω­τι­κό­τητα πρέπει να γίνει πράξη

Οι προ­τά­σεις που κατέ­θεσα δεν αφορούν μόνο τη Νίσυρο. Αφορούν όλους τους μικρούς νησιω­τι­κούς Δήμους του Νοτίου Αιγαίου και της υπό­λοι­πης νησιω­τι­κής Ελλάδας, που αντι­με­τω­πί­ζουν κοινά προ­βλή­ματα και παρό­μοιες δυσκο­λίες.

Δεν ζητάμε λιγό­τερη δια­φά­νεια ούτε χαλά­ρωση της νομι­μό­τη­τας. Ζητάμε διοι­κη­τική ευε­λι­ξία, απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα και θεσμική δικαιο­σύνη. Ζητάμε ένα κράτος που να αντι­λαμ­βά­νε­ται ότι η νησιω­τι­κό­τητα δεν είναι απλώς μια γεω­γρα­φική ιδιαι­τε­ρό­τητα, αλλά μια πραγ­μα­τι­κό­τητα που απαιτεί δια­φο­ρε­τι­κές πολι­τι­κές.

Το άρθρο 101 του Συντάγ­μα­τος κατο­χυ­ρώ­νει την υπο­χρέ­ωση της Πολι­τείας να λαμ­βά­νει υπόψη τις ιδιαί­τε­ρες συν­θή­κες των νησιω­τι­κών περιο­χών. Αυτό πρέπει επι­τέ­λους να απο­τυ­πω­θεί ουσια­στικά στη λει­τουρ­γία της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης.

Θέλω να είμαι σαφής: Δεν αρκούν οι ανα­φο­ρές στη νησιω­τι­κό­τητα στα συνέ­δρια και στις επί­ση­μες ομιλίες. Χρειά­ζο­νται νομο­θε­τι­κές αλλαγές, χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία και συγκε­κρι­μέ­νες απο­φά­σεις.

Γι’ αυτό κατέ­θεσα τις προ­τά­σεις μου εγγρά­φως στην ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου, ζητώ­ντας να απο­τε­λέ­σουν μέρος της συλ­λο­γι­κής διεκ­δί­κη­σης των νησιω­τι­κών Δήμων προς την ΚΕΔΕ και την κυβέρ­νηση.

Η επι­βί­ωση των μικρών νησιών δεν μπορεί να περι­μέ­νει. Χρειά­ζε­ται Δήμους με δυνα­τό­τητα να λει­τουρ­γούν, να σχε­διά­ζουν, να υλο­ποιούν έργα και να υπη­ρε­τούν απο­τε­λε­σμα­τικά τους κατοί­κους τους.

Στα μικρά νησιά δεν ζητάμε εξαι­ρέ­σεις από τη νομι­μό­τητα. Ζητάμε κανόνες που να επι­τρέ­πουν τη νομι­μό­τητα να λει­τουρ­γεί στην πράξη.

Δεν ζητάμε προ­νό­μια. Ζητάμε ισότιμη δυνα­τό­τητα ανά­πτυ­ξης

Και πάνω απ’ όλα, διεκ­δι­κούμε το αυτο­νό­ητο, να μπορούν οι άνθρω­ποι να ζουν, να εργά­ζο­νται και να δημιουρ­γούν στον τόπο τους, χωρίς η γεω­γρα­φική τους θέση να απο­τε­λεί μειο­νέ­κτημα.

Αυτός είναι ο λόγος που κατέ­θεσα τις συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις. Και αυτή είναι η διεκ­δί­κηση που θα συνε­χίσω να υπηρετώ ως Δήμαρ­χος Νισύρου.

 

Χρι­στο­φής Κορω­ναίος

Δήμαρ­χος Νισύρου