Visa express: Οι Τούρκοι τουρίστες αλλάζουν τον χάρτη του Ανατολικού Αιγαίου

Σε έναν από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους πυλώνες της του­ρι­στι­κής οικο­νο­μίας των νησιών του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου και των Δωδε­κα­νή­σων εξε­λίσ­σε­ται η αγορά της Τουρ­κίας, με τη visa express να διευ­κο­λύ­νει τις σύντο­μες επι­σκέ­ψεις και να δημιουρ­γεί μια σταθερή ροή ταξι­διω­τών από τα απέ­να­ντι παράλια.

Το ειδικό καθε­στώς αφορά τη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο, την Κω, τη Ρόδο, τη Λήμνο, τη Λέρο, την Κάλυμνο, τη Σύμη, το Καστε­λό­ριζο, την Πάτμο και τη Σαμο­θράκη. Επι­τρέ­πει στους Τούρ­κους πολίτες και στις οικο­γέ­νειές τους να απο­κτούν βίζα σύντο­μης δια­μο­νής, διάρ­κειας έως επτά ημερών, χωρίς να χρειά­ζε­ται να ακο­λου­θή­σουν την πλήρη δια­δι­κα­σία έκδοσης θεώ­ρη­σης Σένγκεν.

Το πρό­γραμμα, το οποίο εφαρ­μό­ζε­ται από το 2024, ανα­νε­ώ­θηκε για ακόμη έναν χρόνο και θα παρα­μεί­νει σε ισχύ έως τον Απρίλιο του 2027, επι­βε­βαιώ­νο­ντας ότι η διευ­κό­λυνση των ταξι­διών από την Τουρκία αντι­με­τω­πί­ζε­ται πλέον ως σταθερό εργα­λείο ενί­σχυ­σης της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στα νησιά.

Η σημασία του μέτρου δεν περιο­ρί­ζε­ται στον αριθμό των αφίξεων. Οι Τούρκοι επι­σκέ­πτες κινού­νται περισ­σό­τερο μέσα στους προ­ο­ρι­σμούς, επι­λέ­γουν την τοπική εστίαση, πραγ­μα­το­ποιούν αγορές και ταξι­δεύ­ουν συχνά εκτός της στενής περιό­δου αιχμής. Με τον τρόπο αυτό, τα έσοδα δια­χέ­ο­νται σε ξενο­δο­χεία, ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια, εστια­τό­ρια, εμπο­ρικά κατα­στή­ματα, επι­χει­ρή­σεις ενοι­κί­α­σης αυτο­κι­νή­των και ακτο­πλοϊ­κές εται­ρείες.

Visa Express: Από τους 5.000 στους 130.000 στη Χίο

Η Χίος απο­τε­λεί ίσως το πιο χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα της δυνα­μι­κής που έχει απο­κτή­σει η τουρ­κική αγορά. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Φορέα Του­ρι­σμού Χίου, Κώστα Μούνδρο, το 2010 οι Τούρκοι επι­σκέ­πτες ήταν περίπου 5.000, ενώ το 2014 είχαν φθάσει τους 85.000.

Πλέον, οι αφίξεις Τούρκων επι­σκε­πτών κινού­νται κοντά στις 130.000, σε σύνολο περίπου 200.000 αφίξεων από το εξω­τε­ρικό. Ειδι­κό­τερα, το 2025 κατα­γρά­φη­καν στη Χίο 131.324 Τούρκοι επι­σκέ­πτες, οι οποίοι απο­τέ­λε­σαν καθο­ρι­στικό παρά­γο­ντα για την πορεία των τοπικών του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων.

Ο συγκε­κρι­μέ­νος αριθμός είναι χαμη­λό­τε­ρος από τους 192.333 επι­βά­τες που εμφα­νί­ζο­νται να ανα­χώ­ρη­σαν από τον Τσεσμέ προς τη Χίο στον πίνακα των τουρ­κι­κών αρχών. Η διαφορά εξη­γεί­ται από το γεγονός ότι ο δεύ­τε­ρος αριθμός περι­λαμ­βά­νει το σύνολο των επι­βα­τών της γραμμής, ανε­ξαρ­τή­τως εθνι­κό­τη­τας, ενώ τα στοι­χεία της Χίου αφορούν ειδι­κό­τερα τους Τούρ­κους επι­σκέ­πτες.

Κατά την εκτί­μηση του κ. Μούν­δρου, περίπου το 20% των Τούρκων επι­σκε­πτών εισέρ­χε­ται στο νησί χρη­σι­μο­ποιώ­ντας το ειδικό καθε­στώς της visa express στην πύλη εισόδου, γεγονός που έχει δώσει νέα ώθηση στον του­ρι­σμό από τα απέ­να­ντι παράλια.

Οι επι­σκέ­πτες από την Τουρκία θεωρούν ιδιαί­τερα αντα­γω­νι­στι­κές τις τιμές στην ελλη­νική εστίαση, κυρίως στο ψάρι και στα αλκο­ο­λούχα ποτά, τα οποία έχουν κατα­στεί πολύ ακρι­βό­τερα στην τουρ­κική αγορά.

«Με περίπου 40 ευρώ μπορούν να φάνε ψάρι και να έχουν μια ολο­κλη­ρω­μένη εμπει­ρία εστί­α­σης, η οποία απέ­να­ντι είναι πολύ ακρι­βό­τερη», ανα­φέ­ρει ο κ. Μούν­δρος.

Παράλ­ληλα, ισχυρή είναι η κατα­νά­λωση στο λια­νε­μπό­ριο. «Έρχο­νται με άδειες τσάντες και φεύγουν με γεμάτες», λέει χαρα­κτη­ρι­στικά, περι­γρά­φο­ντας μια αγορά που δεν περιο­ρί­ζε­ται στη διαμονή, αλλά ενι­σχύει ένα ευρύ φάσμα της τοπικής οικο­νο­μίας.

Η αυξα­νό­μενη κίνηση δημιουρ­γεί, πάντως, και νέες ανάγκες σε επίπεδο υπο­δο­μών. Στη Χίο δρο­μο­λο­γεί­ται νέο τελω­νείο, ώστε να περιο­ρι­στούν οι καθυ­στε­ρή­σεις και να βελ­τιω­θεί η εξυ­πη­ρέ­τηση κατά τις ημέρες υψηλής επι­βα­τι­κής κίνησης.

Η διπλή εικόνα της Λέσβου

Στη Λέσβο η τουρ­κική αγορά αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως βασική συνι­στώσα της του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης του νησιού. Ο πρό­ε­δρος της Ένωσης Ξενο­δό­χων Λέσβου, Βασίλης Βογια­τζής, ανα­φέ­ρει ότι η κίνηση από τις παρα­δο­σια­κές ευρω­παϊ­κές αγορές παρου­σί­ασε κάμψη τον Ιούνιο, με περιο­ρι­σμό των πτήσεων τσάρτερ και των συν­δέ­σεων χαμηλού κόστους. Οι επι­σκέ­πτες από την Τουρκία κάλυψαν σε έναν βαθμό το κενό στις αφίξεις.

Ωστόσο, τον ίδιο μήνα τα ξενο­δο­χεία του νησιού κατέ­γρα­ψαν, σύμφωνα με τον κ. Βογια­τζή, μείωση της τάξης του 15%. Η ενί­σχυση των αφίξεων από την Τουρκία δημιουρ­γεί αισιο­δο­ξία για την κάλυψη μέρους των απω­λειών, χωρίς όμως τα οφέλη να κατευ­θύ­νο­νται απο­κλει­στικά στα ξενο­δο­χεία.

Ο πρό­ε­δρος της Ένωσης Ξενο­δό­χων Λέσβου, Βασίλης Βογια­τζής

Στη Λέσβο υπο­λο­γί­ζε­ται ότι λει­τουρ­γούν περίπου 1.800 κατα­λύ­ματα βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης. Η μεγάλη αύξηση της προ­σφο­ράς μέσω πλατ­φορ­μών, όπως η Airbnb, έχει ως απο­τέ­λε­σμα σημα­ντικό μέρος της τουρ­κι­κής κίνησης να διο­χε­τεύ­ε­ται εκτός της οργα­νω­μέ­νης ξενο­δο­χεια­κής αγοράς.

Ο κ. Βογια­τζής υπο­γραμ­μί­ζει ότι το ζητού­μενο είναι η ισόρ­ροπη ανά­πτυξη. «Η του­ρι­στική ανά­πτυξη δεν μπορεί να είναι μονο­διά­στατη ούτε να βασί­ζε­ται σε μία μόνο αγορά», επι­ση­μαί­νει, τονί­ζο­ντας την ανάγκη να δια­τη­ρη­θεί η παρου­σία επι­σκε­πτών από την Τουρκία, αλλά παράλ­ληλα να ενι­σχυ­θούν οι πτήσεις από τη Γερ­μα­νία, την Ολλαν­δία, τη Γαλλία και άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες.

Οι επαγ­γελ­μα­τίες του νησιού επι­ση­μαί­νουν ακόμη ότι οι υπο­δο­μές υπο­δο­χής έχουν βελ­τιω­θεί. Απαι­τεί­ται, ωστόσο, διαρκής προ­σαρ­μογή, ιδιαί­τερα όταν κατα­φθά­νουν ταυ­τό­χρονα μεγάλοι αριθμοί επι­βα­τών.

Ο ίδιος υπο­γραμ­μί­ζει επίσης την ανάγκη να δια­τη­ρη­θεί η αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του νησιού σε επίπεδο τιμών. Το ζήτημα, όπως τονί­ζουν οι ξενο­δό­χοι, δεν είναι απλώς η αύξηση των χρε­ώ­σεων, αλλά η δια­τή­ρηση μιας ισορ­ρο­πη­μέ­νης σχέσης μεταξύ ποιό­τη­τας και κόστους.

Μια αγορά για ολό­κληρο το Ανα­το­λικό Αιγαίο

Η δυνα­μική της τουρ­κι­κής αγοράς δεν περιο­ρί­ζε­ται στη Χίο, στη Σάμο και στη Λέσβο. Η Κως και η Ρόδος υπο­δέ­χο­νται τις μεγα­λύ­τε­ρες ροές από τα τουρ­κικά παράλια, ενώ σημα­ντικά οφέλη κατα­γρά­φο­νται και στα μικρό­τερα νησιά, όπως η Σύμη, η Κάλυ­μνος, η Λέρος, το Καστε­λό­ριζο και η Πάτμος.

Συνο­λικά, εκτι­μά­ται ότι η καθιέ­ρωση της visa express έχει δώσει νέα δυνα­μική στις επι­σκέ­ψεις από τα τουρ­κικά παράλια, καθώς οι ταξι­διώ­τες που χρη­σι­μο­ποιούν το ειδικό καθε­στώς υπο­λο­γί­ζε­ται ότι αντι­στοι­χούν περίπου στο 30% των συνο­λι­κών αφίξεων από την Τουρκία.

Ωστόσο από χρονιά σε χρονιά κατα­γρά­φε­ται μία αυξο­μεί­ωση των αφίξεων οι οποία όμως δεν αφορά απο­κλει­στικά τούρ­κους πολίτες αλλά συνο­λικά τους του­ρί­στες ανε­ξάρ­τητα εθνι­κό­τη­τας που περνούν από τα τουρ­κικά παράλια στα ελλη­νικά νησιά.

Το συνο­λικό μέγεθος της συγκε­κρι­μέ­νης αγοράς απο­τυ­πώ­νε­ται στα στοι­χεία της Γενικής Διεύ­θυν­σης Ναυ­τι­λια­κών Υπο­θέ­σεων του τουρ­κι­κού Υπουρ­γείου Μετα­φο­ρών για τις διε­θνείς ακτο­πλοϊ­κές γραμμές.

Το 2025 ανα­χώ­ρη­σαν από τουρ­κικά λιμάνια προς τα ελλη­νικά νησιά συνο­λικά 1.119.472 επι­βά­τες, έναντι 1.153.727 επι­βα­τών το 2024. Κατα­γρά­φηκε, επο­μέ­νως, μείωση κατά 34.255 επι­βά­τες ή περίπου 3%.

Στην αντί­θετη κατεύ­θυνση, από τα ελλη­νικά νησιά προς την Τουρκία, κατα­γρά­φη­καν το 2025 συνο­λικά 1.134.041 κινή­σεις επι­βα­τών, έναντι 1.151.459 το 2024.

Οι συνο­λι­κές επι­βα­τι­κές μετα­κι­νή­σεις και προς τις δύο κατευ­θύν­σεις δια­μορ­φώ­θη­καν το 2025 σε 2.253.513, από 2.305.186 έναν χρόνο νωρί­τερα, σημειώ­νο­ντας υπο­χώ­ρηση κατά 2,2%.

Πηγή: ot.gr