Γ. Χατζής: Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στο Χωροταξικό κινδυνεύουν να οδηγήσουν σε διάσπαρτη δόμηση και δυσκολία ανάπτυξης επενδύσεων

Προ­σω­πι­κό­τητα με ιδιαί­τερο δυνα­μι­σμό. Σε βραχύ χρονικό διά­στημα έχει κατα­στεί περιού­σιος για τον κλάδο με στο­χευ­μένη στρα­τη­γική. Ο πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Ξενο­δό­χων κ. Γιάννης Χατζής με εξαι­ρε­τι­κές σπουδές δια­τε­λεί ταυ­τό­χρονα και εκτε­λε­στι­κός πρό­ε­δρος της Blue Sea Resort Collection.

Στον Χάρη Ντι­γρι­ντάκη

Στη συνέ­ντευξη του στον ΕΤ της Κυρια­κής, μεταξύ άλλων, επι­δα­ψι­λεύει τις απόψεις του για την επόμενη ημέρα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού σημειώ­νο­ντας ότι οι προ­τει­νό­με­νες ρυθ­μί­σεις στο Χωρο­τα­ξικό Νομο­σχέ­διο κιν­δυ­νεύ­ουν να οδη­γή­σουν σε μεγα­λύ­τερη κατά­τμηση γης, σε διά­σπαρτη δόμηση και σε δυσκο­λία ανά­πτυ­ξης επεν­δύ­σεων.

Κύριε Χατζή, πόσο αντα­γω­νι­στικό είναι σήμερα το ελλη­νικό του­ρι­στικό προϊόν σε ένα περι­βάλ­λον όπου ο διεθνής αντα­γω­νι­σμός εντεί­νε­ται και νέοι προ­ο­ρι­σμοί διεκ­δι­κούν συνεχώς μεγα­λύ­τερα μερίδια αγοράς;

Η Ελλάδα παρα­μέ­νει ένας από τους ισχυ­ρό­τε­ρους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς στον κόσμο. Δια­θέ­τει μονα­δικό φυσικό και πολι­τι­στικό κεφά­λαιο, υψηλή ανα­γνω­ρι­σι­μό­τητα, ισχυρό brand και επι­χει­ρή­σεις που έχουν επεν­δύ­σει συστη­μα­τικά στην ποιό­τητα. Ωστόσο, δεν πρέπει να συγ­χέ­ουμε την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του προ­ο­ρι­σμού με την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα της του­ρι­στι­κής επι­χεί­ρη­σης.

Η πρό­σφατη μελέτη ΙΝΣΕΤΕ–PwC ανέ­δειξε ένα ζήτημα που ο κλάδος επι­ση­μαί­νει συνεχώς. Oι ελλη­νι­κές ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις λει­τουρ­γούν υπό σημα­ντικά υψη­λό­τερο φορο­λο­γικό και λει­τουρ­γικό βάρος σε σχέση με αντα­γω­νι­στι­κές χώρες της Μεσο­γείου. Αυτό σημαί­νει ότι για να επι­τύ­χουν αντί­στοιχα οικο­νο­μικά απο­τε­λέ­σματα χρειά­ζο­νται σημα­ντικά υψη­λό­τερα έσοδα. Όταν η κερ­δο­φο­ρία πιέ­ζε­ται, πιέ­ζο­νται μαζί οι επεν­δύ­σεις, οι αμοιβές, η ανα­βάθ­μιση των ιδιω­τι­κών υπο­δο­μών και τελικά η ποιό­τητα του προ­ϊ­ό­ντος. Η Ελλάδα εξα­κο­λου­θεί να είναι αντα­γω­νι­στική. Όμως η αντα­γω­νι­στι­κό­τητά της σήμερα δεν εξα­σφα­λί­ζει την αντα­γω­νι­στι­κό­τητά της αύριο. Πρέπει να προ­στα­τευ­θεί μέσα από πολι­τι­κές που ενι­σχύ­ουν την παρα­γω­γι­κό­τητα, τις επεν­δύ­σεις και την ποιό­τητα, ώστε να δια­τη­ρή­σουμε το συγκρι­τικό μας πλε­ο­νέ­κτημα σε μια αγορά που γίνεται ολοένα και πιο απαι­τη­τική.

Ποιες θεω­ρείτε ότι είναι οι πέντε μεγα­λύ­τε­ρες προ­κλή­σεις που καλεί­ται να αντι­με­τω­πί­σει το ελλη­νικό ξενο­δο­χείο την επόμενη δεκα­ε­τία;

Η πρό­σφατη έρευνα που πραγ­μα­το­ποι­ή­σαμε με τη Deloitte έχει ιδιαί­τερη αξία γιατί απο­τυ­πώ­νει τι πιστεύ­ουν οι ίδιοι οι ξενο­δό­χοι για το μέλλον του κλάδου.

Η πρώτη μεγάλη πρό­κληση είναι το ανθρώ­πινο δυνα­μικό. Η δυσκο­λία εύρεσης προ­σω­πι­κού κατα­γρά­φε­ται πλέον ως ένα από τα σημα­ντι­κό­τερα προ­βλή­ματα λει­τουρ­γίας των επι­χει­ρή­σεων, ενώ οι ελλεί­ψεις εντο­πί­ζο­νται κυρίως σε κρί­σι­μες ειδι­κό­τη­τες πρώτης γραμμής, όπως η καθα­ριό­τητα, η κουζίνα και το σέρβις. Η επέν­δυση στις δεξιό­τη­τες και στην ελκυ­στι­κό­τητα του κλάδου ως εργο­δότη απο­τε­λεί προ­ϋ­πό­θεση για τη δια­τή­ρηση της ποιό­τη­τας της ελλη­νι­κής φιλο­ξε­νίας. Η δεύτερη πρό­κληση αφορά το ευρύ­τερο οικο­νο­μικό περι­βάλ­λον. Οι ξενο­δό­χοι αξιο­λο­γούν το διεθνές και το εγχώριο οικο­νο­μικό κλίμα ως τους σημα­ντι­κό­τε­ρους εξω­τε­ρι­κούς παρά­γο­ντες που θα επη­ρε­ά­σουν τη δρα­στη­ριό­τητά τους τα επόμενα χρόνια. Σε μια περίοδο γεω­πο­λι­τι­κών ανα­τα­ρά­ξεων και αυξη­μέ­νης αβε­βαιό­τη­τας, η ανθε­κτι­κό­τητα γίνεται εξίσου σημα­ντική με την ανά­πτυξη. Τρίτη πρό­κληση είναι η πρό­σβαση σε επεν­δυ­τικά κεφά­λαια. Η έλλειψη κινή­τρων, η περιο­ρι­σμένη χρη­μα­το­δό­τηση και η πολυ­πλο­κό­τητα του κανο­νι­στι­κού πλαι­σίου εξα­κο­λου­θούν να επι­βρα­δύ­νουν επεν­δύ­σεις που θα μπο­ρού­σαν να βελ­τιώ­σουν την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Τέταρτη είναι οι υπο­δο­μές των προ­ο­ρι­σμών. Η ποιό­τητα του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος δεν καθο­ρί­ζε­ται μόνο από το ξενο­δο­χείο αλλά και από το επίπεδο των δημό­σιων υπο­δο­μών που το περι­βάλ­λουν. Νερό, ενέρ­γεια, μετα­φο­ρές, δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των και υπη­ρε­σίες υγείας απο­τε­λούν πλέον κρί­σι­μες παρα­μέ­τρους αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας. Πέμπτη και ίσως πιο στρα­τη­γική πρό­κληση είναι η μετά­βαση σε ένα νέο μοντέλο ανά­πτυ­ξης. Η ίδια η έρευνα δείχνει ότι οι ξενο­δό­χοι βλέπουν το μέλλον στην ανα­βάθ­μιση της ποιό­τη­τας, στις εμπει­ρίες υψηλής προ­στι­θέ­με­νης αξίας, στην τεχνο­λο­γία, στη βιω­σι­μό­τητα και στην ενί­σχυση του ανθρώ­πι­νου κεφα­λαίου. Με άλλα λόγια, το ζητού­μενο είναι καλύ­τε­ρος, παρα­γω­γι­κό­τε­ρος και πιο ανθε­κτι­κός του­ρι­σμός.

Η ΠΟΞ έχει ασκήσει τεκ­μη­ριω­μένη κριτική στο νέο Ειδικό Χωρο­τα­ξικό Πλαίσιο για τον Του­ρι­σμό. Ποιες είναι οι βασικές ενστά­σεις σας και ποιο μοντέλο χωρικού σχε­δια­σμού θεω­ρείτε καταλ­λη­λό­τερο για τη χώρα;

Η Ελλάδα χρειά­ζε­ται χωρο­τα­ξικό σχε­δια­σμό. Χρειά­ζε­ται κανόνες, προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος, ασφά­λεια δικαίου και μακρο­πρό­θε­σμη στρα­τη­γική. Το ερώτημα όμως είναι αν οι κανόνες βασί­ζο­νται σε πραγ­μα­τικά δεδο­μένα και αν λαμ­βά­νουν υπόψη τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες κάθε προ­ο­ρι­σμού.

Η τεχνική έκθεση που εκπό­νη­σαν για λογα­ρια­σμό της ΠΟΞ ο καθη­γη­τής Δημή­τρης Οικο­νό­μου και ο Θεό­φι­λος Κυρα­τσού­λης κατα­λή­γει ότι οι ορι­ζό­ντιοι περιο­ρι­σμοί που προ­τεί­νο­νται, όπως το όριο των 100 κλινών σε μεγάλο αριθμό νησιών, δεν τεκ­μη­ριώ­νο­νται επαρκώς και δεν λαμ­βά­νουν υπόψη τις πραγ­μα­τι­κές συν­θή­κες κάθε προ­ο­ρι­σμού. Κάθε νησί έχει δια­φο­ρε­τική ταυ­τό­τητα, δια­φο­ρε­τι­κές υπο­δο­μές, δια­φο­ρε­τική οικο­νο­μική βάση και δια­φο­ρε­τι­κές ανα­πτυ­ξια­κές ανάγκες. Δεν μπορεί να αντι­με­τω­πί­ζε­ται με τα ίδια κρι­τή­ρια η Σαμο­θράκη, η Σύμη, η Πάρος, η Κως και η Ρόδος.

Επι­πλέον, οι προ­τει­νό­με­νες ρυθ­μί­σεις στο Χωρο­τα­ξικό Νομο­σχέ­διο κιν­δυ­νεύ­ουν να οδη­γή­σουν σε μεγα­λύ­τερη κατά­τμηση γης, σε διά­σπαρτη δόμηση και σε δυσκο­λία ανά­πτυ­ξης επεν­δύ­σεων που μπορούν να στη­ρί­ξουν ειδικές του­ρι­στι­κές υπο­δο­μές, όπως συνε­δριακά κέντρα, κέντρα ευεξίας ή άλλες δρα­στη­ριό­τη­τες που επι­μη­κύ­νουν την του­ρι­στική περίοδο. Η θέση μας είναι ότι το Ειδικό Χωρο­τα­ξικό πρέπει να παρα­μεί­νει στρα­τη­γικό εργα­λείο εθνικού σχε­δια­σμού και οι κρί­σι­μες απο­φά­σεις για τη φέρουσα ικα­νό­τητα, τις δυνα­μι­κό­τη­τες και το ανα­πτυ­ξιακό μοντέλο κάθε τόπου να λαμ­βά­νο­νται μέσα από τα Τοπικά Πολε­ο­δο­μικά Σχέδια, τα οποία μπορούν να αξιο­λο­γή­σουν πολύ καλύ­τερα τις πραγ­μα­τι­κές συν­θή­κες και να ενσω­μα­τώ­σουν τη γνώμη των τοπικών κοι­νω­νιών.

Ποια είναι η πραγ­μα­τική προ­στι­θέ­μενη αξία που φέρνει στον ελλη­νικό του­ρι­σμό η παρου­σία διεθνών ξενο­δο­χεια­κών αλυ­σί­δων και brands;

Οι διε­θνείς ξενο­δο­χεια­κές αλυ­σί­δες μπορούν να προ­σφέ­ρουν σημα­ντική προ­στι­θέ­μενη αξία μέσα από τεχνο­γνω­σία, πρό­σβαση σε νέες αγορές, σύγ­χρονα πρότυπα λει­τουρ­γίας και ισχυρά δίκτυα δια­νο­μής.

Ταυ­τό­χρονα όμως, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ανά­πτυξη του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού στη­ρί­χθηκε κυρίως στις ελλη­νι­κές ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις. Αυτές δημιούρ­γη­σαν προ­ο­ρι­σμούς, κρά­τη­σαν ζωντα­νές τοπικές οικο­νο­μίες και επέν­δυ­σαν δια­χρο­νικά σε περιό­δους δύσκο­λες.

Η μεγα­λύ­τερη ευκαι­ρία βρί­σκε­ται στη συνερ­γα­σία των δύο κόσμων. Στον συν­δυα­σμό της διε­θνούς τεχνο­γνω­σίας με την ελλη­νική επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα, την αυθε­ντι­κό­τητα, την τοπική παρα­γωγή και τη φιλο­ξε­νία που απο­τε­λούν τον πυρήνα του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος.

Ποια είναι η εικόνα που δια­μορ­φώ­νε­ται στα μέσα Ιουνίου για τη φετινή του­ρι­στική χρονιά και ποια είναι τα βασικά συμπε­ρά­σματα που εξάγετε;

Η εικόνα στα μέσα Ιουνίου για το 2026 είναι θετική αλλά όχι ομοιό­μορφη. Οι διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις εμφα­νί­ζο­νται αυξη­μέ­νες κατά περίπου 4% σε σχέση με πέρυσι, γεγονός που επι­βε­βαιώ­νει τη δια­τή­ρηση της ισχυρής ζήτησης για την Ελλάδα. Ωστόσο, πίσω από τον εθνικό μέσο όρο υπάρ­χουν σημα­ντι­κές δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις. Ορι­σμέ­νοι προ­ο­ρι­σμοί κινού­νται πολύ δυνα­μικά, ενώ άλλοι εμφα­νί­ζουν στα­θε­ρο­ποί­ηση ή και πιέσεις. Παράλ­ληλα, οι πλη­ρό­τη­τες των αερο­πο­ρι­κών θέσεων κινού­νται ελαφρώς χαμη­λό­τερα από πέρυσι, κάτι που δείχνει ότι ο διεθνής αντα­γω­νι­σμός εντεί­νε­ται.

Το 2026 φαί­νε­ται ότι θα είναι μία καλή χρονιά για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό. Όμως η επι­τυ­χία δεν θα κριθεί μόνο από τον αριθμό των επι­σκε­πτών. Θα κριθεί από τα έσοδα, την ποιό­τητα, την παρα­γω­γι­κό­τητα, την ανθε­κτι­κό­τητα των προ­ο­ρι­σμών και τη δυνα­τό­τητα των επι­χει­ρή­σεων να συνε­χί­σουν να επεν­δύ­ουν. Η Ελλάδα δεν πρέπει να μετρά μόνο αφίξεις. Πρέπει να μετρά αξία, επεν­δύ­σεις, θέσεις εργα­σίας και ευη­με­ρία για τις τοπικές κοι­νω­νίες. Εκεί θα κριθεί η πραγ­μα­τική επι­τυ­χία του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού τα επόμενα χρόνια

Πηγή: tourismtoday.gr