Αγωγή αποζημίωσης κατά Δημοσίου και Δήμου Ρόδου για κατάληψη ιδιοκτησίας από Ρομά στον καταυλισμό του Κορακόνερου!!!

• Δύο ημε­δα­ποί ιδιο­κτή­τες προ­σφεύ­γουν για πρώτη φορά στο Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο Ρόδου και ζητούν συνο­λικά ποσό που πλη­σιά­ζει τις 900.000 ευρώ για την απο­θε­τική ζημία και την ηθική βλάβη που υπέ­στη­σαν την περίοδο 2020 έως 2025, διά­στημα κατά το οποίο, όπως υπο­στη­ρί­ζουν, δεν μπό­ρε­σαν να κάνουν χρήση του οικο­πέ­δου τους

Ενα ζήτημα που ταλα­νί­ζει τη Ρόδο για περισ­σό­τερα από δεκα­πέ­ντε χρόνια πέρασε πλέον και επίσημα στις δικα­στι­κές αίθου­σες.

Δύο ημε­δα­ποί, συγκύ­ριοι ενός οικο­πέ­δου στην ευρύ­τερη περιοχή του Νέου Καρ­νά­γιου και του Κορα­κό­νε­ρου, κατέ­θε­σαν αγωγή στο Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο Ρόδου, στρε­φό­με­νοι κατά του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου και του Δήμου Ρόδου.

Πρό­κει­ται για την πρώτη αγωγή που ασκεί­ται από ιδιο­κτή­τες που ανα­ζη­τούν δικα­στικά απο­ζη­μί­ωση για την παρα­τε­τα­μένη αδυ­να­μία τους να αξιο­ποι­ή­σουν την περιου­σία τους.

Τι ζητούν οι ιδιο­κτή­τες

Στο επί­κε­ντρο της υπό­θε­σης βρί­σκε­ται ένα άρτιο και οικο­δο­μή­σιμο οικό­πεδο το οποίο εμπί­πτει εντός του σχεδίου πόλεως και βρί­σκε­ται στο όριο του ρυμο­το­μι­κού ιστού, κοντά στην Νέα Μαρίνα, στον νέο οδικό άξονα εισόδου της πόλης και στις λοιπές υπο­δο­μές που έχουν ανα­πτυ­χθεί στην περιοχή.

Οι ενά­γο­ντες υπο­στη­ρί­ζουν ότι, αν και κατέ­χουν τίτλους κυριό­τη­τας και κατα­βάλ­λουν ανελ­λι­πώς όλους τους προ­βλε­πό­με­νους φόρους και τέλη, μεταξύ αυτών ΕΝΦΙΑ, ΤΑΠ και δημο­τικά τέλη, αδυ­να­τούν επί σειρά ετών να απο­λαύ­σουν το ακίνητό τους, καθώς αυτό έχει κατα­λη­φθεί από τον αυθαί­ρετο καταυ­λι­σμό των Ρομά.

Με την αγωγή τους ζητούν να υπο­χρε­ω­θούν, εις ολό­κληρο, το Δημόσιο και ο Δήμος να κατα­βά­λουν σε καθέναν από τους δύο το ποσό των 346.500 ευρώ ως απο­θε­τική ζημία, δηλαδή ως δια­φυ­γό­ντα μισθώ­ματα για τα έτη 2020 έως 2025, και επι­κου­ρικά, αν κριθεί ότι το οικό­πεδο δεν θα είχε ανοι­κο­δο­μη­θεί, το ποσό των 147.840 ευρώ. Επι­πλέον, διεκ­δι­κούν 100.000 ευρώ ο καθένας για την ηθική βλάβη που, όπως ανα­φέ­ρουν, υπέ­στη­σαν από τη συμπε­ρι­φορά των αρμό­διων αρχών.

Συνο­λικά, με βάση το κύριο αίτημα, η απαί­τηση των δύο ιδιο­κτη­τών αγγίζει τις 893.000 ευρώ, πλέον των νόμιμων τόκων.

Πώς θεμε­λιώ­νε­ται η αγωγή

Ο υπο­λο­γι­σμός της απο­θε­τι­κής ζημίας στη­ρί­ζε­ται στο σκε­πτικό ότι, χωρίς την κατά­ληψη, οι ιδιο­κτή­τες θα μπο­ρού­σαν να ανε­γεί­ρουν διώροφο κτίριο με υπόγειο, συνο­λι­κού εμβαδού 770 τ.μ., αξιο­ποιώ­ντας τη μέθοδο της αντι­πα­ρο­χής. Από αυτό, οι κτι­σμέ­νοι χώροι που θα τους ανα­λο­γού­σαν θα μπο­ρού­σαν, κατά τους ισχυ­ρι­σμούς τους, να απο­φέ­ρουν μηνιαίο μίσθωμα της τάξης των 9.625 ευρώ, ποσό που στη διάρ­κεια της εξα­ε­τίας μετα­φρά­ζε­ται σε εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες ευρώ απο­λε­σθέ­ντων εσόδων.

Οι ενά­γο­ντες σημειώ­νουν ότι η συγκε­κρι­μένη θέση προσ­δί­δει στο ακίνητο ξεχω­ρι­στή εμπο­ρική αξία, παρα­πέ­μπο­ντας στις τιμές πώλησης και ενοι­κί­α­σης που, όπως ανα­φέ­ρουν, κατα­γρά­φο­νται στην ευρύ­τερη περιοχή.

Από νομικής πλευράς, η αγωγή στη­ρί­ζε­ται στις δια­τά­ξεις περί αδι­κο­πρα­κτι­κής ευθύνης του Δημο­σίου και των οργα­νι­σμών τοπικής αυτο­διοί­κη­σης, και συγκε­κρι­μένα στα άρθρα 105 και 106 του Εισα­γω­γι­κού Νόμου του Αστικού Κώδικα, σε συν­δυα­σμό με τα άρθρα 914 και επόμενα και το άρθρο 932 του Αστικού Κώδικα για την ηθική βλάβη. Παράλ­ληλα γίνεται επί­κληση του άρθρου 17 του Συντάγ­μα­τος και του άρθρου 1 του Πρώτου Πρό­σθε­του Πρω­το­κόλ­λου της Ευρω­παϊ­κής Σύμ­βα­σης Δικαιω­μά­των του Ανθρώ­που, δια­τά­ξεων που κατο­χυ­ρώ­νουν την προ­στα­σία της ιδιο­κτη­σίας. Η πλευρά των ενα­γό­ντων επι­κα­λεί­ται ακόμη το νομο­θε­τικό πλαίσιο για την προ­σω­ρινή μετε­γκα­τά­σταση ειδικών κοι­νω­νι­κών ομάδων, ιδίως το άρθρο 159 του νόμου 4483/2017 και τη σχετική κοινή υπουρ­γική απόφαση του 2018.

Η επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία ανα­πτύσ­σε­ται γύρω από τέσ­σε­ρις βασι­κούς άξονες.

Πρώτον, την υπο­χρέ­ωση των αρχών να προ­στα­τεύ­σουν την ιδιο­κτη­σία των πολιτών, ιδίως όταν αυτοί αντι­κει­με­νικά αδυ­να­τούν να το πράξουν μόνοι τους.

Δεύ­τε­ρον, την παρά­λειψη απο­μά­κρυν­σης των κατα­λη­ψιών.

Τρίτον, την παρά­λειψη κατε­δά­φι­σης των αυθαί­ρε­των κατα­σκευών που έχουν ανε­γερ­θεί στα ακίνητα, υπο­χρέ­ωση που, όπως τονί­ζε­ται, είναι αυτο­τε­λής και ανε­ξάρ­τητη από το ζήτημα της μετε­γκα­τά­στα­σης.

Και τέταρ­τον, την παρά­λειψη ολο­κλή­ρω­σης της προ­βλε­πό­με­νης δια­δι­κα­σίας μετε­γκα­τά­στα­σης του καταυ­λι­σμού.

Οι ενά­γο­ντες ανα­φέ­ρουν ότι κάθε προ­σπά­θεια ατο­μι­κής δικα­στι­κής δράσης κατά των κατα­λη­ψιών είναι πρα­κτικά ανέ­φι­κτη, καθώς πρό­κει­ται για άτομα αγνώ­στων στοι­χείων που εναλ­λάσ­σο­νται, με απο­τέ­λε­σμα, ακόμη και αν εκδι­δό­ταν απόφαση απο­βο­λής, η εκτέ­λεσή της να προ­σκρούει σε αντι­κει­με­νικά εμπόδια.

Όπως υπο­στη­ρί­ζουν, οι αρμό­διες αρχές, παρότι έχουν οχληθεί επα­νει­λημ­μένα, όχι μόνο δεν έλυσαν το πρό­βλημα αλλά, με απο­σπα­σμα­τι­κές ενέρ­γειες, διευ­κό­λυ­ναν τη διαιώ­νισή του.

Μια υπόθεση δεκα­πέ­ντε ετών

Το ιστο­ρικό που παρα­τί­θε­ται στην αγωγή ξετυ­λί­γε­ται σε βάθος χρόνου. Όπως ανα­φέ­ρε­ται, ο καταυ­λι­σμός άρχισε να σχη­μα­τί­ζε­ται γύρω στο 2009 σε όμορα δημόσια ακίνητα, ενώ το οικό­πεδο των ενα­γό­ντων φέρεται να κατα­λή­φθηκε προς το τέλος του 2013. Ήδη από το 2010 εκδί­δο­νταν εκθέ­σεις αυτο­ψίας για τα παρα­πήγ­ματα, και το 2011 η Εισαγ­γε­λία Πρω­το­δι­κών Ρόδου είχε απευ­θυν­θεί στις αρμό­διες αρχές επι­ση­μαί­νο­ντας τη μόλυνση του υπε­δά­φους και της ατμό­σφαι­ρας από την καύση στερεών απο­βλή­των. Ακο­λού­θη­σαν, το 2012, παρέμ­βαση του Επι­με­λη­τη­ρίου Δωδε­κα­νή­σου και, το 2014, συλλογή υπο­γρα­φών και μηνυ­τή­ρια αναφορά από κατοί­κους και επι­χει­ρη­μα­τίες της περιο­χής.

Στην αγωγή κατα­γρά­φε­ται μια μακρά σειρά εξαγ­γε­λιών που, όπως υπο­στη­ρί­ζε­ται, ουδέ­ποτε ευο­δώ­θη­καν. Το 2015 δόθηκαν δια­βε­βαιώ­σεις για άμεση λύση και εκπο­νή­θη­καν σχέδια μετα­στέ­γα­σης, ωστόσο ναυά­γη­σαν το ένα μετά το άλλο, ενώ ποινική δίωξη που είχε ασκηθεί σε βάρος υπη­ρε­σια­κού παρά­γο­ντα κατέ­ληξε σε αθώωση. Το 2016 αρμόδια επι­τροπή γνω­μο­δό­τησε υπέρ της καταλ­λη­λό­τη­τας της θέσης «Ασγού­ρου» ως χώρου μετε­γκα­τά­στα­σης και το 2017 υπε­γράφη σχετικό συμ­φω­νη­τικό μίσθω­σης. Το 2019 ο Δήμος κατέ­θεσε αίτηση χρη­μα­το­δό­τη­σης για τη μετα­στέ­γαση 22 νοι­κο­κυ­ριών, την ίδια χρονιά που ξέσπασε πυρ­κα­γιά στον καταυ­λι­σμό με ορατό σε όλη σχεδόν την πόλη μαύρο καπνό.

Το 2020 η μετε­γκα­τά­σταση φερόταν να βρί­σκε­ται στην τελική ευθεία, με τον φάκελο έτοιμο και ευρω­παϊ­κούς πόρους ύψους 2.400.000 ευρώ να έχουν εγκρι­θεί, χωρίς όμως να υπο­γρα­φεί η απαι­τού­μενη απόφαση.

Αντί για λύση, τον Φεβρουά­ριο του 2021 εκδη­λώ­θηκε νέα πυρ­κα­γιά, τον Απρίλιο πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε αστυ­νο­μική επι­χεί­ρηση με επί­κε­ντρο το Καρα­κό­νερο και τον Ιούλιο ο Δήμος απέσυρε την αίτηση χρη­μα­το­δό­τη­σης, επι­κα­λού­με­νος κίνδυνο νέας γκε­το­ποί­η­σης. Στα τέλη του 2022 σημειώ­θη­καν επει­σό­δια και απο­κλει­σμοί δρόμων ύστερα από τον θάνατο νεαρού Ρομά που είχε δεχθεί πυρο­βο­λι­σμό από αστυ­νο­μικό.

Η ένταση συνε­χί­στηκε τα επόμενα χρόνια. Τον Ιανουά­ριο του 2023 ο τότε Δήμαρ­χος Ρόδου απηύ­θυνε επι­στολή με σκληρή γλώσσα, χαρα­κτη­ρί­ζο­ντας τον καταυ­λι­σμό «άβατο για την ελλη­νική πολι­τεία», ενώ τον Σεπτέμ­βριο του ίδιου έτους πυρ­κα­γιά κατέ­στρεψε ολο­σχε­ρώς 14 με 15 παρά­γκες. Τον Αύγου­στο του 2024 ο νέος Δήμαρ­χος χαρα­κτή­ρισε «τρα­γι­κές» τις συν­θή­κες κατά τη διάρ­κεια αυτο­ψίας, δεσμευό­με­νος για επίλυση του ζητή­μα­τος. Τον Μάιο του 2025, κατά τη διάρ­κεια κατά­σβε­σης πυρ­κα­γιάς, δυνά­μεις της Πυρο­σβε­στι­κής φέρεται να δέχθη­καν επίθεση και ανα­γκά­στη­καν να απο­χω­ρή­σουν προ­σω­ρινά για λόγους ασφα­λείας, ενώ τον Ιούλιο σημειώ­θηκε εκ νέου φωτιά από καύση σκου­πι­διών και ελα­στι­κών.

Η πιο πρό­σφατη εξέλιξη τοπο­θε­τεί­ται τον Φεβρουά­ριο του 2026, οπότε ξεκί­νησε μεγάλης κλί­μα­κας επι­χεί­ρηση καθα­ρι­σμού με μηχα­νή­ματα και ισχυρές αστυ­νο­μι­κές δυνά­μεις, ενώ το Τοπικό Σχέδιο Δράσης ψηφί­στηκε ομόφωνα στο Δημο­τικό Συμ­βού­λιο. Λίγο αργό­τερα, το σενάριο μετε­γκα­τά­στα­σης στη θέση «Ασγού­ρου» επα­νήλθε ως το πλέον ρεα­λι­στικό, κου­βα­λώ­ντας, όπως σημειώ­νε­ται, το βάρος ετών στα­σι­μό­τη­τας.

Το δια­κύ­βευμα για την περιοχή

Στην αγωγή απο­τυ­πώ­νε­ται και η σημασία της ευρύ­τε­ρης ζώνης για το νησί. Πρό­κει­ται για περιοχή όπου έχει σχε­δια­στεί η νέα ναυ­πη­γο­ε­πι­σκευα­στική ζώνη, λει­τουρ­γεί η νέα μαρίνα, βρί­σκε­ται αθλη­τικό κέντρο και διέρ­χε­ται ο νέος οδικός άξονας που απο­τε­λεί μία από τις εισό­δους της πόλης.

Οι ενά­γο­ντες υπο­στη­ρί­ζουν ότι η κατά­ληψη όχι μόνο εμπο­δί­ζει την αξιο­ποί­ηση των ιδιο­κτη­σιών αλλά έχει οδη­γή­σει και σε σοβαρή περι­βαλ­λο­ντική υπο­βάθ­μιση, με ρύπανση από απορ­ρίμ­ματα και από την καύση καλω­δίων, ηχο­ρύ­πανση και έντονη, κατά τους ισχυ­ρι­σμούς τους, εγκλη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα.

Στο πλαίσιο της προ­δι­κα­στι­κής τους κίνησης, οι δύο ιδιο­κτή­τες επι­κα­λού­νται και εξώδικη όχληση που είχαν κοι­νο­ποι­ή­σει στις 23 Απρι­λίου 2021 προς πλήθος αρμό­διων φορέων, χωρίς, όπως ανα­φέ­ρουν, να λάβουν απά­ντηση.

Υπο­στη­ρί­ζουν ότι η παρα­τε­τα­μένη αδρά­νεια τους έχει στε­ρή­σει όχι μόνο τη χρήση και εκμε­τάλ­λευση της περιου­σίας τους αλλά και την ψυχική τους ηρεμία, εκφρά­ζο­ντας την αίσθηση ότι αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως πολίτες δεύ­τε­ρης κατη­γο­ρίας.

Την υπόθεση χει­ρί­ζο­νται οι πλη­ρε­ξού­σιοι δικη­γό­ροι κ.κ. Δημή­τριος Σπυ­ρό­που­λος και Γιώργος Μαυ­ρομ­μά­της.