ΕΕ: Τρίτη η Ελλάδα στην τουριστική εποχικότητα με πάνω από 150 εκατ. διανυκτερεύσεις

Περισσότερες από 150 εκατ. διανυκτερεύσεις κατέγραψε η Ελλάδα το 2025, καταλαμβάνοντας την πέμπτη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ σχεδόν ένας στους πέντε εργαζομένους στη χώρα απασχολείται στο ευρύτερο τουριστικό οικοσύστημα. Πίσω από τις ισχυρές επιδόσεις, ωστόσο, η νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναδεικνύει την έντονη εποχικότητα του ελληνικού τουρισμού, την απόλυτη κυριαρχία των οδικών μεταφορών και τη μεγάλη απόσταση που χωρίζει τον ελληνικό σιδηρόδρομο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Τα δεδομένα περιλαμβάνονται στην τέταρτη έκδοση της έκθεσης «Transport and Tourism in the European Union – Current trends and issues», την οποία δημοσίευσε η Γενική Διεύθυνση Κινητικότητας και Μεταφορών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η έκθεση εξετάζει την ανταγωνιστικότητα, τη βιωσιμότητα, τη συνδεσιμότητα και την ασφάλεια των ευρωπαϊκών μεταφορών, ενώ περιλαμβάνει ξεχωριστά ενημερωτικά δελτία για κάθε κράτος-μέλος και ειδική ενότητα για τις εξελίξεις στον τουρισμό.

Πέμπτη στην ΕΕ η Ελλάδα στις διανυκτερεύσεις
Το 2025 αποτέλεσε χρονιά-ρεκόρ για τον τουρισμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς οι διανυκτερεύσεις σε τουριστικά καταλύματα ξεπέρασαν τα 3 δισεκατομμύρια.

Η Ελλάδα κατέλαβε την πέμπτη θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών, με περισσότερες από 150 εκατ. διανυκτερεύσεις. Προηγήθηκαν η Ισπανία, η Ιταλία, η Γαλλία και η Γερμανία.

Οι τέσσερις μεγαλύτερες αγορές συγκέντρωσαν συνολικά πάνω από το 60% των διανυκτερεύσεων στην ΕΕ, γεγονός που αποτυπώνει την ισχυρή συγκέντρωση της ευρωπαϊκής τουριστικής δραστηριότητας σε περιορισμένο αριθμό χωρών.

Ιδιαίτερα υψηλό είναι και το αποτύπωμα του τουρισμού στην ελληνική απασχόληση. Σύμφωνα με τον σχετικό δείκτη της έκθεσης για το 2024, το τουριστικό οικοσύστημα αντιπροσωπεύει περίπου το 18% της απασχόλησης στην Ελλάδα.

Πρόκειται για το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά τη Μάλτα, όταν ο αντίστοιχος δείκτης για την ΕΕ κινείται περίπου στο 9%.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο και με βάση τη μεθοδολογία των βιομηχανικών οικοσυστημάτων, ο τουρισμός υποστηρίζει περίπου 20,7 εκατ. θέσεις εργασίας, οι οποίες αντιστοιχούν στο 10,4% της συνολικής απασχόλησης. Η οικονομική συνεισφορά του κλάδου εκτιμάται σε έως 857,3 δισ. ευρώ ή στο 7,8% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας της ΕΕ.

Στις χώρες με τη μεγαλύτερη εποχικότητα
Η ισχυρή θέση της Ελλάδας συνοδεύεται από μία από τις υψηλότερες επιδόσεις στον δείκτη τουριστικής εποχικότητας.

Για το 2024, ο σχετικός δείκτης διαμορφώνεται στην Ελλάδα περίπου στο 57%, έναντι περίπου 42% στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η χώρα βρίσκεται στην τρίτη υψηλότερη θέση, μετά την Κροατία και τη Βουλγαρία.

Η έκθεση επισημαίνει ότι ο ευρωπαϊκός τουρισμός βρίσκεται αντιμέτωπος με προκλήσεις όπως οι άνισες τουριστικές ροές, η διαφορετική εξάρτηση των περιοχών από τον κλάδο, το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, η πίεση στις υποδομές και οι ελλείψεις εργαζομένων και δεξιοτήτων.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται τη νέα Στρατηγική της ΕΕ για τον Βιώσιμο Τουρισμό. Στόχος είναι η δημιουργία ενός ανταγωνιστικού, βιώσιμου και χωρίς αποκλεισμούς μοντέλου, το οποίο θα συμβάλλει στους περιβαλλοντικούς στόχους της Ευρώπης, θα στηρίζει τις τοπικές κοινωνίες και θα ενισχύει την ανθεκτικότητα του τομέα απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις.

Αθήνα και Πειραιάς οι μεγαλύτερες πύλες εισόδου
Η εξάρτηση του ελληνικού τουρισμού από τις αεροπορικές και θαλάσσιες συνδέσεις αποτυπώνεται στα στοιχεία για τους μεγαλύτερους μεταφορικούς κόμβους της χώρας.

Το 2024, τα ελληνικά αεροδρόμια διακίνησαν συνολικά 79,716 εκατ. επιβάτες. Από αυτούς, τα 31,723 εκατ. πέρασαν από τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, ο οποίος συγκέντρωσε το 40% της επιβατικής κίνησης των αεροδρομίων της χώρας και περίπου το 2% του συνόλου της ΕΕ.

Το αεροδρόμιο της Αθήνας κυριάρχησε ακόμη περισσότερο στη διακίνηση αεροπορικού φορτίου. Από τους συνολικά 126.700 τόνους που διακινήθηκαν στα ελληνικά αεροδρόμια, οι 119.800 τόνοι, δηλαδή το 94%, πέρασαν από την Αθήνα.

Στις θαλάσσιες μεταφορές, ο Πειραιάς διακίνησε το 2024 περίπου 10,013 εκατ. επιβάτες, καλύπτοντας το 12% των σχεδόν 80,994 εκατ. επιβατών που χρησιμοποίησαν συνολικά τα ελληνικά λιμάνια. Η κίνηση του Πειραιά αντιστοιχούσε στο 2,5% του συνόλου των επιβατών των ευρωπαϊκών λιμένων.

Παράλληλα, από το λιμάνι του Πειραιά διακινήθηκαν 43,694 εκατ. τόνοι εμπορευμάτων, ποσότητα που αντιπροσωπεύει το 25% του συνολικού θαλάσσιου φορτίου της Ελλάδας και το 1,3% του συνόλου της ΕΕ.

Το αυτοκίνητο κυριαρχεί στις επιβατικές μετακινήσεις, υστέρηση στον σιδηρόδρομο
Στις χερσαίες επιβατικές μεταφορές, το αυτοκίνητο παραμένει το κυρίαρχο μέσο στην Ελλάδα, καλύπτοντας το 83,8% των επιβατοχιλιομέτρων το 2023, έναντι 82% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ιδιαίτερα υψηλή είναι και η συμμετοχή των λεωφορείων και των πούλμαν, τα οποία αντιστοιχούν στο 14,5% των μετακινήσεων στην Ελλάδα, σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από το 8,2% της ΕΕ.

Αντίθετα, ο σιδηρόδρομος καλύπτει μόλις το 0,5% των χερσαίων επιβατικών μετακινήσεων στη χώρα, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος φτάνει το 8,4%. Τα τραμ και το μετρό αντιπροσωπεύουν το 1,2% στην Ελλάδα, έναντι 1,4% στην ΕΕ.

Στον δρόμο σχεδόν το σύνολο των χερσαίων φορτίων
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η εξάρτηση από το οδικό δίκτυο στις χερσαίες εμπορευματικές μεταφορές. Το 98,7% των τονοχιλιομέτρων στην Ελλάδα πραγματοποιείται οδικώς, έναντι 75% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο σιδηρόδρομος περιορίζεται στο 1,1%, όταν στην ΕΕ αντιπροσωπεύει το 16,4%.

Οι αγωγοί καλύπτουν μόλις το 0,2% των χερσαίων εμπορευματικών μεταφορών στην Ελλάδα, έναντι 3,8% στην ΕΕ, ενώ οι εσωτερικές πλωτές μεταφορές έχουν μηδενική συμμετοχή. Τα στοιχεία αποτυπώνουν τη σχεδόν απόλυτη εξάρτηση των ελληνικών εμπορευματικών μεταφορών από τα φορτηγά, σε αντίθεση με άλλα κράτη-μέλη που διαθέτουν περισσότερο διαφοροποιημένα δίκτυα.

Στο 0,2% της ΕΕ η ελληνική σιδηροδρομική κίνηση
Η συνολική σιδηροδρομική δραστηριότητα στην Ελλάδα διαμορφώθηκε το 2023 σε 6,6 εκατ. συρμοχιλιόμετρα, ποσότητα που αντιστοιχεί μόλις στο 0,2% του συνόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το 92% της ελληνικής σιδηροδρομικής κίνησης αφορούσε επιβατικές υπηρεσίες και το 8% εμπορευματικές, έναντι 81,4% και 18,5% αντίστοιχα στην ΕΕ.

Ηλεκτροδοτημένο ήταν το 41% του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 57%.

Η έκθεση δείχνει επίσης ότι το 90% των δαπανών για τις ελληνικές σιδηροδρομικές υποδομές το 2022 κατευθύνθηκε σε αναβαθμίσεις και νέες επενδύσεις, ενώ το υπόλοιπο 10% αφορούσε τη συντήρηση. Το συνολικό ύψος των σχετικών δαπανών στην Ελλάδα ανερχόταν περίπου στα 100 εκατ. ευρώ.

Περισσότερες από 37 ώρες χαμένες στην κίνηση
Οι οδηγοί στην Ελλάδα έχασαν κατά μέσο όρο 37,8 ώρες σε καθυστερήσεις κατά τις ώρες αιχμής το 2023, έναντι 28,6 ωρών στο σύνολο της ΕΕ.

Η επίδοση αυτή βρίσκεται αισθητά χαμηλότερα από τη Μάλτα, όπου καταγράφηκαν 83,9 ώρες καθυστέρησης, αλλά αρκετά υψηλότερα από την Εσθονία, η οποία εμφάνισε τη χαμηλότερη τιμή με 17,3 ώρες.

Ανησυχητική παραμένει και η εικόνα της οδικής ασφάλειας. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία του 2022, η Ελλάδα είχε 61 νεκρούς από τροχαία ανά εκατομμύριο κατοίκων, καταλαμβάνοντας την πέμπτη υψηλότερη θέση στην ΕΕ.

Παράλληλα, βρέθηκε στην ένατη υψηλότερη θέση ως προς τους θανάτους ανά επιβατοχιλιόμετρο, με 55 νεκρούς ανά 10 δισ. επιβατοχιλιόμετρα. Η έκθεση σημειώνει, πάντως, ότι κατά την περίοδο 2012-2021 η μείωση των θυμάτων στην Ελλάδα ήταν μεγαλύτερη από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Υπερκάλυψη του στόχου για την ισχύ των φορτιστών
Θετικότερη είναι η εικόνα στις υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων. Η συνολική ισχύς των δημόσια προσβάσιμων σταθμών φόρτισης στην Ελλάδα έφτασε τα 272.905 kW, όταν ο στόχος που προκύπτει από τον ευρωπαϊκό Κανονισμό για τις Υποδομές Εναλλακτικών Καυσίμων υπολογίζεται σε 70.719 kW.

Η διαθέσιμη ισχύς υπερκαλύπτει επομένως τον συγκεκριμένο στόχο, αν και η συμμετοχή των αμιγώς ηλεκτρικών και plug-in υβριδικών οχημάτων στον συνολικό ελληνικό στόλο παραμένει χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Συνολικά, η έκθεση σκιαγραφεί μια Ελλάδα με ιδιαίτερα ισχυρό τουριστικό και θαλάσσιο αποτύπωμα, αλλά και με σημαντικές προκλήσεις στις χερσαίες μεταφορές, στη σιδηροδρομική συνδεσιμότητα, στην κυκλοφοριακή συμφόρηση και στην οδική ασφάλεια.

Πηγή: tornosnews.gr