ΕΕ: Τρίτη η Ελλάδα στην τουριστική εποχικότητα με πάνω από 150 εκατ. διανυκτερεύσεις

Περισ­σό­τε­ρες από 150 εκατ. δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις κατέ­γραψε η Ελλάδα το 2025, κατα­λαμ­βά­νο­ντας την πέμπτη θέση στην Ευρω­παϊκή Ένωση, ενώ σχεδόν ένας στους πέντε εργα­ζο­μέ­νους στη χώρα απα­σχο­λεί­ται στο ευρύ­τερο του­ρι­στικό οικο­σύ­στημα. Πίσω από τις ισχυρές επι­δό­σεις, ωστόσο, η νέα έκθεση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής ανα­δει­κνύει την έντονη επο­χι­κό­τητα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, την απόλυτη κυριαρ­χία των οδικών μετα­φο­ρών και τη μεγάλη από­σταση που χωρίζει τον ελλη­νικό σιδη­ρό­δρομο από τον ευρω­παϊκό μέσο όρο.

Τα δεδο­μένα περι­λαμ­βά­νο­νται στην τέταρτη έκδοση της έκθεσης «Transport and Tourism in the European Union – Current trends and issues», την οποία δημο­σί­ευσε η Γενική Διεύ­θυνση Κινη­τι­κό­τη­τας και Μετα­φο­ρών της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής.

Η έκθεση εξε­τά­ζει την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα, τη βιω­σι­μό­τητα, τη συν­δε­σι­μό­τητα και την ασφά­λεια των ευρω­παϊ­κών μετα­φο­ρών, ενώ περι­λαμ­βά­νει ξεχω­ρι­στά ενη­με­ρω­τικά δελτία για κάθε κράτος-μέλος και ειδική ενότητα για τις εξε­λί­ξεις στον του­ρι­σμό.

Πέμπτη στην ΕΕ η Ελλάδα στις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις

Το 2025 απο­τέ­λεσε χρονιά-ρεκόρ για τον του­ρι­σμό στην Ευρω­παϊκή Ένωση, καθώς οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις σε του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα ξεπέ­ρα­σαν τα 3 δισε­κα­τομ­μύ­ρια.

Η Ελλάδα κατέ­λαβε την πέμπτη θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών, με περισ­σό­τε­ρες από 150 εκατ. δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις. Προη­γή­θη­καν η Ισπανία, η Ιταλία, η Γαλλία και η Γερ­μα­νία.

Οι τέσ­σε­ρις μεγα­λύ­τε­ρες αγορές συγκέ­ντρω­σαν συνο­λικά πάνω από το 60% των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων στην ΕΕ, γεγονός που απο­τυ­πώ­νει την ισχυρή συγκέ­ντρωση της ευρω­παϊ­κής του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας σε περιο­ρι­σμένο αριθμό χωρών.

Ιδιαί­τερα υψηλό είναι και το απο­τύ­πωμα του του­ρι­σμού στην ελλη­νική απα­σχό­ληση. Σύμφωνα με τον σχετικό δείκτη της έκθεσης για το 2024, το του­ρι­στικό οικο­σύ­στημα αντι­προ­σω­πεύει περίπου το 18% της απα­σχό­λη­σης στην Ελλάδα.

Πρό­κει­ται για το δεύτερο υψη­λό­τερο ποσοστό στην Ευρω­παϊκή Ένωση, μετά τη Μάλτα, όταν ο αντί­στοι­χος δείκτης για την ΕΕ κινεί­ται περίπου στο 9%.

Σε ευρω­παϊκό επίπεδο και με βάση τη μεθο­δο­λο­γία των βιο­μη­χα­νι­κών οικο­συ­στη­μά­των, ο του­ρι­σμός υπο­στη­ρί­ζει περίπου 20,7 εκατ. θέσεις εργα­σίας, οι οποίες αντι­στοι­χούν στο 10,4% της συνο­λι­κής απα­σχό­λη­σης. Η οικο­νο­μική συνει­σφορά του κλάδου εκτι­μά­ται σε έως 857,3 δισ. ευρώ ή στο 7,8% της ακα­θά­ρι­στης προ­στι­θέ­με­νης αξίας της ΕΕ.

Στις χώρες με τη μεγα­λύ­τερη επο­χι­κό­τητα

Η ισχυρή θέση της Ελλάδας συνο­δεύ­ε­ται από μία από τις υψη­λό­τε­ρες επι­δό­σεις στον δείκτη του­ρι­στι­κής επο­χι­κό­τη­τας.

Για το 2024, ο σχε­τι­κός δείκτης δια­μορ­φώ­νε­ται στην Ελλάδα περίπου στο 57%, έναντι περίπου 42% στο σύνολο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Η χώρα βρί­σκε­ται στην τρίτη υψη­λό­τερη θέση, μετά την Κροατία και τη Βουλ­γα­ρία.

Η έκθεση επι­ση­μαί­νει ότι ο ευρω­παϊ­κός του­ρι­σμός βρί­σκε­ται αντι­μέ­τω­πος με προ­κλή­σεις όπως οι άνισες του­ρι­στι­κές ροές, η δια­φο­ρε­τική εξάρ­τηση των περιο­χών από τον κλάδο, το περι­βαλ­λο­ντικό απο­τύ­πωμα, η πίεση στις υπο­δο­μές και οι ελλεί­ψεις εργα­ζο­μέ­νων και δεξιο­τή­των.

Σε αυτό το περι­βάλ­λον, η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή επε­ξερ­γά­ζε­ται τη νέα Στρα­τη­γική της ΕΕ για τον Βιώσιμο Του­ρι­σμό. Στόχος είναι η δημιουρ­γία ενός αντα­γω­νι­στι­κού, βιώ­σι­μου και χωρίς απο­κλει­σμούς μοντέ­λου, το οποίο θα συμ­βάλ­λει στους περι­βαλ­λο­ντι­κούς στόχους της Ευρώπης, θα στη­ρί­ζει τις τοπικές κοι­νω­νίες και θα ενι­σχύει την ανθε­κτι­κό­τητα του τομέα απέ­να­ντι σε μελ­λο­ντι­κές κρίσεις.

Αθήνα και Πει­ραιάς οι μεγα­λύ­τε­ρες πύλες εισόδου

Η εξάρ­τηση του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού από τις αερο­πο­ρι­κές και θαλάσ­σιες συν­δέ­σεις απο­τυ­πώ­νε­ται στα στοι­χεία για τους μεγα­λύ­τε­ρους μετα­φο­ρι­κούς κόμβους της χώρας.

Το 2024, τα ελλη­νικά αερο­δρό­μια δια­κί­νη­σαν συνο­λικά 79,716 εκατ. επι­βά­τες. Από αυτούς, τα 31,723 εκατ. πέρασαν από τον Διεθνή Αερο­λι­μένα Αθηνών, ο οποίος συγκέ­ντρωσε το 40% της επι­βα­τι­κής κίνησης των αερο­δρο­μίων της χώρας και περίπου το 2% του συνόλου της ΕΕ.

Το αερο­δρό­μιο της Αθήνας κυριάρ­χησε ακόμη περισ­σό­τερο στη δια­κί­νηση αερο­πο­ρι­κού φορτίου. Από τους συνο­λικά 126.700 τόνους που δια­κι­νή­θη­καν στα ελλη­νικά αερο­δρό­μια, οι 119.800 τόνοι, δηλαδή το 94%, πέρασαν από την Αθήνα.

Στις θαλάσ­σιες μετα­φο­ρές, ο Πει­ραιάς δια­κί­νησε το 2024 περίπου 10,013 εκατ. επι­βά­τες, καλύ­πτο­ντας το 12% των σχεδόν 80,994 εκατ. επι­βα­τών που χρη­σι­μο­ποί­η­σαν συνο­λικά τα ελλη­νικά λιμάνια. Η κίνηση του Πειραιά αντι­στοι­χούσε στο 2,5% του συνόλου των επι­βα­τών των ευρω­παϊ­κών λιμένων.

Παράλ­ληλα, από το λιμάνι του Πειραιά δια­κι­νή­θη­καν 43,694 εκατ. τόνοι εμπο­ρευ­μά­των, ποσό­τητα που αντι­προ­σω­πεύει το 25% του συνο­λι­κού θαλάσ­σιου φορτίου της Ελλάδας και το 1,3% του συνόλου της ΕΕ.

Το αυτο­κί­νητο κυριαρ­χεί στις επι­βα­τι­κές μετα­κι­νή­σεις, υστέ­ρηση στον σιδη­ρό­δρομο

Στις χερ­σαίες επι­βα­τι­κές μετα­φο­ρές, το αυτο­κί­νητο παρα­μέ­νει το κυρί­αρχο μέσο στην Ελλάδα, καλύ­πτο­ντας το 83,8% των επι­βα­το­χι­λιο­μέ­τρων το 2023, έναντι 82% στην Ευρω­παϊκή Ένωση.

Ιδιαί­τερα υψηλή είναι και η συμ­με­τοχή των λεω­φο­ρείων και των πούλμαν, τα οποία αντι­στοι­χούν στο 14,5% των μετα­κι­νή­σεων στην Ελλάδα, σχεδόν διπλά­σιο ποσοστό από το 8,2% της ΕΕ.

Αντί­θετα, ο σιδη­ρό­δρο­μος καλύ­πτει μόλις το 0,5% των χερ­σαίων επι­βα­τι­κών μετα­κι­νή­σεων στη χώρα, όταν ο ευρω­παϊ­κός μέσος όρος φτάνει το 8,4%. Τα τραμ και το μετρό αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 1,2% στην Ελλάδα, έναντι 1,4% στην ΕΕ.

Στον δρόμο σχεδόν το σύνολο των χερ­σαίων φορτίων

Ακόμη μεγα­λύ­τερη είναι η εξάρ­τηση από το οδικό δίκτυο στις χερ­σαίες εμπο­ρευ­μα­τι­κές μετα­φο­ρές. Το 98,7% των τονο­χι­λιο­μέ­τρων στην Ελλάδα πραγ­μα­το­ποιεί­ται οδικώς, έναντι 75% στην Ευρω­παϊκή Ένωση. Ο σιδη­ρό­δρο­μος περιο­ρί­ζε­ται στο 1,1%, όταν στην ΕΕ αντι­προ­σω­πεύει το 16,4%.

Οι αγωγοί καλύ­πτουν μόλις το 0,2% των χερ­σαίων εμπο­ρευ­μα­τι­κών μετα­φο­ρών στην Ελλάδα, έναντι 3,8% στην ΕΕ, ενώ οι εσω­τε­ρι­κές πλωτές μετα­φο­ρές έχουν μηδε­νική συμ­με­τοχή. Τα στοι­χεία απο­τυ­πώ­νουν τη σχεδόν απόλυτη εξάρ­τηση των ελλη­νι­κών εμπο­ρευ­μα­τι­κών μετα­φο­ρών από τα φορτηγά, σε αντί­θεση με άλλα κράτη-μέλη που δια­θέ­τουν περισ­σό­τερο δια­φο­ρο­ποι­η­μένα δίκτυα.

Στο 0,2% της ΕΕ η ελλη­νική σιδη­ρο­δρο­μική κίνηση

Η συνο­λική σιδη­ρο­δρο­μική δρα­στη­ριό­τητα στην Ελλάδα δια­μορ­φώ­θηκε το 2023 σε 6,6 εκατ. συρ­μο­χι­λιό­με­τρα, ποσό­τητα που αντι­στοι­χεί μόλις στο 0,2% του συνόλου της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης.

Το 92% της ελλη­νι­κής σιδη­ρο­δρο­μι­κής κίνησης αφο­ρούσε επι­βα­τι­κές υπη­ρε­σίες και το 8% εμπο­ρευ­μα­τι­κές, έναντι 81,4% και 18,5% αντί­στοιχα στην ΕΕ.

Ηλε­κτρο­δο­τη­μένο ήταν το 41% του ελλη­νι­κού σιδη­ρο­δρο­μι­κού δικτύου, έναντι ευρω­παϊ­κού μέσου όρου 57%.

Η έκθεση δείχνει επίσης ότι το 90% των δαπανών για τις ελλη­νι­κές σιδη­ρο­δρο­μι­κές υπο­δο­μές το 2022 κατευ­θύν­θηκε σε ανα­βαθ­μί­σεις και νέες επεν­δύ­σεις, ενώ το υπό­λοιπο 10% αφο­ρούσε τη συντή­ρηση. Το συνο­λικό ύψος των σχε­τι­κών δαπανών στην Ελλάδα ανερ­χό­ταν περίπου στα 100 εκατ. ευρώ.

Περισ­σό­τε­ρες από 37 ώρες χαμένες στην κίνηση

Οι οδηγοί στην Ελλάδα έχασαν κατά μέσο όρο 37,8 ώρες σε καθυ­στε­ρή­σεις κατά τις ώρες αιχμής το 2023, έναντι 28,6 ωρών στο σύνολο της ΕΕ.

Η επίδοση αυτή βρί­σκε­ται αισθητά χαμη­λό­τερα από τη Μάλτα, όπου κατα­γρά­φη­καν 83,9 ώρες καθυ­στέ­ρη­σης, αλλά αρκετά υψη­λό­τερα από την Εσθονία, η οποία εμφά­νισε τη χαμη­λό­τερη τιμή με 17,3 ώρες.

Ανη­συ­χη­τική παρα­μέ­νει και η εικόνα της οδικής ασφά­λειας. Με βάση τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία του 2022, η Ελλάδα είχε 61 νεκρούς από τροχαία ανά εκα­τομ­μύ­ριο κατοί­κων, κατα­λαμ­βά­νο­ντας την πέμπτη υψη­λό­τερη θέση στην ΕΕ.

Παράλ­ληλα, βρέθηκε στην ένατη υψη­λό­τερη θέση ως προς τους θανά­τους ανά επι­βα­το­χι­λιό­με­τρο, με 55 νεκρούς ανά 10 δισ. επι­βα­το­χι­λιό­με­τρα. Η έκθεση σημειώ­νει, πάντως, ότι κατά την περίοδο 2012-2021 η μείωση των θυμάτων στην Ελλάδα ήταν μεγα­λύ­τερη από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Υπερ­κά­λυψη του στόχου για την ισχύ των φορ­τι­στών

Θετι­κό­τερη είναι η εικόνα στις υπο­δο­μές φόρ­τι­σης ηλε­κτρι­κών οχη­μά­των. Η συνο­λική ισχύς των δημόσια προ­σβά­σι­μων σταθμών φόρ­τι­σης στην Ελλάδα έφτασε τα 272.905 kW, όταν ο στόχος που προ­κύ­πτει από τον ευρω­παϊκό Κανο­νι­σμό για τις Υπο­δο­μές Εναλ­λα­κτι­κών Καυ­σί­μων υπο­λο­γί­ζε­ται σε 70.719 kW.

Η δια­θέ­σιμη ισχύς υπερ­κα­λύ­πτει επο­μέ­νως τον συγκε­κρι­μένο στόχο, αν και η συμ­με­τοχή των αμιγώς ηλε­κτρι­κών και plug-in υβρι­δι­κών οχη­μά­των στον συνο­λικό ελλη­νικό στόλο παρα­μέ­νει χαμη­λό­τερη από τον ευρω­παϊκό μέσο όρο.

Συνο­λικά, η έκθεση σκια­γρα­φεί μια Ελλάδα με ιδιαί­τερα ισχυρό του­ρι­στικό και θαλάσ­σιο απο­τύ­πωμα, αλλά και με σημα­ντι­κές προ­κλή­σεις στις χερ­σαίες μετα­φο­ρές, στη σιδη­ρο­δρο­μική συν­δε­σι­μό­τητα, στην κυκλο­φο­ριακή συμ­φό­ρηση και στην οδική ασφά­λεια.

Πηγή: tornosnews.gr