Η επόμενη μέρα της πολιτικής μέσα από τα μάτια των πολιτών

• Οι νέοι πολιτικοί σχηματισμοί, η πίεση στο ΠΑΣΟΚ, η διάλυση της Νέας Αριστεράς και η στρατηγική της Νέας Δημοκρατίας για αυτοδυναμία διαμορφώνουν ένα νέο πολιτικό σκηνικό • Οι πολιτικές εξελίξεις μέσα από πέντε διαφορετικές οπτικές. Στη «δ» μιλούν Πάνος Βενέρης, Χρήστος Μπάρδος, Σπύρος Τσακιράκης, Μιχάλης Ζησιμάτος και Σοφία Μαντικού

Σε περίοδο έντονων πολιτικών ανακατατάξεων εισέρχεται η χώρα, καθώς η εμφάνιση νέων κομμάτων στον χώρο της αντιπολίτευσης, η αναζήτηση νέων πολιτικών ισορροπιών και οι δημοσκοπικές μεταβολές επαναπροσδιορίζουν τον πολιτικό χάρτη. Τα νέα κόμματα της Μαρίας Καρυστιανού «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ.) του Αλέξη Τσίπρα, η κρίση στη Νέα Αριστερά, ΣΥΡΙΖΑ και οι πιέσεις που καταγράφονται στο ΠΑΣΟΚ δημιουργούν συνθήκες αυξημένης ρευστότητας, την ώρα που η Νέα Δημοκρατία επιμένει στη στρατηγική της αυτοδυναμίας. Πώς διαμορφώνεται το πολιτικό σκηνικό και ποια είναι τα πιθανά σενάρια για την επόμενη ημέρα; Πέντε πρόσωπα καταθέτουν τις εκτιμήσεις τους για τις πολιτικές εξελίξεις. Στη «δ» μιλούν ο Πάνος Βενέρης, ο Χρήστος Μπάρδος, ο Σπύρος Τσιρακάκης, ο Μιχάλης Ζησιμάτος και η Σοφία Μαντικού, καταθέτοντας τις δικές τους εκτιμήσεις για τις εξελίξεις και απαντούν στο ερώτημα: «Με τις αλλαγές στο χώρο της αντιπολίτευσης που προκαλούν τα δύο νέα κόμματα «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» της Μαρίας Καρυστιανού και ΕΛ.Α.Σ του Αλέξη Τσίπρα, τη διάλυση της Νέας Αριστεράς, το ΠΑΣΟΚ να περνά στην 4η θέση με βάση τις δημοσκοπήσεις και τη Νέα Δημοκρατία να ζητά ισχυρή εντολή για αυτοδυναμία, πως εκτιμάτε ότι θα εξελιχθεί η πολιτική κατάσταση στη χώρα;»

Πάνος Βενέρης: «Η πολιτική ρευστότητα είναι αντανάκλαση των κοινωνικών μεταλλάξεων»
Ο Πάνος Βενέρης, τ. γενικός διευθυντής στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου-αρχιτέκτων μηχανικός, τονίζει ότι «Η μετάβαση από τη βιομηχανική κοινωνία σε αυτή των υπηρεσιών, αποδόμησε όλο το προγενέστερο σύστημα που βασίζονταν σε συγκεκριμένες, διαχρονικές κοινωνικο-πολιτικές σταθερές, των οποίων ο χαρακτήρας μετατρέπεται πλέον από συλλογικός σε ατομικό. Έτσι, μέσα σε ένα νέο «ρευστό» περιβάλλον, δημιουργούνται νέες διακινδυνεύσεις των οποίων τα χαρακτηριστικά είναι πολλές φορές αόρατα. Το μέχρι πρότινος «απολίτικο» γίνεται «πολιτικό», ενώ το «συλλογικό» παραχωρεί τη θέση του στο «ατομικό». Το κλασικό μοντέλο της «πυρηνικής» (πατριαρχικής) οικογένειας καταργείται ενώ η τάση της νέας εποχής είναι η «ρήξη με το παλιό». Κάτι σαν το «μοντέρνο κίνημα» που είχε δημιουργηθεί ένα αιώνα πριν στο χώρο της τέχνης! Η λεγόμενη «τέταρτη βιομηχανική επανάσταση» μεγιστοποίησε τις κοινωνικές αυτές μεταλλάξεις και τις αντίστοιχες διακινδυνεύσεις.
Δεν είναι επομένως κάτι το νέο ή το απρόσμενο ο κατακερματισμός καθώς και η έλευση ή εξαφάνιση πολιτικών δυνάμεων που παρατηρείται στο πολιτικό τοπίο της χώρας, μεταβλητές που πηγάζουν από τις κοινωνικές μεταλλάξεις που προανέφερα και μεγιστοποιούνται με καταλύτη τα απόνερα της κρίσης. Η «ρευστότητα» της εποχής που ζούμε και η «ατομικότητα» που τη συνοδεύει, μεταφράζεται στις περισσότερες των περιπτώσεων σε πολιτικές δυνάμεις «αρχηγικού» χαρακτήρα, όπου ο καθείς προσδοκά να κρατήσει για τον εαυτό του τα «λάφυρα» του πολέμου. Όλοι εναντίον όλων!…
Ο κατακερματισμός συνήθως ευνοεί αυτόν που προηγείται δημοσκοπικά όσο δεν υπάρχει ένας ισχυρός αντίπαλος πόλος αλλά πολλοί και μάλιστα ετερόκλητοι και ανταγωνιστικοί μεταξύ τους. Νομίζω ότι αυτό απαντά στο ερώτημά σας. Δεν είμαι θιασώτης της λεγόμενης «σταθερότητας» διότι αυτή ενέχει πληθώρα αοριστιών και οδηγεί σε πλασματικά διλήμματα, αλλά ούτε και του «περιμένω να έρθει η ώρα μου». Οι κοινωνικές ανάγκες είναι τεράστιες.
Όσο η χώρα κρατείται όμηρος του κεντρικού, άκρως συγκεντρωτικού πολιτικού συστήματος, τόσο η νομή της εξουσίας θα συγκεντρώνεται σε λίγα χέρια όποιο και αν είναι το χρώμα τους. Εδώ βρίσκεται και το κλειδί της υπόθεσης. Αν επιθυμούμε πραγματικά να προσαρμοστούμε στις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες, πρέπει να αλλάξουμε το μοντέλο διακυβέρνησης με την εξάλειψη του συγκεντρωτισμού, με πραγματική αποκέντρωση, έτσι ώστε το κεντρικό πολιτικό σύστημα να είναι πραγματικά επιτελικού χαρακτήρα και να μπορεί να διαμορφώνεται και να εκφράζεται επί το αναλογικότερο μέσα από την πραγματική βούληση των πολιτών. Άλλως θα αναλωνόμαστε αενάως σε ψευδεπίγραφα ερωτήματα του τύπου «ποιος είναι καταλληλότερος για πρωθυπουργός» αντί του «ποιες πολιτικές θα φέρουν τη χώρα σε ένα καλύτερο επίπεδο».

Χρήστος Μπάρδος: «Το νέο πολιτικό παζλ και το κομμάτι που  δεν μετακινείται»
Ο Χρήστος Μπάρδος, εκπαιδευτικός, αναλύει το νέο πολιτικό παζλ κι επισημαίνει τα εξής: «Η ελληνική πολιτική σκηνή βρίσκεται μπροστά σε μια από τις πιο ενδιαφέρουσες περιόδους ανακατατάξεων από τη μεταπολίτευση και μετά. Οι εξελίξεις στον χώρο της αντιπολίτευσης, με την εμφάνιση νέων πολιτικών σχηματισμών, την αποδυνάμωση κομμάτων που μέχρι πρόσφατα διεκδικούσαν πρωταγωνιστικό ρόλο και τη διαρκή αδυναμία διαμόρφωσης ενός ενιαίου μετώπου απέναντι στην κυβέρνηση, δημιουργούν ένα εντελώς διαφορετικό πολιτικό περιβάλλον από εκείνο που γνωρίζαμε τα προηγούμενα χρόνια. Το πρώτο στοιχείο που αξίζει να επισημανθεί είναι ότι η κρίση της αντιπολίτευσης δεν είναι συγκυριακή. Πρόκειται για μια βαθύτερη πολιτική και ιδεολογική κρίση εκπροσώπησης. Τα κόμματα που φιλοδοξούσαν να αποτελέσουν εναλλακτική πρόταση εξουσίας δεν κατάφεραν να πείσουν την κοινωνία ότι διαθέτουν ούτε κοινό σχέδιο ούτε ενιαία στρατηγική για τη χώρα. Αντίθετα, η δημόσια εικόνα τους χαρακτηρίζεται από εσωτερικές συγκρούσεις, διασπάσεις και διαρκείς αναζητήσεις πολιτικής ταυτότητας.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η εμφάνιση νέων κομμάτων δεν φαίνεται να λύνει το πρόβλημα. Αντιθέτως, ενδέχεται να το εντείνει. Κάθε νέος πολιτικός φορέας επιχειρεί να εκφράσει διαφορετικές κοινωνικές και πολιτικές ομάδες, όμως ταυτόχρονα διεκδικεί ψήφους από την ίδια εκλογική δεξαμενή. Το αποτέλεσμα είναι η περαιτέρω πολυδιάσπαση του αντιπολιτευτικού χώρου και η δυσκολία συγκρότησης μιας πλειοψηφικής πρότασης διακυβέρνησης. Το γεγονός ότι το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται σε αρκετές μετρήσεις να χάνει τη δυναμική που κατέγραφε πριν από λίγους μήνες, ενώ άλλοι πολιτικοί σχηματισμοί επιχειρούν να καλύψουν το κενό, αποδεικνύει ότι η μάχη για την ηγεμονία στον χώρο της αντιπολίτευσης παραμένει ανοιχτή. Ωστόσο, η διαμάχη για τη δεύτερη, τρίτη ή τέταρτη θέση δεν απαντά στο βασικό ερώτημα που θέτει η κοινωνία: ποιος μπορεί να κυβερνήσει αποτελεσματικά τη χώρα την επόμενη ημέρα. Αντίθετα, η ΝΔ εμφανίζεται να διατηρεί ένα σαφές στρατηγικό πλεονέκτημα. Ανεξάρτητα από τις επιμέρους κριτικές που μπορεί να δεχθεί η κυβέρνηση, η κυβερνητική παράταξη εξακολουθεί να εκπέμπει εικόνα συνοχής, σταθερότητας και πολιτικής συνέχειας. Και αυτό σε μια περίοδο όπου η διεθνής πραγματικότητα γίνεται ολοένα και πιο σύνθετη.
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, ο πόλεμος στην Ουκρανία, η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, οι μεταναστευτικές πιέσεις και η αβεβαιότητα που επικρατεί στις διεθνείς αγορές καθιστούν τη σταθερότητα βασικό ζητούμενο για κάθε χώρα. Σε τέτοιες συνθήκες, οι πολίτες συνήθως προκρίνουν λύσεις που προσφέρουν προβλεψιμότητα και ασφάλεια αντί για πολιτικά πειράματα ή αβέβαιες κυβερνητικές συνεργασίες. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η θέση της Ελλάδας στο διεθνές περιβάλλον. Τα τελευταία χρόνια η χώρα έχει ενισχύσει αισθητά τη γεωπολιτική της βαρύτητα. Η σταθερή και ξεκάθαρη στάση της στα ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου, η ενεργός υποστήριξη των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, η εμβάθυνση των στρατηγικών σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γαλλία, το Ισραήλ, την Αίγυπτο και άλλους περιφερειακούς παράγοντες, καθώς και η συνεπής συμμετοχή της στους ευρωπαϊκούς και ευρωατλαντικούς θεσμούς, έχουν αναβαθμίσει τον ρόλο της χώρας. Η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένας παθητικός παρατηρητής των εξελίξεων αλλά ως παράγοντας σταθερότητας σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι συγκρούσεις που επηρεάζουν το Ιράν και το ευρύτερο περιφερειακό σύστημα ασφαλείας, καθώς και η συνεχής αναδιάταξη συμμαχιών στην περιοχή, αναδεικνύουν ακόμη περισσότερο την αξία μιας χώρας που ακολουθεί σταθερή και προβλέψιμη εξωτερική πολιτική.
Στο οικονομικό επίπεδο, παρά τις δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πολλά νοικοκυριά, η Ελλάδα έχει επιτύχει τα τελευταία χρόνια ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα και προσελκύει σημαντικές ξένες επενδύσεις. Τα στοιχεία αυτά δεν σημαίνουν ότι έχουν λυθεί όλα τα προβλήματα. Δείχνουν όμως ότι η χώρα ακολουθεί μια πορεία η οποία αναγνωρίζεται από τις διεθνείς αγορές και τους επενδυτές. Είναι χαρακτηριστικό ότι η συζήτηση στο πολιτικό σύστημα δεν αφορά πλέον το ενδεχόμενο κυβερνητικής εναλλαγής ως ώριμο και άμεσα ορατό σενάριο, αλλά την αναζήτηση εκείνης της πολιτικής δύναμης που θα μπορέσει να αμφισβητήσει σοβαρά την κυριαρχία της Νέας Δημοκρατίας. Αυτό από μόνο του αποτελεί ένδειξη της σημερινής πολιτικής πραγματικότητας.
Υπό αυτά τα δεδομένα, η επιδίωξη της Νέας Δημοκρατίας για μια νέα ισχυρή εντολή και αυτοδύναμη κυβέρνηση δεν εμφανίζεται μόνο ως κομματικός στόχος αλλά ως στρατηγική επιλογή που συνδέεται με τη διατήρηση της πολιτικής σταθερότητας και της διεθνούς αξιοπιστίας της χώρας. Η εικόνα μιας πολυδιασπασμένης αντιπολίτευσης, η οποία αδυνατεί να συγκροτήσει κοινό αφήγημα και πειστική κυβερνητική πρόταση, λειτουργεί αντικειμενικά προς αυτή την κατεύθυνση.
Η τελική κρίση, ασφαλώς, ανήκει πάντα στους πολίτες. Ωστόσο, εάν οι σημερινές πολιτικές τάσεις συνεχιστούν και δεν υπάρξουν σημαντικές ανατροπές στο κοινωνικό ή οικονομικό πεδίο, τότε η προοπτική μιας νέας ισχυρής εντολής προς τη ΝΔ μοιάζει όχι απλώς πιθανή, αλλά για πολλούς η μόνη επιλογή που διασφαλίζει συνέχεια, σταθερότητα και αποτελεσματική εκπροσώπηση της χώρας σε ένα ολοένα πιο αβέβαιο διεθνές περιβάλλον.

Σπύρος Τσιρακάκης: «Η φθορά, η οικονομία και η συμμετοχή των πολιτών θα κρίνουν τις εξελίξεις»
Ο επιχειρηματίας Σπύρος Τσιρακάκης, τονίζει τα εξής, απαντώντας στο ερώτημα: «Αυτό είναι σίγουρα ένα ερώτημα που η απάντησή του θεωρώ ότι έχει ακόμη αρκετή διαδρομή, καθώς δεν έχουμε προς το παρόν την πλήρη εικόνα της πολιτικής σκηνής που θα διαμορφωθεί. Το σίγουρο είναι ότι δημιουργούνται πολιτικοί σχηματισμοί από τη δυσαρέσκεια που υπάρχει στην κοινωνία, καθώς η κυβέρνηση και κατά συνέπεια και το κυβερνών κόμμα λειτουργούν υπό το βάρος μιας επτάχρονης θητείας και μιας φυσιολογικής φθοράς, αλλά και από την πίεση κάποιων γεγονότων που αμφισβητούν την αξιοπιστία και την διαφάνεια αυτής. Επίσης θεωρώ οτι μέχρι τις εκλογές θα υπάρξουν γεγονότα και διλήμματα που θα ανοιγοκλείνουν την ψαλίδα μεταξύ των κομμάτων ως προς την προτίμηση ψήφου.
Η οικονομία και η αύξηση του κόστους διαβίωσης, οι γεωπολιτικές εξελίξεις αλλά και η αλαζονεία προσώπων και κομμάτων θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στο εκλογικό αποτέλεσμα. Το σημαντικότερο για εμένα είναι η κατάσταση που διαμορφώνεται να μην γίνει η αιτία ώστε οι πολίτες να απομακρύνονται από τις κάλπες και την άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος, άσχετα με την απογοήτευση που φαίνεται στα πρόσωπά τους για την κατάσταση και την πτώση του πολιτικού επιπέδου της χώρας μας. Μόνο με τη συμμετοχή και την ψήφο μας έχουμε την ελπίδα ότι ίσως αλλάξει κάτι στον τόπο μας. Στις δημοκρατίες δεν υπάρχουν αδιέξοδα αρκεί να υπερισχύει το «εμείς» αντί του «εγώ». Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση κατάθεσης των απόψεων μου!».

Μιχάλης Ζησιμάτος: «Η χώρα εισέρχεται σε περίοδο αναδιάταξης»
Ο επιχειρηματίας κι εκπρόσωπος Τύπου του Σωματείου Εστίασης & Συναφών Επαγγελμάτων Δωδεκανήσου, Μιχάλης Ζησιμάτος, επισημαίνει από την πλευρά του ότι: «Η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα πιστεύω εισέρχεται σε μια φάση πρωτοφανούς ρευστότητας και αναδιάταξης, η οποία χαρακτηρίζεται από τη γεωμετρική διάσπαση της Κεντροαριστεράς και τη μετατροπή του πολιτικού συστήματος σε έναν άξονα «ενός κυρίαρχου πόλου» (της ΝΔ) απέναντι σε έναν κατακερματισμένο χώρο αντιπολίτευσης. Με βάση τα τρέχοντα δεδομένα των αρχών Ιουνίου 2026, οι βασικοί άξονες της επόμενης μέρας διαμορφώνονται ως εξής: Η ΝΔ παραμένει δημοσκοπικά ανεπηρέαστη από τους κραδασμούς της αντιπολίτευσης, κραδασμοί οι οποίοι επηρεάζουν δομικά το ΠΑΣΟΚ, και την Νέα Αριστερά, εφόσον φυσικά οι δημοσκοπήσεις αντιστοιχούν στην πραγματική βούληση των Ελλήνων ψηφοφόρων. Η ΝΔ, ωφελείται από τις όποιες ανακατατάξεις, και πιστεύω θα εφαρμόσει μία στρατηγική αυτοδυναμίας. Η κυβέρνηση θα επιδιώξει να κεφαλαιοποιήσει τον κατακερματισμό των αντιπάλων της. Θα προβάλει τον εαυτό της ως τη μοναδική λύση σταθερότητας απέναντι σε ένα «πολιτικό χάος». Κατά την άποψη μου, η κυβέρνηση είναι φανερά ωφελημένη από την κάθοδο Τσίπρα, καθώς ο διχασμός της Αριστεράς αν μη τι άλλο, ενισχύει την δική της συνοχή. Βέβαια, υπάρχει και ο άγνωστος παράγοντας Χ , δηλαδή ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, που όμως δεν έχει ακόμη επισήμως δηλώσει υποψήφιος κόμματος. Όπως και να έχει, όμως, δεν φαίνεται να επηρεάζει προς το παρόν σημαντικά τις όποιες εξελίξεις. Αυτό πιστεύω θα γίνει εάν και εφόσον τελικά δημιουργήσει νέο κόμμα. Ένα κόμμα υπό τον Αντώνη Σαμαρά θα μπορούσε να αντλήσει δυνάμεις κυρίως από τη ΝΔ, αλλά και από κόμματα που κινούνται δεξιότερα της κυβερνητικής παράταξης, καθώς και από τους κεντροδεξιούς δυσαρεστημένους ψηφοφόρους, όπως επίσης και τους αναποφάσιστους αυτού του χώρου. Το βλέμμα πλέον στρέφεται στον χρόνο που θα επιλέξει ο Αντ. Σαμαράς για τις επόμενες κινήσεις του. Εάν οι ανακοινώσεις γίνουν άμεσα, το πολιτικό σκηνικό θα μπει γρήγορα σε νέα φάση ανακατατάξεων. Αν, αντίθετα, ο πρώην πρωθυπουργός επιλέξει να περιμένει, θα έχει τη δυνατότητα να μετρήσει καλύτερα τις δημοσκοπικές τάσεις, και τη συμπεριφορά των αναποφάσιστων. Ο μεγάλος αριθμός κομμάτων που ενδέχεται να μπουν στη Βουλή αυξάνει το όριο της αυτοδυναμίας, καθιστώντας τον στόχο αυτό απαιτητικό, παρά το μεγάλο δημοσκοπικό προβάδισμα της κυβέρνησης.
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ.) του Αλέξη Τσίπρα εμφανίζει ισχυρή αρχική ώθηση. Καταγράφεται ήδη ως η δεύτερη πολιτική δύναμη στις δημοσκοπήσεις, υποσκελίζοντας τα παραδοσιακά κόμματα του χώρου. Ολόκληροι πολιτικοί χώροι διαλύονται εκ των έσω με μορφή χιονοστιβάδας, για να ενταχθούν στο νέο κόμμα του, κάτι που ενισχύει τις δημοσκοπήσεις που επιμένουν να τον θεωρούν δεύτερο κόμμα. Την ξέρετε την παροιμία, όταν βουλιάζει το πλοίο. Στην κυριολεξία παρακαλάνε τον Τσίπρα να τους εντάξει στο κόμμα του.
Η διάλυση της Κ.Ο. της Νέας Αριστεράς μετά την αποχώρηση των 7 βουλευτών λειτουργεί ως επιταχυντής. Τα στελέχη αυτά αναμένεται να αποτελέσουν τη μαγιά για την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση και ενίσχυση του νέου φορέα του κ. Τσίπρα.
Ο ΣΥΡΙΖΑ απειλείται με πλήρη πολιτική περιθωριοποίηση, καθώς η ΕΛ.Α.Σ. απορροφά τον ζωτικό του χώρο και τη στελεχιακή του βάση. Η κάθοδος Τσίπρα, δεν είναι όμως τυχαία, ούτε απρόβλεπτη, ειδικά όταν ακούγεται πως υποστηρίζεται από πολύ μεγάλους οικονομικούς παράγοντες.
Το κόμμα «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», της Μαρίας Καρυστιανού, εισέρχεται στο προσκήνιο με ισχυρό ηθικό και συγκινησιακό φορτίο. Καθαρά αντισυστημική κίνηση, εστιάζοντας στο κράτος δικαίου, τη διαφάνεια και την απόδοση δικαιοσύνης, το κίνημα αυτό προσελκύει ένα πολυσυλλεκτικό, οργισμένο ακροατήριο. Αυτό ξεπερνά τις παραδοσιακές διαχωριστικές γραμμές Αριστεράς-Δεξιάς. Η δυναμική του είναι τέτοια που το φέρνει να μάχεται ακόμη και για την τρίτη θέση του πολιτικού χάρτη.
Το ΠΑΣΟΚ δέχεται ισχυρό πλήγμα, με υποχώρηση προς το παρόν στην 3η με 4η θέση όπως λένε οι δημοσκοπήσεις, πιστεύω προσωπικά όμως πως εάν οργανωθεί καλύτερα, θα είναι τουλάχιστον τρίτο. Η αδυναμία του να εμφανιστεί ως η ξεκάθαρη εναλλακτική πρόταση εξουσίας, σε συνδυασμό με την ταυτόχρονη πίεση από την ΕΛ.Α.Σ. στα αριστερά και την «Ελπίδα» στο πεδίο της θεσμικής κριτικής, το περιορίζει σημαντικά, αν, φυσικά επαληθευθούν οι προβλέψεις.
Γενικά, αυτό που διαπιστώνει ο πολίτης τα τελευταία χρόνια, είναι η σχεδόν παντελής έλλειψη αντιπολίτευσης στο πολιτικό γίγνεσθαι. Με λίγα λόγια, Η χώρα οδεύει προς μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδο υψηλής πόλωσης. Από τη μία πλευρά, η ΝΔ θα επιδιώξει τη μέγιστη δυνατή συσπείρωση για την αυτοδυναμία ειδικά εάν τελικά ο Αντώνης Σαμαράς ιδρύσει νέο κόμμα. Και μπορεί σε μεγάλο βαθμό να το επιτύχει, ας μην ξεχνάμε το μεγάλο ποσοστό νίκης της στις προηγούμενες εκλογές.
Από την άλλη, η ΕΛ.Α.Σ. και η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» θα δώσουν μάχη για να εδραιωθούν ως οι κυρίαρχες φωνές της αντιπολίτευσης. Η επιτυχία της ΝΔ για αυτοδυναμία θα εξαρτηθεί εν μέρει από το πόσα από τα νέα και τα υφιστάμενα μικρότερα κόμματα θα καταφέρουν τελικά να περάσουν το κατώφλι του 3% για την είσοδό τους στη Βουλή. Φυσικά, είναι νωρίς ακόμη για εξαγωγή παγιωμένων συμπερασμάτων, ενώ σίγουρα θα έχουμε νέες πολιτικές ανακατατάξεις, απρόβλεπτες έως ένα βαθμό, μέρα με την ημέρα, όπως η σημερινή αποχώρηση του Πέτρου Κόκκαλη, από το κόμμα του, και η προσχώρηση του στο κόμμα Τσίπρα.

Σοφία Μαντικού: «Οι πολίτες θα επιλέξουν πρόγραμμα, αξιοπιστία και εφαρμόσιμες λύσεις»
Η Σοφία Μαντικού, μέλος στον τομέα του Πολιτισμού και στον τομέα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης του ΠΑΣΟΚ, σχολιάζει από την πλευρά της ότι: «Οι πολιτικές εξελίξεις δείχνουν ότι υπάρχει έντονη κινητικότητα στον χώρο της αντιπολίτευσης και αναζήτηση νέων εκφράσεων από ένα μέρος της κοινωνίας. Σε μια δημοκρατία, η παρουσία νέων πολιτικών σχηματισμών είναι θεμιτή και θα κριθεί από τους πολίτες. Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι η δημιουργία περισσότερων κομμάτων, αλλά η ύπαρξη σοβαρών και εφαρμόσιμων προτάσεων για τα μεγάλα προβλήματα της χώρας. Το ΠΑΣΟΚ έχει ιστορικά αποδείξει ότι αποτελεί δύναμη ευθύνης, θεσμικής σοβαρότητας και προοδευτικής διακυβέρνησης.
Γι’ αυτό και παραμένει σταθερά προσηλωμένο στην ανάδειξη λύσεων για την ακρίβεια, την υγεία, την παιδεία, την ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή. Πιστεύω ότι το επόμενο διάστημα θα υπάρξουν ανακατατάξεις στον πολιτικό χάρτη. Ωστόσο, στο τέλος οι πολίτες θα αξιολογήσουν ποιοι διαθέτουν πρόγραμμα, στελέχη, αξιοπιστία και δυνατότητα να προσφέρουν μια πραγματική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Το ΠΑΣΟΚ έχει όλες τις προϋποθέσεις να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτή την πορεία».