Δικαιώθηκε το Δημόσιο σε μακροχρόνια διαμάχη εκατομμυρίων ευρώ για λιμενικό έργο στη Ρόδο

• Το Δι­κα­στή­ριο απέρ­ρι­ψε στο σύ­νο­λό τους τις αξιώ­σεις ανα­δό­χου εται­ρί­ας που διεκ­δι­κού­σε απο­ζη­μί­ω­ση για τό­κους υπε­ρη­με­ρί­ας σε έργο που εκτε­λέ­στη­κε πριν από τριά­ντα χρό­νια, κλεί­νο­ντας μια ιστο­ρία  δι­κα­στι­κών αντι­πα­ρα­θέ­σε­ων που ξε­κί­νη­σε στα μέσα της δε­κα­ε­τί­ας του 1990

Η από­φα­ση εκ­δό­θη­κε από το Τμήμα Η’ Τρι­με­λές του Διοι­κη­τι­κού Εφε­τεί­ου Πει­ραιά, με με­τα­βα­τι­κή έδρα στη Ρόδο, και αφορά υπό­θε­ση που απο­τε­λεί χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα της πο­λυ­πλο­κό­τη­τας των δια­φο­ρών από δη­μό­σιες συμ­βά­σεις κα­τα­σκευ­ής έργων.

Στο επί­κε­ντρο της υπό­θε­σης βρί­σκε­ται σύμ­βα­ση που συ­νή­φθη τον Δε­κέμ­βριο του 1995 για την κα­τα­σκευή λι­με­νι­κού έργου στη Ρόδο, συ­νο­λι­κής αξίας άνω του 1,8 δι­σε­κα­τομ­μυ­ρί­ου δραχ­μών. Το τε­χνι­κό αντι­κεί­με­νο πε­ριε­λάμ­βα­νε κα­τα­σκευή νέων κρη­πι­δω­μά­των, εκτε­τα­μέ­νες εκ­σκα­φές της λι­με­νο­λε­κά­νης, ανω­δο­μές και επι­στρώ­σεις. Τον Απρί­λιο του 1998 συ­νή­φθη και 1η συ­μπλη­ρω­μα­τι­κή σύμ­βα­ση, αξίας άνω των 535 εκα­τομ­μυ­ρί­ων δραχ­μών, για επι­πλέ­ον ερ­γα­σί­ες.

Η εξέ­λι­ξη του έργου γρή­γο­ρα έλαβε δρα­μα­τι­κή τροπή. Τον Απρί­λιο του 1999 η ανά­δο­χος εται­ρία κη­ρύ­χθη­κε έκ­πτω­τη από τη Διευ­θύ­νου­σα Υπη­ρε­σία, η οποία προ­χώ­ρη­σε μο­νο­με­ρώς στη σύ­ντα­ξη τε­λι­κής επι­μέ­τρη­σης και εξέ­δω­σε χρε­ω­στι­κούς εκ­κα­θα­ρι­στι­κούς λο­γα­ρια­σμούς σε βάρος της. Βε­βαιώ­θη­καν κατά της ανα­δό­χου ποσά ύψους 763.991 ευρώ και 901.341 ευρώ αντί­στοι­χα, από τα οποία τε­λι­κώς ει­σπρά­χθη­καν ποσά ύψους 157.335 ευρώ και 180.268 ευρώ ως κε­φά­λαιο, μαζί με προ­σαυ­ξή­σεις.

Την ανά­δο­χο εκ­προ­σώ­πη­σαν οι δι­κη­γό­ροι Ευαν­θία Μπόνη και Βα­σί­λειος Πα­πα­γε­ωρ­γί­ου, το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο εκ­προ­σω­πή­θη­κε από τον δι­κα­στι­κό πλη­ρε­ξού­σιο του ΝΣΚ Δη­μή­τριο Λια­κό­που­λο, ενώ την Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου εκ­προ­σώ­πη­σε ο δι­κη­γό­ρος Γε­ώρ­γιος Μαυ­ρομ­μά­της.

Η ανα­τρο­πή της έκ­πτω­σης και η έναρ­ξη της νο­μι­κής οδύσ­σειας

Το δι­κα­στή­ριο απο­τέ­λε­σε πεδίο αντι­πα­ρα­θέ­σε­ων για πε­ρισ­σό­τε­ρο από δύο δε­κα­ε­τί­ες. Το 2002, το Διοι­κη­τι­κό Εφε­τείο Πει­ραιά έκρι­νε ότι η έκ­πτω­ση της ανα­δό­χου τεκ­μαί­ρε­ται ως μα­ταιω­θεί­σα. Η από­φα­ση αυτή άνοι­ξε τον δρόμο για μια σειρά από νο­μι­κές εξε­λί­ξεις που ακο­λού­θη­σαν, καθώς με νε­ό­τε­ρες απο­φά­σεις του ίδιου δι­κα­στη­ρί­ου κρί­θη­κε ότι δεν ήταν νό­μι­μη ούτε η μο­νο­με­ρής σύ­ντα­ξη της τε­λι­κής επι­μέ­τρη­σης ούτε η σύ­ντα­ξη των χρε­ω­στι­κών εκ­κα­θα­ρι­στι­κών λο­γα­ρια­σμών. Το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τεί­ας επι­κύ­ρω­σε την αρ­χι­κή από­φα­ση το 2008.

Σε με­τα­γε­νέ­στε­ρη φάση, το 2012, το Διοι­κη­τι­κό Εφε­τείο Πει­ραιά αντι­με­τώ­πι­σε νέα πτυχή της υπό­θε­σης. Με από­φα­σή του έκρι­νε ότι, σύμ­φω­να με τις ισχύ­ου­σες δια­τά­ξεις, οι εγ­γυ­ή­σεις απο­δί­δο­νται στον ανά­δο­χο με­ρι­κώς μετά την προ­σω­ρι­νή πα­ρα­λα­βή και στο σύ­νο­λό τους μετά την ορι­στι­κή πα­ρα­λα­βή, άρα ο κύ­ριος του έργου δεν κα­θί­στα­ται υπε­ρή­με­ρος ως προς την από­δο­σή τους πριν από αυτές τις πα­ρα­λα­βές. Την από­φα­ση αυτή επι­κύ­ρω­σε το Ανώ­τα­το Ακυ­ρω­τι­κό το 2018.

Οι λο­γα­ρια­σμοί που απορ­ρί­φθη­καν και τα

ποσά που διεκ­δι­κή­θη­καν

Τον Ιού­νιο του 2017 η ανά­δο­χος εται­ρία υπέ­βα­λε τον 35ο εκ­κα­θα­ρι­στι­κό λο­γα­ρια­σμό της ερ­γο­λα­βί­ας, συ­νο­λι­κού ποσού άνω του 1,5 εκα­τομ­μυ­ρί­ου ευρώ, ζη­τώ­ντας πα­ράλ­λη­λα να ανα­γνω­ρι­στεί ότι η πα­ρα­λα­βή του έργου είχε ήδη αυ­το­δι­καί­ως συ­ντε­λε­στεί. Η Διευ­θύ­νου­σα Υπη­ρε­σία επέ­στρε­ψε τους λο­γα­ρια­σμούς χωρίς να τους εξε­τά­σει, επι­κα­λού­με­νη την εκ­κρε­μό­τη­τα αι­τή­σε­ων αναί­ρε­σης. Η κί­νη­ση αυτή κρί­θη­κε μη νό­μι­μη με από­φα­ση του 2019, η οποία με τη σειρά της επι­κυ­ρώ­θη­κε από το ΣτΕ το 2024.

Τον Ια­νουά­ριο του 2019 η εται­ρία επα­νυ­πέ­βα­λε τον 35ο λο­γα­ρια­σμό, ζη­τώ­ντας με­τα­ξύ άλλων τό­κους υπε­ρη­με­ρί­ας από κα­τα­πτώ­σεις εγ­γυ­η­τι­κών επι­στο­λών ύψους 578.082 ευρώ, τό­κους από πα­ρά­νο­μους κα­τα­λο­γι­σμούς ύψους 923.382 ευρώ και τό­κους κα­θυ­στε­ρη­μέ­νης εξό­φλη­σης ύψους 149.217 ευρώ. Η υπη­ρε­σία επέ­φε­ρε ση­μα­ντι­κές πε­ρι­κο­πές, απορ­ρί­πτο­ντας αθροι­στι­κά ποσά άνω του 1 εκα­τομ­μυ­ρί­ου ευρώ. Τον Μάρ­τιο του 2022 η ανά­δο­χος υπέ­βα­λε τον 36ο λο­γα­ρια­σμό, αυτή τη φορά με ακόμα υψη­λό­τε­ρες αξιώ­σεις, συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­ντας τό­κους υπε­ρη­με­ρί­ας για τη δια­δρο­μή από το 2017 έως και το 2022.

Πα­ράλ­λη­λα, με την προ­σφυ­γή του 2022, η εται­ρία διεκ­δί­κη­σε και ποσά για έξοδα δα­νεί­ου ύψους 11.424 ευρώ καθώς και 265.219 ευρώ για τό­κους και έξοδα δα­νεια­κής σύμ­βα­σης ύψους 750.000 ευρώ που ισχυ­ρί­ζε­ται ότι ανα­γκά­στη­κε να συ­νά­ψει το 2007 λόγω της οι­κο­νο­μι­κής δυ­σχέ­ρειας στην οποία είχε πε­ριέλ­θει εξαι­τί­ας της όλης εξέ­λι­ξης.

Τι έκρι­νε τε­λι­κώς το δι­κα­στή­ριο

Το Εφε­τείο απέρ­ρι­ψε τις προ­σφυ­γές στο σύ­νο­λό τους. Για ορι­σμέ­να κε­φά­λαια, η απόρ­ρι­ψη ήταν τυ­πι­κή, καθώς το δι­κα­στή­ριο δια­πί­στω­σε ότι η εται­ρία δεν είχε τη­ρή­σει την υπο­χρε­ω­τι­κή εν­δι­κο­φα­νή δια­δι­κα­σία, επι­χει­ρώ­ντας να προ­βά­λει ενώ­πιον του δι­κα­στη­ρί­ου αι­τή­μα­τα που δεν είχαν πε­ρι­λη­φθεί στις εν­στά­σεις της. Στα αι­τή­μα­τα αυτά πε­ρι­λαμ­βά­νο­νταν ποσά αρ­κε­τών εκα­το­ντά­δων χι­λιά­δων ευρώ.

Για τα υπό­λοι­πα κε­φά­λαια, το δι­κα­στή­ριο δια­πί­στω­σε ότι η ανά­δο­χος εται­ρία είχε ήδη ει­σπρά­ξει, βάσει υπουρ­γι­κών απο­φά­σε­ων, ποσά που υπερ­κα­λύ­πτουν αυτά που θα της ανα­λο­γού­σαν ακόμα και αν γί­νο­νταν δε­κτοί οι ισχυ­ρι­σμοί της. Ει­δι­κό­τε­ρα, για τις εγ­γυ­η­τι­κές επι­στο­λές, το δι­κα­στή­ριο υπο­λό­γι­σε τους δι­καιού­με­νους τό­κους στο συ­νο­λι­κό ποσό των 82.746 ευρώ, ενώ η εται­ρία είχε ήδη ει­σπρά­ξει 182.983 ευρώ. Αντί­στοι­χα, για τους πα­ρά­νο­μους κα­τα­λο­γι­σμούς, ο υπο­λο­γι­σμός οδή­γη­σε σε τό­κους ύψους 215.251 ευρώ, ενώ το ει­σπρα­χθέν ποσό ανερ­χό­ταν σε 486.086 ευρώ.

Το ζή­τη­μα του εφαρ­μο­στέ­ου επι­το­κί­ου

Ένα από τα κε­ντρι­κά νο­μι­κά ζη­τή­μα­τα της υπό­θε­σης ήταν το ποιος νόμος διέ­πει τον υπο­λο­γι­σμό των τόκων υπε­ρη­με­ρί­ας. Η ανά­δο­χος εται­ρία υπο­στή­ρι­ζε ότι έπρε­πε να εφαρ­μο­στεί ο νόμος 4152/2013, που προ­βλέ­πει ευ­νοϊ­κό­τε­ρο γι’ αυτήν επι­τό­κιο, ενώ τόσο η Διευ­θύ­νου­σα Υπη­ρε­σία όσο και στη συ­νέ­χεια το δι­κα­στή­ριο έκρι­ναν ότι εφαρ­μό­ζε­ται ο πα­λαιό­τε­ρος νόμος 1418/1984, δε­δο­μέ­νου ότι οι συμ­βά­σεις είχαν συ­να­φθεί το 1995 και το 1998. Η κρίση αυτή είχε ήδη πα­γιω­θεί από το ΣτΕ με από­φα­σή του το 2024, γε­γο­νός που κα­τέ­στη­σε τον σχε­τι­κό ισχυ­ρι­σμό αβά­σι­μο εκ νόμου.

Η υπό­θε­ση απο­τε­λεί ένα από τα εκτε­νέ­στε­ρα αρ­χεία δι­κα­στι­κής αντι­πα­ρά­θε­σης σε δια­φο­ρά από δη­μό­σια σύμ­βα­ση κα­τα­σκευ­ής έργου που έχουν εκ­δι­κα­στεί από τα διοι­κη­τι­κά δι­κα­στή­ρια της χώρας. Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Δη­μο­κρα­τι­κής», η κα­τά­λη­ξη της υπό­θε­σης ση­μα­το­δο­τεί την ορι­στι­κή εκ­κα­θά­ρι­ση μιας ερ­γο­λα­βί­ας που εκτε­λέ­στη­κε πριν από τριά­ντα χρό­νια και πα­ρέ­με­νε ανοι­χτή λόγω της αλ­λη­λου­χί­ας εν­στά­σε­ων, αι­τή­σε­ων αναί­ρε­σης και δι­κα­στι­κών αμ­φι­σβη­τή­σε­ων. Τα πα­ρά­βο­λα των προ­σφυ­γών δια­τά­χθη­κε να κα­τα­πέ­σουν υπέρ του Δη­μο­σί­ου, η δε ανά­δο­χος απαλ­λά­χθη­κε από τα δι­κα­στι­κά έξοδα των αντι­δί­κων.