Documento: Το διαβιβαστικό της Ευρ. Εισαγγελίας για ΟΠΕΚΕΠΕ – Τι αναφέρει για Ρόδο, Κω και Κάρπαθο

Η εφη­με­ρίδα documento απε­κά­λυψε ολό­κληρο το κείμενο του δια­βι­βα­στι­κού της Ευρω­παϊ­κής Εισαγ­γε­λίας προς τη Βουλή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. 

Μεταξύ άλλων στο δια­βι­βα­στικό ανα­φέ­ρε­ται ότι το 2019, η κατα­νομή δημό­σιων βοσκο­τό­πων σε αγρότες της Κρήτης, η οποία προ­τά­θηκε από τον Πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ, Αθα­νά­σιο Καπρέλη, και εγκρί­θηκε από τον Υπουργό Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, Μάκη Βορίδη, αντι­στοι­χούσε σε 48.395 εκτάρια στη Δυτική Μακε­δο­νία, 38.140 στην Πελο­πόν­νησο, 8.585 στην Κάρπαθο, 2.917 στην Κω και 8.902 στη Ρόδο.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑ

Αρ. 1757/2025

– 16 Ιουνίου 2025, Λου­ξεμ­βούργο

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΜΟΝΙΜΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

Άρθρο 34(1) του Κανο­νι­σμού της EPPO

Άρθρο 57 του Εσω­τε­ρι­κού Κανο­νι­σμού Δια­δι­κα­σίας

Το Μόνιμο Τμήμα 10, απο­τε­λού­μενο από τον Yves VAN DEN BERGE (Πρόεδρο του Τμή­μα­τος), την Anne PANTAZI | AMPROU και τον Martin BRESMAN (μόνιμα μέλη), καθώς και τον Nikalaas PASCHALIS (Επο­πτεύ­ο­ντα Ευρω­παίο Εισαγ­γε­λέα),

Έχοντας υπόψη τον Κανο­νι­σμό (ΕΕ) 2017/1939 του Συμ­βου­λίου της 12ης Οκτω­βρίου 2017 («Κανο­νι­σμός της EPPO»), και ιδίως το Άρθρο 34(1), καθώς και τον Εσω­τε­ρικό Κανο­νι­σμό Δια­δι­κα­σίας που υιο­θε­τή­θηκε από το Κολέγιο της EPPO στις 12 Οκτω­βρίου 2020 («IRP»), όπως τρο­πο­ποι­ή­θηκε, και ιδίως το Άρθρο 57,

Έχοντας υπόψη την πρόταση των Ευρω­παίων Αντι­προ­σώ­πων Εισαγ­γε­λέων Ευγε­νίας ΚΥΒΕΛΟΥ και Ελένης ΣΙΣΚΟΥ, η οποία υπο­βλή­θηκε στις 13 Ιουνίου 2024, για την παρα­πο­μπή της υπό­θε­σης 1757/2025 στις εθνικές αρχές,

Έχοντας εξε­τά­σει ότι κατά τη διάρ­κεια της έρευνας προ­έ­κυ­ψαν απο­δει­κτικά στοι­χεία…

Η Ευρω­παϊκή Εισαγ­γε­λία δια­μαρ­τύ­ρε­ται για το άρθρο 86 του Συντάγ­μα­τος

Για όλους αυτούς τους λόγους, η PC κατα­λή­γει ότι η ειδική δια­δι­κα­σία που θεσπί­ζε­ται από το Σύνταγμα της Ελλάδας επη­ρε­ά­ζει στην πράξη και τη δυνα­τό­τητα της EPPO να διε­ρευνά και να ασκεί δίωξη για αδι­κή­ματα που εμπί­πτουν στην ουσια­στική της αρμο­διό­τητα και δια­πράτ­το­νται από μέλη του Υπουρ­γι­κού Συμ­βου­λίου της Ελλάδας.

Σε μια τέτοια περί­πτωση, η PC απο­φα­σί­ζει να εφαρ­μό­σει ανα­λο­γικά το Άρθρο 34(1) του Κανο­νι­σμού της EPPO και να παρα­πέμ­ψει την υπόθεση στο Ελλη­νικό Κοι­νο­βού­λιο, την εθνική αρχή που έχει την εξουσία να διε­ρευνά και να ασκεί δίωξη στους υπό­πτους της παρού­σας υπό­θε­σης.

Για τους παρα­πάνω λόγους,

Η PC,

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ ΤΑ ΕΞΗΣ

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ να παρα­πέμ­ψει την υπόθεση I.757/2024 στις αρμό­διες εθνικές αρχές.

Μετά την υιο­θέ­τηση, η απόφαση αυτή θα εφαρ­μο­στεί από τον EDP σύμφωνα με τις απαι­τή­σεις της εθνικής νομο­θε­σίας, ο οποίος θα προβεί στις απα­ραί­τη­τες κοι­νο­ποι­ή­σεις σύμφωνα με το Άρθρο 34(8) του Κανο­νι­σμού της EPPO.

Βεβαιώνω ότι η EPPO εξέδωσε την απόφαση στη γλώσσα της εθνικής δια­δι­κα­σίας ως το αυθε­ντικό κείμενο του εγγρά­φου.

PC 10 Πρό­ε­δρος,

Yves VAN DEN BERGE

ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΑΡΑΠΟΜΠΗΣ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

Άρθρο 34 του Κανο­νι­σμού της EPPO

Άρθρο 57 του Εσω­τε­ρι­κού Κανο­νι­σμού Δια­δι­κα­σίας

Οι δια­χει­ρι­ζό­με­νοι Ευρω­παίοι Αντι­πρό­σω­ποι Εισαγ­γε­λείς, Ευγενία Κυβέλου και Ελένη Σίσκου,

Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τον Κανο­νι­σμό (ΕΕ) 2017/1939 του Συμ­βου­λίου της 12ης Οκτω­βρίου 2017 (“Κανο­νι­σμός της EPPO”), ιδίως το Άρθρο 34 αυτού, και τον Εσω­τε­ρικό Κανο­νι­σμό Δια­δι­κα­σίας που υιο­θε­τή­θηκε από το Κολ­λέ­γιο της EPPO στις 12 Οκτω­βρίου 2020, καθώς και τις επα­κό­λου­θες τρο­πο­ποι­ή­σεις, ιδίως το

Άρθρο 57,

Έχοντας εξε­τά­σει ότι:

1. Ιστο­ρικό της υπό­θε­σης:

Η παρούσα υπόθεση προ­έρ­χε­ται από την υπόθεση I.001299/2024, την οποία απο­φα­σί­σαμε να δια­χω­ρί­σουμε με απο­κλει­στικό σκοπό την άμεση απο­στολή απο­δει­κτι­κών στοι­χείων που προ­έ­κυ­ψαν κατά την πορεία της έρευνας, στο Ελλη­νικό Κοι­νο­βού­λιο, σύμφωνα με το Άρθρο 86 (1)(2) του Ελλη­νι­κού Συντάγ­μα­τος. Τα στοι­χεία αυτά αφορούν δύο πρώην Υπουρ­γούς Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων και αδι­κή­ματα που φέρο­νται να τελέ­στη­καν κατά την άσκηση των καθη­κό­ντων τους.

Το εύρος της έρευνας είναι αρκετά ευρύ· επο­μέ­νως, θα ανα­φερ­θούμε μόνο στα απο­δει­κτικά και νομικά στοι­χεία της υπό­θε­σης στον βαθμό που είναι απα­ραί­τη­τος για τους σκοπούς της παρού­σας πρό­τα­σης.

Η έρευνα αφορά, μεταξύ άλλων, καταγ­γε­λίες σύμφωνα με τις οποίες, κατά την περίοδο 2019 έως 2022, σημα­ντι­κός αριθμός ατόμων παρου­σιά­στηκε ψευδώς ως νέοι ή νέες αγρότες, ιδιο­κτή­τες ή κυρίως ενοι­κια­στές μεγάλων εκτά­σεων βοσκο­τό­πων, με σκοπό την από­κτηση δικαιω­μά­των ενί­σχυ­σης από το εθνικό απόθεμα. Οι βοσκό­το­ποι αυτοί βρί­σκο­νταν συχνά μακριά από τον τόπο κατοι­κίας των αιτού­ντων και ήταν ως επί το πλεί­στον δημόσια γη που είχε δια­τε­θεί απο­κλει­στικά για χρήση από κτη­νο­τρό­φους χωρίς ιδιό­κτητη γεωρ­γική γη. Τα επόμενα έτη, έως το 2024, τα ίδια άτομα φέρο­νται να υπέ­βα­λαν ψευδείς δηλώ­σεις ζωικού κεφα­λαίου και να ζήτησαν τη διάθεση της αντί­στοι­χης δημό­σιας γης για ενερ­γο­ποί­ηση και δια­τή­ρηση των δικαιω­μά­των τους.

Η φερό­μενη ως δόλια κατα­νομή δικαιω­μά­των πλη­ρω­μής από το εθνικό απόθεμα οργα­νώ­θηκε με συστη­μα­τικό τρόπο και σε ιδιαί­τερα μεγάλη κλίμακα από εγκλη­μα­τι­κές ομάδες που περιε­λάμ­βα­ναν μέλη του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου και άλλα στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ, στελέχη του Υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, υπαλ­λή­λους του Τεχνι­κού Συμ­βού­λου του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς και ιδιο­κτή­τες Κέντρων Υπο­δο­χής Δηλώ­σεων, μέσω των οποίων υπο­βάλ­λο­νται αιτή­σεις για επι­δο­τή­σεις.

Όσον αφορά τη νομική κατά­ταξη των παρα­πάνω ισχυ­ρι­σμών, εξε­τά­ζο­νται τα εξής αδι­κή­ματα:

i) Υπε­ξαί­ρεση σε βάρος των οικο­νο­μι­κών συμ­φε­ρό­ντων της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης – Άρθρο 22(1) του Κανο­νι­σμού της EPPO, 4(3) στοιχ. β της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/1371.

ii) Συν­δρομή σε υπε­ξαί­ρεση κατά των οικο­νο­μι­κών συμ­φε­ρό­ντων της ΕΕ – Άρθρο 22(1) του Κανο­νι­σμού της EPPO, 5(1), 4(3) στοιχ. β της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/1371.

iii) Υπο­κί­νηση στη διά­πραξη των παρα­πάνω ανα­φε­ρό­με­νων αδι­κη­μά­των – Άρθρο 22(1) του Κανο­νι­σμού της EPPO, 5(1), 4(3) στοιχ. β της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/1371.

iv) Συμ­με­τοχή σε εγκλη­μα­τική οργά­νωση με στό­χευση στα οικο­νο­μικά συμ­φέ­ρο­ντα της ΕΕ – Άρθρο 22(2) του Κανο­νι­σμού της EPPO.

Ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι η Ελλη­νική Αρχή Πλη­ρω­μών για τα καθε­στώτα ενι­σχύ­σεων της Κοινής Αγρο­τι­κής Πολι­τι­κής (ΚΑΠ). Πρό­κει­ται για νομικό πρόσωπο ιδιω­τι­κού δικαίου που λει­τουρ­γεί από το 2001 για το δημόσιο συμ­φέ­ρον, επο­πτευό­μενο και ελεγ­χό­μενο από τον Υπουργό Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων.

Σύμφωνα με την Εθνική Νομο­θε­σία:

Απιστία κατά των οικο­νο­μι­κών συμ­φε­ρό­ντων της ΕΕ, τελού­μενη από κοινού και κατ’ επα­νά­ληψη, με ζημία άνω των 120.000 ευρώ [Άρθρα 26α, 27, 94, 98, 390(1)β-α Ποι­νι­κού Κώδικα και 24(4), 26(1)(3) του Νόμου 4689/2020].

Συνερ­γεία στην απιστία κατά των οικο­νο­μι­κών συμ­φε­ρό­ντων της ΕΕ, με τα ίδια χαρα­κτη­ρι­στικά.

Υπο­κί­νηση στην απιστία, με τα ίδια χαρα­κτη­ρι­στικά.

Εγκλη­μα­τική οργά­νωση με σκοπό τη διά­πραξη των παρα­πάνω αδι­κη­μά­των – Άρθρα 26α, 27, 187(1) ΠΚ.

Υπο­ση­μεί­ωση:

Η επο­πτεία, ως ευρύ­τερη έννοια από τον έλεγχο, περι­λαμ­βά­νει παρα­κο­λού­θηση, δια­τύ­πωση γνώμης, υπο­δεί­ξεις, γνώση των δρα­στη­ριο­τή­των του Φορέα. Ο έλεγχος αφορά την άμεση παρέμ­βαση του κράτους, π.χ. ως προς τη νομι­μό­τητα, τα οικο­νο­μικά ή επι­στη­μο­νικά στοι­χεία.

Ο πρό­ε­δρος και τα μέλη του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου διο­ρί­ζο­νται επίσης, και καθο­ρί­ζο­νται οι αρμο­διό­τη­τες των Αντι­προ­έ­δρων.

Σύμφωνα με το άρθρο 14 του Ν. 2637/1998, όπως ισχύει, ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι η ελλη­νική Αρχή Πλη­ρω­μών, υπεύ­θυνη για τη δια­χεί­ριση δαπανών που χρη­μα­το­δο­τού­νται από το ΕΓΤΕ και το ΕΓΤΑΑ, στο πλαίσιο του Δικαίου της Ένωσης και της εθνικής νομο­θε­σίας, με στόχο την πρόληψη και την κατα­πο­λέ­μηση παρα­τυ­πιών, καθώς και την ανά­κτηση ποσών που κατα­βλή­θη­καν παρα­νό­μως.

Τα διοι­κη­τικά όργανα του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι το Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο και ο Πρό­ε­δρος αυτού (Άρθρο 18 Ν. 2637/1998).

Ο Φορέας έχει κεντρική υπη­ρε­σία και έξι περι­φε­ρεια­κές διευ­θύν­σεις. Η κεντρική υπη­ρε­σία περι­λαμ­βά­νει Διευ­θύν­σεις: Πλη­ρο­φο­ρι­κής, Τεχνι­κών Ελέγχων, Άμεσων Ενι­σχύ­σεων & Αγοράς, Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης & Αλιείας, Αγρο­τι­κών Πλη­ρω­μών, Διοι­κη­τι­κής & Οικο­νο­μι­κής Υπο­στή­ρι­ξης, και Εσω­τε­ρι­κού Ελέγχου.

Σύμφωνα με την ΥΑ 132537 (ΦΕΚ Β’ 684/28.04.2011), εγκρί­νε­ται ο Κανο­νι­σμός Λει­τουρ­γίας του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η Διεύ­θυνση Τεχνι­κών Ελέγχων είναι αρμόδια, μεταξύ άλλων, για εξέταση αιτη­μά­των, σχε­δια­σμό και αξιο­λό­γηση τεχνι­κών ελέγχων. Η Διεύ­θυνση Άμεσων Ενι­σχύ­σεων και Αγοράς είναι υπεύ­θυνη για τη δια­χεί­ριση των ενι­σχύ­σεων, έκδοση πλη­ρω­μών, έλεγχο εγγρά­φων και προ­τά­σεις ανά­κτη­σης αχρε­ω­στή­τως κατα­βλη­θέ­ντων ποσών.

Κατά την άσκηση των καθη­κό­ντων τους, οι υπάλ­λη­λοι του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο Πρό­ε­δρος και τα μέλη του ΔΣ, υπό την επο­πτεία και έλεγχο του Υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, εφαρ­μό­ζουν τη σχετική ενω­σιακή αγρο­τική νομο­θε­σία.

Σε σχέση με τον ουσιώδη χρόνο της παρού­σας έρευνας, εφαρ­μό­ζε­ται κυρίως ο Κανο­νι­σμός (ΕΕ) 1307/2013 του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου και του Συμ­βου­λίου της 17ης Δεκεμ­βρίου 2013 για τους κανόνες άμεσων ενι­σχύ­σεων στο πλαίσιο της ΚΑΠ.

Ο Κανο­νι­σμός (ΕΕ) 1306/2013 του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου και του Συμ­βου­λίου της 17ης Δεκεμ­βρίου 2013 αφορά τη χρη­μα­το­δό­τηση, δια­χεί­ριση και παρα­κο­λού­θηση της κοινής γεωρ­γι­κής πολι­τι­κής και καταρ­γεί προη­γού­με­νους κανο­νι­σμούς (EEC 352/78, EC 165/94, EC 2799/98, κ.ά.). Από την περίοδο της ΚΓΠ 2023–2027, ισχύει ο Κανο­νι­σμός (ΕΕ) 2021/2116 για τη χρη­μα­το­δό­τηση, δια­χεί­ριση και παρα­κο­λού­θηση της ΚΑΠ, καταρ­γώ­ντας τον Κανο­νι­σμό (ΕΕ) 1306/2013.

Μεταξύ των κανόνων που επι­βάλ­λει η ευρω­παϊκή νομο­θε­σία είναι και η διάταξη για κατα­στρα­τή­γηση, σύμφωνα με το Άρθρο 60 του Κανο­νι­σμού 1306/2013, η οποία ανα­φέ­ρει ότι:

«Χωρίς να θίγο­νται ειδικές δια­τά­ξεις, κανένα πλε­ο­νέ­κτημα που προ­βλέ­πε­ται από τον τομεακό αγρο­τικό κανο­νι­σμό δεν πρέπει να χορη­γεί­ται σε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, για το οποίο απο­δει­κνύ­ε­ται ότι οι συν­θή­κες για την από­κτηση του πλε­ο­νε­κτή­μα­τος δημιουρ­γή­θη­καν τεχνητά, κατά παρά­βαση των στόχων της νομο­θε­σίας».

Αυτή η διάταξη ουσια­στικά επα­να­λαμ­βά­νει το Άρθρο 29 του Κανο­νι­σμού 1782/2003, το οποίο απο­τυ­πώ­νει τη νομο­λο­γία σύμφωνα με την οποία δεν είναι δυνατή η επί­κληση του ενω­σια­κού δικαίου με δόλιο ή κατα­χρη­στικό τρόπο.

Επι­πλέον, προ­κύ­πτει ότι οι κανόνες ορθής δια­χεί­ρι­σης των καθε­στώ­των ενι­σχύ­σεων που χρη­μα­το­δο­τού­νται από το ΕΓΤΕ και το ΕΓΤΑΑ ορί­ζο­νται στα Άρθρα 58 και 59 του Κανο­νι­σμού 1306/2013. Αυτά επι­βάλ­λουν στα κράτη μέλη να λάβουν όλα τα απα­ραί­τητα μέτρα για την απο­τε­λε­σμα­τική πρόληψη της απάτης, ειδικά σε περιο­χές υψηλού κιν­δύ­νου, να δρουν απο­τρε­πτικά λαμ­βά­νο­ντας υπόψη το κόστος και τα οφέλη, να ανι­χνεύ­ουν και να διορ­θώ­νουν παρα­τυ­πίες, να επι­βάλ­λουν κυρώ­σεις που να είναι απο­τε­λε­σμα­τι­κές, απο­τρε­πτι­κές και ανα­λο­γι­κές σύμφωνα με το ενω­σιακό ή, ελλεί­ψει αυτού, το εθνικό δίκαιο· και, εφόσον χρειά­ζε­ται, να ανα­κτούν αχρε­ω­στή­τως κατα­βλη­θέ­ντα ποσά με τόκο και να προ­σφεύ­γουν νομικά για το σκοπό αυτό.

Υπο­ση­μεί­ωση:

Το Δικα­στή­ριο της ΕΕ έχει ήδη απο­φαν­θεί ότι για να δια­πι­στω­θεί κατα­χρη­στική πρα­κτική απαι­τεί­ται:

Συν­δυα­σμός αντι­κει­με­νι­κών συν­θη­κών κατά τις οποίες, παρά την τυπική συμ­μόρ­φωση με τους κανόνες, ο σκοπός αυτών δεν έχει επι­τευ­χθεί· και

Υπο­κει­με­νική πρόθεση του ενδια­φε­ρό­με­νου να απο­κο­μί­σει πλε­ο­νέ­κτημα από το δίκαιο της ΕΕ δημιουρ­γώ­ντας τεχνητά τις απαι­τού­με­νες συν­θή­κες. (Υπόθεση Slancheva, C-434/12)

Οι μόνιμοι βοσκό­το­ποι στην Ελλάδα είναι κυρίως δημόσια (κρατική) γη. (Βλ. αιτιο­λο­γική σκέψη 6 της ΥΑ 221/22172/ΦΕΚ Β 3464/23-12-2014 για την “εφαρ­μογή της διά­θε­σης επι­λέ­ξι­μων δημό­σιων βοσκο­τό­πων σε αγρότες που δηλώ­νουν κτη­νο­τρο­φι­κές εκμε­ταλ­λεύ­σεις στο ΟΣΔΕ για το έτος 2014”).

Μέχρι το 2009, η δια­χεί­ριση των βοσκο­τό­πων αυτών είχε ανα­τε­θεί στις τοπικές αρχές, οι οποίες τους διέ­θε­ταν στους κτη­νο­τρό­φους της περιο­χής ανάλογα με το ζωικό τους κεφά­λαιο.

Το 2009, ο ΟΠΕΚΕΠΕ εφάρ­μοσε το πρώτο σύστημα εντο­πι­σμού αγρο­τε­μα­χίων (LPIS), δηλαδή μια χωρική βάση δεδο­μέ­νων για την ταυ­το­ποί­ηση και δια­χεί­ριση αγρο­τε­μα­χίων στο πλαίσιο των άμεσων ενι­σχύ­σεων της ΚΑΠ. Έτσι, η κατα­νομή των δημό­σιων μόνιμων βοσκο­τό­πων στους κτη­νο­τρό­φους έπρεπε να γίνεται μέσω του LPIS, με γεω­χω­ρική απει­κό­νιση.

Αυτό ανέ­δειξε τις απο­κλί­νου­σες απόψεις μεταξύ της Ελλη­νι­κής Δημο­κρα­τίας και της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής σχετικά με τον ορισμό του «μόνιμου βοσκό­το­που», κατά το σημείο 2 της παρα­γρά­φου 1 του Άρθρου 2 του Κανο­νι­σμού 796/2004 και το Άρθρο 2(γ) του Κανο­νι­σμού 1120/2009.

Υπο­ση­μειώ­σεις σχε­τι­κών ορισμών:

Κανο­νι­σμός 796/2004 (Άρθρο 2): «Μόνιμος βοσκό­το­πος» είναι γη που χρη­σι­μο­ποιεί­ται για καλ­λιέρ­γεια χόρτων ή άλλων ποωδών φυτών, φυσικά ή με σπορά, και δεν περι­λαμ­βά­νε­ται σε αμει­ψι­σπορά για του­λά­χι­στον 5 έτη. Εξαι­ρού­νται εκτά­σεις σε καθε­στώτα από­συρ­σης γης και προ­γράμ­ματα περι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σίας.

Κανο­νι­σμός 1120/2009 (Άρθρο 2): Ορίζει επίσης το «μόνιμο βοσκό­τοπο» ως γη με ποώδη βλά­στηση για του­λά­χι­στον 5 έτη εκτός αμει­ψι­σπο­ράς, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων χόρτων ή άλλων ποωδών φυτών είτε φυσικά είτε καλ­λιερ­γη­μέ­νων.

Σύμφωνα με την ερμη­νεία της Γενικής Διεύ­θυν­σης Γεωρ­γίας και Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης (DG Agri), ως «μόνιμοι βοσκό­το­ποι» εντός του εφαρ­μο­στέου ενω­σια­κού δικαίου θεω­ρού­νται μόνο οι περιο­χές που καλύ­πτο­νται από χόρτα και ποώδη φυτά, απο­κλεί­ο­ντας περιο­χές με ξυλώδη φυτά ή θάμνους που χαρα­κτη­ρί­ζουν τον λεγό­μενο «Μεσο­γεια­κού τύπου» βοσκό­τοπο.

Τα επόμενα χρόνια, η Επι­τροπή, επι­μέ­νο­ντας σε αυτή την ερμη­νεία, διε­νήρ­γησε τρεις ελέγ­χους για τις δαπάνες που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν από την Ελλη­νική Δημο­κρα­τία στο πλαίσιο πλη­ρω­μών περιο­χής για τα έτη αιτή­σεων 2009–2013. Στο τέλος των δια­δι­κα­σιών αξιο­λό­γη­σης, η Επι­τροπή επέβαλε στην Ελλάδα κατ’ αποκοπή διορ­θώ­σεις ύψους άνω των 460 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ, κυρίως λόγω αδυ­να­μιών στον ορισμό των επι­λέ­ξι­μων μόνιμων βοσκο­τό­πων, όπως αυτός υιο­θε­τή­θηκε από τη DG Agri.

Η επιμονή της Επι­τρο­πής στην εσφαλ­μένη αυτή ερμη­νεία και εφαρ­μογή της σχε­τι­κής ενω­σια­κής νομο­θε­σίας οδήγησε τις ελλη­νι­κές αρχές στην εκπό­νηση Σχεδίου Δράσης, που εγκρί­θηκε το 2012 και ολο­κλη­ρώ­θηκε το 2014. Αυτό οδήγησε σε μείωση σχεδόν 50% της επι­λέ­ξι­μης έκτασης βοσκο­τό­πων, παρά τις αντιρ­ρή­σεις της ελλη­νι­κής πλευράς για τον παρα­πάνω ορισμό.

Ο Μόσχος Κορα­σί­δης, πρώην Γενικός Γραμ­μα­τέας του Υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, δήλωσε ότι μέχρι το τέλος του 2014, λόγω του παρα­πάνω απο­κλει­σμού περίπου 1.000.000 εκτα­ρίων από τους επι­λέ­ξι­μους βοσκο­τό­πους στο LPIS του ΟΠΕΚΕΠΕ, οι ελλη­νι­κές αρχές χρειά­στηκε να αντι­με­τω­πί­σουν άμεσα το πρό­βλημα μεγάλου αριθμού πραγ­μα­τι­κών κτη­νο­τρό­φων που δεν μπο­ρού­σαν να ενερ­γο­ποι­ή­σουν τα δικαιώ­ματα πλη­ρω­μής τους.

Ο ίδιος ανα­φέ­ρει, όπως και ο Γρη­γό­ρης Βαρράς (πρώην πρό­ε­δρος του ΟΠΕΚΕΠΕ), ότι η μείωση των επι­λέ­ξι­μων βοσκο­τό­πων στο LPIS εκτι­μή­θηκε στα 1.400.000 εκτάρια. Το πρό­βλημα επη­ρέ­ασε κυρίως αγρότες σε ορεινές περιο­χές, όπου επι­κρα­τεί ο «Μεσο­γεια­κού τύπου» βοσκό­το­πος και όπου έπρεπε να βρεθεί επι­λέ­ξιμη γη σε γει­το­νι­κές περιο­χές.

Στο πλαίσιο αυτό, τον Δεκέμ­βριο του 2014, ο Υπουρ­γός Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, Γεώρ­γιος Καρα­σμά­νης, εξέδωσε την απόφαση 221/22172/2014 (ΦΕΚ Β’ 3464/23-12-2014) για την «εφαρ­μογή της κατα­νο­μής επι­λέ­ξι­μων δημό­σιων βοσκο­τό­πων σε αγρότες που δηλώ­νουν κτη­νο­τρο­φι­κές εκμε­ταλ­λεύ­σεις στο ΟΣΔΕ».

Υπο­ση­μεί­ωση:

Ο όρος «ποώδης βλά­στηση» περι­λαμ­βά­νει όλα τα ποώδη φυτά που υπάρ­χουν φυσικά σε φυσι­κούς βοσκό­το­πους ή περι­λαμ­βά­νο­νται συνήθως σε μείγ­ματα σπόρων για βοσκο­τό­πια ή λιβάδια.

Το «Σύστημα Δια­χεί­ρι­σης και Ελέγχου για το έτος 2014» απο­τε­λεί την πρώτη υπουρ­γική απόφαση για την απο­κα­λού­μενη «τεχνική λύση». Οι δύο Γενικοί Γραμ­μα­τείς του Υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, Δημή­τριος Μελάς και Μόσχος Κορα­σί­δης, υπέ­γρα­ψαν από κοινού το σχέδιο από­φα­σης.

Η «τεχνική λύση» εκείνη την εποχή στόχευε στην κάλυψη της έλλει­ψης επι­λέ­ξι­μων βοσκο­τό­πων με την κατα­νομή, μέσω γεω­χω­ρι­κής τεχνο­λο­γίας, άλλης επι­λέ­ξι­μης δημό­σιας γης στους Έλληνες κτη­νο­τρό­φους, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη το ζωικό τους κεφά­λαιο, ώστε να μπορούν να ενερ­γο­ποι­ή­σουν τα δικαιώ­ματα πλη­ρω­μής τους στο πλαίσιο των άμεσων ενι­σχύ­σεων.

Οι αιτιο­λο­γι­κές σκέψεις 1 και 2 της από­φα­σης αυτής επι­ση­μαί­νουν ότι τα δικαιώ­ματα πλη­ρω­μής στα καθε­στώτα άμεσης ενί­σχυ­σης εξαρ­τώ­νται από την επι­φά­νεια που δηλώ­νε­ται από κάθε αιτού­ντα. Για τους κτη­νο­τρό­φους, αυτό σχε­τί­ζε­ται άμεσα με την κατα­νομή επι­λέ­ξι­μων περιο­χών δημό­σιου βοσκό­το­που που χρη­σι­μο­ποιού­νται από το ζωικό τους κεφά­λαιο· άρα οι πλη­ρω­μές καθο­ρί­ζο­νται κυρίως με βάση τη δυνα­μι­κό­τητα του ζωικού κεφα­λαίου.

Είναι, λοιπόν, αξιο­πε­ρί­εργο πώς από τη μία πλευρά οι ελλη­νι­κές αρχές δια­φω­νού­σαν με τις προ­τά­σεις της Επι­τρο­πής και τις προ­σέ­βα­λαν ενώπιον των ευρω­παϊ­κών δικα­στη­ρίων, ενώ από την άλλη προ­χώ­ρη­σαν στην προ­σαρ­μογή του LPIS. Ταυ­τό­χρονα, η Επι­τροπή επέμενε στον εσφαλ­μένο ορισμό, παρόλο που ο Κανο­νι­σμός (ΕΕ) 1307/2013 (που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουα­ρίου 2015) είχε ήδη θεσπί­σει έναν ευρύ­τερο ορισμό για τον «μόνιμο βοσκό­τοπο».

Ορισμός – Άρθρο 4(1)(η) του Κανο­νι­σμού 1307/2013:

Ορίζει τον «μόνιμο βοσκό­τοπο» με πιο ευρεία έννοια που καλύ­πτει περισ­σό­τε­ρες μορφές εδαφών.

Υπο­ση­μεί­ωση:

Η νομο­λο­γία του ΔΕΕ έχει κατα­λή­ξει ότι το απο­φα­σι­στικό κρι­τή­ριο για τον ορισμό «μόνιμος βοσκό­το­πος» δεν είναι το είδος της βλά­στη­σης, αλλά η πραγ­μα­τική χρήση της γης για γεωρ­γική δρα­στη­ριό­τητα. Η παρου­σία θάμνων ή ξυλωδών φυτών δεν απο­κλείει από μόνη της τον χαρα­κτη­ρι­σμό, εφόσον δεν παρε­μπο­δί­ζε­ται η γεωρ­γική χρήση.

Ο όρος «μόνιμος λει­μώ­νας και μόνιμος βοσκό­το­πος» (από κοινού ανα­φε­ρό­με­νοι ως «μόνιμος λει­μώ­νας») σημαί­νει γη που χρη­σι­μο­ποιεί­ται για την καλ­λιέρ­γεια χόρτων ή άλλης ποώδους βλά­στη­σης, είτε φυσικά (αυτοφυή) είτε με σπορά, και που δεν έχει περι­λη­φθεί στην αμει­ψι­σπορά της εκμε­τάλ­λευ­σης για πέντε ή περισ­σό­τερα έτη· μπορεί να περι­λαμ­βά­νει και άλλα είδη όπως θάμνους ή/και δέντρα που μπορούν να βόσκο­νται, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι τα χόρτα και η ποώδης βλά­στηση παρα­μέ­νουν κυρί­αρχα. Επίσης, εφόσον το απο­φα­σί­σουν τα κράτη μέλη, μπορεί να περι­λαμ­βά­νει γη που παρα­δο­σιακά δεν χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από τέτοια βλά­στηση, αλλά εντάσ­σε­ται στις τοπικές πρα­κτι­κές βόσκη­σης.

Η “NERCO Ν. Χλυκάς & Σια”

Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τη διάταξη αυτή, η ιδιω­τική εται­ρεία “NERCO Ν. Χλυκάς & Σια” ανέλαβε την ταυ­το­ποί­ηση και χαρ­το­γρά­φηση όλων των περιο­χών στην Ελλάδα όπου εφαρ­μό­ζο­νται τοπικές παρα­δο­σια­κές πρα­κτι­κές βόσκη­σης, την εκτί­μηση της βοσκοϊ­κα­νό­τη­τας και του φορτίου βόσκη­σης και τη δημιουρ­γία γεω­χω­ρι­κής βάσης δεδο­μέ­νων με τα σχετικά στοι­χεία. Ο ανά­δο­χος όφειλε να στη­ρι­χθεί σε όλες τις δια­θέ­σι­μες βάσεις δεδο­μέ­νων, καθώς και σε νομικά, επι­στη­μο­νικά και ιστο­ρικά τεκ­μή­ρια, ώστε να προσ­διο­ρί­σει τις περιο­χές της χώρας όπου η υφι­στά­μενη κατά­σταση της κτη­νο­τρο­φίας απαιτεί τη βόσκηση σε θαμνώ­δεις περιο­χές, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη εκτα­τι­κές, νομα­δι­κές ή άλλες τοπικές πρα­κτι­κές.

Η μελέτη που παρα­δό­θηκε παρου­σί­ασε σημα­ντικά περι­θώ­ρια αύξησης των επι­λέ­ξι­μων εκτά­σεων βοσκο­τό­πων βάσει των “καθιε­ρω­μέ­νων τοπικών πρα­κτι­κών” σε όλους τους νομούς της Ελλάδας.

Ωστόσο, η ενσω­μά­τωση των νέων επι­λέ­ξι­μων περιο­χών στο LPIS του ΟΠΕΚΕΠΕ ήταν μερική, στα­διακή και χωρίς επαρκή δημο­σιό­τητα. Αυτό επέ­τρεψε σε άτομα που είχαν τη γνώση και την πλη­ρο­φό­ρηση να εξα­πα­τή­σουν τα ευρω­παϊκά ταμεία δημιουρ­γώ­ντας πλαστά τίτλους νομής επί των προσ­διο­ρι­σμέ­νων εκτά­σεων, ώστε να απο­κτή­σουν δικαιώ­ματα πλη­ρω­μής από το εθνικό απόθεμα.

Παράλ­ληλα, ο Νόμος 4351/2015 για τους «ελλη­νι­κούς λει­μώ­νες» όρισε την έννοια του μόνιμου βοσκό­το­που περι­λαμ­βά­νο­ντας και τον «μεσο­γεια­κού τύπου», και καθό­ρισε, σύμφωνα με την αιτιο­λο­γική έκθεση, τη λογική δια­χεί­ριση, χρήση και κατα­νομή των βοσκο­τό­πων για την υπο­στή­ριξη της κτη­νο­τρο­φίας.

Προ­βλέ­φθηκε ότι τα «σχέδια δια­χεί­ρι­σης βόσκη­σης» θα έπρεπε να καταρ­τι­στούν από όλες τις Περι­φέ­ρειες και να έχουν εγκρι­θεί μέχρι την 31η Δεκεμ­βρίου 2019. Κατά την μετα­βα­τική περίοδο (έως 31/12/2019)…

… η νομο­θε­σία προ­έ­βλεπε δια­δι­κα­σία προ­σω­ρι­νής κατα­νο­μής επι­λέ­ξι­μων βοσκο­τό­πων. Η αρχική χαρ­το­γρά­φηση όλων των λει­μώ­νων της χώρας στο LPIS-GIS του ΟΠΕΚΕΠΕ απο­τε­λούσε τον πυρήνα της δια­δι­κα­σίας αυτής, αν και φαί­νε­ται ότι και άλλες διοι­κη­τι­κές αρχές είχαν ανα­λά­βει καθή­κο­ντα. Στην πράξη, κάθε έτος η κατα­νομή αυτή γινόταν από τα στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ, με τη βοήθεια του Τεχνι­κού Συμ­βού­λου και κατόπιν εισή­γη­σης του Προ­έ­δρου του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο Υπουρ­γός Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων ενέ­κρινε την τελική απόφαση. Τα «σχέδια δια­χεί­ρι­σης βόσκη­σης» δεν καταρ­τί­στη­καν ποτέ.

Από το 2015, η δια­δι­κα­σία βασί­στηκε στην κοινή υπουρ­γική απόφαση 873/55993/2015 για την κατα­νομή επι­λέ­ξι­μων λει­μώ­νων. Η απόφαση αυτή χώρισε τη χώρα σε 9 Περι­φέ­ρειες και επέ­τρεψε την κατα­νομή βοσκο­τό­πων μόνο εντός της Περι­φέ­ρειας εγκα­τά­στα­σης του κτη­νο­τρό­φου ή μετα­κι­νού­με­νων κτη­νο­τρό­φων μεταξύ Περι­φε­ρειών της ηπει­ρω­τι­κής χώρας.

Το 2017, το Άρθρο 4(1)(η) του Κανο­νι­σμού (ΕΕ) 1307/2013 τρο­πο­ποι­ή­θηκε με τον Κανο­νι­σμό (ΕΕ) 2017/2393 της 13ης Δεκεμ­βρίου 2017, ενσω­μα­τώ­νο­ντας και τον βοσκό­τοπο μεσο­γεια­κού τύπου. Ο νέος ορισμός περι­λάμ­βανε γη που καλ­λιερ­γεί­ται με ποώδη φυτά φυσικά ή με σπορά, και που δεν έχει συμπε­ρι­λη­φθεί στην αμει­ψι­σπορά της εκμε­τάλ­λευ­σης για του­λά­χι­στον πέντε έτη· επίσης, γη που δεν έχει οργωθεί για πέντε έτη ή περισ­σό­τερο· μπορεί να περι­λαμ­βά­νει και θάμνους ή/και δέντρα που μπορούν να βόσκο­νται και που παρά­γουν ζωο­τροφή, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι η ποώδης βλά­στηση παρα­μέ­νει κυρί­αρχη.

Τα κράτη μέλη μπορούν να θεωρούν ως μόνι­μους λει­μώ­νες και:

(ii) γη που βόσκε­ται και εντάσ­σε­ται σε καθιε­ρω­μέ­νες τοπικές πρα­κτι­κές όπου η ποώδης βλά­στηση δεν είναι κυρί­αρχη· και/ή

(ii) γη που μπορεί να βόσκε­ται και όπου η ποώδης βλά­στηση δεν είναι κυρί­αρχη ή απου­σιά­ζει.

Αν και αυτό μπο­ρούσε να οδη­γή­σει σε περισ­σό­τε­ρες επι­λέ­ξι­μες εκτά­σεις σε όλη τη χώρα, η δια­πί­στωση ότι εξα­κο­λου­θού­σαν να υπάρ­χουν Περι­φέ­ρειες στις οποίες οι επι­λέ­ξι­μες εκτά­σεις δεν επαρ­κού­σαν για να κατα­βλη­θούν οι ενι­σχύ­σεις βάσει των δικαιω­μά­των πλη­ρω­μής, φαί­νε­ται αδι­καιο­λό­γητη.

Ωστόσο, αυτό ακριβώς συνέβη. Η υπουρ­γική απόφαση του 2015 κατα­στρα­τη­γή­θηκε με τρόπο ώστε οι κτη­νο­τρό­φοι σε περιο­χές με έλλειψη επι­λέ­ξι­μων εκτά­σεων, λόγω της συνεχώς και ανώμαλα αυξα­νό­με­νης…

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑ

Οι δηλώ­σεις ζωικού κεφα­λαίου επέ­τρε­παν σε κάποιους να απο­κτή­σουν τις ανα­γκαίες εκτά­σεις για να πλη­ρω­θούν, υπο­βάλ­λο­ντας αιτή­σεις για την κατα­νομή δημό­σιων βοσκο­τό­πων από άλλες περιο­χές της χώρας, ακόμη και εκα­το­ντά­δες χιλιό­με­τρα μακριά.

Το 2016, ο Πρό­ε­δρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, Αθα­νά­σιος Καπρέ­λης, ειση­γή­θηκε και ο Υπουρ­γός Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, Ευάγ­γε­λος Απο­στό­λου, απο­δέ­χτηκε την κατα­νομή 8.000 εκτα­ρίων δημό­σιων βοσκο­τό­πων σε αγρότες της Κρήτης από την Πελο­πόν­νησο και 1.900 εκτα­ρίων σε αγρότες της Ανα­το­λι­κής Μακε­δο­νίας και Θράκης από τη Δυτική Μακε­δο­νία. Το ίδιο συνέβη και το 2017 και 2018, με περισ­σό­τε­ρες περιο­χές και μεγα­λύ­τε­ρες κατα­νο­μές.

Όπως προ­κύ­πτει από έγγραφα που συντά­χθη­καν από τις υπη­ρε­σίες του ΟΠΕΚΕΠΕ και άλλες διοι­κη­τι­κές αρχές, οι ίδιες οι υπη­ρε­σίες παρα­δέ­χο­νται ότι η κατα­νομή επι­λέ­ξι­μων εκτά­σεων βοσκής από τον ΟΠΕΚΕΠΕ απο­τε­λεί μια «τεχνική λύση» και δεν εξυ­πη­ρε­τεί τις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες της τοπικής εκτα­τι­κής κτη­νο­τρο­φίας, αλλά αφορά απο­κλει­στικά την εφαρ­μογή ευρω­παϊ­κών και εθνικών προ­γραμ­μά­των ενί­σχυ­σης.

Το 2019, η κατα­νομή δημό­σιων βοσκο­τό­πων σε αγρότες της Κρήτης, η οποία προ­τά­θηκε από τον Πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ, Αθα­νά­σιο Καπρέλη, και εγκρί­θηκε από τον Υπουργό Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, Μάκη Βορίδη, αντι­στοι­χούσε σε 48.395 εκτάρια στη Δυτική Μακε­δο­νία, 38.140 στην Πελο­πόν­νησο, 8.585 στην Κάρπαθο, 2.917 στην Κω και 8.902 στη Ρόδο.

Το 2019 και 2020, το Δικα­στή­ριο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης δικαί­ωσε την Ελλάδα σχετικά με την ερμη­νεία του όρου «μόνιμος βοσκό­το­πος». Παρ’ όλα αυτά, οι νέες επι­λέ­ξι­μες περιο­χές…

Η αυξα­νό­μενη κατα­νομή δημό­σιας γης – ανε­ξάρ­τητα από την πραγ­μα­τική κτη­νο­τρο­φική δρα­στη­ριό­τητα – διευ­κό­λυνε την ψευδή δήλωση αυξα­νό­με­νου αριθμού ζώων με σκοπό την από­κτηση υψη­λό­τε­ρων επι­δο­τή­σεων.

Την ίδια περίοδο, φαί­νε­ται ότι εφαρ­μό­στηκε ένα σχέδιο κατα­χρη­στι­κής κατα­νο­μής δικαιω­μά­των πλη­ρω­μής με τη δήλωση νομικής κατοχής εκτά­σεων βοσκο­τό­πων που «δια­τη­ρού­νται σε καλή γεωρ­γική κατά­σταση» από δήθεν αγρότες, οι οποίοι στην πραγ­μα­τι­κό­τητα δεν διέ­θε­ταν καθόλου ζώα.

Πρέπει να σημειω­θεί ότι στο πλαίσιο της ΚΑΠ και των ενιαίων ενι­σχύ­σεων, μπορούν να απο­κτη­θούν δικαιώ­ματα πλη­ρω­μής και από το εθνικό απόθεμα. Το Άρθρο 30(1) του Κανο­νι­σμού 1307/2013 υπο­χρε­ώ­νει τα κράτη-μέλη να δημιουρ­γή­σουν ένα εθνικό απόθεμα μέσω γραμ­μι­κής ποσο­στιαίας μείωσης στο ανώτατο όριο του βασικού συστή­μα­τος πλη­ρω­μής. Το Άρθρο 30(4) καθο­ρί­ζει ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να κατα­νέ­μουν δικαιώ­ματα από το εθνικό απόθεμα με αντι­κει­με­νικά κρι­τή­ρια και με τρόπο που να δια­σφα­λί­ζει ίση μετα­χεί­ριση των αγροτών και να απο­φεύ­γο­νται στρε­βλώ­σεις στην αγορά και τον αντα­γω­νι­σμό. Το Άρθρο 30(6) προ­βλέ­πει ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να χρη­σι­μο­ποιούν τα απο­θέ­ματά τους για κατα­νομή σε νέους αγρότες και αγρότες που ξεκι­νούν γεωρ­γική δρα­στη­ριό­τητα.

Το Άρθρο 31 προ­βλέ­πει τον εμπλου­τι­σμό του εθνικού απο­θέ­μα­τος μέσω γραμ­μι­κής μείωσης αξιών δικαιω­μά­των. Η σχετική νομο­θε­σία εφαρ­μό­ζε­ται με υπουρ­γι­κές απο­φά­σεις (π.χ. 104/7056/22-1-2015, ΦΕΚ Β’ 22-1-2015), για τη θέσπιση δια­δι­κα­σιών χορή­γη­σης άμεσων ενι­σχύ­σεων.

Η απόφαση 1307/2013 και οι σχε­τι­κές απο­φά­σεις (όπως η 1930/81861/2015) προ­βλέ­πουν ότι ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι υπεύ­θυ­νος για την κατα­νομή βασικών ενι­σχύ­σεων από το εθνικό απόθεμα. Η δυνα­τό­τητα αίτησης στο εθνικό απόθεμα παρέ­χε­ται σε ενερ­γούς αγρότες, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι κατα­θέ­σουν ενιαία αίτηση έως την προ­θε­σμία κάθε έτους.

Η υπουρ­γική απόφαση 104/7056/22-1-2015 ορίζει ως «γεωρ­γική δρα­στη­ριό­τητα» τη δια­τή­ρηση γης κατάλ­λη­λης για καλ­λιέρ­γεια, χωρίς καλ­λιέρ­γηση. Με βάση απόφαση 1584/66059/2015, «καλή γεωρ­γική κατά­σταση» θεω­ρεί­ται το κόψιμο και απο­μά­κρυνση βλά­στη­σης κάτω από 70 εκ.

Οι δια­τά­ξεις αυτές επέ­τρε­ψαν σε νέους ή δήθεν νέους αγρότες να ζητή­σουν κατα­νομή βοσκο­τό­πων χωρίς να δια­θέ­τουν ζώα. Ήταν γνωστό ότι ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν διε­νερ­γούσε ελέγ­χους και γι’ αυτό υπο­βάλ­λο­νταν ψευδείς μισθω­τή­ρια ή παρα­χω­ρη­τή­ρια για να απο­κτή­σουν δικαιώ­ματα πλη­ρω­μών.

Τα εν λόγω συμ­βό­λαια μίσθω­σης ήταν στην ουσία επι­δο­τού­μενα, αφού αυτή ήταν η μόνη δηλω­μένη δρα­στη­ριό­τητα. Ανε­ξάρ­τητα από το αν ήταν νόμιμη η «κατοχή», αυτή η πρα­κτική παρέ­καμ­πτε την ευρω­παϊκή γεωρ­γική νομο­θε­σία. Προ­κά­λεσε ζημιά σε πραγ­μα­τι­κούς αγρότες και δεν αύξησε τον αριθμό νέων παρα­γω­γών.

Έχει επίσης δια­πι­στω­θεί ότι το ίδιο βοσκο­τόπι χρη­σι­μο­ποιού­νταν από δια­φο­ρε­τικό δικαιούχο την επόμενη χρονιά, με νέες αιτή­σεις. Συχνά το ίδιο χωράφι είχε δηλωθεί ως ιδιω­τικό και ως δημόσιο, στο πλαίσιο της «τεχνι­κής λύσης».

Σοβαρές ενδεί­ξεις για μεγάλης κλί­μα­κας σχέδιο

Αν και η πλήρης ζημία για τα ευρω­παϊκά κον­δύ­λια δεν έχει ακόμα εκτι­μη­θεί, υπάρ­χουν σοβαρές ενδεί­ξεις μεγάλης κλί­μα­κας σχεδίου στο οποίο συμ­με­τεί­χαν στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ, του Υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, και πιστο­ποι­η­μένα Κέντρα Υπο­δο­χής Δηλώ­σεων. Γίνεται επίσης αναφορά σε πιθανή εμπλοκή του Τεχνι­κού Συμ­βού­λου του ΟΠΕΚΕΠΕ και της GAIA ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ.

Κατά τη διάρ­κεια των ερευνών που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν στην έδρα του ΟΠΕΚΕΠΕ, δια­τά­ξαμε, μεταξύ άλλων, την κατά­σχεση:

Των γεω­χω­ρι­κών βάσεων δεδο­μέ­νων σε μορφή GDB που σχε­τί­ζο­νται με τα αγρο­τε­μά­χια των κατα­νο­μών βοσκο­τό­πων βάσει της υπουρ­γι­κής από­φα­σης 873/2015 (τα λεγό­μενα “τεχνι­κής λύσης” αγρο­τε­μά­χια),

Των γεω­χω­ρι­κών δεδο­μέ­νων (GDB) των αγρο­τε­μα­χίων που είχαν δηλωθεί από φερό­με­νους ως δικαιού­χους του Εθνικού Απο­θέ­μα­τος είτε ως ιδιω­τι­κοί βοσκό­το­ποι σε καλή γεωρ­γική κατά­σταση είτε ως χρη­σι­μο­ποιού­με­νοι για βόσκηση.

Ο στόχος είναι η σύγκριση των δύο αρχείων για να δια­πι­στω­θεί εάν υπήρξε μεγάλης κλί­μα­κας απάτη και ποιο ήταν το μέγεθός της.

Εκτός από τις έρευνες, στο πλαίσιο της προ­κα­ταρ­κτι­κής εξέ­τα­σης, προ­σαρ­τή­θηκε μεγάλος αριθμός εγγρά­φων σχετικά με την υπόθεση στον φάκελο. Επι­πλέον, εξε­τά­στη­καν μάρ­τυ­ρες, των οποίων οι κατα­θέ­σεις ήταν ιδιαί­τερα δια­φω­τι­στι­κές για την κατα­νό­ηση της λει­τουρ­γίας του ΟΠΕΚΕΠΕ και τη διε­ρεύ­νηση των καταγ­γε­λιών για ύπαρξη μηχα­νι­σμού λεη­λα­σίας του Εθνικού Απο­θέ­μα­τος.

Μεταξύ των εξε­τα­σθέ­ντων ήταν ο Γρη­γό­ριος Βάρρας και ο Ευάγ­γε­λος Σημαν­δρά­κος, οι οποίοι διε­τέ­λε­σαν Πρό­ε­δροι του ΟΠΕΚΕΠΕ τις περιό­δους 15/11/2019–10/11/2020 και 21/07/2022–Δεκέμ­βριος 2023 αντί­στοιχα.

Ο φάκελος περι­λαμ­βά­νει επίσης απο­δεί­ξεις από νόμιμη άρση του απορ­ρή­του των επι­κοι­νω­νιών που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στο πλαίσιο της…

Κατά την προ­κα­ταρ­κτική εξέταση των φακέλων 1.000035/2023 και 1.000687/2024, των οποίων η απο­δει­κτική αξιο­ποί­ηση στην υπόθεση 1.001299/2025 εγκρί­θηκε με τις απο­φά­σεις 848/2025 και 1662/2025 του Δικα­στι­κού Συμ­βου­λίου του Πρω­το­δι­κείου Αθηνών, τόσο ο Γρη­γό­ριος Βάρρας όσο και ο Ευάγ­γε­λος Σημαν­δρά­κος ανα­φέρ­θη­καν – μεταξύ άλλων – σε μέλη της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης, δηλαδή στους πρώην Υπουρ­γούς Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, Μ. Βορίδη και Λ. Αυγε­νάκη, υπο­νο­ώ­ντας ότι κατά την άσκηση των υπουρ­γι­κών τους καθη­κό­ντων, υπο­στή­ρι­ξαν μέλη του ΔΣ του ΟΠΕΚΕΠΕ τα οποία ενήρ­γη­σαν κατά παρά­βαση των κανόνων ορθής δια­χεί­ρι­σης των κοι­νο­τι­κών πόρων.

Αυτές οι ένορκες κατα­θέ­σεις, εξε­τα­ζό­με­νες υπό το φως των απο­δει­κτι­κών στοι­χείων που συλ­λέ­χθη­καν από τη νόμιμη άρση του απορ­ρή­του των επι­κοι­νω­νιών, συνι­στούν απο­δει­κτικό υλικό που υπά­γε­ται στο άρθρο 86 παρ. 1 περ. β του Συντάγ­μα­τος, σύμφωνα με το οποίο μόνο η Βουλή έχει την αρμο­διό­τητα δίωξης εν ενερ­γεία ή πρώην μελών της κυβέρ­νη­σης για εγκλή­ματα που τέλεσαν κατά την άσκηση των καθη­κό­ντων τους.

Ο διο­ρι­σμός Μελά και ο Βάρρας

Ο Μ. Βορίδης, Υπουρ­γός Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, δημο­σί­ευσε στην Εφη­με­ρίδα της Κυβερ­νή­σεως (αρ. φύλλου 975) το διο­ρι­σμό του Δημήτρη Μέλα σε θέση ευθύνης για τον τεχνικό έλεγχο και τις άμεσες ενι­σχύ­σεις. Ο Γρη­γό­ριος Βάρρας, βλέ­πο­ντας τα παρά­πονα για παρα­τυ­πίες στην κατα­νομή του Εθνικού Απο­θέ­μα­τος, διέταξε ελέγ­χους βάσει κρι­τη­ρίων ανά­λυ­σης κιν­δύ­νου (π.χ. βοσκο­τό­πια χωρίς ζώα, μακριά από τη μόνιμη κατοι­κία των αιτού­ντων).

Ο Βάρρας απο­φά­σισε να μην ενη­με­ρώ­σει τη Διεύ­θυνση Τεχνι­κών Ελέγχων για να απο­φύ­γει διαρ­ροές και παρεμ­βά­σεις. Διέταξε ελέγ­χους σε 99 ΑΦΜ, με ελεγ­κτική ομάδα του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η ομάδα αυτή, μετά από αντι­δρά­σεις, αυξή­θηκε από 5 σε 11 μέλη, αλλά περιο­ρί­στηκε μόνο σε οπτικό διοι­κη­τικό έλεγχο.

Στις 29/10/2020, ο Βάρρας τρο­πο­ποί­ησε την εγκύ­κλιο ώστε οι ελεγ­κτές να ζητούν ισχυ­ρούς τίτλους ιδιο­κτη­σίας και όχι μόνο το Ε9. Ακόμη, πάγωσε πλη­ρω­μές περίπου 4.000 ΑΦΜ που είχαν ήδη εντα­χθεί στο καθε­στώς ενι­σχύ­σεων.

Ο ίδιος υπο­στή­ριξε ότι από το 2016–2019, η “τεχνική λύση” χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε για παρά­νο­μες επι­δο­τή­σεις. Η παραί­τησή του (10/11/2020), η οποία ζητή­θηκε από τον Υπουργό, σχε­τί­ζε­ται – όπως λέει – με αντι­δρά­σεις ενός συστή­μα­τος μέσα και έξω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, που εμπό­διζε τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις του.

Ο Ευάγ­γε­λος Σημαν­δρά­κος διο­ρί­στηκε πρό­ε­δρος του ΟΠΕΚΕΠΕ τον Ιούλιο του 2022. Σύμφωνα με την κατά­θεσή του, του ζητή­θηκε να συνε­χί­σει την προ­σπά­θεια εξυ­γί­αν­σης και να μην επι­τρέ­ψει την έκδοση δικαιω­μά­των Εθνικού Απο­θέ­μα­τος σε πάνω από 2.000 αιτού­ντες για βοσκό­το­πους χωρίς ζώα, κατά των οποίων υπήρχαν καταγ­γε­λίες ή εκκρε­μού­σαν έλεγχοι.

Υπό πίεση, ανα­γκά­στηκε να εγκρί­νει αιτή­ματα

Τελικά, ο Σημαν­δρά­κος, υπό πίεση, ανα­γκά­στηκε να εγκρί­νει αιτή­ματα. Η εγκύ­κλιος τρο­πο­ποι­ή­θηκε εκ νέου στις 01/09/2022, επα­να­φέ­ρο­ντας τα αυστηρά κρι­τή­ρια ελέγχου του Βάρρα.

Η πληρωμή που είχε προ­γραμ­μα­τι­στεί για τις 30 Ιουνίου 2022 δεν θα πραγ­μα­το­ποιού­νταν: ο Γεώρ­γιος Γεωρ­γα­ντάς φέρεται να συναί­νεσε στην έκδοση των αιτού­με­νων δικαιω­μά­των από το Εθνικό Απόθεμα μόνο υπό τον όρο ότι οι 2.000 αιτού­ντες, των οποίων τα ΑΦΜ είχαν μπλο­κα­ρι­στεί, δεν θα συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νταν. Οι πλη­ρω­μές τους θα γίνο­νταν μετά την ολο­κλή­ρωση των σχε­τι­κών ελέγχων.

Ο Ευάγ­γε­λος Σημαν­δρά­κος επι­σή­μανε ότι ανέλαβε τα καθή­κο­ντά του σε συν­θή­κες έντονου ελέγχου για τη λει­τουρ­γία της εφαρ­μο­γής ΟΣΔΕ στο gov.gr cloud, καθώς και για το αν ο ΟΠΕΚΕΠΕ θα μπο­ρούσε να αντα­πο­κρι­θεί στην πληρωμή του Οκτω­βρίου 2022, που απαι­τούσε τη συλλογή και επε­ξερ­γα­σία των αιτή­σεων.

Όπως ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά, «αρκετά αργό­τερα συνει­δη­το­ποί­ησε ότι υπήρχε σύγκρουση» ανάμεσα στη διοί­κηση και την τεχνική λει­τουρ­γία της Υπη­ρε­σίας. Ωστόσο, έως το τέλος Αυγού­στου κατά­φερε να ολο­κλη­ρώ­σει τη συλλογή των αιτή­σεων ΟΣΔΕ με μια μικρή ομάδα υπαλ­λή­λων του ΟΠΕΚΕΠΕ, που στή­ρι­ξαν τη μετα­φορά στο gov.gr cloud.

Έθεσε ως πρώτη προ­τε­ραιό­τητα την τρο­πο­ποί­ηση της εγκυ­κλίου τεχνι­κών ελέγχων, ώστε να στα­μα­τή­σει η πρα­κτική των τυπικών ελέγχων σε περιο­χές δηλω­μέ­νες ως ιδιω­τι­κοί βοσκό­το­ποι χωρίς ζώα, στις οποίες βασί­στηκε η έκδοση δικαιω­μά­των από το Εθνικό Απόθεμα.

Συνο­λικά, περίπου 6.000 ΑΦΜ είχαν μπλο­κα­ρι­στεί κατά την προ­ε­δρία του Ευάγ­γε­λου Σημαν­δρά­κου.

Ο έλεγχος των υπο­στη­ρι­κτι­κών εγγρά­φων που ζητή­θηκε από τους κατό­χους των ΑΦΜ ολο­κλη­ρώ­θηκε το Δεκέμ­βριο του 2022 και επέ­τρεψε την απο­δέ­σμευση περίπου 1.200 ΑΦΜ, ενώ οι υπό­λοι­ποι περίπου 2.300 δεν υπέ­βα­λαν τα απαι­τού­μενα έγγραφα ή βρί­σκο­νταν υπό έρευνα είτε από τις δικα­στι­κές αρχές είτε από την Οικο­νο­μική Αστυ­νο­μία.

Ο Ευάγ­γε­λος Σημαν­δρά­κος δήλωσε ότι αντι­με­τώ­πισε έντονες αντι­δρά­σεις τόσο εντός όσο και εκτός του ΟΠΕΚΕΠΕ, σχετικά με την ταχύ­τητα των ελέγχων και το αν είχε το δικαί­ωμα να κρατά όλα αυτά τα ΑΦΜ μπλο­κα­ρι­σμένα.

Οι εσω­τε­ρι­κές αντι­δρά­σεις προ­ήλ­θαν κυρίως από τον Αντι­πρό­ε­δρο Κυριάκο Μπα­μπα­σίδη, ο οποίος ήταν υπεύ­θυ­νος για τις Διευ­θύν­σεις Άμεσων Ενι­σχύ­σεων, Αγορών και Τεχνι­κών Ελέγχων, καθώς και από Διευ­θυ­ντές τόσο της Κεντρι­κής Υπη­ρε­σίας όσο και των Περι­φε­ρεια­κών Διευ­θύν­σεων.

Οι εξω­τε­ρι­κές πιέσεις προ­ήλ­θαν κυρίως από τον Υπουργό Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, Ελευ­θέ­ριο Αυγε­νάκη, ο οποίος, αμέσως μόλις ανέλαβε ως επο­πτεύων Υπουρ­γός τον Ιούνιο του 2023, άσκησε πίεση για την απο­δέ­σμευση των μπλο­κα­ρι­σμέ­νων ΑΦΜ. Η πίεση αυτή έγινε «αφόρητη» τον Οκτώ­βριο του 2023.

Τελικά, μην αντέ­χο­ντας την πίεση της πολι­τι­κής ηγεσίας, και μετά από επα­νει­λημ­μέ­νες εκκλή­σεις του Γενικού Γραμ­μα­τέα του Υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, Γεώρ­γιου Στρα­τά­κου, να παραι­τη­θεί, υπέβαλε την παραί­τησή του, δηλώ­νο­ντας ότι «εξα­να­γκά­στηκε να απο­χω­ρή­σει από τον Οργα­νι­σμό».

Με βάση την αξιο­λό­γηση των απο­μα­γνη­το­φω­νη­μέ­νων συνο­μι­λιών που υπε­κλά­πη­σαν (υπόθεση υπ’ αριθ. φακέλου 00035/2023), οι οποίες χρη­σι­μο­ποιού­νται νομίμως ως απο­δει­κτικά στοι­χεία στην παρούσα υπόθεση, δια­πι­στώ­νε­ται ότι στελέχη της Διοί­κη­σης και υπάλ­λη­λοι του ΟΠΕΚΕΠΕ –συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων Προϊ­στα­μέ­νων Διευ­θύν­σεων τόσο της Κεντρι­κής Υπη­ρε­σίας όσο και των Περι­φε­ρεια­κών Διευ­θύν­σεων– καθώς και εκπρό­σω­ποι από τα Κέντρα Υπο­δο­χής Δηλώ­σεων, ενήρ­γη­σαν οργα­νω­μένα προ­κει­μέ­νου να δημιουρ­γή­σουν ένα σύστημα απου­σίας ελέγχων και να εξα­σφα­λί­σουν την πληρωμή αιτή­σεων που δεν πλη­ρού­σαν τις νομικές προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Το σύστημα αυτό ενι­σχύ­θηκε μετά την απο­μά­κρυνση του Γρηγόρη Βάρρα, κυρίως κατά την προ­ε­δρία του Δημήτρη Μέλα, και αυτό ήταν το σύστημα που ο Γεώρ­γιος Γεωρ­γα­ντάς, ως επο­πτεύων Υπουρ­γός, κλήθηκε να αντι­με­τω­πί­σει.

Σελίδα 25

Χαρα­κτη­ρι­στικά του δικτύου που περι­γρά­φηκε παρα­πάνω, φαί­νο­νται και στις κατα­γε­γραμ­μέ­νες συνο­μι­λίες, στο πλαίσιο προ­κα­ταρ­κτι­κής εξέ­τα­σης.

Απο­δει­κνύ­ο­νται έντονες ενδεί­ξεις ότι μέλη της Διοί­κη­σης του ΟΠΕΚΕΠΕ προ­σπα­θούν να παρα­κάμ­ψουν τις δια­δι­κα­σίες ελέγχου, και ακόμη να τιμω­ρή­σουν υπαλ­λή­λους που θεωρούν υπεύ­θυ­νους για τους ελέγ­χους αυτούς. Φέρεται να ενερ­γούν είτε κατόπιν εντολής του αρμό­διου Υπουρ­γού, προ­κει­μέ­νου να αυξήσει την εκλο­γική του επιρροή, είτε με δική τους πρω­το­βου­λία για να διευ­κο­λύ­νουν αιτού­ντες αγρο­τι­κών ενι­σχύ­σεων που δεν πληρούν τα κρι­τή­ρια επι­λε­ξι­μό­τη­τας, ώστε να λαμ­βά­νουν παρά­νομα επι­δο­τή­σεις.

Η περί­πτωση του Γεώρ­γιου Ξυλούρη

Ένα τυπικό παρά­δειγμα είναι η περί­πτωση του Γεώρ­γιου Ξυλούρη, παρα­γω­γού από την Κρήτη, που ανα­φέ­ρε­ται στη δήλωση του Ευάγ­γε­λου Σημαν­δρά­κου. Συγκε­κρι­μένα, ο Γεώρ­γιος Ξυλού­ρης και μέλη της οικο­γέ­νειάς του δήλωναν ψευδή αριθμό ζώων, καθώς και επι­λέ­ξι­μες εκτά­σεις εκτός Κρήτης, στα νησιά Χίος και Πάρος. Τόσο ο Αντι­πρό­ε­δρος Κυριά­κος Μπα­μπα­σί­δης, όσο και ο Γενικός Γραμ­μα­τέας του Υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης Γεώρ­γιος Στρα­τά­κος, επέ­με­ναν να πλη­ρω­θούν τα μέλη της οικο­γέ­νειας Ξυλούρη.

Ο Μπα­μπα­σί­δης επι­βε­βαί­ωσε εγγρά­φως ότι «μετά από συστη­μικό έλεγχο στα 21 ΑΦΜ που αφορούν, δια­πι­στώ­θηκε ότι δεν έχουν γη εκτός Κρήτης, τους έχει απο­δο­θεί ποσοστό κοι­νο­τι­κών βοσκο­τό­πων, επο­μέ­νως ίσως δεν απαι­τεί­ται διοι­κη­τι­κός έλεγχος», ενώ ο Σημαν­δρά­κος είχε δια­τά­ξει έλεγχο.

Τελικά, τα μπλο­κα­ρι­σμένα ΑΦΜ της οικο­γέ­νειας Ξυλούρη δεν πλη­ρώ­θη­καν το 2024, μετά από σχετικό ενη­με­ρω­τικό σημεί­ωμα της 30ης Νοεμ­βρίου 2023 από την Παρα­σκευή Τυχέ­ρο­πού­λου, τότε Προϊ­στα­μένη της Διεύ­θυν­σης Άμεσων Ενι­σχύ­σεων και Αγοράς, στο οποίο σημειω­νό­ταν ότι τα απαι­τού­μενα δικαιο­λο­γη­τικά δεν είχαν υπο­βλη­θεί εγκαί­ρως.

Οι συνο­μι­λίες μεταξύ του Γεώρ­γιου Ξυλούρη, του Ελευ­θέ­ριου Ζέβρου και του Γεώρ­γιου Στρα­τά­κου έχουν κατα­γρα­φεί:

(α) σε DVD 29, με αναφορά 11579, στις 15-11-2024 και ώρα 15:13,

(β) σε DVD 28, αρ. 6639, στις 14-11-2024.

Στο τέλος της δεύ­τε­ρης συνο­μι­λίας, ο Γεώρ­γιος Ξυλού­ρης ρωτά τον Γεώργιο Στρα­τάκο αν “έκαναν κάτι για την υπόθεση Τυχέ­ρο­πού­λου”, υπο­νο­ώ­ντας προ­φα­νώς ενέρ­γειες για την απο­μά­κρυνσή της από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Ο Ξυλού­ρης επίσης φαί­νε­ται να ενδια­φέ­ρε­ται για την αντι­κα­τά­σταση της Ευρω­παίας Εισαγ­γε­λέα Πόπης Παπαν­δρέου, από το γραφείο της EPPO στην Αθήνα, επειδή εκείνη είχε ορίσει την Παρα­σκευή Τυχέ­ρο­πού­λου ως εμπει­ρο­γνώ­μονα σε προ­κα­ταρ­κτική δικο­γρα­φία που χει­ρι­ζό­ταν η ίδια.

Κατά τη συνο­μι­λία του με τη Βασι­λική Ζαφει­ρίου, Προϊ­στα­μένη του Τμή­μα­τος Ελέγχου της Περι­φε­ρεια­κής Διεύ­θυν­σης Κρήτης του ΟΠΕΚΕΠΕ, την ενη­με­ρώ­νει λεπτο­με­ρώς για τις ενέρ­γειες ενα­ντίον της Τυχέ­ρο­πού­λου από τον Πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ, Κυριάκο Μπα­μπα­σίδη, για τις οποίες, όπως λέει, έχει άμεση πλη­ρο­φό­ρηση. Επι­πλέον, ενη­με­ρώ­νει την Ζαφει­ρίου για παρέμ­βαση που έκανε με δική του πρω­το­βου­λία σε μέλος της Κυβέρ­νη­σης, με σκοπό την απο­μά­κρυνση της Παπαν­δρέου από τη θέση της.

Η συνο­μι­λία κατα­γρά­φηκε σε DVD 20, με αριθμό σειράς 4975, στις 25-10-2024, ώρα 12:11:04.

Ο Γεώρ­γιος Ξυλού­ρης ανα­φέ­ρε­ται επίσης σε έγκληση που έχει κατα­τε­θεί κατά της Παρα­σκευής Τυχέ­ρο­πού­λου και ισχυ­ρί­ζε­ται ότι ο πρώην Υπουρ­γός Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, Ελευ­θέ­ριος Αυγε­νά­κης, με τον οποίο είχε εξαι­ρε­τική σχέση, ζήτησε να κινηθεί νομικά.

Η Περι­φε­ρειακή Διεύ­θυνση Μακε­δο­νίας και Θράκης, καθώς και εκείνες για τις οποίες έχει ολο­κλη­ρω­θεί ο έλεγχος, οδή­γη­σαν σε σημα­ντικά πορί­σματα. Συγκε­κρι­μένα:

Α. Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. πρωτ. 32786/3-6-2024 εντολή του Προ­έ­δρου του ΟΠΕΚΕΠΕ Κυριά­κου Μπα­μπα­σίδη, η Περι­φε­ρειακή Διεύ­θυνση Κρήτης δια­τά­χθηκε να διε­νερ­γή­σει ειδικό διοι­κη­τικό έλεγχο σε 20 παρα­γω­γούς/μέλη της οικο­γέ­νειας Ξυλούρη για το έτος 2023. Όπως προ­κύ­πτει από το σχετικό έγγραφο, η εντολή αυτή δόθηκε έπειτα από αίτημα της Εισαγ­γε­λίας EPPO Αθηνών (29/4/2024) για πλη­ρο­φο­ρίες σχετικά με τους εν λόγω παρα­γω­γούς.

Ο έλεγχος ολο­κλη­ρώ­θηκε, και σύμφωνα με την έκθεση με αριθμ. πρωτ. 78309/10-12-2024 της Περι­φε­ρεια­κής Διεύ­θυν­σης Κρήτης, δια­πι­στώ­θηκε εκτε­τα­μένη απάτη στις αιτή­σεις πλη­ρω­μών.

Συγκε­κρι­μένα:

Έντεκα από τους ελεγ­χθέ­ντες είχαν ζητήσει πλη­ρω­μές για το 2023, ενερ­γο­ποιώ­ντας δικαιώ­ματα χωρίς να κατέ­χουν τα αντί­στοιχα στρέμ­ματα. Είτε είχαν δηλώσει ενοι­κια­ζό­μενα αγρο­τε­μά­χια με εκμι­σθω­τές άλλους συγ­γε­νείς τους (που και αυτοί τα είχαν δηλώσει ως ιδιό­κτητα), είτε δεν είχαν τίτλους ιδιο­κτη­σίας, είτε διέ­θε­ταν τίτλους για πολύ μικρό­τε­ρες εκτά­σεις.

Απο­τέ­λε­σμα ήταν να απορ­ρι­φθούν όλα τα δηλω­μένα αγρο­τε­μά­χια, εκτός από τα δημόσια βοσκο­τό­πια που τους είχαν κατα­νε­μη­θεί στο πλαίσιο της «τεχνι­κής λύσης».

Σύμφωνα με το υπ’ αριθμ. πρωτ. 62124/10-10-2024 σημεί­ωμα του Προϊ­στα­μέ­νου της Περι­φε­ρεια­κής Διεύ­θυν­σης Ανα­το­λι­κής Μακε­δο­νίας και Θράκης, που εκδό­θηκε έπειτα από εντολή ελέγχου:

Διε­νερ­γή­θηκε έλεγχος σε 110 παρα­γω­γούς. Για όσους δεν είχαν προη­γου­μέ­νως ελεγ­χθεί, εξε­τά­στη­καν από την υπη­ρε­σία του. Μόνο για λίγα από τα δηλω­μένα αγρο­τε­μά­χια βρέθηκε απο­δει­κτικό κυριό­τη­τας, με απο­τέ­λε­σμα να εγκρι­θεί μόλις το 5% των εκτά­σεων που είχαν δηλωθεί.

Ο Λευ­τέ­ρης Ζερβός και ο Λευ­τέ­ρης Αυγε­νά­κης

Επι­πλέον, σε άλλες κατα­γε­γραμ­μέ­νες συνο­μι­λίες, επίσης από την υπόθεση με αριθμό 1000687, εμφα­νί­ζε­ται ο Αντι­πρό­ε­δρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, Ελευ­θέ­ριος Ζέρβος, ως στενός συνερ­γά­της και άνθρω­πος από­λυ­της εμπι­στο­σύ­νης του πρώην Υπουρ­γού Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων Ελευ­θέ­ριου Αυγε­νάκη.

Ο Ζέρβος ήταν, κατά τα φαι­νό­μενα, προ­σω­πική επιλογή του Υπουρ­γού για τη θέση του Αντι­προ­έ­δρου της Υπη­ρε­σίας. Συνο­μι­λεί καθη­με­ρινά, κυρίως με Κρη­τι­κούς, για θέματα ενι­σχύ­σεων και ελέγχων. Εμφα­νί­ζε­ται συχνά μαζί με τον Αυγε­νάκη σε δημό­σιες εκδη­λώ­σεις, κυρίως στην Κρήτη.

Σε συνο­μι­λία του με τον Νικόλαο Κεφα­λο­γιάννη, που ξεκί­νησε στις 03/01/2025 στις 10:04:18 (κατα­γε­γραμ­μένη σε DVD 49, αρ. 20488), ο Ζέρβος, που κατά­γε­ται από την περιοχή Ζωνιανά της Κρήτης, ενη­με­ρώ­νει τον Κεφα­λο­γιάννη για ανώνυμη καταγ­γε­λία που αφορά 150 άτομα από δύο οικο­γέ­νειες των Ζωνια­νών: Παπα­δάκη και Καβ­βα­λού, που φέρο­νται να έχουν δηλώσει υπερ­βο­λικό αριθμό ζώων…

Η καταγ­γε­λία αυτή ανα­φέρ­θηκε επίσης ότι κοι­νο­ποι­ή­θηκε στον Περι­φε­ρειακό Διευ­θυ­ντή Κρήτης, Κων­στα­ντίνο Αλε­ξό­πουλο.

Σε συνο­μι­λία του με τον Ελευ­θέ­ριο Ζέρβο, που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στις 11-12-2024 στις 10:30 (κατα­γε­γραμ­μένη σε DVD 40, αρ. 15915), ο Αλε­ξό­που­λος ανέφερε ότι στις 29-07-2024 του ζητή­θηκε ενη­μέ­ρωση σχετικά με τις ενέρ­γειες της υπη­ρε­σίας του, στο πλαίσιο προ­κα­ταρ­κτι­κής εξέ­τα­σης από τον Εισαγ­γε­λέα Πρω­το­δι­κών Ρεθύ­μνου.

Κατέ­θεσε ότι γνώριζε για την καταγ­γε­λία και ότι είχε εντολή να προ­χω­ρή­σει σε ελέγ­χους, αλλά λόγω φόρτου εργα­σίας θα εκτε­λού­νταν αργό­τερα.

Μάλιστα, στην ίδια συνο­μι­λία, ανέφερε ότι είχε ενη­με­ρώ­σει για την κατά­θεσή του την Σταυ­ρούλα Κουρ­μεν­τζά, Διευ­θύ­ντρια Τεχνι­κών Ελέγχων του ΟΠΕΚΕΠΕ, την ίδια ημέρα.

Ο Αλε­ξό­που­λος επίσης είχε ενη­με­ρώ­σει τον Κυριάκο Μπα­μπα­σίδη για την κλή­τευσή του από τον Εισαγ­γε­λέ­α­για την προ­σκό­μιση σχε­τι­κής έκθεσης ελέγχου. Πέραν του Μπα­μπα­σίδη, ενη­μέ­ρωσε και τον Ελευ­θέ­ριο Ζέρβο, αλλά πρώτα είχε ενη­με­ρώ­σει τον Γιάννη Τρουλ­λινό.

Δεν είναι ξεκά­θαρο γιατί ο συγκε­κρι­μέ­νος υπάλ­λη­λος ενη­με­ρώ­θηκε πριν τον αρμόδιο Αντι­πρό­ε­δρο.

Όταν ο Ζέρβος είπε στον Αλε­ξό­πουλο ότι θα τηλε­φω­νούσε ο ίδιος στον Τρουλ­λινό “για να έχει το νου του στους ελέγ­χους”, ο Αλε­ξό­που­λος απά­ντησε…

Από το περιε­χό­μενο των σχε­τι­κών συνο­μι­λιών (DVD 51) προ­κύ­πτει ότι, μέσω καθυ­στε­ρή­σεων στους ελέγ­χους, οι εμπλε­κό­με­νοι κατά­φε­ραν να πλη­ρώ­νο­νται αιτού­ντες που δεν πλη­ρού­σαν τις νομικές προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Σε άλλες κατα­γε­γραμ­μέ­νες συνο­μι­λίες, ο Κυριά­κος Μπα­μπα­σί­δης απο­δί­δει την πληρωμή των μπλο­κα­ρι­σμέ­νων ΑΦΜ (που βρί­σκο­νται υπό έρευνα για ποινικά αδι­κή­ματα), στους:

Ελευ­θέ­ριο Ζέρβο,

Γεώργιο Κέντρο (Διευ­θυ­ντή Διευ­θύν­σεων Άμεσων Ενι­σχύ­σεων και Αγοράς του ΟΠΕΚΕΠΕ),

Ζωή Πολι­το­πού­λου (υπάλ­ληλο της ίδιας Διεύ­θυν­σης).

Συγκε­κρι­μένα, στις 14-11-2024 και ώρα 08:41, ο Μπα­μπα­σί­δης ανα­φέ­ρει σε άγνωστο συνο­μι­λητή ότι οι Κέντρος και Ζέρβος πλή­ρω­σαν όλα τα ΑΦΜ που είχαν δεσμευ­τεί από την Εισαγ­γε­λία.

Στις 13-11-2024 και ώρα 18:07, κατα­γρά­φε­ται συνο­μι­λία μεταξύ του Μπα­μπα­σίδη και του Γιάννη Τρουλ­λι­νού(DVD 28), όπου συζη­τεί­ται η πληρωμή των δεσμευ­μέ­νων ΑΦΜ. Σύμφωνα με τον Μπα­μπα­σίδη, τα συγκε­κρι­μένα ΑΦΜ πλη­ρώ­θη­καν κατά την απουσία του από την Ουγ­γα­ρία, και αφού η Πολι­το­πού­λου, ο Κέντρος και ο Ζέρβος “παρα­ποί­η­σαν τα αρχεία”.

Ανα­φέ­ρε­ται επίσης ότι μεταξύ των πλη­ρω­μέ­νων ΑΦΜ υπήρχε και παρα­γω­γός από τη Νίσυρο, ο οποίος είχε προ­κα­λέ­σει επει­σό­διο με υπάλ­ληλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Ο Τρουλ­λι­νός ανα­φέ­ρει ότι αυτός ο παρα­γω­γός δια­δί­δει πως ο Αυγε­νά­κης κανό­νισε την πληρωμή του.

Το σύστημα

Το “σύστημα” συνέ­χισε να λει­τουρ­γεί — «να πηγαί­νει η δουλειά» — χωρίς να εμπλέ­κει τους υπευ­θύ­νους σε ποινική δίωξη.

Αυτό είναι ιδιαί­τερα εμφανές στην περί­πτωση του Κυριά­κου Μπα­μπα­σίδη και της ομάδας του, οι οποίοι φαί­νε­ται να προ­σαρ­μό­ζουν τις ενέρ­γειές τους ανάλογα με την πορεία των εισαγ­γε­λι­κών ερευνών, προ­σπα­θώ­ντας να δώσουν την εντύ­πωση ότι τηρού­νται οι νομικές δια­δι­κα­σίες. Ωστόσο, ο πραγ­μα­τι­κός τους στόχος δεν είναι η ουσια­στική εφαρ­μογή ελέγχων, αλλά η εξα­σφά­λιση της εικόνας της νομι­μό­τη­τας.

Αυτό δημιουρ­γεί κίνδυνο για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των ερευνών, καθώς τα πορί­σματα και τα απο­τε­λέ­σματα των ελέγχων μπορεί να αλλοιώ­νο­νται σε συνάρ­τηση με διαρ­ροές σχε­τι­κές με τις έρευνες της Ευρω­παϊ­κής Εισαγ­γε­λίας (EPPO).

Συμπε­ρα­σμα­τικά, προ­κύ­πτει από όλα τα παρα­πάνω στοι­χεία ότι για την περίοδο 2019–2024, μέλη του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου και στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ ενήρ­γη­σαν σε συντο­νι­σμό με:

Αρμό­διους του Υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων,

Εκπρο­σώ­πους των Κέντρων Υπο­δο­χής Δηλώ­σεων (ΟΣΔΕ),

Και αιτού­ντες ενι­σχύ­σεων στο πλαίσιο του Καθε­στώ­τος Βασικής Ενί­σχυ­σης,

προ­κει­μέ­νου:

Να τεχνητά πλη­ρού­νται οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις για να λάβουν πλε­ο­νε­κτή­ματα βάσει της ΚΑΠ, κυρίως με κατα­νομή δικαιω­μά­των πλη­ρω­μής από το εθνικό απόθεμα, μέσω ψευδών δηλώ­σεων αριθμού ζώων ή έκτασης.

Να παρε­μπο­δι­στούν οι ουσια­στι­κοί έλεγχοι μέσω της εφαρ­μο­γής της «τεχνι­κής λύσης».

II. Ποινική ευθύνη μελών του Υπουρ­γι­κού Συμ­βου­λίου βάσει εθνικής νομο­θε­σίας

Οι κανόνες για την ποινική ευθύνη των μελών της Κυβέρ­νη­σης ορί­ζο­νται στο Άρθρο 86 (παρ. 1–4) του Συντάγ­μα­τος της Ελλάδας και στον Εκτε­λε­στικό Νόμο 3126/2003 περί Ποι­νι­κής Ευθύνης Υπουρ­γών.

Σύμφωνα με το Άρθρο 86 παρ. 1 του Συντάγ­μα­τος:

«Μόνο η Βουλή έχει την αρμο­διό­τητα να ασκήσει δίωξη κατά μελών της Κυβέρ­νη­σης ή Υφυ­πουρ­γών, εν ενερ­γεία ή πρώην, για ποινικά αδι­κή­ματα που διέ­πρα­ξαν κατά την άσκηση των καθη­κό­ντων τους, όπως αυτά ορί­ζο­νται από τον νόμο».

Η θέσπιση ιδιαί­τε­ρων υπουρ­γι­κών αδι­κη­μά­των απα­γο­ρεύ­ε­ται.

Η παρ. 2 του ίδιου άρθρου προ­βλέ­πει ότι:

«Η δίωξη, η ανά­κριση, η προ­κα­ταρ­κτική εξέταση ή η προ­α­νά­κριση κατά των προ­σώ­πων της παρα­γρά­φου 1 για τα προ­α­να­φε­ρό­μενα αδι­κή­ματα δεν επι­τρέ­πε­ται χωρίς προη­γού­μενη απόφαση της Βουλής, σύμφωνα με την παρ. 3. Αν κατά τη διάρ­κεια άλλης έρευνας ή διοι­κη­τι­κού ελέγχου προ­κύ­ψουν στοι­χεία που σχε­τί­ζο­νται με τα παρα­πάνω πρόσωπα και αδι­κή­ματα, αυτά πρέπει να δια­βι­βα­στούν αμελ­λητί στη Βουλή από το πρόσωπο που διε­νερ­γεί την έρευνα».

Η παρ. 3 ορίζει ότι:

«Πρόταση για την άσκηση δίωξης υπο­βάλ­λε­ται από του­λά­χι­στον τριάντα βου­λευ­τές. Η Βουλή απο­φαί­νε­ται με απόλυτη πλειο­ψη­φία επί του συνο­λι­κού αριθμού των μελών της».

Πρέπει να σημειω­θεί ότι η παρ. 3 του Άρθρου 86 του Συντάγ­μα­τος ανα­θε­ω­ρή­θηκε με απόφαση της ΙΘ’ Ανα­θε­ω­ρη­τι­κής Βουλής στις 25 Νοεμ­βρίου 2019, με την οποία καταρ­γή­θηκε ο χρο­νι­κός περιο­ρι­σμός της αρμο­διό­τη­τας της Βουλής να ασκεί δίωξη κατά Υπουρ­γών για ποινικά αδι­κή­ματα.

Ο Νόμος 3126/2003 εφαρ­μό­ζε­ται ως εξής:

Άρθρο 1 – Πεδίο Εφαρ­μο­γής του Νόμου:

Πλημ­με­λή­ματα ή κακουρ­γή­ματα που δια­πρά­χθη­καν από Υπουργό κατά την άσκηση των καθη­κό­ντων του δικά­ζο­νται σύμφωνα με τις δια­τά­ξεις του παρό­ντος νόμου από το Ειδικό Δικα­στή­ριο του άρθρου 86 του Συντάγ­μα­τος, ακόμα και αν έχει πάψει να είναι Υπουρ­γός.

Οι συμ­μέ­το­χοι παρα­πέ­μπο­νται και δικά­ζο­νται σύμφωνα με τον ίδιο νόμο.

Ποι­νι­κές πράξεις που δεν δια­πρά­χθη­καν κατά την άσκηση των καθη­κό­ντων του Υπουρ­γού δικά­ζο­νται από τα αρμόδια δικα­στή­ρια, σύμφωνα με τον Ποινικό Κώδικα, τις ειδικές ποι­νι­κές δια­τά­ξεις και τον Κώδικα Ποι­νι­κής Δικο­νο­μίας.

Άρθρο 3 – Παρα­γραφή – Χρόνος Παρα­γρα­φής:

Τα αδι­κή­ματα που ανα­φέ­ρο­νται στην παρ. 1 του άρθρου 1 υπό­κει­νται σε παρα­γραφή σύμφωνα με τα άρθρα 111 και 112 του Ποι­νι­κού Κώδικα.

Η παρα­γραφή ανα­στέλ­λε­ται, εκτός από τις περι­πτώ­σεις του άρθρου 113 παρ. 1–3 του Ποι­νι­κού Κώδικα, και στις εξής περι­πτώ­σεις:

(α) για τη διάρ­κεια της κοι­νο­βου­λευ­τι­κής περιό­δου κατά την οποία δια­πρά­χθηκε το αδίκημα, και

(β) για τη διάρ­κεια της από­φα­σης…

(Η πρόταση συνε­χί­ζε­ται στη σελίδα 34)

Η παρά­γρα­φος 3 του προη­γού­με­νου άρθρου ανα­φέ­ρει ότι:

«Η δια­βί­βαση πλη­ρο­φο­ριών σύμφωνα με την προη­γού­μενη παρά­γραφο δεν εμπο­δί­ζει την πρόοδο της έρευνας ή προ­κα­ταρ­κτι­κής εξέ­τα­σης σε σχέση με άλλα πρόσωπα. Σε καμία περί­πτωση το πρόσωπο που διε­ξά­γει την έρευνα δεν επι­τρέ­πε­ται να αξιο­λο­γή­σει τα απο­δει­κτικά στοι­χεία που αφορούν την ενδε­χό­μενη ποινική ευθύνη Υπουρ­γών».

Πρέπει να τονι­στεί ότι, παρά την Ανα­θε­ώ­ρηση της 25ης Νοεμ­βρίου 2019 από την ΙΘ’ Ανα­θε­ω­ρη­τική Βουλή, η οποία κατήρ­γησε τον χρονικό περιο­ρι­σμό για την άσκηση δίωξης κατά Υπουρ­γών, ο Νόμος 3126/2003 δεν είχε τρο­πο­ποι­η­θεί μέχρι τις 16/05/2025.

Συνεπώς, συνέ­χιζε να προ­βλέ­πει στην παρ. 2 του άρθρου 3 ότι:

«Η ποινική ευθύνη των Υπουρ­γών για πράξεις που ανα­φέ­ρο­νται στο άρθρο 1 παρ. 1 παύει με τη λήξη της δεύ­τε­ρης τακτι­κής συνόδου της Βουλής που άρχισε μετά τη διά­πραξη του αδι­κή­μα­τος, εφόσον μέχρι τότε η Βουλή δεν έχει απο­φα­σί­σει την άσκηση δίωξης, σύμφωνα με τις δια­τά­ξεις του παρό­ντος νόμου».

Συγκε­κρι­μένα, σύμφωνα με το άρθρο 62 του Νόμου 5197/2025 (ΦΕΚ Α’ 76/16.05.2025):

«Η κατάρ­γηση της παρα­γρά­φου 2 του άρθρου 3 του Νόμου 3126/2003 θεω­ρεί­ται ότι ισχύει ανα­δρο­μικά από την έναρξη ισχύος της Ανα­θε­ώ­ρη­σης της 25ης Νοεμ­βρίου 2019 (Α’ 187), σύμφωνα με την παρά­γραφο 5 του άρθρου 110 του Συντάγ­μα­τος».

Γραφείο Ευρω­παίου Δημό­σιου Εισαγ­γε­λέα (EPPO)

Βάσει του Κανο­νι­σμού της Βουλής των Ελλήνων (Άρθρα 22–23), η σύγκληση της Ολο­μέ­λειας γίνεται με Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα, εκτός από τις περι­πτώ­σεις που, σύμφωνα με το Σύνταγμα, η Βουλή συνε­δριά­ζει αυτο­δι­καίως.

Χωρίς να θίγεται το άρθρο 181 του Κανο­νι­σμού της Βουλής και το άρθρο 40 του Συντάγ­μα­τος, η Ολο­μέ­λεια της Βουλής συνέρ­χε­ται για τις ετήσιες εργα­σίες της αυτο­δι­καίως την πρώτη Δευτέρα του Οκτω­βρίου. Οι εργα­σίες της τακτι­κής συνόδου τερ­μα­τί­ζο­νται με προ­ε­δρικό διά­ταγμα το οποίο εκδί­δε­ται μετά την ελά­χι­στη διάρ­κεια, όπως αυτή καθο­ρί­ζε­ται από το Σύνταγμα. Κανο­νικά, δηλαδή, μια τακτική σύνοδος ξεκινά στις αρχές Οκτω­βρίου και ολο­κλη­ρώ­νε­ται τον Ιούνιο του επό­με­νου έτους, όταν και η Βουλή λει­τουρ­γεί με θερινά τμήματα, στα οποία ασκεί­ται μέρος της νομο­θε­τι­κής λει­τουρ­γίας και κοι­νο­βου­λευ­τι­κού ελέγχου.

Αυτή τη στιγμή, δια­νύ­ουμε τη δεύτερη τακτική σύνοδο της παρού­σας Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Περιό­δου, η οποία ξεκί­νησε μετά τις εθνικές εκλογές του Μαΐου 2023. Δεν έχει ακόμη ανα­κοι­νω­θεί πότε θα λήξουν οι εργα­σίες αυτής της συνόδου. Κατά τη γνώμη μας, η ποινική ευθύνη των πράξεων Υπουρ­γών που ανα­φέ­ρο­νται στο άρθρο 86 παρ. 1 του Συντάγ­μα­τος, οι οποίες φέρεται να δια­πρά­χθη­καν κατά την προη­γού­μενη κοι­νο­βου­λευ­τική περίοδο, θα μπο­ρούσε να θεω­ρη­θεί απο­σβε­σμένη, εάν η Βουλή απο­φα­σί­σει να ασκήσει ποινική δίωξη κατά Υπουρ­γού μετά τη λήξη της δεύ­τε­ρης τακτι­κής συνόδου.

Γραφείο Ευρω­παίου Δημό­σιου Εισαγ­γε­λέα (EPPO)

Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη όλα τα σχετικά στοι­χεία, αυτά πρέπει να δια­βι­βα­στούν στη Βουλή των Ελλήνων ως θέμα άμεσης προ­τε­ραιό­τη­τας.

Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη ότι, κατά τη διάρ­κεια της παρού­σας έρευνας, προ­έ­κυ­ψαν ενδεί­ξεις για αδι­κή­ματα (i) συνέρ­γειας σε κατά­χρηση κατά των οικο­νο­μι­κών συμ­φε­ρό­ντων της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και (ii) ηθικής αυτουρ­γίας στην τέλεση κατά­χρη­σης κατά των οικο­νο­μι­κών συμ­φε­ρό­ντων της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης [Άρθρο 22(1) του Κανο­νι­σμού EPPO, 5(1), 4(3) και 4β της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/1371], τα οποία υπά­γο­νται στο εθνικό δίκαιο ως:

(α) Συνερ­γεία σε απιστία κατά των οικο­νο­μι­κών συμ­φε­ρό­ντων της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, τελε­σθείσα από κοινού και κατ’ επα­νά­ληψη, με ζημία άνω των 120.000 ευρώ.

(β) Ηθική αυτουρ­γία σε απιστία κατά των οικο­νο­μι­κών συμ­φε­ρό­ντων της Ε.Ε., τελε­σθείσα από κοινού και κατ’ επα­νά­ληψη, με ζημία άνω των 120.000 ευρώ.

[Άρθρα 26α, 27, 46(1), 47, 94, 98, 390(1)(β–α) του Ποι­νι­κού Κώδικα και 24(4), 26(1)(3) του Ν. 4689/2020].

Τα αδι­κή­ματα αυτά φέρεται να σχε­τί­ζο­νται με:

(α) Τον Μάκη Βορίδη, Υπουργό Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων από 09/07/2019 έως 05/01/2021

από 27/06/2023 έως 14/06/2024.

Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη ότι πρέπει να εφαρ­μο­στεί κατ’ ανα­λο­γία το Άρθρο 34(1) του Κανο­νι­σμού EPPO, καθώς η διε­ξα­γωγή έρευνας για τα εν λόγω αδι­κή­ματα απα­γο­ρεύ­ε­ται βάσει του Άρθρου 86 του Συντάγ­μα­τος, που ανα­γνω­ρί­ζει απο­κλει­στική αρμο­διό­τητα στη Βουλή για τη διε­ρεύ­νηση και δίωξη κυβερ­νη­τι­κών στε­λε­χών για ποινικά αδι­κή­ματα:

ΠΡΟΤΑΣΗ: Να δια­βι­βα­στεί ο φάκελος της υπό­θε­σης 1000757/2025 στην Μόνιμη Επι­τροπή 10, για να παρα­πεμ­φθεί στις εθνικές αρμό­διες αρχές σύμφωνα με το Άρθρο 34(1) του Κανο­νι­σμού EPPO, όπως και η υπόθεση 1000739/2024 (Μαυ­ρου­δής Βορίδης και Ελευ­θέ­ριος Αυγε­νά­κης).

Υπο­γρα­φές:

Ευγενία Kυβέλου

Ελένη Σίσκου