Λιμάνια: Στην πρίζα έως το 2028 τα πρώτα «πράσινα» λιμάνια

Η μετά­βαση των ελλη­νι­κών λιμα­νιών σε «κόμβους» καθαρής ενέρ­γειας ανα­μέ­νε­ται να απο­τε­λέ­σει μια μεγάλη πρό­κληση τα επόμενα χρόνια. H ανά­πτυξη υπο­δο­μών για την παροχή ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος στα ελλι­με­νι­σμένα πλοία, το λεγό­μενο cold ironing (ή Shore-Side Electricity), πρέπει να «τρέξει» άμεσα ώστε να εκπλη­ρω­θεί η ευρω­παϊκή υπο­χρέ­ωση της χώρας έως το 2030.

Παρα­μέ­νει θολό το τοπίο ως προς την αυτο­πα­ρα­γωγή ενέρ­γειας

Ωστόσο, ακόμη εκκρε­μεί από το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας (ΥΠΕΝ) ο καθο­ρι­σμός του πλαι­σίου που θα προσ­διο­ρί­ζει την ταυ­τό­τητα αφενός του λει­τουρ­γού του cold ironing (π.χ. εάν θα είναι οι διοι­κή­σεις των λιμα­νιών, ο ΔΕΔΔΗΕ κ.ά.) και αφε­τέ­ρου εκείνου που θα διο­χε­τεύει την ηλε­κτρική ενέρ­γεια στα λιμάνια και στα πλοία.

Η αυτο­πα­ρα­γωγή

Επίσης, παρα­μέ­νει θολό το τοπίο ως προς την αυτο­πα­ρα­γωγή ενέρ­γειας. Δηλαδή δεν έχει διευ­κρι­νι­στεί εάν θα μπορεί ο δια­χει­ρι­στής του λιμα­νιού να εγκα­τα­στή­σει φωτο­βολ­ταϊκά πάνελ και να παράγει τη δική του πράσινη ενέρ­γεια και υπό ποιο καθε­στώς. Επι­πλέον, μένει να ολο­κλη­ρω­θεί το ρυθ­μι­στικό πλαίσιο της αγοράς. Ο σύμ­βου­λος στον οποίο είχε ανα­τε­θεί το έργο έχει υπο­βά­λει στη Ρυθ­μι­στική Αρχή Απο­βλή­των, Ενέρ­γειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) μια πρόταση για το πώς θα λει­τουρ­γεί η αγορά του cold ironing, απο­μέ­νει όμως η δια­βού­λευση με όλους τους συναρ­μό­διους φορείς και τους εμπλε­κό­με­νους πλοιο­κτή­τες.

Πιλο­τικά έργα

Στόχος του ΥΠΕΝ είναι έως το τέλος της δεκα­ε­τίας να έχει ολο­κλη­ρω­θεί η μετά­βαση του­λά­χι­στον των δύο μεγάλων λιμα­νιών της χώρας, του Πειραιά και της Θεσ­σα­λο­νί­κης. Σε κάθε περί­πτωση, το «πρα­σί­νι­σμα» των λιμα­νιών της χώρας ξεκί­νησε με ορι­σμένα πρώτα πιλο­τικά έργα, με εκείνα της Ηγου­με­νί­τσας και της Ραφήνας να είναι τα πιο ώριμα. Τις βασικές μελέτες σχε­δια­σμού και κόστους-οφέλους καθώς και τις αντα­γω­νι­στι­κές δια­δι­κα­σίες «τρέχει» ο ΔΕΔΔΗΕ, ενώ τα κον­δύ­λια έχουν εξα­σφα­λι­στεί από το Connecting Europe Facility (CEF).

Ειδι­κό­τερα, στην Ηγου­με­νί­τσα βρί­σκε­ται σε εξέλιξη δια­γω­νι­σμός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 8,9 εκατ. ευρώ για τρεις θέσεις τρο­φο­δο­σίας ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας κρουα­ζιε­ρό­πλοιων από την ξηρά, οι δύο ισχύος 3 MW (μεγαβάτ) και η μία 0,5 MW. Το έργο έχει ορί­ζο­ντα ολο­κλή­ρω­σης τον Δεκέμ­βριο του 2026. Ο σχε­δια­σμός περι­λαμ­βά­νει και ανά­πτυξη Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας (ΑΠΕ) ώστε μέρος της ενέρ­γειας που θα παρέ­χε­ται από το λιμάνι να είναι «πράσινη».

Θέσεις τρο­φο­δο­σίας

Οσο για τις υπο­δο­μές στη Ραφήνα, προ­γραμ­μα­τί­ζο­νται τέσ­σε­ρις θέσεις τρο­φο­δο­σίας πλοίων (1,5 MW η καθεμιά) με τον δια­γω­νι­σμό να ανα­μέ­νε­ται να δημο­σιευ­θεί εντός του καλο­και­ριού και ορί­ζο­ντα ολο­κλή­ρω­σης στα τέλη του 2028. Ο συνο­λι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του έργου Decompress φτάνει τα 9,7 εκατ. ευρώ και περι­λαμ­βά­νει επι­πλέον το κόστος για μελέτες που αφορούν τα λιμάνια του Λαυρίου, της Καβάλας και της Κέρ­κυ­ρας. Οι δια­γω­νι­σμοί για την κατα­σκευή των υπο­δο­μών στα τρία λιμάνια θα προ­χω­ρή­σουν όταν εξα­σφα­λι­στούν τα απα­ραί­τητα κον­δύ­λια.

Παράλ­ληλα, εξε­λίσ­σο­νται κι άλλα έργα, με σημα­ντι­κό­τερο εκείνο στο μεγάλο λιμάνι της χώρας, τον Πειραιά. Μέσω των έργων Ealing και Ciport Piraeus ολο­κλη­ρώ­θη­καν οι τεχνι­κές μελέτες για πέντε θέσεις ηλε­κτρο­δό­τη­σης ακτο­πλοϊ­κών πλοίων στις ακτές Ποσει­δώ­νος, Αγίου Διο­νυ­σίου, Ηετιώ­νεια και Περι­κλέ­ους και άλλες τέσ­σε­ρις θέσεις για πλοία κρουα­ζιέ­ρας στην Ακτή Θεμι­στο­κλέ­ους. Μελέτες έχουν επίσης ολο­κλη­ρω­θεί και για το λιμάνι του Βόλου (Centavros Volos).

Οσο για την ανα­βάθ­μιση των λιμα­νιών στα νησιά του Αιγαίου ώστε να μπορούν να εξυ­πη­ρε­τή­σουν ελλι­με­νι­σμό πλοίων τα οποία θα ηλε­κτρο­δο­τού­νται από τη στεριά για όσο παρα­μέ­νουν αραγ­μένα, ο αρχικός σχε­δια­σμός του ΥΠΕΝ για χρη­μα­το­δό­τηση από το Ταμείο Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης δέσμευε κονδύλι 100 εκατ. ευρώ (με την επι­δό­τηση των έργων στο 50%). Ωστόσο, καθώς δεν προ­σφέ­ρο­νται όλα τα λιμάνια στα νησιά για την παρα­μονή των πλοίων, εκτός ελα­χί­στων εξαι­ρέ­σεων όπως του Ηρα­κλείου ή της Ρόδου, ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός πιθα­νό­τατα θα επα­νε­ξε­τα­στεί.

Για το cold ironing έχει συστα­θεί Επι­τροπή με τη συμ­με­τοχή στε­λε­χών του υπουρ­γείου Ναυ­τι­λίας, του ΥΠΕΝ, της ΡΑΑΕΥ και των δια­χει­ρι­στών του συστή­μα­τος μετα­φο­ράς ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας και του δικτύου δια­νο­μής ρεύ­μα­τος (ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ αντί­στοιχα), η οποία έχει μελε­τή­σει την πλειο­νό­τητα των ελλη­νι­κών λιμένων.

Ο στόχος που έχει τεθεί από το ΥΠΕΝ στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέρ­γεια και το Κλίμα είναι η κατα­νά­λωση στη ναυ­τι­λία μέσω του cold ironing να φτάσει τις 0,1 TWh (τερα­βα­τώ­ρες) το 2030 και να αυξάνει στα­διακά τα επόμενα χρόνια φτά­νο­ντας τις 0,6 TWh (τερα­βα­τώ­ρες) το 2050.

Προ­κλή­σεις

Ωστόσο, οι προ­κλή­σεις είναι μεγάλες και αφορούν το υψηλό κόστος κεφα­λαίου για τις υπο­δο­μές στο λιμάνι και τις ενι­σχύ­σεις του δικτύου ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, τις υψηλές τιμές ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας και την αβε­βαιό­τητα ως προς τη ζήτηση. Οπως έχει δείξει η εμπει­ρία έως σήμερα, απαι­τεί­ται ηλε­κτρο­δό­τηση φθη­νό­τερη από το πετρέ­λαιο ώστε να συμ­φέ­ρει τα πλοία που ελλι­με­νί­ζο­νται καθώς και οικο­νο­μική στήριξη για το κόστος εγκα­τά­στα­σης και λει­τουρ­γίας των υπο­δο­μών στα λιμάνια.

Σε κάθε περί­πτωση, στην Ευρώπη αρκετά μεγάλα ευρω­παϊκά λιμάνια όπως του Αμβούρ­γου, του Ρότερ­νταμ, του Γκέ­τε­μποργκ, του Οσλο και της Αμβέρ­σας επεν­δύ­ουν σε υπο­δο­μές cold ironing ενώ άλλα 16 λιμάνια περι­λαμ­βά­νο­νται στο έργο EALING, στο οποίο συμ­με­τέ­χει και η Ελλάδα.

Πηγή: ot.gr