Τα μεγάλα στοιχήματα του τουρισμού για το 2019

Στο τέλος του 2018, η Ελλάδα μπορεί να υπε­ρη­φα­νεύ­ε­ται ότι προ­σέ­θεσε στο βιο­γρα­φικό της ακόμα μία χρονιά με ιστορικά-ρεκόρ σε έσοδα, αφίξεις και ταπε­ρισ­σό­τερα μετρή­σιμα του­ρι­στικά μεγέθη. Σε ένα τετρα­ε­τές θετικό σερί, η χώρα μας έχει κατα­φέ­ρει να αυξήσει τις διε­θνείς αφίξεις κατά 33%, από τα 24 εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες το 2014 στα 33 εκα­τομ­μύ­ρια το 2018. Ωστόσο, η ανά­καμψη των ισχυ­ρό­τε­ρων αντα­γω­νι­στών της, οι διε­θνείς γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις αλλά και οι χρο­νί­ζου­σες εσω­τε­ρι­κές «ασθέ­νειες» του του­ρι­στι­κού κλάδου, εγεί­ρουν ανη­συ­χίες και ερω­τη­μα­τικά για το εάν η Ελλάδα θα κατα­φέ­ρει να σταθεί στο ύψος των περι­στά­σεων και το 2019.

Για «πρω­τό­γνωρο του­ρι­στικό άλμα» στην Ελλάδα την τετρα­ε­τία 2015-2018 έκανε λόγο η Υπουρ­γός Του­ρι­σμού, Έλενα Κου­ντουρά, στο πλαίσιο της Διε­θνούς Του­ρι­στι­κής Έκθεσης World Travel Market στο Λονδίνο το Νοέμ­βριο. «Οι επι­δό­σεις του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού το 2018 ξεπέ­ρα­σαν κάθε προσ­δο­κία, με νέο ιστο­ρικό ρεκόρ για τέταρτη συνε­χό­μενη χρονιά που θα αγγίξει τα 33 εκα­τομ­μύ­ρια του­ρί­στες και 2 δισ. ευρώ επι­πλέον έσοδα», τόνισε χαρα­κτη­ρι­στικά η κ. Κου­ντουρά, ξεκα­θα­ρί­ζο­ντας τους στόχους του υπουρ­γείου να δια­τη­ρή­σει και να ενι­σχύ­σει τη δυνα­μική αυτή με το νέο ανα­πτυ­ξιακό του πρό­γραμμα.

Πράγ­ματι, προς το κλεί­σιμο του 2018 τα δεδο­μένα συνε­χί­ζουν να εντυ­πω­σιά­ζουν.Σύμφωνα με τα τελευ­ταία στοι­χεία της Υπη­ρε­σίας Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας (ΥΠΑ), η δια­κί­νηση επι­βα­τών στα ελλη­νικά αερο­δρό­μια το δεκά­μηνο του 2018 σημεί­ωσε νέο ιστο­ρικό ρεκόρ, ξεπερ­νώ­ντας κατά 9,9%, το αντί­στοιχο διά­στημα του 2017.

Με το βλέμμα στο 2019, η Υπουρ­γός Του­ρι­σμού, επι­ση­μαί­νει ότι τα μηνύ­ματα είναι πολύ ενθαρ­ρυ­ντικά, αφού οι προ­κρα­τή­σεις στις περισ­σό­τε­ρες αγορές είναι ανο­δι­κές σε σχέση με πέρυσι. Ωστόσο, την αισιο­δο­ξία αυτή δεν φαί­νε­ται να ενστερ­νί­ζο­νται οι εκπρό­σω­ποι του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού κλάδου, οι οποίοι εκφρά­ζουν φόβους ότι η δυνα­μική των τελευ­ταίων ετών δεν θα συνε­χι­στεί, καθώς οι προ­κλή­σεις αυξά­νο­νται.

Στο έλεος των διεθνών εξε­λί­ξεων

Για παρά­δειγμα, ο πρώην πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΣΕΤΕ) Ανδρέας Ανδρε­ά­δης, στο πλαίσιο της του­ρι­στι­κής επαγ­γελ­μα­τι­κής έκθεσης Xenia ανέφερε ότι τα επόμενα δυο χρόνια θα είναι δύσκολα για όλους τους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς ελέω Brexit και άλλων δυσκο­λιών στην Ευρώπη.

Την ίδια στιγμή, η σταθερή ανά­καμψη προ­ο­ρι­σμών όπως η Τουρκία, η Αίγυ­πτος και η Τυνησία, με τους φόβους περί ασφά­λειας να εξα­νε­μί­ζο­νται και το φθηνό all-inclusive να δελε­ά­ζει, ανα­μέ­νε­ται να κοστί­σουν στην Ελλάδα επι­σκέ­πτες από τις κυριό­τε­ρες αγορές εισερ­χό­με­νου του­ρι­σμού όπως η Γερ­μα­νία, και το Ηνωμένο Βασί­λειο.

Παράλ­ληλα, παρά­γο­ντες της του­ρι­στι­κής αγοράς εκφρά­ζουν φόβους ότι η φετινή κρίση στις ελλη­νο­ρω­σι­κές σχέσεις, με την απέλαση των Ρώσων διπλω­μα­τών, σε συν­δυα­σμό με τα φθηνά «πακέτα» της αντα­γω­νί­στριας Τουρ­κίας, θα έχουν επί­πτωση στις αφίξεις. Ήδη το 2018, οι αφίξεις Ρώσων του­ρι­στών στην Ελλάδα δεν ξεπέ­ρα­σαν τις 800 χιλιά­δες, την ίδια στιγμή που η Τουρκία «έβλεπε» 6 εκα­τομ­μύ­ρια.

Πιέσεις εκ των έσω

Ακόμα ωστόσο και εάν η εξω­τε­ρική ζήτηση παρα­μεί­νει σταθερή, το 2019 θα είναι μια καθο­ρι­στική χρονιά στην αντι­με­τώ­πιση των εσω­τε­ρι­κών ζητη­μά­των που ταλα­νί­ζουν την εγχώρια του­ρι­στική αγορά, με την πολι­τική αστά­θεια να φέρνει ανη­συ­χία για επι­πλέον καθυ­στε­ρή­σεις και ανα­πο­φα­σι­στι­κό­τητα.

«Θανα­τη­φό­ρος» για τον ξενο­δο­χειακό κλάδο απο­δει­κνύ­ε­ται ο συν­δυα­σμός αυξη­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ στα νησιά, τέλους δια­νυ­κτέ­ρευ­σης, ΦΠΑ εστί­α­σης και ΕΝΦΙΑ. Παράλ­ληλα, τη στιγμή που νησιά όπως η Σαντο­ρίνη και η Μύκονος παρου­σιά­ζουν τα πρώτα προ­βλή­ματα κορε­σμού, η κακο­δια­χεί­ριση του προ­σφυ­γι­κού απο­μα­κρύ­νει τους επι­σκέ­πτες από άλλα νησιά του Αιγαίου.

Και ενώ οι επεν­δύ­σεις στην ενί­σχυση των υπο­δο­μών θεω­ρού­νταια­πα­ραί­τη­τες για την επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου και την προ­σέλ­κυση ποιο­τι­κό­τε­ρου και θεμα­τι­κού του­ρι­σμού(μαρίνες, γήπεδα γκολφ, πίστες αγώνων, συνε­δριακά κέντρα), οι βασικές υπο­δο­μές δεν στέ­κο­νται στο ύψος των περι­στά­σεων ούτε στο peakτης σεζόν, με τα μπλακ άουτ, τα προ­βλή­ματα υδρο­δό­τη­σης, την υπερ­φόρ­τωση λιμένων και οδικών δικτύων και την έλλειψη ιατρι­κής βοή­θεια­ςνα απο­τε­λούν καθη­με­ρι­νό­τητα.

Ο ξενο­δο­χεια­κός κλάδος προ­σπα­θεί ακόμα να βρει τα πατή­ματά του στην εποχή του Airbnb, με τις επι­πτώ­σεις της «έκρηξης» των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων να μην έχουν γίνει ακόμα απόλυτα σαφείς, και την ανάγκη ενός πιο ξεκά­θα­ρου φορο­λο­γι­κού και νομικού πλαι­σίου να γίνεται πλέον επι­τα­κτική.

Τέλος, ένα από τα σημα­ντι­κό­τε­ρα­στοι­χή­ματα του του­ρι­σμού για το νέο έτος, απο­τε­λεί­αυτό του -ήδη καθυστερημένου- ψηφια­κού μετα­σχη­μα­τι­σμού. Από την κατάρ­τιση μίας συνο­λι­κής ψηφια­κής στρα­τη­γι­κής για την προ­ώ­θηση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, μέχρι­την εξοι­κεί­ωση των μικρών επι­χει­ρή­σεων με την παροχή ψηφια­κών υπη­ρε­σιών και την ψηφιο­ποί­ηση της του­ρι­στι­κής εκπαί­δευ­σης.

Οι παρά­με­τροι που θα καθο­ρί­σουν την επόμενη χρονιά

Του Γιάννη Ρέτσου, Προ­έ­δρου του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΣΕΤΕ)

Oι προ­κλή­σεις για την επόμενη μέρα στον του­ρι­σμό είναι πολλές και ήδη οι επι­χει­ρη­μα­τίες του τομέα προ­ε­τοι­μά­ζο­νται, για να μπο­ρέ­σουν να αντα­πε­ξέλ­θουν στον συνεχώς αυξα­νό­μενο διεθνή αντα­γω­νι­σμό.

Στις παρα­μέ­τρους που θα καθο­ρί­σουν την επόμενη χρονιά, θα πρέπει να συμπε­ρι­λά­βουμε το οικο­νο­μικό περι­βάλ­λον όπως θα δια­μορ­φω­θεί στην Ευρώπη και ειδι­κό­τερα στις βασικές αγορές μας. Επίσης, γεγο­νότα όπως η εμπο­ρική ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας ανα­μέ­νε­ται, όπως εκτι­μούν οι διε­θνείς οίκοι, να επη­ρε­ά­σουν την παγκό­σμια οικο­νο­μία, επι­βρα­δύ­νο­ντας την ανά­πτυξη σε χώρες που απο­τε­λούν πηγές «άντλη­σης» επι­σκε­πτών για τη χώρα μας.

Επι­πλέον, παρα­κο­λου­θούμε τις εξε­λί­ξεις στο μέτωπο της εξόδου της Βρε­τα­νίας από την Ε.Ε. και πώς αυτές μπορούν να επη­ρε­ά­σουν τον ελλη­νικό του­ρι­σμό.

Παράλ­ληλα, δια­πι­στώ­νουμε ότι άμεσα αντα­γω­νι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί, έχουν επα­νέλ­θει σε υψηλές θέσεις στην παγκό­σμια του­ρι­στική κατά­ταξη. Ιδιαί­τερα στη περί­πτωση της Τουρ­κίας, η υπο­τί­μηση της λίρας, αν και επη­ρε­ά­ζει αρνη­τικά άλλους κλάδους της οικο­νο­μίας της γει­το­νι­κής χώρας, δημιουρ­γεί ένα αντα­γω­νι­στικό περι­βάλ­λον στον τομέα του του­ρι­σμού.

Στα εντός της χώρας ζητή­ματα, η αύξηση της προ­σφο­ράς των κατα­λυ­μά­των και η άνευ ελέγχου αύξηση των ακι­νή­των που δια­τί­θε­νται για βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις, ενδέ­χε­ται να επη­ρε­ά­σει βασικά μεγέθη του του­ρι­σμού. Και βέβαια, ζητή­ματα όπως η υπερ­φο­ρο­λό­γηση, η ανάγκη για βελ­τί­ωση βασικών υπο­δο­μών, η περιο­ρι­σμένη ρευ­στό­τητα των επι­χει­ρή­σεων και η ασφά­λεια δικαίου, δεν έχουν ακόμη αντι­με­τω­πι­σθεί, επι­βα­ρύ­νο­ντας την του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα. Ιδιαί­τερη βαρύ­τητα για το μέλλον του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, θα παίξει και ο βαθμός ετοι­μό­τη­τας του τομέα να αξιο­ποι­ή­σει τις νέες τεχνο­λο­γίες, ένα θέμα το οποίο απα­σχό­λησε και το πρό­σφατο ετήσιο συνέ­δριο μας.

Οδεύ­ο­ντας, πάντως, προς την έναρξη της επό­με­νης σεζόν, θα έχουμε πιο σαφή εικόνα, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη και το πρό­γραμμα των πτήσεων, για την εξαγωγή ασφα­λέ­στε­ρων συμπε­ρα­σμά­των για τη πορεία του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού το 2019.

Τη χρονιά θα την κερ­δί­σουμε αν όλοι δου­λέ­ψουμε υπεύ­θυνα για αυτό

Του Γρηγόρη Τάσιου, Προ­έ­δρου της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Ξενο­δό­χων (ΠΟΞ)

To 2019 είναι πολυ­πα­ρα­γο­ντική εξίσωση και δεν προ­σφέ­ρε­ται για εύκολες λύσεις. Όπως δια­πι­στώ­σαμε και από την πρό­σφατη παρου­σία μας στη WTM του Λον­δί­νου αλλά και από επαφές με touroperators της γερ­μα­νι­κής αγοράς, υπάρχει  σίγουρα ένα θετικό momentum για το ελλη­νικό του­ρι­στικό προϊόν χάρη στις μεγάλες προ­σπά­θειες που έχουμε κάνει τα τελευ­ταία χρόνια, αλλά υπάρ­χουν και μεγάλες αβε­βαιό­τη­τες.

Για τους Βρε­τα­νούς η υπόθεση Brexit φαί­νε­ται πως δημιουρ­γεί ένα κλίμα ανα­μο­νής.  Γενι­κό­τερα όμως στις ευρω­παϊ­κές αγορές υπάρχει κλίμα ανα­μο­νής και παρα­κο­λού­θη­σης με προσοχή των οικο­γε­νεια­κών προ­ϋ­πο­λο­γι­σμών. Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα η περί­ο­δος των προ­κρα­τή­σεων να μετα­κι­νη­θεί στους μήνες Ιανουά­ριο και Φεβρουά­ριο του 2019. Τότε θα έχουμε πολύ πιο σαφή εικόνα.

Μεγάλη πρό­κληση ωστόσο  για το 2019 είναι η του­ρι­στική ανά­καμψη των αντα­γω­νι­στών της ευρύ­τε­ρης γει­το­νιάς  μας (Τουρκία, Αίγυ­πτος, Τυνησία, κλπ ) που φάνηκε ήδη από την περσινή σεζόν και ανα­μέ­νε­ται να έχει συνέ­χεια.

Τα δεδο­μένα λοιπόν βεβαιώ­νουν για ένα πράγμα. Αυτό που θα κρίνει το 2019 είναι η αντα­γω­νι­στι­κό­τητά μας και το κατά πόσο μπο­ρούμε να δώσουμε «valueformoney» υπη­ρε­σίες. Το μέλλον δεν κερ­δί­ζε­ται με προ­γνώ­σεις. Κερ­δί­ζε­ται με σχε­δια­σμό. Το ελλη­νικό ξενο­δο­χείο σηκώνει υπέ­ρο­γκα βάρη και πρέπει εδώ και τώρα, χωρίς χρο­νο­τριβή και καθυ­στέ­ρηση, να ληφθούν απο­φά­σεις που θα μας επι­τρέ­ψουν να είμαστε όσο ευέ­λι­κτοι χρειά­ζε­ται κατά την περίοδο των προ­κρα­τή­σεων. Το ελλη­νικό ξενο­δο­χείο που πρό­σφερε τόσα πολλά μέσα στην κρίση, τώρα έχει ανάγκη ελά­φρυν­σης και στα φορο­λο­γικά βάρη του, όπως ο ΦΠΑ και στις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές του.

Σε αυτή την κατεύ­θυνση ανα­μέ­νουμε υπεύ­θυ­νες απο­φά­σεις, ανά­λο­γες με την υπευ­θυ­νό­τητα που επι­δει­κνύει όλα αυτά τα χρόνια ο ξενο­δο­χεια­κός κόσμος της χώρας, μοι­ρά­ζο­ντας τα οφέλη του πρώτα απ’ όλα στους ίδιους τους εργα­ζό­με­νους στον κλάδο,  συνει­σφέ­ρο­ντας στον κύκλο εργα­σιών επαγ­γελ­μα­τι­κών κλάδων σχε­τι­ζό­με­νων άμεσα ή έμμεσα με τον του­ρι­σμό και  στη­ρί­ζο­ντας συνο­λικά την οικο­νο­μία και την κοι­νω­νία. Τη χρονιά λοιπόν θα την κερ­δί­σουμε αν όλοι δου­λέ­ψουμε υπεύ­θυνα για αυτό.

Ανα­δη­μο­σί­ευση από το περιο­δικό Reporter που κυκλο­φό­ρησε με το Πρώτο Θέμα στις 30 Δεκεμ­βρίου

Της Μαρι­λέ­νας Καρα­βα­σί­λο­γλου