Selfitis: Είναι η εμμονή με τις selfies ψυχική ασθένεια;

Selfitis». Είναι ένας σχετικά και­νούρ­γιος όρος, στα ελλη­νικά ίσως θα μπο­ρού­σαμε να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουμε τον νεο­λο­γι­σμό «σελ­φί­τιδα». Το αστείο της υπό­θε­σης είναι ότι ο όρος προήλθε από ένα άρθρο – απάτη (ένα από τα γνωστά πια fake news) αλλά κάποιοι ψυχί­α­τροι απο­φά­σι­σαν ότι μπορεί να απο­κτή­σει επι­στη­μο­νική ισχύ. Όχι πάντως χωρίς αμφι­σβή­τηση.

Ο όρος, χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε, σύμφωνα με την Telegraph, για πρώτη φορά το 2014, για να περι­γρά­ψει την ιδε­ο­λη­πτική τάση ενός ατόμου να τραβάει selfies (να αυτο­φω­το­γρα­φί­ζε­ται δηλαδή), σε ένα άρθρο που υπο­στή­ριζε ψευδώς ότι η Αμε­ρι­κα­νική Ψυχια­τρική Ένωση, εξέταζε την ταξι­νό­μηση της «Selfitis» ως ψυχικής δια­τα­ρα­χής.

Η φάρσα αυτή, ωστόσο, οδήγησε τους ερευ­νη­τές του Πανε­πι­στη­μίου Nottingham Trent και της Σχολής Διοί­κη­σης Thiagarajar της Ινδίας, να διε­ρευ­νή­σουν αν υπάρχει κάποια πιθα­νό­τητα το φαι­νό­μενο αυτό να απο­τε­λεί ψυχική δια­τα­ραχή.

Και τελικά κατέ­λη­ξαν ότι η «Selfitis», είναι μια γνήσια ψυχική κατά­σταση και ότι οι άνθρω­ποι που αισθά­νο­νται συνεχώς την παρόρ­μηση να αυτο­φω­το­γρα­φί­ζο­νται και να ανε­βά­ζουν τις selfies στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης, μπορεί να χρήζουν βοή­θειας.

Προ­χώ­ρη­σαν μάλιστα ένα βήμα παρα­πάνω, επι­βε­βαιώ­νο­ντας ότι η «Selfitis» πράγ­ματι υπάρχει και ανέ­πτυ­ξαν ακόμη και μια κλίμακα αυτής της συμπε­ρι­φο­ράς, η οποία μπορεί, κατά τους ίδιους, να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί για την εκτί­μηση της σοβα­ρό­τη­τας της κατά­στα­σης ενός ατόμου.

Ο Δρ Μαρκ Γκρί­φιθς, καθη­γη­τής ειδι­κευ­μέ­νος στις συμπε­ρι­φο­ρές εξαρ­τή­σεων του Τμή­μα­τος Ψυχο­λο­γίας του Πανε­πι­στη­μίου Nottingham Trent, δήλωσε: «Πριν από λίγα χρόνια εμφα­νί­στη­καν στα μέσα μαζικής ενη­μέ­ρω­σης κάποια άρθρα που ισχυ­ρί­ζο­νταν ότι η Selfitis θα χαρα­κτη­ρι­ζό­ταν ως ψυχική δια­τα­ραχή από την Αμε­ρι­κα­νική Ψυχια­τρική Ένωση. Ενώ το άρθρο απο­δεί­χτηκε ότι ήταν απάτη, αυτό δεν σήμαινε ότι η ψυχική κατά­σταση που περιέ­γραφε δεν υπήρχε. Τώρα φαί­νε­ται ότι επι­βε­βαιώ­νουμε την ύπαρξή της και ανα­πτύσ­σουμε την πρώτη κλίμακα συμπε­ρι­φο­ράς της Selfitis ώστε να μπο­ρούμε να αξιο­λο­γή­σουμε την κατά­σταση».

Η κλίμακα, η οποία κυμαί­νε­ται από το 1 έως το 100, ανα­πτύ­χθηκε με την βοήθεια ενός αριθμού ομάδων των 200 συμ­με­τε­χό­ντων. Στόχος ήταν να προσ­διο­ρι­στούν οι παρά­γο­ντες που προ­κα­λούν αυτή τη συμπε­ρι­φορά. Κατόπιν η κλίμακα δοκι­μά­στηκε σε 400 συμ­με­τέ­χο­ντες από την Ινδία, καθώς η χώρα έχει τους περισ­σό­τε­ρους χρήστες του Facebook αλλά και τον μεγα­λύ­τερο αριθμό θανάτων στην προ­σπά­θεια ανθρώ­πων να τρα­βή­ξουν selfies σε επι­κίν­δυ­νες τοπο­θε­σίες.

Τα ευρή­ματα, που δημο­σιεύ­τη­καν στη Διεθνή Εφη­με­ρίδα Ψυχικής Υγείας και Εθισμού, επι­βε­βαί­ω­σαν ότι υπάρ­χουν τρία επίπεδα Selfitis.

Τα επίπεδα της «σελ­φί­τι­δας»

• Οριο­γραμμή: Τραβάς selfies του­λά­χι­στον τρεις φορές την ημέρα αλλά δεν τις δημο­σιεύ­εις στα social media.
• Οξεία Φάση: Τραβάς selfies του­λά­χι­στον τρεις φορές την ημέρα και τις ποστά­ρεις στα social media.
• Χρόνιο στάδιο: Ανε­ξέ­λεγ­κτη ανάγκη να τραβάς selfies όλο το 24ωρο και να ποστά­ρεις πάνω από έξι φορές την ημέρα τις φωτο­γρα­φίες στα social media.

Οι ερευ­νη­τές δια­πί­στω­σαν από τη μελέτη τους, ότι οι τυπικοί πάσχο­ντες από «σελ­φί­τιδα», ήταν άτομα που επι­ζη­τούν την προσοχή, συχνά στε­ρού­νται αυτο­πε­ποί­θη­σης ενώ ελπί­ζουν να ενι­σχύ­σουν την κοι­νω­νική τους ζωή και να αισθαν­θούν μέρος μια ομάδες με την διαρκή αυτή προβολή των φωτο­γρα­φιών τους.

Στη συνέ­χεια η ομάδα των επι­στη­μό­νων, ανέ­πτυξε 20 προ­τά­σεις που θα μπο­ρού­σαν να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν για τον προσ­διο­ρι­σμό της σοβα­ρό­τη­τας της Selfitis, με βάση το κατά πόσον ένα άτομο δηλώνει ότι βιώνει συγκε­κρι­μένα συναι­σθή­ματα.

Η κλίμακα συμπε­ρι­φο­ράς 

Οι ερευ­νη­τές ζήτησαν από τους συμ­με­τέ­χο­ντες να βαθ­μο­λο­γή­σουν τις παρα­κάτω δηλώ­σεις από 1 έως 5, όπου το 5 σημαί­νει «συμφωνώ απόλυτα» και 1 σημαί­νει «διαφωνώ απόλυτα». Όσο μεγα­λύ­τερη ήταν η βαθ­μο­λο­γία, τόσο περισ­σό­τε­ρες ήταν οι πιθα­νό­τη­τες να πάσχουν από Selfitis.

• Το να τραβάω selfies μου δίνει την αίσθηση ότι απο­λαμ­βάνω καλύ­τερα το περι­βάλ­λον μου
• Το να μοι­ρά­ζο­μαι τις selfies μου δημιουρ­γεί υγιή αντα­γω­νι­σμό με τους φίλους και τους συνα­δέλ­φους μου
• Κερδίζω τερά­στια προσοχή ποστά­ρο­ντας τις selfies μου στα social media
• Μειώνω τα επίπεδα του άγχους μου τρα­βώ­ντας selfies
• Αισθά­νο­μαι αυτο­πε­ποί­θηση όταν τραβάω selfies
• Αποκτώ μεγα­λύ­τερη αποδοχή στον περί­γυρό μου όταν τραβάω selfies και τις μοι­ρά­ζο­μαι στα social media
• Εκφρά­ζο­μαι καλύ­τερα στο περι­βάλ­λον μου μέσω των selfies
• Η λήψη δια­φο­ρε­τι­κών selfies βοηθά την κοι­νω­νική μου κατά­σταση
• Αισθά­νο­μαι πιο δημο­φι­λής όταν δημο­σιεύω selfies στα social media
• Η λήψη των selfies βελ­τιώ­νει την διάθεσή μου και με κάνει να αισθά­νο­μαι ευτυ­χι­σμέ­νος
• Νιώθω πιο θετικά για τον εαυτό μου όταν τραβάω selfies
• Γίνομαι πιο σημα­ντικό μέλος στον κοι­νω­νικό μου περί­γυρο όταν δημο­σιεύω selfies
• Η λήψη των selfies με βοηθά να έχω καλύ­τε­ρες ανα­μνή­σεις σχετικά με μια περί­σταση ή μια εμπει­ρία
• Δημο­σιεύω συχνά selfies για να απο­κτήσω περισ­σό­τερα likes και σχόλια στα social media
• Όταν ποστάρω selfies περι­μένω από τους φίλους μου να με εκθειά­σουν
• Η λήψη selfies αλλάζει άμεσα τη διάθεσή μου
• Τραβάω περισ­σό­τε­ρες selfies και τις βλέπω ιδιω­τικά για να αυξηθεί η αυτο­πε­ποί­θησή μου
• Όταν δεν τραβάω selfies αισθά­νο­μαι απο­κομ­μέ­νος από την ομάδα μου
• Τραβάω τις selfies ως τρόπαια για να έχω ανα­μνή­σεις στο μέλλον
• Χρη­σι­μο­ποιώ φίλτρα στις φωτο­γρα­φίες για να κάνω τις selfies μου να δεί­χνουν καλύ­τε­ρες από των άλλων

Ο Δρ Τζα­νάρ­θα­ναν Μπα­λά­κρισ­ναν, ερευ­νη­τής από το Τμήμα Ψυχο­λο­γίας του Nottingham Trent, δήλωσε σχετικά: «συνήθως, εκείνοι που παρου­σιά­ζουν την πάθηση, έχουν έλλειψη αυτο­πε­ποί­θη­σης, επι­διώ­κουν να ται­ριά­ξουν με τους γύρω τους και μπορεί να παρου­σιά­ζουν συμ­πτώ­ματα παρό­μοια με αυτά που παρου­σιά­ζουν άλλες δυνη­τικά εθι­στι­κές συμπε­ρι­φο­ρές».

«Τώρα, η ύπαρξη της κατά­στα­σης φαί­νε­ται να έχει επι­βε­βαιω­θεί. Ελπί­ζουμε ότι θα διε­ξα­χθούν περαι­τέρω έρευνες για να κατα­νο­ή­σουμε περισ­σό­τερα για το πώς και γιατί οι άνθρω­ποι ανα­πτύσ­σουν αυτήν την δυνη­τικά εμμο­νική συμπε­ρι­φορά και τι μπορεί να γίνει για να λάβουν βοήθεια οι άνθρω­ποι που έχουν μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα», προ­σθέ­τει.

Η αμφι­σβή­τηση 

Και άλλες δια­τα­ρα­χές ψυχικής υγείας εντο­πί­στη­καν τα τελευ­ταία χρόνια και σχε­τί­ζο­νται με την τεχνο­λο­γία. Αυτές περι­λαμ­βά­νουν την nomophobia (No mobile phone phobia), τη φοβία, δηλαδή του να είσαι χωρίς κινητό, την technoference, την συνεχή διείσ­δυση της τεχνο­λο­γίας στην καθη­με­ρινή ζωή που επη­ρε­ά­ζει ακόμη και τις προ­σω­πι­κές σχέσεις και την ερωτική ζωή και την cyberchondria, όπου αισθά­νε­ται άρρω­στος αφού έχεις ψάξει για τα συμ­πτώ­ματα μιας ασθέ­νειας στο δια­δί­κτυο.

Ωστόσο, ο Σερ Σίμον Βέσελι, καθη­γη­τής Ψυχο­λο­γίας στο King’s College του Λον­δί­νου, είναι επι­φυ­λα­κτι­κός σχετικά με την προ­τει­νό­μενη ως νέα ψυχική δια­τα­ραχή, δηλαδή την Selfitis.

«Η έρευνα δείχνει ότι οι άνθρω­ποι τραβούν selfies για να βελ­τιώ­σουν τη διάθεσή τους, να τρα­βή­ξουν την προσοχή των άλλων, να αυξή­σουν την αυτο­πε­ποί­θησή τους και να κοι­νω­νι­κο­ποι­η­θούν. Αν αυτό ισχύει, τότε αυτή η μελέτη είναι η ίδια μια ακα­δη­μαϊκή selfie», υπο­στη­ρί­ζει ο Βέσελι.

Ο Δρ Μαρκ Σάλτερ, εκπρό­σω­πος του Royal College of Psychiatrists, πρό­σθεσε: «Selfitis δεν υπάρχει και δεν θα έπρεπε να υπάρχει. Υπάρχει μια τάση να βάζουμε μια ταμπέλα σε μια ολό­κληρη σειρά περί­πλο­κων και σύν­θε­των ανθρώ­πι­νων συμπε­ρι­φο­ρών. Όμως αυτό είναι επι­κίν­δυνο επειδή μπορεί να δώσει μια αληθινή διά­σταση σε κάτι που δεν έχει στην πραγ­μα­τι­κό­τητα καμία».

tvxs.gr