Ψυχική Υγεία: Καταγγελίες για κλείσιμο δομών και υποστελέχωση στις Μονάδες Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης

Ο Πανελ­λή­νιος Σύλ­λο­γος Νοσο­κο­μεια­κών Ψυχο­λό­γων προει­δο­ποιεί για συρ­ρί­κνωση των δημό­σιων δομών και κίνδυνο επι­στρο­φής στο ασυ­λιακό μοντέλο.

Σοβαρές καταγ­γε­λίες για κλεί­σιμο μονάδων, ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού και αλλαγές χωρίς δια­βού­λευση φέρνει στο προ­σκή­νιο ο Πανελ­λή­νιος Σύλ­λο­γος Νοσο­κο­μεια­κών Ψυχολόγων- Ψυχο­λό­γων Δημό­σιων Δομών Υγείας , κάνο­ντας λόγο για συστη­μα­τική υπο­βάθ­μιση των Μονάδων Ψυχο­κοι­νω­νι­κής Απο­κα­τά­στα­σης (Ξενώνες, Οικο­τρο­φεία, Προ­στα­τευό­μενα Δια­με­ρί­σματα) του δημό­σιου συστή­μα­τος υγείας.

Όπως επι­ση­μαί­νει, η οπι­σθο­δρό­μηση που είχε εντο­πι­στεί ήδη από τον Μάιο του 2025 έχει πλέον μετα­τρα­πεί σε δια­πι­στω­μένη συρ­ρί­κνωση, με κλει­σί­ματα δομών, υπο­στε­λέ­χωση και πρα­κτι­κές που θυμί­ζουν εποχές προ της ψυχια­τρι­κής μεταρ­ρύθ­μι­σης.

Επι­στολή εργα­ζο­μέ­νων από τα Χανιά

Αφορμή για τη νέα δημόσια τοπο­θέ­τηση απο­τέ­λεσε επι­στολή εργα­ζο­μέ­νων του Κρα­τι­κού Θερα­πευ­τη­ρίου Ψυχικών Παθή­σεων Χανίων, με ημε­ρο­μη­νία 19 Φεβρουα­ρίου 2026.

Στην επι­στολή περι­γρά­φο­νται σοβαρές δυσλει­τουρ­γίες, μεταξύ των οποίων και η «προ­σω­ρινή» ανα­στολή λει­τουρ­γίας μονάδας Ψυχο­κοι­νω­νι­κής Απο­κα­τά­στα­σης. Όπως επι­ση­μαί­νε­ται, «προ­σω­ρι­νές» είχαν χαρα­κτη­ρι­στεί και τέσ­σε­ρις ακόμη καταρ­γή­σεις τα προη­γού­μενα χρόνια.

Παράλ­ληλα, γίνεται λόγος για τρο­πο­ποι­ή­σεις στη σύσταση υφι­στά­με­νων μονάδων, με αύξηση κλινών σε χώρους που δεν πληρούν τις προ­βλε­πό­με­νες προ­δια­γρα­φές.

Η υπο­στε­λέ­χωση, σύμφωνα με τους εργα­ζό­με­νους, έχει ξεπε­ρά­σει τα όρια, παρα­βιά­ζο­ντας τις νόμιμες ανα­λο­γίες προ­σω­πι­κού–ενοίκων. Το απο­τέ­λε­σμα είναι να δια­μορ­φώ­νο­νται συν­θή­κες που θέτουν σε κίνδυνο τόσο τους ωφε­λού­με­νους όσο και τους επαγ­γελ­μα­τίες ψυχικής υγείας.

Παρα­γκω­νι­σμός θερα­πευ­τι­κών ομάδων

Ο Σύλ­λο­γος καταγ­γέλ­λει ότι οι αλλαγές προ­χω­ρούν με ταχείες δια­δι­κα­σίες, εκτός θεσμι­κού πλαι­σίου, χωρίς τη συμ­με­τοχή των θερα­πευ­τι­κών ομάδων και χωρίς την υπο­χρε­ω­τική ενη­μέ­ρωση και συγκα­τά­θεση των ενοίκων και των οικο­γε­νειών τους. Αυτό έρχεται σε αντί­θεση με τη δέσμευση του υφυ­πουρ­γού Ψυχικής Υγείας στη Βουλή (Δεκέμ­βριος 2025) ότι «καμία δομή δεν θα κλείσει».

 Πρα­κτι­κές ιδρυ­μα­τι­σμού σε Αττική και περι­φέ­ρεια

Στο πρώην Ψυχια­τρικό Νοσο­κο­μείο Αττικής, όπου εκκρε­μούν περίπου 120 αιτή­ματα για κλίνη απο­κα­τά­στα­σης, εργα­ζό­με­νοι περι­γρά­φουν πρα­κτι­κές που, όπως υπο­στη­ρί­ζουν, οδηγούν σε ιδρυ­μα­τι­σμό.

Οι πρα­κτι­κές αυτές περι­λαμ­βά­νουν:

Περιο­ρι­σμό των εξόδων των ενοίκων

Ακύρωση δρα­στη­ριο­τή­των στην κοι­νό­τητα

Απο­κλει­σμό φορέων από την αυθόρ­μητη συνερ­γα­σία με τις μονάδες

Αυστηρό κεντρικό έλεγχο της καθη­με­ρι­νό­τη­τας

Την ίδια στιγμή, επαγ­γελ­μα­τίες ψυχικής υγείας κάνουν λόγο για κλίμα πίεσης και εκφο­βι­σμού, με αιφ­νί­διους ελέγ­χους και επί­κληση γρα­φειο­κρα­τι­κών δια­δι­κα­σιών, ενώ η αρμόδια Ειδική Επι­τροπή Προ­στα­σίας Δικαιω­μά­των Ατόμων με Ψυχικές Δια­τα­ρα­χές παρα­μέ­νει ανε­νεργή τα τελευ­ταία τρία χρόνια.

Κίν­δυ­νος επι­στρο­φής στο ασυ­λιακό μοντέλο

Ο ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ τονίζει ότι το ζήτημα δεν περιο­ρί­ζε­ται σε συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές, αλλά αφορά το σύνολο της χώρας.

Η συρ­ρί­κνωση δομών, η υπο­στε­λέ­χωση και η μετα­τροπή μονάδων σε τμήματα «χρονίων» ασθενών, όπως ανα­φέ­ρει, συνι­στούν οργα­νω­μένη οπι­σθο­χώ­ρηση προς το ασυ­λιακό μοντέλο που η Ελλάδα επι­χεί­ρησε να αφήσει πίσω της τις προη­γού­με­νες δεκα­ε­τίες.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ν. 5129/2024 για την «Ολο­κλή­ρωση της Ψυχια­τρι­κής Μεταρ­ρύθ­μι­σης» παρου­σιά­ζε­ται ως θεσμικό εργα­λείο που δεν εφαρ­μό­ζε­ται ουσια­στικά, καθώς «οι αρχές παρα­μέ­νουν στα χαρτιά και στο πεδίο επι­κρα­τεί η λογική του ασύλου».

Ο Σύλ­λο­γος καλεί τις αρμό­διες αρχές:

να ανα­κα­λέ­σουν απο­φά­σεις κλει­σί­μα­τος ή αλλαγής σύστα­σης δομών χωρίς δια­βού­λευση,

να δια­σφα­λί­σουν ότι κάθε μετα­κί­νηση ενοίκων γίνεται με βάση τις αρχές της κοι­νο­τι­κής ψυχια­τρι­κής,

να προ­χω­ρή­σουν άμεσα σε προ­σλή­ψεις προ­σω­πι­κού,

να απο­κα­τα­στή­σουν τον ρόλο των θερα­πευ­τι­κών ομάδων,

να δημιουρ­γή­σουν νέες θέσεις απο­κα­τά­στα­σης ώστε να μειω­θούν οι λίστες ανα­μο­νής,

να επα­νε­νερ­γο­ποι­ή­σουν την Ειδική Επι­τροπή Προ­στα­σίας Δικαιω­μά­των Ατόμων με Ψυχικές Δια­τα­ρα­χές.

Ο ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ δηλώνει ότι θα συνε­χί­σει να ανα­δει­κνύει τα προ­βλή­ματα και «δια­τη­ρεί το δικαί­ωμα να προβεί σε κάθε νόμιμη ενέρ­γεια» για την προ­στα­σία των ενοίκων, των εργα­ζο­μέ­νων και των αρχών της ψυχια­τρι­κής μεταρ­ρύθ­μι­σης.

Πηγή: oloygeia.gr