Στ. Κουσουρνάς:«Η σημερινή κυβέρνηση έχει απογοητεύσει την αυτοδιοίκηση»

Την τε­λευ­ταία χρο­νι­κή πε­ρί­ο­δο, την πε­ρί­ο­δο της κρί­σης, η αυ­το­διοί­κη­ση πα­ρέ­μει­νε ένας στα­θε­ρός θε­σμός, πυ­λώ­νας κοι­νω­νι­κής συ­νο­χής, απο­λαμ­βά­νο­ντας την εμπι­στο­σύ­νη των πο­λι­τών σε αντί­θε­ση με το κε­ντρι­κό πο­λι­τι­κό σύ­στη­μα. Αυτό συμ­βαί­νει γιατί η αυ­το­διοί­κη­ση, οι Δήμοι και οι Πε­ρι­φέ­ρειες δη­λα­δή, είναι θε­σμοί με ισχυ­ρή δη­μο­κρα­τι­κή νο­μι­μο­ποί­η­ση αφού οι εκ­πρό­σω­ποί τους εκλέ­γο­νται με κα­θο­λι­κή ψη­φο­φο­ρία ανά πε­ριο­χή. Είναι η το­πι­κή εξου­σία που βρί­σκε­ται πιο κοντά στον πο­λί­τη τυ­πι­κά και ου­σια­στι­κά. Η λαϊκή ρήση “τα πα­ρά­πο­νά σου στο δή­μαρ­χο”, εκ­φρά­ζει την αμε­σό­τη­τα, την επαφή και την προσ­δο­κία που έχουν οι πο­λί­τες στην επί­λυ­ση των προ­βλη­μά­των τους από τους το­πι­κούς άρ­χο­ντες.

Η κρίση δεν άφησε αλώ­βη­τη και την αυ­το­διοί­κη­ση. Υπάρ­χει στα­σι­μό­τη­τα στην ανά­πτυ­ξη του θε­σμού και σε πολ­λούς το­μείς υπο­χώ­ρη­ση. Οι πόροι έχουν μειω­θεί αι­σθη­τά ενώ οι ευ­θύ­νες αυ­ξά­νο­νται. Οι αυ­ξη­μέ­νες αρ­μο­διό­τη­τες της αυ­το­διοί­κη­σης δεν μπο­ρούν να υλο­ποι­η­θούν αφού η χώρα μας δια­θέ­τει από τα χα­μη­λό­τε­ρα πο­σο­στά του ΑΕΠ στην αυ­το­διοί­κη­ση.

Πα­ρό­λα αυτά οι Δήμοι πρω­το­στα­τούν στον τομέα της κοι­νω­νι­κής πο­λι­τι­κής. Λει­τουρ­γούν παι­δι­κούς σταθ­μούς, ΚΑΠΗ, κέ­ντρα φρο­ντί­δας ηλι­κιω­μέ­νων, συσ­σί­τια, εκ­δί­δουν κοι­νω­νι­κά επι­δό­μα­τα, εφαρ­μό­ζουν προ­γράμ­μα­τα ερ­γα­σί­ας. Σε όλα αυτά προ­στέ­θη­κε και η μέ­ρι­μνα του προ­σφυ­γι­κού. Επί­σης η αυ­το­διοί­κη­ση συ­νερ­γά­ζε­ται με εθε­λο­ντι­κές και πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές ομά­δες αξιο­ποιώ­ντας την ευαι­σθη­σία και την δυ­να­μι­κή ενερ­γών πο­λι­τών.

Το ΠΑΣΟΚ είναι ο πο­λι­τι­κός χώρος που έδωσε φτερά στην αυ­το­διοί­κη­ση. Οι Δήμοι και οι Κοι­νό­τη­τες της δε­κα­ε­τί­ας του 70, με αρ­μο­διό­τη­τες τα πι­στο­ποι­η­τι­κά και τα σκου­πί­δια, με­τα­τρά­πη­καν σε δυ­να­τούς πε­ρι­φε­ρεια­κούς εταί­ρους με μια σειρά νο­μο­θε­τη­μά­των. Οι 6.500 Δήμοι και Κοι­νό­τη­τες έγι­ναν 325, απέ­κτη­σαν ανα­πτυ­ξια­κά ερ­γα­λεία, πό­ρους και πολ­λές αρ­μο­διό­τη­τες. Κα­θιε­ρώ­θη­κε η αι­ρε­τή Νο­μαρ­χία αρ­χι­κά και η αι­ρε­τή Πε­ρι­φέ­ρεια αρ­γό­τε­ρα με προ­γραμ­μα­τι­κό και εκτε­λε­στι­κό ρόλο στη δια­χεί­ρι­ση πε­ρι­φε­ρεια­κών προ­γραμ­μά­των και προ­γραμ­μά­των της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης.

Τα προ­γράμ­μα­τα Κα­πο­δί­στριας και Καλ­λι­κρά­της ήταν θε­σμι­κά άλ­μα­τα εν­δυ­νά­μω­σης των Δήμων.

Η κρίση ανέ­στει­λε τον Καλ­λι­κρά­τη και η αυ­το­διοί­κη­ση προ­σπα­θεί να στα­θεί στα πόδια της ασκώ­ντας αρ­μο­διό­τη­τες χωρίς τους απα­ραί­τη­τους πό­ρους.

Η απο­κέ­ντρω­ση μέσα από την αυ­το­διοί­κη­ση,κατά το ευ­ρω­παϊ­κό κε­κτη­μέ­νο, πα­ρα­μέ­νει ζη­τού­με­νο.

Η ση­με­ρι­νή κυ­βέρ­νη­ση έχει απο­γοη­τεύ­σει την αυ­το­διοί­κη­ση. Μετά από πε­ρισ­σό­τε­ρα από δύο χρό­νια στη δια­κυ­βέρ­νη­ση απο­δει­κνύ­ε­ται ότι δεν έχει σχέ­διο για απο­κέ­ντρω­ση και εν­δυ­νά­μω­ση της αυ­το­διοί­κη­σης. Εμ­φο­ρού­με­νη από συ­γκε­ντρω­τι­κή αντί­λη­ψη άσκη­σης της εξου­σί­ας, αντι­με­τω­πί­ζει με κα­χυ­πο­ψία το αυ­το­διοι­κη­τι­κό κί­νη­μα. Κύριο μέ­λη­μά της, στον νόμο που ετοι­μά­ζει, είναι να αλ­λά­ξει το σύ­στη­μα των αυ­το­διοι­κη­τι­κών εκλο­γών προ­σβλέ­πο­ντας σε κομ­μα­τι­κά οφέλη.

Από την άλλη πλευ­ρά η Νέα Δη­μο­κρα­τία δεν είχε ποτέ καλή σχέση με την αυ­το­διοί­κη­ση. Τη θέλει πε­ριο­ρι­σμέ­νη δίχως ανα­πτυ­ξια­κό  νεύρο και πρω­το­βου­λί­ες έξω από τη δική της ρότα. Γι’ αυτό κάθε φορά ήταν πο­λέ­μια των νόμων που έδι­ναν δυ­να­μι­κή στην αυ­το­διοί­κη­ση.

Η αυ­το­διοί­κη­ση έχει ρόλο και μά­λι­στα ου­σια­στι­κό στην ανά­πτυ­ξη της χώρας με προ­ϋ­πό­θε­ση την απο­κέ­ντρω­ση του κρά­τους.

Οι μέχρι σή­με­ρα ση­μα­ντι­κές προ­σπά­θειες απο­κέ­ντρω­σης, κυ­ρί­ως με το πρό­γραμ­μα Καλ­λι­κρά­της, έμει­ναν με­τέ­ω­ρες και λόγω της κρί­σης αλλά και από αντίρ­ρο­πες δυ­νά­μεις που δεν θέ­λουν να απα­γκι­στρω­θούν και να πα­ρα­χω­ρή­σουν αρ­μο­διό­τη­τες που κα­τέ­χουν.

Οι πο­λι­τι­κές δυ­νά­μεις ευαγ­γε­λί­ζο­νται απο­τε­λε­σμα­τι­κό κρά­τος το οποίο όμως μπο­ρεί να επι­τευ­χθεί με γεν­ναία απο­κέ­ντρω­ση στην αυ­το­διοί­κη­ση με την ολο­κλή­ρω­ση του Καλ­λι­κρά­τη και την υλο­ποί­η­ση προ­τά­σε­ων που το αυ­το­διοι­κη­τι­κό κί­νη­μα ζητά εδώ και χρό­νια και η Δη­μο­κρα­τι­κή Συ­μπα­ρά­τα­ξη υιο­θε­τεί.

Ση­μα­ντι­κά βή­μα­τα προς αυτή την κα­τεύ­θυν­ση είναι:

– Όλες οι δομές πρό­νοιας να υπά­γο­νται στους Δή­μους  και οι Δήμοι να ασκούν την προ­νοια­κή πο­λι­τι­κή με απο­κέ­ντρω­ση των αντί­στοι­χων πόρων.

– Οι Πε­ρι­φέ­ρειες να είναι υπεύ­θυ­νες  για τον σχε­δια­σμό και την υλο­ποί­η­ση των πε­ρι­φε­ρεια­κών προ­γραμ­μά­των χωρίς την κη­δε­μο­νία των υπουρ­γεί­ων.

– Να πε­ρά­σουν στην αυ­το­διοί­κη­ση τα προ­γράμ­μα­τα αγρο­τι­κής ανά­πτυ­ξης, κα­τάρ­τι­σης και απα­σχό­λη­σης καθώς και η πρω­το­βάθ­μια ορ­γά­νω­ση υγεί­ας.

Στη νη­σιω­τι­κή πε­ριο­χή μας όπου το κρά­τος βρί­σκε­ται μα­κριά, έχουν ωρι­μά­σει οι συν­θή­κες για πρό­σθε­τες αρ­μο­διό­τη­τες στη αυ­το­διοί­κη­ση σύμ­φω­να με τις προ­βλέ­ψεις του προ­γράμ­μα­τος Καλ­λι­κρά­της. Επι­πρό­σθε­τα  επι­βάλ­λε­ται να γίνει η αυ­το­διοί­κη­ση ο θε­σμι­κός πρω­τερ­γά­της ανά­δει­ξης και υπο­βο­ή­θη­σης πα­ρα­γω­γι­κών επεν­δύ­σε­ων και σύν­δε­σης της πα­ρα­γω­γής του πρω­το­γε­νή και δευ­τε­ρο­γε­νή τομέα με την του­ρι­στι­κή ζή­τη­ση.

Για να μπο­ρεί όμως η αυ­το­διοί­κη­ση να επι­τε­λέ­σει τον ανα­πτυ­ξια­κό και κοι­νω­νι­κό της ρόλο χρειά­ζε­ται εμπι­στο­σύ­νη και πο­λι­τι­κή βού­λη­ση από τους κυ­βερ­νώ­ντες.

Ο πο­λι­τι­κός χώρος που έχει μέχρι σή­με­ρα απο­δεί­ξει αυτή την εμπι­στο­σύ­νη ήταν το ΠΑΣΟΚ και ευ­ελ­πι­στώ να συ­νε­χί­σει η Δη­μο­κρα­τι­κή Συ­μπα­ρά­τα­ξη με με­γα­λύ­τε­ρη ορμή  και να γίνει ο κα­τα­λύ­της για να απο­κτή­σει η αυ­το­διοί­κη­ση  στη χώρα μας τη θέση που της αξί­ζει.