Το σχέδιο για πολυετή εποπτεία της Ελλάδας και μετά το 2018

Στη μέγ­γε­νη αυ­στη­ρής, πο­λυ­ε­τούς επο­πτεί­ας, θα δια­τη­ρή­σουν οι πι­στω­τές την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία ακόμη και μετά το τέλος του προ­γράμ­μα­τος. Η νέα φάση της ανα­διάρ­θρω­σης του ελ­λη­νι­κού χρέ­ους, που ανα­μέ­νε­ται, πια, να πάρει σάρκα και οστά μετά τις γερ­μα­νι­κές εκλο­γές για να ξε­κι­νή­σει να υλο­ποιεί­ται μετά τη λήξη του τρέ­χο­ντος προ­γράμ­μα­τος, το 2018, φέρ­νει -de facto- νέο μη­χα­νι­σμό επο­πτεί­ας.

Το θέμα, σιω­πη­ρά βρί­σκε­ται στο σκε­πτι­κό των Θε­σμών, και μπο­ρεί να μην απο­τε­λεί φλέ­γου­σα προ­τε­ραιό­τη­τα, αλλά είναι κε­φά­λαιο που δεν θα κα­θυ­στε­ρή­σει να ανοί­ξει. Μοι­ραία θα ξε­κι­νή­σει να εξε­τά­ζε­ται, μετά τις γερ­μα­νι­κές εκλο­γές το φθι­νό­πω­ρο, με νέο κύκλο δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων για την επό­με­νη μέρα στην Ελ­λά­δα, αφού τότε θα απο­μέ­νει διά­στη­μα μι­κρό­τε­ρο του έτους, έως τη λήξη του τρί­του Μνη­μο­νί­ου, το κα­λο­καί­ρι του 2018. Σε εκεί­νο τον κύκλο δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων θα εντα­χθεί, όπως όλα δεί­χνουν, η εξει­δί­κευ­ση της επό­με­νης, με­σο­μα­κρο­πρό­θε­σμης φάσης ανα­διάρ­θρω­σης του χρέ­ους, αλλά και του πλαι­σί­ου επο­πτεί­ας που θα συ­νο­δεύ­ει την υλο­ποί­η­σή του τα επό­με­να χρό­νια.

Αν και στη φάση αυτή όλα είναι ρευ­στά, αφού η αξιο­λό­γη­ση πα­ρα­μέ­νει ανοι­κτή και οι με­γά­λοι χρη­μα­το­δό­τες της Ελ­λά­δας στην Ευ­ρω­ζώ­νη, η Γαλ­λία και η Γερ­μα­νία να βρί­σκο­νται ενώ­πιον κρί­σι­μων εκλο­γών, η δια­χεί­ρι­ση του ελ­λη­νι­κού προ­βλή­μα­τος, εντός ευρώ, μετά το 2018 θε­ω­ρεί­ται πως είναι, μέσες άκρες, προ­δια­γε­γραμ­μέ­νη.

Τέ­ταρ­το Μνη­μό­νιο και… άλλα σε­νά­ρια

Στο ιδα­νι­κό σε­νά­ριο, ξένοι θε­ω­ρούν ως πι­θα­νό­τε­ρη εξέ­λι­ξη, μετά τη λήξη του τρέ­χο­ντος προ­γράμ­μα­τος η χώρα να «γλι­τώ­σει» ένα νέο Μνη­μό­νιο, με πα­ρο­χή δη­λα­δή νέου δα­νεί­ου. Θα μπο­ρού­σε όμως να «πε­ρά­σει» σε κα­θε­στώς πι­στω­τι­κής διευ­κό­λυν­σης, το πλαί­σιο δη­λα­δή που δια­πραγ­μα­τευό­ταν η χώρα, πριν από τις εκλο­γές του 2015, και το οποίο είναι σχε­δια­σμέ­νο να λει­τουρ­γεί ως δίχτυ ασφα­λεί­ας ένα­ντι των αγο­ρών.

Στην πε­ρί­πτω­ση αυτή, η Ελ­λά­δα δεν θα παίρ­νει δό­σεις ανά τακτά χρο­νι­κά δια­στή­μα­τα, αφού θε­ω­ρη­τι­κά θα έχει ανοί­ξει ο δρό­μος των αγο­ρών για δα­νει­σμό με ανε­κτό κό­στος, αλλά θα έχει την εγ­γύ­η­ση από την Ευ­ρω­ζώ­νη πως θα υπάρ­χουν δια­θέ­σι­μα κε­φά­λαια για αυτή, εφό­σον τη­ρού­νται συ­γκε­κρι­μέ­να προ­α­παι­τού­με­να. Ο μη­χα­νι­σμός αυτός λει­τουρ­γεί πρα­κτι­κά σαν ασφά­λι­στρο κιν­δύ­νου ένα­ντι των αγο­ρών, και ο σχε­δια­σμός του στο­χεύ­ει στη διευ­κό­λυν­ση της χώρας να εδραιώ­σει πρό­σβα­ση στις αγο­ρές, τον πιο αυ­στη­ρό κριτή για μια οι­κο­νο­μία, αφού εκεί δεν χω­ρούν πο­λι­τι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις και ελιγ­μοί.

Στο πιο δυ­σμε­νές σε­νά­ριο, η χώρα θα μπο­ρού­σε να βρε­θεί ενώ­πιον της ανά­γκης ενός τέ­ταρ­του Μνη­μο­νί­ου, με πα­ρο­χή νέας χρη­μα­το­δό­τη­σης από την Ευ­ρω­ζώ­νη, ίσως και από το ΔΝΤ. Εδώ σαφώς τα πράγ­μα­τα θα είναι πιο δύ­σκο­λα, αφού μια τέ­τοια εξέ­λι­ξη, εγκυ­μο­νεί και άλ­λους, πιο ακραί­ους κιν­δύ­νους για τη χώρα, και στην καλή εκ­δο­χή αυτού του σε­να­ρί­ου, η επο­πτεία θα είναι και πιο αυ­στη­ρή και πιο τα­κτι­κή.

Σε όλα πά­ντως τα πι­θα­νά σε­νά­ρια για την επό­με­νη μέρα, η Ελ­λά­δα έχει δια­σφα­λι­σμέ­νο ένα πλαί­σιο πο­λυ­ε­τούς επο­πτεί­ας από τους πι­στω­τές, με προ­κα­θο­ρι­σμέ­νες απαι­τή­σεις για δη­μο­σιο­νο­μι­κούς στό­χους και με­ταρ­ρυθ­μί­σεις, και εκεί­νο που πα­ρα­μέ­νει απροσ­διό­ρι­στο είναι πόσο ασφυ­κτι­κό θα είναι αυτό.

«Έχου­με δει πολλά από την Ελ­λά­δα…»

Άλ­λω­στε η διά­θε­ση των πι­στω­τών δια­φά­νη­κε και από την κα­τεύ­θυν­ση που απο­φα­σί­στη­κε στο τε­λευ­ταίο Eurogroup με τους πι­στω­τές, στη βάση της ατζέ­ντας του ΔΝΤ να απαι­τούν προ­κα­τα­βο­λι­κή νο­μο­θέ­τη­ση μέ­τρων που θα εφαρ­μο­στούν τε­λι­κά, μετά τη λήξη του τρέ­χο­ντος προ­γράμ­μα­τος. Αυτό απο­τυ­πώ­νει, όχι μόνο τις πιέ­σεις που δέ­χο­νται με­γά­λοι πι­στω­τές της χώρας λόγω των εκλο­γι­κών ανα­με­τρή­σε­ων στο εσω­τε­ρι­κό τους αλλά και την ισχυ­ρή δυ­σπι­στία που κυ­ριαρ­χεί στους πι­στω­τές προς την ικα­νό­τη­τα και τη βού­λη­ση του πο­λι­τι­κού δυ­να­μι­κού της χώρας, ανε­ξαρ­τή­τως απο­χρώ­σε­ων, να κάνει κτήμα του τις ανα­γκαί­ες με­ταρ­ρυθ­μί­σεις.

Ημε­ρη­σία