Η Ευρώπη δεν είναι όλη μια πεδιάδα… Υψηλότερος ΦΠΑ στο Καστελόριζο από το «Ιle-de- France”;

Του Γιώργου Ασωνίτη

Ειδικός επι­στή­μο­νας στην Κεντρική Ένωση Επι­με­λη­τη­ρίων Ελλάδος

Ούτε ο καιρός ούτε ο εθνικός μας αερο­με­τα­φο­ρέας επέ­τρε­ψαν στην απο­στολή μας να φτάσει στο Καστε­λό­ριζο για ένα προ­γραμ­μα­τι­σμένο συνέ­δριο τον περα­σμένο Σεπτέμ­βρη για την γαλάζια ανά­πτυξη και τα μικρά νησιά της ΕΕ, με απο­τέ­λε­σμα να απο­κλει­στεί και να ταλαι­πω­ρη­θεί για τρεις μέρες στην Ρόδο.

Αν περ­νού­σαν την ταλαι­πω­ρία αυτή οι εκπρό­σω­ποι των δανει­στών μας σε ενδε­χό­μενη επί­σκεψη τους σε ακρι­τικό νησί μας δεν είμαι σίγου­ρος ότι θα ζητού­σαν τόσο έντονα την κατάρ­γηση των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ στα νησιά μας. Αχρεί­α­στες θα ήταν και οι κόκ­κι­νες γραμμές και οι κάθε είδους

Γιατί η επόμενη αξιο­λό­γηση της πορείας του μνη­μο­νίου να μην συγκλη­θεί χει­μω­νιά­τικα σε ένα νησί, ακόμα και «κοσμο­πο­λί­τικο», αντί σε «κεντρικό ξενο­δο­χείο της πρω­τεύ­ου­σας»;

1. Οι νησιω­τι­κές οικο­νο­μίες και η ΕΕ

Από 1ης Οκτω­βρίου 2015 μπήκε ήδη σε εφαρ­μογή η σχετική διάταξη του τρίτου μνη­μο­νίου με την κατάρ­γηση από των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ στα νησιά Ρόδος, Σαντο­ρίνη, Μύκονος, Νάξος, Πάρος και Σκιάθος. Σύμφωνα με την Ανα­κοί­νωση του ΥΠΟΙΚ «η επιλογή των προ­α­να­φε­ρό­με­νων νησιών, έγινε με μετρή­σιμα, ενιαία και διαφανή κρι­τή­ρια, όπως θα γίνει και για τις άλλες δύο ομάδες νησιών (από 1.6.2016 και 1.1.2017). Τα απο­μα­κρυ­σμένα νησιά θα μπουν στην τελευ­ταία ομάδα».

Ένα μέτρο «κοι­νο­τι­κού κεκτη­μέ­νου» διαρ­θρω­τι­κού χαρα­κτήρα θυσιά­ζε­ται στο βωμό της δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής. Αντί να επε­κτα­θεί σε όλα τα ευρω­παϊκά νησιά, απε­μπο­λεί­ται.

Τα νησιά χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από ενδο­γε­νείς μειο­νε­ξίες, μόνιμα διαρ­θρω­τικά προ­βλή­ματα που δημιουρ­γού­νται από το νησιω­τικό χαρα­κτήρα και τη γεω­γρα­φική απο­μό­νωση και είναι «ευάλωτα» σε εξω­τε­ρι­κούς οικο­νο­μι­κούς, κοι­νω­νι­κούς και περι­βαλ­λο­ντι­κούς παρά­γο­ντες.

Δεκα­πέ­ντε από τα εικο­σιο­κτώ κράτη μέλη της ΕΕ έχουν νησιά στην επι­κρά­τειά τους. Ο πλη­θυ­σμός τους ανέρ­χε­ται σε 21 εκα­τομ­μύ­ρια άτομα περίπου. Πρό­κει­ται περίπου για το 4% του συνο­λι­κού πλη­θυ­σμού της ΕΕ.

Από το Καστε­λό­ριζο μέχρι τις Εξω­τε­ρι­κές Εβρίδες Νήσους της Σκωτίας και από το Σααρέμα της Εσθο­νίας μέχρι την Μαγιόρκα τα προ­βλή­ματα που ανα­φύ­ο­νται είναι κοινά. Είτε πρό­κει­ται για νησί της Βαλ­τι­κής, είτε της Μεσο­γείου, είτε της Καραϊ­βι­κής, είτε του Ειρη­νι­κού, από τα ίδια προ­βλή­ματα υπο­φέ­ρει, άλλοτε ηπιό­τερα, άλλοτε εντο­νό­τερα, ανάλογα από την από­σταση, το μέγεθος και άλλους παρά­γο­ντες.

Πως όμως οι νησιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις μπορούν να αντι­με­τω­πί­σουν τον αντα­γω­νι­σμό που προ­έρ­χε­ται από την ηπει­ρω­τική Ευρώπη και τις τρίτες χώρες, εφόσον το οικο­νο­μικό κόστος είναι αυξη­μένο του­λά­χι­στον κατά 20%;

Απά­ντηση στο ερώτημα αυτό δίνει το ίδιο το ευρω­παϊκό οικο­νο­μικό μοντέλο, όπως έχει οικο­δο­μη­θεί όλα αυτά τα χρόνια, που στη­ρί­ζε­ται, μεταξύ άλλων, στην αρχή ότι, όπου χρειά­ζε­ται, πρέπει να γίνο­νται παρεμ­βά­σεις και να παρέ­χο­νται αντι­σταθ­μί­σεις που δίνουν εναλ­λα­κτι­κές ευκαι­ρίες ανά­πτυ­ξης προς επί­τευξη ίσων όρων αντα­γω­νι­σμού ή ισό­τι­μης συμ­με­το­χής (level playing field).

Πάγια είναι, από το 1982, η Νομο­λο­γία του Δικα­στη­ρίου των Ευρω­παϊ­κών Κοι­νο­τή­των που εφάρ­μοσε την αρχή της ισό­τη­τας, υπό την έννοια της ισό­τι­μης πρό­σβα­σης των νησιω­τών στις υπη­ρε­σίες κοινής ωφέ­λειας και δια­σφά­λι­σης βέλ­τι­στων συν­θη­κών αντα­γω­νι­σμού και της ευνοϊ­κό­τε­ρης μετα­χεί­ρι­σης ή των παρεκ­κλί­σεων στις εφαρ­μο­ζό­με­νες πολι­τι­κές, κατά περί­πτωση (ΔΕΚ, υπόθεση 8/82, 23 Ιανουα­ρίου 1983).

Οι εξόχως από­κε­ντρες περιο­χές της ΕΕ (Γουα­δε­λούπη, Γαλλική Γουιάνα, Μαρ­τι­νίκα, Ρεϋνιόν, Άγιος Βαρ­θο­λο­μαίος, Άγιος Μαρ­τί­νος, Αζόρες, Μαδέρα και Κανά­ριοι Νήσοι), πλεί­στες των οποίων είναι νησιω­τι­κές, πέτυχαν εφαρ­μογή ειδικής πρό­νοιας, που εισήχθη στο άρθρο 349 της Συν­θή­κης της ΕΕ, ως νομική βάση όλων των μέτρων που λαμ­βά­νο­νται στο πλαίσιο των κοι­νο­τι­κών πολι­τι­κών για τις περιο­χές αυτές.

Αντι­θέ­τως, οι λοιπές νησιω­τι­κές περιο­χές της Ε.Ε. δεν απο­λαμ­βά­νουν παρό­μοιου καθε­στώ­τος στην Συνθήκη της ΕΕ. Ο όρος «νησιά», ανα­γνω­ρί­στηκε μετά από πολύ κόπο και προ­σπά­θειες, στο άρθρο 174 της Συν­θή­κης της ΕΕ περί οικο­νο­μι­κής, κοι­νω­νι­κής και εδα­φι­κής συνοχής, που ανα­φέ­ρε­ται στη μείωση των δια­φο­ρών μεταξύ των επι­πέ­δων ανά­πτυ­ξης των περιο­χών που πλήτ­το­νται από σοβαρά και μόνιμα φυσικά ή δημο­γρα­φικά προ­βλή­ματα, όπως οι νησιω­τι­κές περιο­χές, και στο άρθρο 170, παρά­γρα­φος 2 περί διευ­ρω­παϊ­κών δικτύων (σύνδεση νησιω­τι­κών, μεσό­γειων και περι­φε­ρεια­κών περιο­χών με τις κεντρι­κές περιο­χές της Ένωσης).

Το «νησιω­τικό ζήτημα» είναι ορι­ζό­ντιο υπό την έννοια ότι η νησιω­τική διά­σταση πρέπει να λαμ­βά­νε­ται υπόψη στη δια­μόρ­φωση όλων των ευρω­παϊ­κών πολι­τι­κών και, όπου και αν χρειά­ζε­ται, να προ­βλέ­πο­νται εξαι­ρέ­σεις ή δια­φο­ρε­τική μετα­χεί­ριση, εξι­σορ­ρο­πώ­ντας με αντι­σταθ­μί­σεις.

Η ΕΕ έχει λάβει ήδη, σε τομε­α­κές πολι­τι­κές της, σοβαρά υπόψη της την «νησιω­τική διά­σταση», όπως π.χ. στην περι­φε­ρειακή πολι­τική που στο­χεύει να θέσει τέρμα στις ανι­σό­τη­τες του επι­πέ­δου ανά­πτυ­ξης των περι­φε­ρεια­κών περιο­χών της ΕΕ, στην πολι­τική των θαλασ­σίων μετα­φο­ρών, η οποία προ­σέ­φερε στα κράτη μέλη ένα πλαίσιο για να οργα­νώ­σουν παρεμ­βά­σεις στην αγορά προ­κει­μέ­νου να εξα­σφα­λί­σουν επαρκή τακτική επι­κοι­νω­νία προς και από τα νησιά και μεταξύ νησιών, με τη μορφή είτε «υπο­χρε­ώ­σεων παροχής δημό­σιας υπη­ρε­σίας» είτε σύναψης «συμ­βά­σεων παροχής δημό­σιας υπη­ρε­σίας, στην πολι­τική κρα­τι­κών ενι­σχύ­σεων, στην αγρο­τική πολι­τική με την υιο­θέ­τηση ειδικού καθε­στώ­τος για την ενί­σχυση της μετα­φο­ράς πρώτων υλών από την ηπει­ρω­τική Ελλάδα στα μικρά νησιά και την ενί­σχυση της τοπικής γεωρ­γι­κής παρα­γω­γής και των παρα­δο­σια­κών εξα­γω­γών από τα μικρά νησιά.

Ως εκ τούτου, λοιπόν, έχει ήδη δημιουρ­γη­θεί ένα «κοι­νο­τικό κεκτη­μένο» της νησιω­τι­κό­τη­τας, το οποίο πρέπει αφενός μεν να δια­φυ­λα­χθεί αφε­τέ­ρου να ανα­πτυ­χθεί περαι­τέρω.

Την «ορι­ζό­ντια» φύση του προ­βλή­μα­τος έχει ανα­γνω­ρί­σει ήδη το Ελλη­νικό Σύνταγμα, το οποίο προ­βλέ­πει σύμφωνα με την ερμη­νευ­τική δήλωση του άρθρου 101, παρά­γρα­φος 3, την υπο­χρέ­ωση στον κοινό νομο­θέτη και τη διοί­κηση, όταν δρουν κανο­νι­στικά, να λαμ­βά­νουν υπόψη τις ιδιαί­τε­ρες συν­θή­κες των νησιω­τι­κών περιο­χών.

Οργα­νι­σμοί νησιω­τι­κών συμ­φε­ρό­ντων, όπως το Επι­με­λη­τη­ριακό Δίκτυο Επι­με­λη­τη­ρίων των Νησιω­τι­κών Περιο­χών της ΕΕ (INSULEUR) που εκπρο­σω­πεί τα νησιω­τικά ευρω­παϊκά Επι­με­λη­τή­ρια, η Επι­τροπή Νησιών της Διά­σκε­ψης των Περι­φε­ρεια­κών και Παρά­κτιων Περιο­χών της ΕΕ (CRPM) που εκπρο­σω­πεί και τις Ευρω­παϊ­κές Νησιω­τι­κές Περι­φέ­ρειες, και η Ευρω­παϊκή Ένωση Μικρών Νησιών (ESIΝ) που εκπρο­σω­πεί τους Δήμους μικρών νησιών, απο­δί­δο­νται σε έναν αγώνα δρόμου για να επη­ρε­ά­σουν απο­φά­σεις στην υιο­θέ­τηση ειδικών δια­τά­ξεων και καθε­στώ­των στην υιο­θέ­τηση ευρω­παϊ­κών πολι­τι­κών κάθε φορά που ένα καθε­στώς έχει αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις για τα νησιά ή τα θέτει σε χει­ρό­τερη μοίρα.

2. Η ευρω­παϊκή φορο­λο­γική πολι­τική και ο ΦΠΑ στα ελλη­νικά νησιά

Γενι­κό­τερα η ΕΕ δεν έχει αρμο­διό­τητα στην επιβολή των φόρων ή στον καθο­ρι­σμό των φορο­λο­γι­κών συντε­λε­στών. Το ύψος των φόρων που επι­βάλ­λο­νται απο­τε­λεί εθνική αρμο­διό­τητα.

Ο ρόλος της ΕΕ συνί­στα­ται κυρίως στη δια­σφά­λιση της ορθής λει­τουρ­γίας της ενιαίας αγοράς καθώς και στην επο­πτεία των εθνικών φορο­λο­γι­κών κανόνων, ώστε αυτοί να συνά­δουν με ορι­σμέ­νες πολι­τι­κές της ΕΕ, όπως π.χ. η προ­ώ­θηση της οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης και της απα­σχό­λη­σης, η δια­σφά­λιση της ελεύ­θε­ρης ροής αγαθών, υπη­ρε­σιών και κεφα­λαίου σε όλη την Ένωση (εντός της ενιαίας αγοράς), η εγγύηση ότι οι επι­χει­ρή­σεις σε μια χώρα δεν έχουν αθέμιτο πλε­ο­νέ­κτημα έναντι των αντα­γω­νι­στών τους σε άλλη χώρα και ότι οι φόροι δεν εισά­γουν δια­κρί­σεις σε βάρος κατα­να­λω­τών, εργα­ζο­μέ­νων ή επι­χει­ρή­σεων άλλων χωρών της ΕΕ.

Επι­πλέον, η δια­δι­κα­σία λήψης απο­φά­σεων στην ΕΕ για φορο­λο­γικά θέματα απαι­τούν ομο­φω­νία όλων των κρατών μελών. Με τον τρόπο αυτό, δια­σφα­λί­ζε­ται ότι λαμ­βά­νο­νται υπόψη τα συμ­φέ­ρο­ντα κάθε χώρας της ΕΕ.

Για ορι­σμέ­νους φόρους, όπως ο ΦΠΑ και οι ειδικοί φόροι κατα­νά­λω­σης (επι­βάλ­λο­νται στη βενζίνη, τα προ­ϊ­ό­ντα καπνού και τα αλκο­ο­λούχα ποτά), και τα 28 κράτη μέλη έχουν συμ­φω­νή­σει με την υιο­θέ­τηση σχε­τι­κών Οδηγιών στη γενι­κό­τερη εναρ­μό­νιση των φορο­λο­γι­κών τους κανόνων και την προ­σέγ­γιση των επι­βαλ­λο­μέ­νων συντε­λε­στών, ώστε να απο­τρέ­πε­ται η στρέ­βλωση του αντα­γω­νι­σμού σε δια­συ­νο­ριακό επίπεδο εντός της ΕΕ.

Μέσα από τις εντα­ξια­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, η Ελλάδα έλαβε για πρώτη φορά το δικαί­ωμα να εφαρ­μό­σει ειδικά μειω­μέ­νους συντε­λε­στές σε ορι­σμέ­νες συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές για οικο­νο­μι­κούς και κοι­νω­νι­κούς λόγους. Η οδηγία 92/77/ ΕΟΚ του Συμ­βου­λίου παρείχε την δια­κρι­τική ευχέ­ρεια στην Ελλάδα να εφαρ­μό­σει τα νησιά του Αιγαίου της Λέσβου, Χίου, Σάμου, Δωδε­κα­νή­σου, Κυκλά­δων, καθώς και του Αιγαίου: Θάσος, Σαμο­θράκη, Βόρειες Σπο­ρά­δες και Σκύρος, μειω­μέ­νους συντε­λε­στές ΦΠΑ έως και τριάντα τοις εκατό (30%) από τα αντί­στοιχα ποσοστά που εφαρ­μό­ζο­νται στην ηπει­ρω­τική Ελλάδα. Η ανωτέρω διάταξη ενσω­μα­τώ­θηκε μετα­γε­νέ­στερα στην Οδηγία ΦΠΑ (άρθρο 120, Οδηγία 2006/112).

Σε εθνικό επίπεδο το άρθρο 21 του Νόμου 2859/2000 (Κώδικας Φόρου Προ­στι­θέ­με­νης Αξίας ΦΕΚ 1061 Β’), ενσω­μά­τωσε και έθεσε σε εφαρ­μογή το καθε­στώς μειω­μέ­νου ΦΠΑ στα νησιά.

Η εφαρ­μογή των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ είναι πλήρως εναρ­μο­νι­σμένη με την απαί­τηση του Συντάγ­μα­τος της Ελλάδος όσον αφορά τον νησιω­τικό χώρο (άρθρο 101) και ιδιαί­τερα στα πιο από­μα­κρα νησιά – σύνορα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, τα οποία καλού­νται να αντι­με­τω­πί­σουν και να αντε­πε­ξέλ­θουν στα μεγάλα ρεύματα προ­σφύ­γων και μετα­να­στών στην ΕΕ.

Δυνα­τό­τητα εφαρ­μο­γής μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ χορη­γή­θηκε επίσης σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ (άρθρα 6 και 110) (Πορ­το­γα­λία, Γαλλία, Ιταλία, Δανία, Φιν­λαν­δία, Ηνωμένο Βασί­λειο, Αυστρία, Ισπανία). Σε ορι­σμένα κράτη μέλη δόθηκε η δια­κρι­τική ευχέ­ρεια να δια­τη­ρή­σουν μειω­μέ­νους συντε­λε­στές ΦΠΑ, ακόμη και κάτω από το κατώ­τατο όριο, ή μηδε­νι­κού συντε­λε­στή, σε συγκε­κρι­μέ­νους σημα­ντι­κούς οικο­νο­μι­κούς τομείς ή, κατ’ ανα­λο­γία με τα νησιά του Αιγαίου, σε συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές.

Είναι αξιο­ση­μεί­ωτο ότι μειω­μέ­νοι συντε­λε­στές ΦΠΑ με γεω­γρα­φικά κρι­τή­ρια αφορούν κυρίως νησιω­τι­κές περιο­χές. Στη Δανία ο ΦΠΑ δεν εφαρ­μό­ζε­ται στα νησιά Φερόε και στην Γροι­λαν­δία, στην Γερ­μα­νία εξαι­ρεί­ται το νησί Heligoland, στην Ισπανία, τα Κανάρια νησιά, στην Πορ­το­γα­λία οι Αζόρες και η Μαδέρα, στο Ηνωμένο Βασί­λειο το Isle of Man, ενώ στην Κορσική εφαρ­μό­ζε­ται ειδικός μειω­μέ­νος συντε­λε­στής ο οποίος αφορά συγκε­κρι­μένα προ­ϊ­ό­ντα και υπη­ρε­σίες, όπως π.χ. το πετρέ­λαιο στο 13%.

Το κοι­νο­τικό κεκτη­μένο υπέρ των νησιω­τι­κών περιο­χών της ΕΕ υφί­στα­ται ήδη κιν­δύ­νους. Το θετικό είναι ότι, με τις τελευ­ταίες δεσμεύ­σεις στα πλαίσιο του τρίτου μνη­μο­νίου, δεν τρο­πο­ποι­ή­θηκε η σχετική Οδηγία ΦΠΑ και ως εκ τούτου η επι­στροφή στο προη­γού­μενο καθε­στώς παρα­μέ­νει στη δια­κρι­τική ευχέ­ρεια της Ελλάδος, σε συμ­φω­νία με τους δανει­στές βέβαια.

3. Επι­πτώ­σεις από την κατάρ­γηση του μειω­μέ­νου ΦΠΑ

Το συνο­λικό κόστος από τους μειω­μέ­νους συντε­λε­στές στο Αιγαίο, σύμφωνα με Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών (2014), ήταν της τάξης των 347 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ περίπου σε σύνολο 980 εκα­τομ­μυ­ρίων για όλους τους μειω­μέ­νους συντε­λε­στές που έχουν εφαρ­μογή στη χώρα μας.

Κατά την λήψη του μέτρου κατάρ­γη­σης του μειω­μέ­νου ΦΠΑ, το ΥΠΟΙΚ δήλωσε ότι ως αντι­στάθ­μι­σμα θα θεσπι­στούν κατάλ­ληλα και στο­χευ­μένα μέτρα, για την απο­ζη­μί­ωση των κατοί­κων εκείνων που έχουν περισ­σό­τερη ανάγκη. Στην περί­πτωση αυτή δεν μιλάμε για ισο­δύ­ναμα. Άλλωστε, ποιο μέτρο να βρεις ισο­δύ­ναμο της ζωής των νησιω­τών μας;

Απα­ραί­τητη προ­ϋ­πό­θεση στη δια­δι­κα­σία λήψης απο­φά­σεων στην ΕΕ είναι η ύπαρξη μελέτης αντι­κτύ­που για τις πολι­τι­κές που πρό­κει­ται να υιο­θε­τη­θούν. Έγινε παρό­μοια μελέτη όταν ζητή­θηκε η κατάρ­γηση των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ στα νησιά μας;

Με βάση την εμπει­ρική έρευνα, η αύξηση των ειδικών μειω­μέ­νων συντε­λε­στών για τα νησιά του Αιγαίου, ανα­μέ­νε­ται να επη­ρε­ά­σει αρνη­τικά την κατα­νά­λωση και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ και να ενι­σχύ­σει την φορο­δια­φυγή *, προ­κα­λώ­ντας πολ­λα­πλές εξω­τε­ρι­κές δαπάνες στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία. Επι­πλέον, με βάση τις τρέ­χου­σες επι­κρα­τού­σες οικο­νο­μι­κές συν­θή­κες στην Ελλάδα, πιθα­νο­λο­γεί­ται ότι η μεγα­λύ­τερη αύξηση των συντε­λε­στών ΦΠΑ για τα νησιά του Αιγαίου, θα μπο­ρούσε να προ­κα­λέ­σει περαι­τέρω ασύμ­με­τρες επι­πτώ­σεις της ύφεσης στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία της χώρας. H κατάρ­γηση του μειω­μέ­νου ΦΠΑ στα νησιά και τα του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα, θα μπο­ρούσε να δημιουρ­γή­σει συν­θή­κες έντονης ανά­σχε­σης της δυνα­μι­κής πορείας του του­ρι­σμού μας. Αυτό θα συμβεί διότι η του­ρι­στική κίνηση θα στραφεί προς τις αντα­γω­νί­στριες χώρες, οι οποίες δια­τη­ρούν χαμη­λό­τε­ρους συντε­λε­στές ΦΠΑ στα του­ρι­στικά τους πακέτα.

Με την εφαρ­μογή των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ κατά 30% σε συγκε­κρι­μένα νησιά του Αιγαίου, δια­τη­ρεί­ται το πλε­ο­νέ­κτημα της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος τους, ενι­σχύ­ο­νται οι μικρές και ευά­λω­τες επι­χει­ρή­σεις, παρα­κι­νού­νται οι ντόπιοι να παρα­μεί­νουν στα νησιά τους και απο­κα­θί­στα­ται η κοι­νω­νική δικαιο­σύνη και η δια­τή­ρηση της στα­θε­ρό­τη­τας στην κοινωνικο-οικονομική ζωής τους.

Η εφαρ­μογή των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου δεν απο­τε­λεί προ­νό­μιο, αλλά στο­χεύει στην ενί­σχυση της τοπικής οικο­νο­μίας των συγκε­κρι­μέ­νων περιο­χών, και ως αντι­στάθ­μι­σμα στα μειο­νε­κτή­ματα που προ­κα­λού­νται από την εδαφική ασυ­νέ­χεια, το μικρό τους μέγεθος, τη δύσκολη σχέση μετα­φορά τους με την ηπει­ρω­τική χώρα (π.χ. άγονες γραμμές), την απο­μό­νωση τους κατά τη διάρ­κεια του χειμώνα, τη συχνή έλλειψη για­τρούς, δασκά­λους κ.λπ., και προ­κει­μέ­νου να χρη­σι­μεύ­σει ως αντι­στάθ­μι­σμα το επι­πλέον κόστος που προ­κύ­πτει από την μετα­φορά αγαθών, την παροχή υπη­ρε­σιών, την λει­τουρ­γία των επι­χει­ρή­σεων, την τιμή του προ­ϊ­ό­ντος, και ως εκ τούτου, το τελικό κόστος ζωής.

Το ότι μια νησιω­τική περι­φέ­ρεια έχει υψηλό ΑΕΠ δεν σημαί­νει ότι δια­θέ­τει υψηλή αντα­γω­νι­στι­κό­τητα. Σε σύνολο 262 περι­φε­ρειών της ΕΕ, το Νότιο Αιγαίο βρί­σκε­ται στην 257η θέση (με ΑΕΠ 112.45 του μέσου κοι­νο­τι­κού όρου), το βόρειο Αιγαίο στην 243η (με ΑΕΠ 75.5 του μέσου κοι­νο­τι­κού όρου), η Κρήτη στην 240η θέση (με ΑΕΠ 83.7 μέσου κοι­νο­τι­κού όρου), ενώ το Παρίσι (Ile-de-France) είναι στην 8η θέση (με ΑΕΠ 175.4 του μέσου κοι­νο­τι­κού όρου). (EU Regional Competitiveness Index, 2013, European Commission).

Σε συνά­ντηση Επι­με­λη­τη­ρια­κών εκπρο­σώ­πων με την τρόϊκα πριν δύο χρόνια λόγω της επα­πει­λού­με­νης τότε υιο­θέ­τη­σης του μέτρου, η θέση του εκπρο­σώ­που του ΔΝΤ ήταν ότι η φορο­δια­φυγή στα νησιά μας της τάξεως του 90%. Ποια είναι όμως η λογική δια­σύν­δεση των επι­χει­ρη­μά­των αυτών;

Το ΥΠΟΙΚ έχει δηλώσει ότι ως αντι­στάθ­μι­σμα της κατάρ­γη­σης του μειω­μέ­νου ΦΠΑ θα θεσπι­στούν κατάλ­ληλα και στο­χευ­μένα μέτρα, για την απο­ζη­μί­ωση των κατοί­κων εκείνων που έχουν περισ­σό­τερη ανάγκη. Στην περί­πτωση μας δεν μιλάνε για ισο­δύ­ναμα. Ποιο ισο­δύ­ναμο να βρεις άλλωστε για τις ζωές των νησιω­τών μας;

Υπουρ­γός προη­γού­με­νης Κυβέρ­νη­σης είχε πει δημο­σίως ότι οι δανει­στές είχαν ζητήσει την εκκέ­νωση κάποιου μικρού ελλη­νι­κού νησιού και την μετα­φορά των 150 κατοί­κων του σε άλλο νησί για να μειωθεί το κόστος των παρε­χο­μέ­νων υπη­ρε­σιών.

Τα νησιά, ιδιαί­τερα τα πλέον μικρά, πρέπει να βγουν από την λογική της παρα­γω­γι­κό­τη­τας και της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας. Τα νησιά αυτά χρειά­ζο­νται προ­στα­σία και κάλυψη όλων των αναγκών τους σε παιδεία, υγεία και άλλα κοι­νω­νικά αγαθά. Ανε­ξαρ­τή­τως κόστους.

Τα νησιά αυτά προ­σφέ­ρουν τερά­στιες θαλάσ­σιες και υπο­θα­λάσ­σιες επι­φά­νειες υφα­λο­κρη­πί­δας και Απο­κλει­στι­κής Οικο­νο­μι­κής Ζώνης (ΑΟΖ) τόσο στη χώρα μας όσο και γενι­κό­τερα στην ΕΕ, άρα πλούτο φυσικών πόρων.

Όποιος δεν το αντι­λαμ­βά­νε­ται δεν έχει γνώση της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας και των σχε­τι­κών κιν­δύ­νων, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται.

naftemporiki.gr