Η Τουρκία στο Αιγαίο μέσω Ευρώπης

Μόνο συγκυ­ριακό δεν πρέπει να θεω­ρεί­ται το μέχρι ασφυ­ξίας πιε­στικό ενδια­φέ­ρον της Ευρώπης για να μπει εδώ και τώρα και η Τουρκία στο παι­χνίδι του Αιγαίου.

Το προ­σφυ­γικό, δηλαδή, μοιάζει ως ιδανική αφορμή για να βρεθεί η Ελλάδα προ τετε­λε­σμέ­νων, αφού η σχετική προ­ερ­γα­σία ήδη έχει γίνει μυστικά και σε ανύ­πο­πτο χρόνο, συγκε­κρι­μένα το δίμηνο Ιανουα­ρίου – Φεβρουα­ρίου 2015.

Τότε, η Τουρκία πήρε ισχυρές πρω­το­βου­λίες κι επέβαλε τη θέση της – με το πράσινο φως της Κομι­σιόν μάλιστα – προ­κει­μέ­νου να ενι­σχύ­σει την παρου­σία της στο Αιγαίο, ώστε να δια­σφα­λί­σει απόλυτα τα εθνικά της συμ­φέ­ρο­ντα. Ανα­πό­φευ­κτα, σε βάρος των ελλη­νι­κών.

Το ξετύ­λιγμα του κου­βα­ριού δίνει απα­ντή­σεις σε αρκετές φαι­νο­με­νικά «περί­ερ­γες» συμπε­ρι­φο­ρές που παρα­τη­ρού­νται το τελευ­ταίο διά­στημα από την πλευρά των Ευρω­παίων εταίρων και μόνο ως τυχαίες δεν πρέπει να εκλη­φθούν, αφού έχουν προη­γη­θεί μυστι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις μεταξύ Βρυ­ξελ­λών – Άγκυρας για την κοινή παρου­σία Ελλάδας – Τουρ­κίας στο Αιγαίο. Η ανε­ξέ­λεγ­κτη κατά­σταση στο προ­σφυ­γικό χρη­σι­μο­ποιεί­ται ως το τέλειο μέσο συντε­ταγ­μέ­νης και διαρκώς αυξα­νό­με­νης πίεσης προς την Ελλάδα.

Στις 4.6.2015 η εφη­με­ρίδα «Καθη­με­ρινή», σε συνερ­γα­σία με το Wikileaks, απέ­κτησε πρό­σβαση σε απόρ­ρητο υλικό. Από τα εμπι­στευ­τικά έγγραφα προ­έ­κυ­ψαν στοι­χεία για τα Ελλη­νο­τουρ­κικά, που πλέον τώρα απο­κτούν ύψιστη σημασία. Ειδικά εν όψει της σημε­ρι­νής Συνόδου Κορυφής Ε.Ε. στη Μάλτα, της επί­σκε­ψης Τσίπρα στην Άγκυρα (17.11) και της συνά­ντη­σης των G20 στην Αττά­λεια (20.11).

Στα επίσημα έγγραφα περι­γρά­φο­νται οι μυστι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις των ισχυ­ρό­τε­ρων κρατών του πλανήτη στο πλαίσιο της νέας παγκό­σμιας συμ­φω­νίας για το εμπόριο των υπη­ρε­σιών, της Trade in Services Agreement (ΤiSA). Στην TiSA συμ­με­τέ­χουν 51 χώρες, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της Τουρ­κίας, με τα 28 μέλη της Ε.Ε. να εκπρο­σω­πού­νται κεντρικά από την Κομι­σιόν.

Τουρ­κι­κοί στόχοι

Στα έγγραφα παρου­σιά­ζο­νται οι θέσεις των χωρών – μελών της TiSA για ζητή­ματα όπως χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κές υπη­ρε­σίες, τηλε­πι­κοι­νω­νίες, ηλε­κτρο­νικό εμπόριο, μετα­φο­ρές κ.λπ. Και προ­κύ­πτει, δίχως καμία αμφι­βο­λία, όχι μόνο το μεγάλο ενδια­φέ­ρον της Τουρ­κίας για το Αιγαίο, αλλά και η ισχυρή της θέληση, όπως και η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητά της, να επι­βά­λει τις θέσεις της. Ειδικά στη ναυ­τι­λία, που είναι ένα από τα παρα­δο­σιακά βαριά χαρτιά στρα­τη­γι­κής σημα­σίας της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

Από τα ντο­κου­μέ­ντα που απο­κα­λύ­φθη­καν την Ελλάδα αφορά κυρίως το παράρ­τημα των ναυ­τι­λια­κών υπη­ρε­σιών, που συντά­χθηκε τον Φεβρουά­ριο του 2015. Με την Τουρκία να πρω­τα­γω­νι­στεί στη συν­δια­μόρ­φωση του τελικού κει­μέ­νου της συμ­φω­νίας της TiSA.

H Άγκυρα κατά­φερε να δια­σφα­λί­σει τα εθνικά της συμ­φέ­ρο­ντα σε σχέση με την πρό­σβαση στα λιμάνια, στις υπη­ρε­σίες που παρέ­χο­νται σε αυτά και στα οδικά, σιδη­ρο­δρο­μικά και υδάτινα δίκτυα γύρω από αυτά.

Στα τέσσερα άρθρα της συμ­φω­νίας καθο­ρί­ζο­νται όχι μόνο οι διε­θνείς μετα­φο­ρές στη θάλασσα αλλά και οι τοπικές ανάμεσα σε δύο μέλη της, όπως Τουρ­κίας – Ε.Ε. γενικά ή στην περί­πτωση Τουρ­κίας – Ελλάδας στο Αιγαίο ή στην περί­πτωση Τουρ­κίας – Κύπρου στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

«Οι δια­τά­ξεις που εμφα­νί­ζο­νται στο συγκε­κρι­μένο έγγραφο απο­τε­λούν σοβαρά εμπόδια για οποιο­δή­ποτε κράτος θέλει να επεν­δύ­σει, να δια­χει­ρι­στεί και να λει­τουρ­γεί τις εθνικές του υπο­δο­μές…», επι­σή­μανε σε δική του ανάλυση το Wikileaks για το κείμενο της TiSA ανα­φο­ρικά με τις ναυ­τι­λια­κές υπη­ρε­σίες.

Συν­δια­χεί­ριση

Το δεύτερο εμπι­στευ­τικό έγγραφο με ελλη­νικό ενδια­φέ­ρον συντά­χθηκε τον Ιανουά­ριο του 2015 κι αφορά τις σχέσεις Τουρ­κίας – Ε.Ε. στην πρό­σβαση της αγοράς υπη­ρε­σιών, συγκε­κρι­μένα των ναυ­τι­λια­κών. Και σ’ αυτή την περί­πτωση η Ε.Ε. κλείνει το μάτι στην Άγκυρα. Ανα­φέ­ρε­ται ότι υπάρχει πρό­σφορο έδαφος ανά­πτυ­ξης πολι­τι­κής συνερ­γα­σίας με την Ε.Ε., παρά τους περιο­ρι­σμούς που ισχύουν στην Τουρκία (τα μέλη των πλη­ρω­μά­των των πλοίων με τουρ­κική σημαία επι­βάλ­λε­ται να είναι Τούρκοι πολίτες, ενώ για να δρα­στη­ριο­ποι­η­θεί μία ναυ­τι­λιακή εται­ρεία θα πρέπει το 51% των μετοχών να είναι τουρ­κι­κών συμ­φε­ρό­ντων).

Προ­φα­νέ­στατα, λοιπόν, δεν είναι τυχαίες οι δηλώ­σεις Μέρκελ («Μόνη της η Ελλάδα, χωρίς τη στήριξη της Τουρ­κίας, δεν μπορεί να φυλάξει τα σύνορα στο Αιγαίο») και Γιούν­κερ («Πρέπει να τσα­κω­νό­μα­στε τώρα για 10 χιλιό­με­τρα θαλάσ­σιου πλάτους στο Αιγαίο, ποιος είναι πού και για ποιο πράγμα αρμό­διος;»). Η Τουρκία παίζει δυνατά το προ­σφυ­γικό με βλέψη, όμως, τη συν­δια­χεί­ριση των θαλάσ­σιων συνόρων.

Ούτε μοιάζει με σατα­νική σύμ­πτωση πως ο Ολλαν­δός γενικός διευ­θυ­ντής της Κομι­σιόν Μάρτεν Φερβέι είναι υπεύ­θυ­νος ταυ­τό­χρονα και για την επι­τή­ρηση του τρίτου μνη­μο­νίου και για τον συντο­νι­σμό του μετα­να­στευ­τι­κού στην Ελλάδα!… Με έναν σμπάρο δυο τρυ­γό­νια.

Το ερώτημα που προ­κύ­πτει έχει να κάνει με το κατά πόσο παρέ­χε­ται από την Κομι­σιόν προς την ελλη­νική πλευρά, στην ασθενή θέση που βρί­σκε­ται τη συγκε­κρι­μένη στιγμή η Αθήνα, πλήρης ενη­μέ­ρωση και εικόνα για τις σκιώ­δεις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις της TiSA. Και για τον ρόλο που φαί­νε­ται να δια­σφα­λί­ζει η Τουρκία στο «ανοιχτό» Αιγαίο υπό τις ευλο­γίες της Ε.Ε. Πόσο παρούσα, δηλαδή, είναι η Ελλάδα στον επα­να­κα­θο­ρι­σμό του στάτους που θα διέπει το Αιγαίο για τις επό­με­νες δεκα­ε­τίες…

Ναι μεν οι δια­βου­λεύ­σεις διε­ξά­γο­νται κεντρικά από την Κομι­σιόν για λογα­ρια­σμό και των «28», αλλά υπό τέτοιο καθε­στώς άκρας μυστι­κό­τη­τας κανείς δεν μπορεί να προ­δι­κά­σει την ποιό­τητα και το τάι­μινγκ ενη­μέ­ρω­σης των κρατών – μελών της Ε.Ε. Μην ξεχνάμε ότι χρειά­στηκε διαρροή από το Wikileaks για να βγούνε αυτά στο φως. Οι συζη­τή­σεις για την TiSA γίνο­νται εκτός πλαι­σίου Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Εμπο­ρίου, χωρίς την παρου­σία κοι­νω­νι­κών εταίρων και, κατά συνέ­πεια, η δημο­σιο­ποί­ηση των πλη­ρο­φο­ριών για τη δια­δι­κα­σία δεν κρί­νε­ται απα­ραί­τητη.

Το δεύτερο ερώτημα είναι εξίσου καίριο: Αν και σε ποιους άλλους στρα­τη­γι­κούς τομείς για τα ελλη­νικά εθνικά συμ­φέ­ρο­ντα γίνο­νται μυστι­κές δια­βου­λεύ­σεις στο πλαίσιο της TiSA. Και τι ακριβώς δια­πραγ­μα­τεύ­ε­ται η Κομι­σιόν για λογα­ρια­σμό της Ελλάδας. H εφιαλ­τική απορία που προ­κύ­πτει απ’ όλα αυτά είναι μήπως υπάρ­χουν κι άλλα υπό δια­πραγ­μά­τευση ζητή­ματα, που άπτο­νται άμεσα των ελλη­νι­κών συμ­φε­ρό­ντων και που οι Τούρκοι, κι όχι μόνο, περνάνε άνετα τις θέσεις τους…

ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΑΛΟΥΠΗΣ topontiki.gr