«Ανοχύρωτο» το νησί στα κυκλώματα της επαιτείας

Το σκηνικό επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο. Μαζί με τα πρώτα μεγάλα κύματα των τουριστών, καταφθάνουν στο νησί οργανωμένες ομάδες μετακινούμενων Ρομά από την ηπειρωτική Ελλάδα.
Δεκάδες ρομά έρχονται με αποκλειστικό σκοπό την επαιτεία στους δρόμους, στα φανάρια, στις κεντρικές παραλίες, στις πολυσύχναστες πλατείες, στην Παλιά Πόλη, στήνοντας μια ιδιότυπη καλοκαιρινή «βιομηχανία» που αποφέρει κέρδη και ολοκληρώνεται μόλις τελειώσει η τουριστική σεζόν.
Εκθέτουν σε υψηλές θερμοκρασίες θέτοντας την υγεία τους, ακόμα και τη ζωή τους, βρέφη, παιδιά, ζώα συντροφιάς και φυσικά το φαινόμενο αυτό δεν είναι καινούργιο. Αναπτύσσεται, εξαπλώνεται και γιγαντώνεται επειδή η Ρόδος έχει μετατραπεί σε μια ανοχύρωτη πόλη, όπου η σοβαρή έλλειψη αστυνόμευσης λόγω της υποστελέχωσης λειτουργεί ως ανοιχτή πρόσκληση για κάθε είδους παραβατικότητα.
Όταν είναι αδύνατον να καλυφθούν οι έλεγχοι και οι περιπολίες αφού η αστυνομική δύναμη του νησιού υπολείπεται σημαντικά από τον αριθμό που απαιτούν οι ανάγκες της τουριστικής περιόδου, είναι επόμενο τα κυκλώματα να θεωρούν τη Ρόδο έναν εύκολο και εξαιρετικά κερδοφόρο προορισμό.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Διεύθυνσης Κοινωνικής Πολιτικής και Υγείας Δήμου Ρόδου που παρουσιάστηκαν στο Δημοτικό Συμβούλιο Ρόδου στο πλαίσιο της έγκρισης του «Τοπικού Σχεδίου Δράσης Δήμου Ρόδου για την Κοινωνική Ένταξη, την Ισότητα και τη Συμμετοχή των Ρομά», οι μόνιμοι Ρομά της Ρόδου είναι αριθμητικά μόλις 288 άτομα σε ολόκληρο το νησί, δηλαδή ένα μικρό ποσοστό που αγγίζει το 0,23% του συνολικού πληθυσμού. Πρόκειται για μια κοινότητα με εξαιρετικά χαμηλή διάμεση ηλικία, μόλις τα 21 έτη, όπου οι ανήλικοι (0-17 ετών) αγγίζουν το 42% του πληθυσμού.
Μετά την οριστική κατάργηση του καταυλισμού των Αγίων Αποστόλων τον Φεβρουάριο του 2025, οι άνθρωποι αυτοί μοιράζονται στο Κορακόνερο (262 άτομα σε 62 νοικοκυριά) και στην περιοχή «Αμπέλια ΚΑΪΡ» (26 άτομα). Οι περισσότερες οικογένειες (45 από τις 62) ζουν στη Ρόδο σταθερά από έντεκα έως και πάνω από τριάντα χρόνια και είναι σε ποσοστό 71% εγγεγραμμένοι στα δημοτολόγια του Δήμου Ρόδου, ενώ έχουν ΑΦΜ, ΑΜΚΑ.
Αν και ο αναλφαβητισμός στους ενήλικες παραμένει υψηλός στο 74%, ένα σημαντικό μέρος της νέας γενιάς προσπαθεί να ξεφύγει από την εξαθλίωση, με τη σχολική διαρροή στα παιδιά να μειώνεται και τους ίδιους να εργάζονται στα ξενοδοχεία, στην εστίαση, στις οικοδομές ή στη συλλογή ανακυκλώσιμων υλικών, την ώρα που ένα 14,5% των νοικοκυριών επιβιώνει μέσω κοινωνικών επιδομάτων. Όλα αυτά, μέσα από τις διαρκείς προσπάθειες και τα προγράμματα των κοινωνικών υπηρεσιών του Δήμου Ρόδου που παλεύουν καθημερινά στο πεδίο.
Ωστόσο, η κατάσταση εντός των καταυλισμών κάθε άλλο παρά ιδανική είναι, καθώς εκεί υπάρχει και ένας ισχυρός πυρήνας παραβατικότητας. Στους κόλπους της μόνιμης κοινότητας Ρομά υπάρχουν φαινόμενα έκνομης δραστηριότητας, διακίνησης ουσιών και κλοπών, που αποτελούν διαρκή «απειλή» και εστία έντασης για την τοπική κοινωνία. Είναι χαρακτηριστικό ότι σχεδόν ένας στους πέντε (19,4%) δηλώνει ως κύριο έσοδο την επαιτεία.
Αυτή ακριβώς η υφιστάμενη εγχώρια παραβατικότητα βρίσκει έδαφος να γιγαντωθεί και να γίνει ανεξέλεγκτη, επειδή η απουσία της αστυνόμευσης και των ελέγχων αφήνουν τους καταυλισμούς στο έλεος των παρανομούντων. Και το πρόβλημα εκτινάσσεται σε άλλη διάσταση το καλοκαίρι, όταν σε αυτό το ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον έρχεται να προστεθεί η μαζική εποχική εισροή ατόμων που καταφθάνουν ανενόχλητοι από την ηπειρωτική χώρα.
Αυτούς τους «εισαγόμενους» Ρομά, οι περισσότεροι εγκαθίστανται προσωρινά σε αυτοσχέδιες σκηνές ή κοιμούνται μέσα στα οχήματά τους καταλαμβάνοντας δημόσιους χώρους ή και κάποιοι, λιγότεροι, φιλοξενούνται από ομόφυλους τους που διαμένουν μόνιμα στη Ρόδο
Η οργανωμένη παιδική επαιτεία και η συστηματική παρενόχληση τουριστών και πολιτών γιγαντώνονται, με τους καταστηματάρχες του ιστορικού κέντρου και τους κατοίκους γύρω από το Κορακόνερο να βρίσκονται σε διαρκή απόγνωση. Και όλα αυτά συμβαίνουν επειδή δεν υπάρχει η αναγκαία αστυνομική δύναμη για να τους ελέγξει κατά την άφιξή τους στο νησί ή να καταστείλει τα κυκλώματα όταν απλώνονται στις τουριστικές ζώνες.
Εδώ ακριβώς έρχεται η σκληρή πραγματικότητα της αστυνόμευσης. Απέναντι σε αυτή την οργανωμένη καλοκαιρινή πίεση, η τοπική αστυνομία βρίσκεται σε κατάσταση απόλυτης αδυναμίας, εξαιτίας της υποστελέχωσης που έχει ουσιαστικά «παραλύσει» την τοπική δύναμη.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Ν. Δωδεκανήσου, κ. Μ. Ανδρουλάκης, με μια πρόσφατη επιστολή προς το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, περιγράφει πώς το ίδιο το κράτος θέτει εμπόδια για την ασφάλεια της Ρόδου και επιτρέπει στα κυκλώματα αυτά να αλωνίζουν.
Η Ενωση Αστυνομικών Υπαλλήλων καταγγέλλει πως το Υπουργείο απέρριψε το αίτημα αστυνομικού να συνεχίσει να υπηρετεί με απόσπαση στη Ρόδο με δικά του έξοδα, χωρίς καμία απολύτως δαπάνη για το δημόσιο. Την ίδια ακριβώς στιγμή, από τον ίδιο ακριβώς νομό της Ελλάδας, το Υπουργείο αποφάσισε να μετακινήσει στη Ρόδο έξι άλλους αστυνομικούς για να καλύψουν τις αυξημένες καλοκαιρινές ανάγκες, αλλά αυτή τη φορά με πλήρεις δαπάνες του δημοσίου!
«Ο σχεδιασμός απέτυχε», ξεσπούν οι αστυνομικοί στην επιστολή τους, τονίζοντας ότι χάνονται άνευ λόγου και αιτίας χρήματα που θα μπορούσαν να πιάσουν τόπο αλλού.
Οσο η Ρόδος στερείται την αστυνομική δύναμη που δικαιούται, τα κυκλώματα της επαιτείας θα συνεχίσουν να θεωρούν το νησί ένα «ξέφραγο αμπέλι». Αν δεν υπάρξει άμεση, μόνιμη ενίσχυση της Αστυνομικής Διεύθυνσης Δωδεκανήσου και αυστηροί έλεγχοι στις πύλες εισόδου, η τοπική κοινωνία και το τουριστικό μας προϊόν θα συνεχίσουν να πληρώνουν το βαρύ τίμημα της κρατικής ολιγωρίας.