Η TUI Care καθοδηγεί αγρότες, μεταποιητές και ξενοδόχους να υιοθετήσουν πρακτικές προστασίας του περιβάλλοντος

Ο οινο­ποιός από σεβασμό στο κρασί φυτεύει τρια­ντα­φυλ­λιές στους αμπε­λώ­νες του, ώστε τα ευαί­σθητα ρόδα να είναι εκείνα που θα προ­σβλη­θούν πρώτα από τον ίδιο μύκητα που στη συνέ­χεια θα θελήσει να προ­σβά­λει τα στα­φύ­λια.

Το ίδιο κάνει και ο δια­βα­σμέ­νος κηπου­ρός που φυτεύει βασι­λι­κούς στα αυλάκια με τις ντο­μά­τες ώστε οι ευωδιές τους να διώ­χνουν τα επι­βλαβή έντομα. Ομοίως ο παρα­δο­σια­κός ελαιουρ­γός επί αιώνες φύτευε χαρου­πιές στους ελαιώ­νες του, ώστε ο δάκος να ανα­ζη­τή­σει το χαρου­πό­μελο, αντί για την πολύ­τιμη σάρκα της ελιάς. Ο σύγ­χρο­νος επι­χει­ρη­μα­τίας του του­ρι­σμού ανα­γνω­ρί­ζει όλες τις παρα­πάνω πρα­κτι­κές ως μεθό­δους πρό­λη­ψης φιλικές για το περι­βάλ­λον και υιο­θε­τεί αντί­στοι­χες ως ένδειξη μιας ειλι­κρι­νούς θέλησης περιο­ρι­σμού του περι­βαλ­λο­ντι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος των δράσεών του. Η μεγα­λύ­τερη του­ρι­στική επι­χεί­ρηση στον κόσμο, που ακούει στο όνομα TUI ήδη έχει αγκα­λιά­σει τη μέθοδο «works global acts local» και την περα­σμένη εβδο­μάδα παρου­σί­ασε τα απο­τε­λέ­σματα ενός μονα­δι­κού τριε­τούς προ­γράμ­μα­τος που υλο­ποί­ησε στην Κρήτη. Αν θα έπρεπε όλα τα παρα­πάνω να περι­γρα­φούν με μια λέξη, τότε αυτή έχει τη διεθνή ονο­μα­σία «sustainability».

Το πρό­γραμμα στην Κρήτη σχε­διά­στηκε από την TUI Cares Foundation (TCF) και προ­έ­βλεπε τη συνερ­γα­σία παρα­γω­γών, μετα­ποι­η­τών και ξενο­δό­χων ώστε να επι­τευ­χθεί μια πραγ­μα­τική στροφή στις παρα­δο­σια­κές καλ­λιέρ­γειες και η διά­στασή της να είναι τόσο μεγάλη ώστε τα απο­τε­λέ­σματα να είναι μετρή­σιμα. Το τριετές πρό­γραμμα ολο­κλη­ρώ­θηκε την περα­σμένη εβδο­μάδα και η ‘δημοκρατική’ ήταν προ­σκε­κλη­μένη στην παρου­σί­αση όλων όσων έχουν επι­τευ­χθεί.

Ποιοι συμ­με­τεί­χαν

Στο πρό­γραμμα συμ­με­τείχε ολό­κλη­ρος ο αγρο­τι­κός συνε­ται­ρι­σμός της Κριτσάς με τους 1350 ελαιο­πα­ρα­γω­γούς που φρο­ντί­ζουν περισ­σό­τερα από 300.000 ελαιό­δε­ντρα (περιο­χές Κριτσάς, Λακω­νίων και Πρίνας). Συμ­με­τεί­χαν ακόμα 192 καλ­λιερ­γη­τές από τέσ­σε­ρις άλλες ομάδες παρα­γω­γών (αμπέλια, σιτηρά), η Ιερά Μονή Επα­νω­σήφη που κατέχει 22.000 στρέμ­ματα γης, τρεις παρα­γω­γοί τρο­φί­μων και εννέα ξενο­δο­χεια­κές μονάδες (ανήκαν σε πέντε αλυ­σί­δες ξενο­δο­χείων). Τα παρα­γό­μενα προ­ϊ­ό­ντα ήταν ελαιό­λαδο, κρασί και δημη­τριακά από συνο­λικά 3000 στρέμ­ματα γης που καλ­λιερ­γή­θη­καν με τον πατρο­πα­ρά­δοτο τρόπο.

Ο σχε­δια­σμός έγινε από την TUI Care Foundation σε συνερ­γα­σία με το γερ­μα­νικό οργα­νι­σμό ‘Futouris’ που με τη σειρά του απο­τε­λεί τη σύμπραξη μεγάλου αριθμού ταξι­διω­τι­κών πρα­κτο­ρείων με στόχο την προβολή των πρα­κτι­κών sustainability. Η υλο­ποί­ηση του προ­γράμ­μα­τος έγινε με την blueContec και την εται­ρεία επι­στη­μό­νων Local Food Experts.

Περι­βάλ­λον και

του­ρι­σμός, το ένα χέρι

νίβει τ’ άλλο και τα δυο…

Αν και το πρό­γραμμα της TUI Care στην Κρήτη έχει σα στό­χευση την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος, στην πραγ­μα­τι­κό­τητα πρό­κει­ται για μια αμιγώς του­ρι­στική δράση.

«Η ποιό­τητα είναι το κλειδί της του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης, ωστόσο το sustainability είναι το και­νού­ριο κι εκείνο που δημιουρ­γεί νέες αξίες σ’ ένα ώριμο προ­ο­ρι­σμό» περιέ­γραψε προς εκπρο­σώ­πους του Τύπου από όλη την Ευρώπη ο κ. Ευάγ­γε­λος Γεωρ­γίου από τη θέση του Group Manager της TUI για θέματα Media Relations International Markets.

Πράγ­ματι, η Κρήτη, όπως και η Ρόδος έχουν τόσο μεγάλο βαθμό του­ρι­στι­κής ωρι­μό­τη­τας και δια­θέ­τουν ξενο­δο­χεια­κές μονάδες υψηλής πολυ­τέ­λειας ώστε είναι πια εξαι­ρε­τικά δύσκολο να δείξουν κάτι που να μπορεί να προ­κα­λέ­σει ακόμα μεγα­λύ­τερη εντύ­πωση (και να κινη­το­ποι­ή­σει νέες αγορές). Από την άλλη, το φυσικό περι­βάλ­λον μέσα στο οποίο λει­τουρ­γούν είναι βαθιά πλη­γω­μένο. Οι λόγοι είναι γνωστοί και είναι οι ίδιοι που οδηγούν εκα­τομ­μύ­ρια ευρω­παί­ους στο να δια­δη­λώ­νουν υπέρ της υιο­θέ­τη­σης πολι­τι­κών για τον περιο­ρι­σμό της κλι­μα­τι­κής αλλαγής. Μόλις την περα­σμένη Παρα­σκευή στη Γερ­μα­νία είχε γίνει μεγάλη κινη­το­ποί­ηση από εκεί­νους που θεωρούν ότι «ουδείς πρέπει να μένει απαθής στις αιτίες που προ­κα­λούν τη μετα­βολή του καιρού».

Αν και το κίνητρο είναι η περαι­τέρω του­ρι­στική ανά­πτυξη, οι προ­θέ­σεις για την προ­ώ­θηση πολι­τι­κών προ­στα­σίας του περι­βάλ­λο­ντος, όπως αυτές παρου­σιά­σθη­καν από τα στελέχη της TUI, φαί­νε­ται πως είναι ειλι­κρι­νείς. Ο κ. Jost Neumann ως επι­κε­φα­λής των Strategic Programmes της Tui Care Foundation παρου­σί­ασε ένα ευρύ πλάνο δράσεων που υλο­ποιεί ο του­ρι­στι­κός κολοσ­σός σε 25 προ­ο­ρι­σμούς του κόσμου. Πρό­κει­ται για ένα πλαίσιο πολι­τι­κών σε τρία πεδία: Το πρώτο αφορά την ενδυ­νά­μωση των νέων, το δεύτερο την προ­στα­σία του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος και το τρίτο τις δράσεις σε ευη­με­ρού­σες κοι­νω­νίες (όπως αυτό της Κρήτης).

Ο του­ρι­σμός μπορεί να έχει θετικές επι­πτώ­σεις για τις τοπικές κοι­νω­νίες και το τοπικό περι­βάλ­λον. Στην πράξη, με πιλότο την Κρήτη, δίνεται η πρώτη ώθηση σε Ελλη­νικό έδαφος ώστε το θετικό απο­τύ­πωμα του του­ρι­σμού να λει­τουρ­γή­σει ευερ­γε­τικά για τους ανθρώ­πους, την περιοχή και τον προ­ο­ρι­σμό συνο­λικά. Η ίδια φιλο­σο­φία διέπει όλα τα προ­γράμ­ματα της TUI Care Foundation στον κόσμο.

«Το μεγάλο μας ζητού­μενο είναι να επεν­δύ­ουμε σε δράσεις που στο τέλος να μπορούν να λει­τουρ­γούν ως business models και να συνε­χί­σουν να υπάρ­χουν μετά τη λήξη της χρη­μα­το­δό­τη­σης» τόνισε προς τους εκπρο­σώ­πους του Τύπου ο κ. Jost Neumann. Μάλιστα ο ίδιος απα­ντώ­ντας σε ερώτηση της ‘δημοκρατικής’ δεν απέ­κλεισε το ενδε­χό­μενο το επόμενο πρό­γραμμα της TUI Care Foundation να υλο­ποι­η­θεί στη Δωδε­κά­νησο, εφόσον υπάρχει μια πρόταση κι ένα συγκε­κρι­μένο πλάνο δράσης και ανά­πτυ­ξης.

Τι λένε οι ίδιοι οι παρα­γω­γοί

Το κίνητρο για τη συμ­με­τοχή των παρα­γω­γών στο πρό­γραμμα που χρη­μα­το­δό­τησε η TUI Care στην Κρήτη ήταν η δια­βε­βαί­ωση για την απορ­ρό­φηση του συνόλου της παρα­γω­γής που θα προ­έ­κυ­πτε μέσα από την καλ­λιέρ­γεια της γης χωρίς τη χρήση χημικών. Σημα­ντικό όφελος από τη συμ­με­τοχή θα ήταν και η διεθνής προβολή των ελαιουρ­γών και των πρα­κτι­κών που ακο­λου­θού­σαν. Αυτό δυνη­τικά μπορεί να επι­φέ­ρει αύξηση της τιμής πώλησης του τελικού προ­ϊ­ό­ντος και αυτό θα είναι το επι­στέ­γα­σμα όλων των προ­σπα­θειών.

Η συμ­φω­νία που ‘γινε στην Κρήτη τηρή­θηκε και από τις δύο πλευρές. Το ελαιό­λαδο βιώ­σι­μης καλ­λιέρ­γειας του αγρο­τι­κού συνε­ται­ρι­σμού Κριτσάς απορ­ρο­φά­ται από τις εννέα ξενο­δο­χεια­κές μονάδες που συμ­με­τέ­χουν στο πρό­γραμμα, καθώς επίσης μια μεγάλη ποσό­τητα εξά­γε­ται σε ολό­κληρη την Ευρώπη, τον Καναδά και τη Σαου­δική Αραβία. Η παρα­δο­σιακή κατσούνα (ξύλινο μπα­στούνι που μοιάζει με άγκι­στρο) των ελαιουρ­γών της Κριτσάς έγινε το σύμβολο της τοπικής παρά­δο­σης και το χωριό υπο­δέ­χε­ται τακτικά εκδρο­μείς που θέλουν να αλλη­λε­πι­δρά­σουν και να εντρυ­φή­σουν στα μυστικά των δια­φο­ρε­τι­κών ποιο­τή­των ελαιο­λά­δου. Προς το παρόν ο αριθμός

των εκδρο­μών είναι μικρός, ωστόσο έχει ήδη δημιουρ­γη­θεί ένα νέο «point of sale» για την περιοχή και αυτό ανοίγει μεγάλες προ­ο­πτι­κές.

«Ημασταν οι πρώτοι που δεχθή­καμε τις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλλαγής» εξήγησε ο κ. Νίκος Αφορ­δα­κός, πρό­ε­δρος του Αγρο­τι­κού Συνε­ται­ρι­σμού των Ελαιουρ­γών της Κριτσάς και εξήγησε: «Κοντά μας βρί­σκο­νται περισ­σό­τε­ροι από 1350 παρα­γω­γοί και στις καλές χρονιές είχαμε φτασει να έχουμε μέχρι και 800 τόνους παρα­γό­μενο ελαιό­λαδο. Όμως, από τις αλλε­πάλ­λη­λες περιό­δους ξηρα­σίας η παρα­γωγή μας σημεί­ωσε μείωση σε ποσοστό 80%. Το χτύπημα ήταν πολύ μεγάλο».

Ευτυχώς, αυτό προς το παρόν φαί­νε­ται να αλλάζει. Οι βρο­χο­πτώ­σεις των τελευ­ταίων μηνών υπο­λο­γί­ζε­ται ότι θα φέρουν αύξηση της παρα­γω­γής 60% (από το ελά­χι­στο όπου βρι­σκό­ταν μέχρι πέρυσι).

«Εμείς σαν ελαιουρ­γοί ανέ­κα­θεν εφαρ­μό­ζαμε την παρα­δο­σιακή καλ­λιέρ­γεια και για το δάκο κάνουμε μόνο δολω­μα­τι­κούς ψεκα­σμούς. Η και­νο­το­μία μας βρί­σκε­ται στη μέθοδο της ‘κοινής άλεσης’, δηλαδή όλοι οι παρα­γω­γοί, με τη συγκο­μιδή της ημέρας πάμε ο ελαιο­τρι­βείο για να βγά­λουμε το λάδι. Δεν δια­χω­ρί­ζουμε τις ελιές, έτσι κι αλλιώς όλες είναι κορω­ναί­ϊ­κες, ούτε τις κρατάμε σε σακιά για μέρες. Ετσι, το ελαιό­λαδό μας δια­τη­ρεί όλα τα φρου­τώδη του χαρα­κτη­ρι­στικά».

Σημειώ­νε­ται ότι το ελαιό­λαδο του Συνε­ται­ρι­σμού της Κριτσάς έχει απο­σπά­σει πλήθος βρα­βείων, ορι­σμένα από τα οποία θεω­ρού­νται ως τα σημα­ντι­κό­τερα στον κόσμο!

Η μονή Επα­νω­σήφη

διδά­σκει sustainability

Πρό­κει­ται για μια από τις πιο σημα­ντι­κές και πλού­σιες μονές της Κρήτης. Η ιστο­ρική μονή Επα­νω­σήφη, που συμ­με­τέ­χει στο πρό­γραμμα της TUI Care, κατέχει εκτά­σεις που αγγί­ζουν τα 22.000 στρέμ­ματα και το 90% από αυτές καλ­λιερ­γού­νται από αγρότες της περιο­χής. Αυτή είναι μία από τις μορφές συνει­σφο­ράς της Ιεράς Μονής προς την τοπική κοι­νω­νία. Το 10% των εκτά­σεων καλ­λιερ­γεί­ται από τους μονα­χούς.

«Η σύνδεση με τη γη είναι το ουσια­στικό. Πάντα οι μοναχοί έκαναν βιο­λο­γική καλ­λιέρ­γεια, τη δίδα­σκαν ο ένας στον άλλο» αφη­γή­θηκε στους δημο­σιο­γρά­φους ο Ηγού­με­νος Βαρ­θο­λο­μαίος. Ο πατέρας της Ιεράς Μονής δεν έκρυψε πως «στα τελευ­ταία 30 χρόνια, υπήρξε μια καμπή, ασκή­θηκε πίεση για τη χρήση φυτο­φαρ­μά­κων και η πίεση έφερε απο­τέ­λε­σμα. Ευτυχώς, έγινε αντι­λη­πτό ότι δεν μπορεί να συνε­χι­στεί η χρήση χημικών και έτσι επι­στρέ­ψαμε στη βιο­λο­γική καλ­λιέρ­γεια. Οι μοναχοί μας την εφαρ­μό­ζουν, όμως είναι δύσκολο να πεί­σουμε όλους τους υπό­λοι­πους να κάνουν το ίδιο, βλέπετε οι άνθρω­ποι πρώτα βλέπουν τις οικο­νο­μι­κές απο­λα­βές και έχουν την ανάγκη να ξέρουν ότι η παρα­γωγή τους δεν θα μείνει».

Το κέρδος για τον του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό

Η υλο­ποί­ηση του όλου προ­γράμ­μα­τος στην Κρήτη δεν θα ήταν δυνατή χωρίς τη συμ­με­τοχή της Local Food Experts, στέ­λε­χος της οποίας είναι ο M.Sc. στην Οικο­λο­γική Γεωργία κ. Κώστας Μπου­γιού­ρης. «Εκείνο που θέλουμε πρω­τί­στως είναι να κάνουμε τους παρα­γω­γούς μας να αισθαν­θούν ασφα­λείς, ότι θα μπο­ρέ­σουν να επι­τύ­χουν τις παρα­γω­γές, τις ποσό­τη­τες και τις τιμές που θέλουν» μας εξήγησε ο ίδιος και επί δύο ημέρες χορη­γούσε πολύ­τι­μες πλη­ρο­φο­ρίες για όλες τις δράσεις που γινό­ντου­σαν είτε σε ελαιουρ­γεία, είτε σε αμπε­λώ­νες. «Η φύση έχει τη δυνα­τό­τητα να αυτο­κα­θα­ρί­ζε­ται. Ετσι, αν της δώσουμε το χρόνο που χρειά­ζε­ται, τότε από μόνη της θα βρει ξανά την ισορ­ρο­πία της».

Η όλη δράση μετα­τρέ­πει την Κρήτη σε έναν «sustainability food destination», όπου στην πυρα­μίδα απει­κό­νι­σης παρου­σιά­ζε­ται να έχει στη βάση τους καλ­λιερ­γη­τές, από πάνω τις μονάδες παρα­γω­γής, πιο ψηλά τα ξενο­δο­χεία, παρα­πάνω την προβολή που γίνεται από τους tour operators και στην κορυφή την προ­στι­θέ­μενη αξία που λαμ­βά­νει ο προ­ο­ρι­σμός. «Δεν πίνεις απλώς ένα ποτήρι κρασί, κοι­νω­νείς με τη γεύση μιας ιστο­ρίας 3000 ετών» περι­γρά­φει ποι­η­τικά ο κ. Μπου­γιού­ρης.

Οι ξενο­δό­χοι που συμ­με­τέ­χουν στο πρό­γραμμα έχουν αγκα­λιά­σει όλες τις δράσεις. «Στόχος μας δεν είναι μόνο οι δικές μας πρα­κτι­κές για τη μείωση του περι­βαλ­λο­ντι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος των ξενο­δο­χείων μας, αλλά και οι ίδιοι οι πελάτες μας. Θέλουμε να τους διδά­ξουμε όλα αυτά που κάνουμε και να τους μετα­λα­μπα­δεύ­σουμε τη γνώση, αλλά και τη θέληση να εφαρ­μό­σουν κι εκείνοι τις πρα­κτι­κές που τους ανα­λο­γούν, είτε βρί­σκο­νται στις δια­κο­πές, είτε βρί­σκο­νται πίσω στις πατρί­δες τους» δήλωσαν από κοινού οι κ.κ. Σωτήρης Κρε­μα­στιώ­της και Μπάμπης Φωσκο­λά­κης, γενικοί διευ­θυ­ντές του Blue Palace και του Phaea Resort αντί­στοιχα.

«Δεν έχουμε τίποτα να κρύ­ψουμε από τους επι­σκέ­πτες μας» τόνισε από τη δική του πλευρά ο γενικός διευ­θυ­ντής του Creta Maris κ. Νίκος Βλασ­σιά­δης καθώς ξενα­γούσε τους δημο­σιο­γρά­φους στους ιδιό­κτη­τους κήπους όπου καλ­λιερ­γού­νται με βιο­λο­γι­κές μεθό­δους τα κηπευ­τικά και τα αρω­μα­τικά βότανα που χρη­σι­μο­ποιού­νται στο εστια­τό­ριο ‘Pithos’ της μονάδας. Στο ίδιο πνεύμα κι ο κ. Δημή­τρης Στρα­τί­κης, γενικός διευ­θυ­ντής του ‘Agapi Beach Resort’ μίλησε για την εγκαρ­διό­τητα με την οποία επι­σκέ­πτες και προ­σω­πικό του ξενο­δο­χείου αντι­λαμ­βά­νο­νται την ανάγκη τήρησης όλων εκείνων των κανόνων που απαιτεί μια μονάδα που σέβεται το περι­βάλ­λον.

Ανα­λυ­τικά, οι πρα­κτι­κές μη παρέμ­βα­σης στο περι­βάλ­λον και ισόρ­ρο­πης ανά­πτυ­ξης του του­ρι­σμού όπως έχουν υιο­θε­τη­θεί από τους ξενο­δό­χους της Κρήτης και όλους όσους είχαν συμ­με­τά­σχει στο πρό­γραμμα της TUI Care Foundation, θα παρου­σια­στούν σε άλλο ρεπορ­τάζ της ‘δημοκρατικής’.

Στο σημείο αυτό θα θέλαμε να ευχα­ρι­στή­σουμε τα λοιπά στελέχη της TUI Destination Services που μας συνό­δε­ψαν στην απο­στολή στην Κρήτη και συγκε­κρι­μένα τον κ. Γεώργιο Δήμα Head of Southwest Greece, τον κ. Χρήστο Μακρι­δάκη Operation Manager SW Greece & Service Delivery Manager Crete & Cyclades και την κα. Κατε­ρίνα Φρα­γκε­δάκη Operation Team Manager East Crete. Η εργασία τους για την κατα­νό­ηση του πλήθους των πλη­ρο­φο­ριών του προ­γράμ­μα­τος TUI Care for Creta ήταν πολύ­τιμη σε όλη τη διάρ­κεια του ταξι­διού.