Ο Δήμος Ρόδου αντιγράφει «καρμπόν» το σύστημα παρακολούθησης με drone του Δήμου Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης

• Πληροφορίες φέρουν τον δήμαρχο Ρόδου κ. Αλέξανδρο Κολιάδη να έχει υιοθετήσει το μοντέλο εναέριας επιτήρησης που εφαρμόζει ο Δήμος 3Β, σε μια κίνηση που επαναφέρει στο προσκήνιο διαμάχες για τα δεδομένα πολιτών, τον ρόλο ιδιωτών αναδόχων και τα όρια της δημοτικής εξουσίας

Ηταν 13 Μαΐου 2026 όταν η Δημοτική Επιτροπή Ρόδου αποφάσισε ομοφώνως την έγκριση μελέτης και την κατάρτιση όρων διακήρυξης για ανοικτό διεθνή ηλεκτρονικό διαγωνισμό συνολικού προϋπολογισμού 1.256.616 ευρώ με ΦΠΑ. Αντικείμενο του διαγωνισμού είναι η παροχή υπηρεσιών φύλαξης και εποπτείας της Μεσαιωνικής Πόλης με συνδυασμό μη επανδρωμένων αεροσκαφών και επίγειων δυνάμεων. Μια πρωτοβουλία που ακούγεται εντυπωσιακή στα χαρτιά, αλλά σύμφωνα με πληροφορίες δεν είναι ακριβώς πρωτότυπη.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Κολιάδης και ο δήμαρχος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος διατηρούν φιλικές σχέσεις, και το σχέδιο που προωθείται στη Ρόδο φαίνεται να έχει αντιγραφεί με ελάχιστες αποκλίσεις από το πρότυπο που εφαρμόζει ο Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης.
Περισσότερο από αυτό: οι προδιαγραφές του διαγωνισμού, όπως κατ’ αρχάς αναφέρεται, φέρονται να ταιριάζουν εντυπωσιακά με τον τρόπο λειτουργίας της εταιρείας Vanguard, η οποία έχει αναλάβει την εναέρια παρακολούθηση στον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης.
Τι ακριβώς προβλέπει το «καρμπόν» πρόγραμμα
Το εγκριθέν σχέδιο για τη Μεσαιωνική Πόλη είναι διαρθρωμένο σε 3 τμήματα. Το πρώτο αφορά εποπτεία μέσω drone διάρκειας 17 μηνών, αξίας 328.352 ευρώ. Το δεύτερο καλύπτει σταθερή φύλαξη των πυλών εισόδου για 5 μήνες, αξίας 248.000 ευρώ. Το τρίτο, και οικονομικά βαρύτερο, αφορά κινητή επιτήρηση με παροχή πρώτων βοηθειών για 17 μήνες, αξίας 577.384 ευρώ.
Η λογική του σχεδίου είναι σχεδόν ταυτόσημη με αυτή που εφαρμόζει ο Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης: συνεχής εναέρια παρακολούθηση, επίγειες δυνάμεις, τεκμηρίωση παραβάσεων και δυνατότητα άμεσης επέμβασης. Η Vanguard, η εταιρεία που έχει αναλάβει το αντίστοιχο έργο στα νότια προάστια της Αθήνας, δραστηριοποιείται σύμφωνα με τους κανονισμούς του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ασφαλείας της Αεροπορίας και υπό εγκεκριμένη άδεια ειδικής κατηγορίας από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, εξειδικευόμενη μεταξύ άλλων σε επιτήρηση αστικών περιοχών, προστασία υποδομών και συλλογή δεδομένων.

Ο νομικός αντίλογος που επανέρχεται
Το σχέδιο δεν έγινε δεκτό χωρίς αντιδράσεις. Ο δικηγόρος κ. Χριστόδουλος Μαλιαράκης μίλησε ανοιχτά για «σοβαρά ζητήματα νομιμότητας» σε ραδιοφωνική εκπομπή, εκτιμώντας ότι η δημοτική αρχή κινείται «χωρίς προηγούμενη νομική τεκμηρίωση» σε ένα εξαιρετικά ευαίσθητο πεδίο. Το κεντρικό επιχείρημά του είναι νομικά εύλογο: η πρόληψη και η διαπίστωση αξιόποινων πράξεων δεν ανήκει στις αρμοδιότητες ενός δήμου. Αποτελεί αποστολή της αστυνομίας και των κρατικών αρχών. Ο κ. Μαλιαράκης το διατύπωσε με σαφήνεια: «Ο Δήμος Ρόδου δεν είναι ούτε αστυνομική ούτε πυροσβεστική αρχή».
Παράλληλα, έθεσε ερωτήματα για το κατά πόσο έχει υπάρξει διαβούλευση με την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, σημειώνοντας ότι «όλα αυτά πρέπει να γίνονται καταρχάς σε διαβούλευση με την Αρχή Προστασίας», ενώ στην απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής δεν φαίνεται να υπάρχει σχετική νομική εισήγηση. Ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης θεωρεί εξαιρετικά ευαίσθητη κάθε μορφή συστηματικής παρακολούθησης πολιτών σε δημόσιο χώρο και απαιτεί σαφή νομική βάση, τεκμηρίωση αναγκαιότητας, αναλογικότητα και αυστηρές εγγυήσεις ως προς την επεξεργασία δεδομένων. Τίποτε από αυτά δεν φαίνεται να έχει τεκμηριωθεί δημοσίως στην απόφαση της 13ης Μαΐου.
Ζήτημα τέθηκε και για ενδεχόμενη ανάγκη άδειας από το Υπουργείο Πολιτισμού, καθώς η Μεσαιωνική Πόλη αποτελεί μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO — μια παράμετρος που απουσιάζει εντελώς από την περίπτωση του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, καθιστώντας τη «μεταφορά» του μοντέλου νομικά πιο σύνθετη από ό,τι ίσως εκτιμήθηκε αρχικά.

Το ίδιο σκηνικό, ξανά
Και στον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, όταν αποκαλύφθηκε πως η εταιρεία Vanguard έχει αναλάβει την εναέρια παρακολούθηση του δήμου, οι αντιδράσεις υπήρξαν έντονες. Σύμβουλοι της αντιπολίτευσης μίλησαν για «παρακολουθήσεις πολιτών», συνδύασαν τα drone με υποκλοπές κρατικών υπηρεσιών και αμφισβήτησαν τη νομιμότητα της επιχείρησης. Ορισμένοι επικρίθηκαν για αβάσιμες υπερβολές: η αδειοδότηση από την Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας ήταν πλήρης, οι χειριστές πιστοποιημένοι και το σύστημα συμμορφωμένο με τον ευρωπαϊκό κανονισμό για την προστασία προσωπικών δεδομένων. Στον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης διευκρινίστηκε ότι τυχόν καταγραφή εγκληματικών πράξεων μπορεί να χρησιμοποιηθεί για δικαστικούς σκοπούς μόνον κατόπιν εισαγγελικής εντολής, όπως ισχύει και για τις κάμερες στους δρόμους.
Ωστόσο, η περίπτωση της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου έχει χαρακτηριστικά που την κάνουν ουσιαστικά διαφορετική. Δεν πρόκειται για δασική ή περιαστική περιοχή, όπου οι υπερπτήσεις drone για λόγους πυρασφάλειας γίνονται ευρύτερα αποδεκτές. Πρόκειται για ζωντανό, πυκνοκατοικημένο ιστορικό πυρήνα με κατοικίες, ξενοδοχεία, αυλές, ταράτσες και χιλιάδες επισκέπτες καθημερινά. Η εκχώρηση της συστηματικής καταγραφής ενός τέτοιου χώρου σε ιδιωτική εταιρεία δημιουργεί, κατά τον κ. Μαλιαράκη, ένα «εντελώς νέο και επικίνδυνο προηγούμενο για τα ελληνικά δεδομένα».

Επικοινωνία ή ουσία;
Ο δήμαρχος Ρόδου κ. Κολιάδης επικαλείται σοβαρά περιστατικά για να αιτιολογήσει την επείγουσα φύση του εγχειρήματος. Τον Απρίλιο σημειώθηκαν παρενοχλήσεις τουριστών και κλοπές, ενώ στις 30 Απριλίου 2026 έγινε επεισόδιο με μαχαίρι μεταξύ κραχτών στην Παλιά Πόλη με αποτέλεσμα τουλάχιστον 1 τραυματία. Η δημοτική αρχή επικαλείται επίσης καταδικαστική απόφαση για διπλή ληστεία στην ίδια περιοχή.
Όμως από την άλλη πλευρά του αντιλόγου, η εκτίμηση που διατυπώθηκε δεν είναι λιγότερο εύλογη: τα ζητήματα αυτά, καταλήψεις κοινόχρηστων χώρων, άγρα πελατών και παραβατικότητα, είναι γνωστά εδώ και χρόνια και μπορούν να αντιμετωπιστούν με εφαρμογή της ήδη υπάρχουσας νομοθεσίας. «Δεν χρειάζεται τεχνητή νοημοσύνη για να δεις τους κράχτες ή τις αυθαίρετες καταλήψεις κοινόχρηστων χώρων», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Μαλιαράκης. «Μια απλή επίσκεψη ενός κλιμακίου αρκεί».
Ο ίδιος εξέφρασε και έναν τελευταίο, ουσιαστικό προβληματισμό: η συνεχής παρουσία drone πάνω από τη Μεσαιωνική Πόλη μπορεί να παράγει ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που επικαλείται ο Δήμος. «Δεν νομίζω να αρέσει αυτό ούτε στους τουρίστες ούτε στους κατοίκους», είπε, εκτιμώντας ότι drone που πετούν πάνω από τα κεφάλια πολιτών και επισκεπτών ενδέχεται να δημιουργήσουν αίσθημα ανασφάλειας σε έναν ιστορικό χώρο που ζει από τον τουρισμό.

Το παρασκήνιο του «πρωτοτύπου»
Στον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, η εφαρμογή του συστήματος drone από την Vanguard παρουσιάστηκε σε ειδική εκδήλωση το καλοκαίρι του 2023 με την παρουσία υπουργών και στρατιωτικής ηγεσίας, χαρακτηρίστηκε δε από τον τότε υπουργό Κλιματικής Κρίσης κ. Χρήστο Στυλιανίδη ως «κλειδί» πρόληψης. Ο κ. Κωνσταντέλλος το παρουσίασε ως «το πρώτο στη χώρα σύγχρονο σύστημα με επιτήρηση από αέρος 24 ώρες το 24ωρο». Μετά την ανακοίνωσή του, 20 δήμοι και περιφέρειες ζήτησαν πληροφορίες για να ξεκινήσουν αντίστοιχες διαδικασίες.
Η Ρόδος, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι ο επόμενος στη σειρά. Με τη διαφορά ότι εδώ ο «αντιγραφέας» καλείται να δώσει απαντήσεις που ο «πρωτότυπος» δεν χρειάστηκε ποτέ να αντιμετωπίσει με την ίδια ένταση: πώς επιτηρείς ένα μνημείο της UNESCO χωρίς να παραβιάζεις το ευρωπαϊκό δίκαιο, και πώς αναθέτεις σε ιδιώτη τη διαχείριση δεδομένων πολιτών χωρίς να έχεις εξασφαλίσει πρώτα τη νομική σου κάλυψη.