Κ. Καραμανλής: Κίνδυνος να περιέλθει η χώρα σε μη αναστρέψιμη κατάσταση ομηρίας έναντι της Τουρκίας

Ηχηρά σήματα, κατά έτερες ανα­γνώ­σεις ηχηρά καμπα­νά­κια από τον πρώην πρω­θυ­πουργό, Κώστα Καρα­μανλή, όσον αφορά στο μέτωπο των ελλη­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων. Μιλώ­ντας στην παρου­σί­αση του βιβλίου του δημο­σιο­γρά­φου Σταύρου Λυγερού “Οι αθέατες όψεις του Πολέμου στην Ουκρα­νία”, ο κ. Καρα­μαν­λής, με σημεία ανα­φο­ράς τη δια­κή­ρυξη των Αθηνών περί Φιλίας και Καλής Γει­το­νίας, το σχέδιο δημιουρ­γίας ενός ολο­κλη­ρω­μέ­νου θαλάσ­σιου πάρκου, στην καρδιά του Αιγαίου, αλλά και το παρά­νομο τουρ­κο­λυ­βικό μνη­μό­νιο, τόνισε ότι βλέπει ορατό έναν σοβαρό κίνδυνο, όπως ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά, με βάση τη στάση της Αθήνας. Να περιέλ­θει, όπως τόνισε, η χώρα “στα­διακά, βήμα-βήμα, ανε­παι­σθή­τως” σε μη ανα­στρέ­ψιμη κατά­σταση ομηρίας έναντι της Άγκυρας. “Με απλά λόγια τίποτα να μη μπορεί να γίνει στην περιοχή χωρίς την έγκρισή της, έστω και αν παρα­βιά­ζο­νται βάναυσα το Διεθνές Δίκαιο, οι Διε­θνείς Συν­θή­κες, τα ισχυρά θεμε­λιω­μένα δίκαια της Ελλάδας. Αυτό πρέπει να απο­φευ­χθεί πάση θυσία”, επε­σή­μανε ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός, αφή­νο­ντας αιχμές για τη στρα­τη­γική της προ­σέγ­γι­σης με τον εξ’ ανα­το­λών γείτονα.

“Η ανοιχτή στήριξη της Ελλάδας στην Ουκρα­νία δεν εξα­σφά­λισε αυτο­μά­τως υπο­στή­ριξη για τα δικά μας δίκαια. Ζητή­θη­καν από εμάς πολύ περισ­σό­τερα από όσα μπο­ρού­σαμε να κάνουμε, ενώ ήταν μιας πρώτης τάξεως ευκαι­ρία για να ανα­δει­χθούν οι δικοί μας περιο­ρι­σμοί στην παροχή βοή­θειας, εξαι­τίας των τερά­στιων απαι­τή­σεων και αναγκών που θέτει σε μας η απο­λύ­τως αντί­στοιχη απειλή που αντι­με­τω­πί­ζουμε. Δεν μπορεί και δεν πρέπει η Δια­κή­ρυξη των Αθηνών Περί Φιλίας και Καλής Γει­το­νίας και η λογική των “ήρεμων νερών” να εμπο­δί­ζουν την ανά­δειξη του νέο-οθωμανικού, ανα­θε­ω­ρη­τι­κού και επι­θε­τι­κού χαρα­κτήρα της Τουρ­κίας. Είναι εξω­φρε­νικό να ανα­στέλ­λε­ται η ηλε­κτρική δια­σύν­δεση των νησιών μας, κατα­με­σής του Αιγαίου. Και, μάλιστα σε θαλάσ­σιες περιο­χές που είναι αδια­νό­ητο να υπάρ­χουν διεκ­δι­κή­σεις εκ μέρους της Τουρ­κίας! Πού; Μέσα στο Αιγαίο; Πίσω από μία συστάδα ελλη­νι­κών νησιών; Η όποια κίνηση ενα­ντίον μας και ενα­ντίον ιτα­λι­κών σκαφών μισθω­μέ­νων από γαλλική εται­ρεία, για ένα καλώδιο, ανάμεσα από ελλη­νικά νησιά κατα­δει­κνύει το μέγεθος της τουρ­κι­κής επι­θε­τι­κό­τη­τας και της κατα­χρη­στι­κής συμπε­ρι­φο­ράς της”, σημεί­ωσε. “Με το να επι­μέ­νουμε στη δια­τή­ρηση μιας εξω­ραϊ­σμέ­νης εικόνας, παρά τα όσα συμ­βαί­νουν, εταίροι και σύμ­μα­χοι δεν αντι­λαμ­βά­νο­νται το μέγεθος της απο­θρά­συν­σης της Τουρ­κίας ότι λει­τουρ­γεί ως νταής και ταρα­ξίας απέ­να­ντί μας, αλλά μένουν με την εντύ­πωση ή, χει­ρό­τερα ακόμη προ­σποιού­νται, ότι έχουν εξο­μα­λυν­θεί οι σχέσεις μας και είναι μόνο τεχνικά τα ζητή­ματα μεταξύ μας. Αντι­θέ­τως, είναι μιας πρώτης τάξεως ευκαι­ρία για να ανα­δει­χθεί προς τα έξω ο πραγ­μα­τι­κός και εξό­φθαλμα απο­στα­θε­ρο­ποι­η­τι­κός ρόλος της Τουρ­κίας στην περιοχή και όχι να περνούν λαν­θα­σμένα μηνύ­ματα αδυ­να­μίας της Ελλάδας ή ανοι­χτών ζητη­μά­των στην καρδιά του Αιγαίου. Δια­φο­ρε­τικά, απο­δί­δουμε λόγο στην Άγκυρα για οτι­δή­ποτε αφορά την παρα­μι­κρή λει­τουρ­γία της Ελλάδος μεταξύ των νησιών της θέτο­ντας έτσι ουσια­στικά υπό αίρεση την εδαφική μας συνοχή”, ανέφερε ο κ. Καρα­μαν­λής. Για να τονίσει ότι τα ίδια ισχύουν και για το σχέδιο δημιουρ­γίας ενός ολο­κλη­ρω­μέ­νου θαλάσ­σιου πάρκου, στην καρδιά του Αιγαίου, το οποίο, όπως σημεί­ωσε, δεν μπορεί να διο­λι­σθή­σει στα­διακά σε ένα σχέδιο που απο­κλείει νησιά από τον αρχικό σχε­δια­σμό, ώστε να κατα­λή­ξει να απο­φεύ­γει να ενσω­μα­τώ­σει περιο­χές, όπου η κυριαρ­χία και τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα της Ελλάδας δεν μπορούν να αμφι­σβη­τη­θούν από κανέναν.

“Ένα πράγμα θέλω να τονίσω. Στις εν λόγω περιο­χές στην καρδιά του Αιγαίου, πίσω από ελλη­νικά νησιά, είναι αδια­νό­ητο να αφή­νε­ται να εννοη­θεί ότι θα μπο­ρούσε άλλη χώρα να διεκ­δι­κή­σει κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα πέραν της Ελλάδας. Επ’ ουδενί. Δεν υπάρ­χουν εκκρεμή ζητή­ματα προς δια­πραγ­μά­τευση με την Τουρκία σε τέτοιες περιο­χές και αυτό θα πρέπει να γίνει σαφές με τον πιο κατη­γο­ρη­μα­τικό τρόπο προς κάθε κατεύ­θυνση! Όταν μάλιστα, το θράσος της Τουρ­κίας δεν έχει τέλος, όπως φαί­νε­ται και από τον Θαλάσ­σιο Χωρο­τα­ξικό Σχε­δια­σμό που κατέ­θεσε χθες στην UNESCO, όπου παρου­σιά­ζει το μισό Αιγαίο να ανήκει στη δική της ευθύνη χωρο­τα­ξι­κού σχε­δια­σμού! Όπως και στην ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Επι­πλέον τον μεγα­λύ­τερο παρα­λο­γι­σμό τον ζήσαμε με το δια­βό­ητο και νομικώς παντε­λώς ανυ­πό­στατο Τουρ­κο­λι­βυκό Μνη­μό­νιο. Μια οριο­θέ­τηση που δεν στη­ρί­ζε­ται πουθενά νομικά! Και που εξα­λεί­φει τελείως τα νησιά μας από το χάρτη, για να κατα­στεί εφικτή! Αυτός ο παρα­λο­γι­σμός θα έπρεπε να κατα­δει­χθεί και να αξιο­ποι­η­θεί πιο επίμονα, πιο έντονα. Θα έπρεπε να είχαμε κινηθεί πιο δυνα­μικά για την ενί­σχυση των δικών μας ερει­σμά­των στη Λιβύη. Πρό­κει­ται για μια χώρα με την οποία έχουμε άμεση γειτ­νί­αση και με την οποία οι ΑΟΖ μας συνο­ρεύ­ουν, σε αντι­δια­στολή με την Τουρκία που δεν έχει καμιά γειτ­νί­αση. Οφείλει η Ελλάδα να δια­μορ­φώ­σει ολο­κλη­ρω­μένη και προ­λη­πτική εξω­τε­ρική πολι­τική απέ­να­ντί της, με στήριξη των συμ­μά­χων και της επιρ­ροής της εκεί, και όχι να αιφ­νι­διά­ζε­ται από τις πρω­το­βου­λίες και κινή­σεις άλλων”, επε­σή­μανε ο κ. Καρα­μαν­λής.

“Όχι” στη συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στα ευρω­παϊκά αμυ­ντικά προ­γράμ­ματα

Ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός, που χαρα­κτή­ρισε τη δημιουρ­γία ευρω­παϊ­κού αμυ­ντι­κού μηχα­νι­σμού ως πάγιο ελλη­νικό στόχο, διε­μή­νυσε ότι η Άγκυρα δε μπορεί να έχει καμία συμ­με­τοχή σε αυτό το εγχεί­ρημα των “27” της Ένωσης.

“Για να έχει αυτός ο μηχα­νι­σμός αξιο­πι­στία, θα πρέπει η Ένωση να μην έχει δύο μέτρα και σταθμά, αλλά να πείθει ότι λει­τουρ­γεί πράγ­ματι στη βάση αρχών, αξιών και του Διε­θνούς Δικαίου. Δεν μπορεί η Ευρω­παϊκή Ένωση να κρατάει ίσες απο­στά­σεις σε ότι αφορά την Τουρκία που κατέχει περίπου το 37% ενός κράτους μέλους της, της Κύπρου, και απειλεί καθη­με­ρινά με πόλεμο ένα άλλο κράτος μέλος της, την Ελλάδα. Είναι εξω­φρε­νικό να ακούμε, αυτόν τον καιρό, από κορυ­φαί­ους Ευρω­παί­ους αξιω­μα­τού­χους, ότι η Τουρκία πρέπει να συμ­με­τά­σχει στους αμυ­ντι­κούς μηχα­νι­σμούς της Ένωσης, γιατί απο­τε­λεί πυλώνα για την ασφά­λεια και τη στα­θε­ρό­τητα της Ευρώπης! Αυτά θα πρέπει να απα­ντη­θούν. Καμία αξιο­πι­στία δεν μπορεί να έχει η Ένωση όταν δαι­μο­νο­ποιεί τη Ρωσία, ενώ κατευ­νά­ζει την Τουρκία”, επε­σή­μανε. “Η Ελλάδα οφείλει να κατα­δει­κνύει αυτήν την ασυ­νέ­πεια και να ανα­δει­κνύει τον ανα­θε­ω­ρη­τι­σμό, την επι­θε­τι­κό­τητα και τον απο­στα­θε­ρο­ποι­η­τικό ρόλο της Τουρ­κίας στην περιοχή, το ρόλο του επι­τή­δειου ουδέ­τε­ρου που δια­χρο­νικά παίζει και τον αυταρ­χι­σμό που επι­κρα­τεί στο εσω­τε­ρικό της. Δεν μπορεί να προ­σπα­θεί η Ευρω­παϊκή Ένωση να αυτο­νο­μη­θεί αμυ­ντικά από τις ΗΠΑ και να εξαρ­τη­θεί αμυ­ντικά από την Τουρκία! Αν θέλει η Ένωση να απο­κτή­σει μια αληθινά αυτό­νομη αμυ­ντική ικα­νό­τητα, οφείλει να πάρει τις γεν­ναίες εκείνες απο­φά­σεις που θα της επι­τρέ­ψουν να πατήσει στα δικά της πόδια και όχι να εξαρ­τά­ται πάλι από τρίτους! Και, μάλιστα, από μια Τουρκία που έχει απο­δεί­ξει ότι χρη­σι­μο­ποιεί εκβια­στικά τον όποιο μοχλό πίεσης έχει απέ­να­ντι στην Ευρώπη! Ποιος πυλώνας στα­θε­ρό­τη­τας μπορεί να είναι η Τουρκία για την ασφά­λεια της Ευρώπης; Που παρεμ­βαί­νει στρα­τιω­τικά σε όλες τις γει­το­νι­κές της χώρες και τις απειλεί με πόλεμο, προ­κει­μέ­νου να χαράξει δικές της ζώνες επιρ­ροής και να υπε­ρα­σπι­στεί αυτά που θεωρεί ιστο­ρικά της δικαιώ­ματα! Στη Συρία, στο Ιράκ, στη Λιβύη, στον Καύκασο, στα Βαλ­κά­νια, όπως στην Αλβανία και το Κόσοβο. Καμία συμ­με­τοχή δεν μπορεί να έχει η Τουρκία στους μελ­λο­ντι­κούς αμυ­ντι­κούς μηχα­νι­σμούς της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης”, τόνισε ο κ. Καρα­μαν­λής.

Σύμφωνα με τον πρώην πρω­θυ­πουργό, εάν συμβεί αυτό, θα ανα­δει­χθεί η βαθιά υπο­κρι­σία της Ευρώπης. “Όμως, θα ακυ­ρω­θεί και η όποια μελ­λο­ντική δυνα­τό­τητα να μας στη­ρί­ξει έμπρα­κτα η Ευρω­παϊκή Ένωση απέ­να­ντι στην τουρ­κική επι­θε­τι­κό­τητα. Όπως δεν μπορεί να εντα­χθεί η Τουρκία στους Ευρω­παϊ­κούς χρη­μα­το­δο­τι­κούς μηχα­νι­σμούς για την άμυνα, να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει δηλαδή ευρω­παϊ­κές χρη­μα­το­δο­τή­σεις, για να επεν­δύ­σει στην επι­θε­τι­κό­τητά της ενα­ντίον μας και ενα­ντίον της Κύπρου και να εξυ­πη­ρε­τή­σει τους δικούς της επε­κτα­τι­κούς σκοπούς στην περιοχή και όχι φυσικά την Ευρω­παϊκή ασφά­λεια και στα­θε­ρό­τητα. Ούτε προ­φα­νώς θα μας προ­στα­τεύ­σουν οι όποιες αόρι­στες παραι­νέ­σεις τής τεθούν για εποι­κο­δο­μη­τική στάση στο Κυπριακό και στο Αιγαίο, ως δήθεν όροι για την ένταξή της στην Ευρω­παϊκή Άμυνα”, ανέφερε.

Ολό­κληρη η ομιλία του Κ. Καρα­μανλή

Κυρίες και Κύριοι,

Εκτιμώ ιδιαί­τερα την γραφή του Σταύρου Λυγερού. Tην διεισ­δυ­τι­κό­τητα της πένας του, το συνο­λικό δημο­σιο­γρα­φικό αλλά και συγ­γρα­φικό του έργο, την παρ­ρη­σία της γνώμης του. Ειδικά σε θέματα διε­θνούς και εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής περι­λαμ­βά­νε­ται στους λίγους επα­ΐ­ο­ντες στον χώρο του. Το βιβλίο που παρου­σιά­ζουμε σήμερα είναι κατά την άποψή μου ίσως η κορυ­φαία μέχρι σήμερα δουλειά του. Διε­ξο­δική ανάλυση του ευρύ­τε­ρου διε­θνούς πλαι­σίου, οξύτητα σκέψης και κυρίως το θάρρος να δια­τυ­πώ­νει απόψεις που, παρ’ ότι ξεφεύ­γουν από την  κυρί­αρχη τάση, είναι τεκ­μη­ριω­μέ­νες με ισχυρά στοι­χεία και επι­χει­ρή­ματα. Και είναι αναμ­φι­σβή­τητο ότι γνώ­μο­νάς του είναι η αγωνία για τα εθνικά μας συμ­φέ­ρο­ντα και για μια κατά το δυνατόν απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη εξω­τε­ρική πολι­τική.

Κυρίες και Κύριοι,

Ορθώς κατα­δι­κά­ζε­ται η προ τριά­μισι περίπου ετών ρωσική εισβολή στην Ουκρα­νία. Όμως, η συλ­λο­γική Δύση δεν είναι αθώα του αίματος ούτε για τις συν­θή­κες που οδή­γη­σαν στην σύγκρουση, ούτε για το συνε­χι­ζό­μενο δράμα, πρω­τί­στως εις βάρος του ουκρα­νι­κού λαού. Η πυρο­δό­τηση των ταραχών του 2014, η απα­ξί­ωση των συμ­φω­νιών του Μίνσκ, η εμμονή να εντα­χθεί η Ουκρα­νία στην βορειο­α­τλα­ντική Συμ­μα­χία με ξεκά­θαρο αντι­ρω­σικό πρόσημο, προ­φα­νώς δεν δικαιο­λο­γούν την ρωσική επι­θε­τι­κό­τητα. Σίγουρα όμως θέτουν και την Δύση στο κάδρο των ευθυνών για τον πρώτο, μετά τον Δεύτερο Παγκό­σμιο, μεγάλο πόλεμο επί Ευρω­παϊ­κού εδάφους.

Όπως είχα τονίσει ήδη τον Ιούνιο του 2022 η παρά­ταση του πολέμου ζημίωσε πρω­τί­στως την ίδια την  Ουκρα­νία και σε ανθρώ­πι­νες απώ­λειες και σε κατα­στρο­φι­κές συνέ­πειες. Κατέ­στησε δε την ειρή­νευση ακόμα δυσκο­λό­τερη και πιθα­νό­τατα με δυσμε­νέ­στε­ρους για την Ουκρα­νία όρους με την πάροδο του χρόνου. Η χρονική επι­μή­κυνση και η κλι­μά­κωση της σύγκρου­σης έφερε τα αντί­θετα από τα επι­διω­κό­μενα απο­τε­λέ­σματα. Ο μεγάλος χαμένος του πολέμου είναι η Ουκρα­νία.

Δεύ­τε­ρος μεγάλος χαμένος είναι η Ευρώπη. Υιο­θε­τώ­ντας άκριτα ένα εξόχως επι­θε­τικό προ­σα­να­το­λι­σμό, αντί να πρω­τα­γω­νι­στή­σει στην ανα­ζή­τηση διε­ξό­δου από την κρίση, ενε­πλάκη με μεγάλο κόστος, ενερ­γειακό, οικο­νο­μικό και πολι­τικό. Και μπορεί μεν οι ΗΠΑ να βρήκαν αγορές για τους υδρο­γο­νάν­θρα­κές τους, μπορεί πράγ­ματι να επέ­τυ­χαν την διεύ­ρυνση του ΝΑΤΟ με την ένταξη της Σου­η­δίας και της Φιλαν­δίας. Η αλήθεια όμως είναι πως η εξέλιξη των πραγ­μά­των δείχνει προς μια στρα­τη­γι­κού χαρα­κτήρα ήττα για την συλ­λο­γική Δύση. Και σε επίπεδο εντυ­πώ­σεων και ως ενί­σχυση της τάσης προς ένα πολύ πιο πολυ­πο­λικό κόσμο που αυξα­νό­μενα αμφι­σβη­τεί την πρω­το­κα­θε­δρία της Δύσης και των θεσμών που αυτή επέβαλε στο διεθνές σύστημα.

Το “δυτικό κόμμα του πολέμου” όπως επι­τυ­χώς χαρα­κτη­ρί­ζει ο Λυγερός τους πολι­τι­κούς και τις κυβερ­νή­σεις που σχεδόν υστε­ρικά υπο­στή­ρι­ξαν με μένος τον πόλεμο, την απόλυτη δαι­μο­νο­ποί­ηση της Ρωσίας και την μανι­χαϊ­στική ιδε­ο­λο­γι­κο­ποί­ηση της σύγκρου­σης στον άξονα καλού κακού, έχουν τερά­στια ευθύνη για τις δυσά­ρε­στες εξε­λί­ξεις. Για να τις συγκα­λύ­ψουν μάλιστα επι­χει­ρούν την κλι­μά­κωση του πολέμου και την δια­σπορά φόβου για την επι­κεί­μενη τάχα γενι­κευ­μένη ρωσική εισβολή στην Ευρώπη. Η αλλαγή κυβέρ­νη­σης και στάσης των ΗΠΑ στο Ουκρα­νικό τους εκθέτει ακόμα περισ­σό­τερο.

Κυρίες και Κύριοι,

Όπως ήδη ελέχθη, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρα­νία είναι πράξη απα­ρά­δε­κτη και κατα­δι­κα­στέα. Τίποτα δεν δικαιο­λο­γεί την προ­σφυγή στην βία και την αιμα­το­χυ­σία. Όμως, η αλήθεια είναι ότι ο αντα­γω­νι­σμός με τη Ρωσία είναι το κίνητρο που καθο­δή­γησε τη Δύση στον πόλεμο αυτό και όχι οι αρχές και οι αξίες. Δια­φο­ρε­τικά, δεν θα βλέπαμε αυτήν την τερά­στια ανα­ντι­στοι­χία της δυτικής στάσης στον πόλεμο στην Ουκρα­νία με τη στάση της απέ­να­ντι στην επι­θε­τι­κό­τητα της Τουρ­κίας. Η Δύση σύρθηκε σε έναν πόλεμο χωρίς τέλος, πόλεμο που – κακά τα ψέματα – δεν αφο­ρούσε καν κράτος μέλος του ΝΑΤΟ ή της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, τη στιγμή που τη βλέ­πουμε να εθε­λο­τυ­φλεί σε απειλές ενα­ντίον μελών της. Η Ευρω­παϊκή Ένωση φάνηκε για άλλη μια φορά να αυτο­σχε­διά­ζει και απέτυχε να ανα­λά­βει εγκαί­ρως πρω­το­βου­λίες για την ίδια την ήπειρό της, για την κατά­παυση του πυρός, τη λήξη του πολέμου και την επι­στροφή στο τραπέζι των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων, ενδε­χο­μέ­νως στη βάση των συμ­φω­νιών του Μίνσκ.

Αυτήν τη στιγμή, δια­δρα­μα­τί­ζο­νται στο κόσμο πρω­τό­γνω­ρες εξε­λί­ξεις. Για πρώτη φορά, οι ΗΠΑ απο­σύ­ρο­νται από τον αντα­γω­νι­σμό με τη Ρωσία και επι­δει­κνύ­ουν διάθεση προ­σέγ­γι­σης και συνερ­γα­σίας με τη Μόσχα. Η Ευρω­παϊκή Ένωση δείχνει, για μια ακόμη φορά, ανέ­τοιμη να δια­μορ­φώ­σει πολι­τική και ακο­λου­θεί ασθμαί­νο­ντας τις πολι­τι­κές που δια­μορ­φώ­νουν άλλοι για την ίδια την ήπειρό της. Παρα­κο­λου­θούμε την Ουκρα­νία και την Ευρω­παϊκή Ένωση να σύρο­νται σε μια δια­δι­κα­σία ειρή­νευ­σης, υπό τους δυσμε­νέ­στε­ρους δυνα­τούς όρους. Χωρίς ουσια­στικά να έχουν καμία δυνα­τό­τητα αντί­δρα­σης. Γιατί, πλέον, κατα­δει­κνύ­ε­ται με τον πιο προφανή τρόπο η αδυ­να­μία της Ένωσης να έχει λόγο και ρόλο στη διεθνή σκηνή, ακόμα και όταν πρό­κει­ται για την ίδια την Ευρώπη, καθώς και η αδυ­να­μία της να στη­ρί­ζει τις απο­φά­σεις της με αξιό­πι­στη αμυ­ντική ικα­νό­τητα. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό το πώς η Ευρω­παϊκή Ένωση, σε κατά­σταση σοκ, προ­σπα­θούσε να βρει τρόπο να αντι­δρά­σει, με συνα­ντή­σεις σε δια­φο­ρε­τι­κές συν­θέ­σεις και με εκτός Ευρω­παϊ­κής Ένωσης χώρες, ουσια­στικά με ημί­με­τρα. Οι οποίες δια­δι­κα­σίες οδηγούν σε ένα απο­τέ­λε­σμα που είναι πολύ μακριά από τις αρχές της εδα­φι­κής κυριαρ­χίας και της ακε­ραιό­τη­τας της Ουκρα­νίας, υπέρ των οποίων υπο­τί­θε­ται ότι μαχόταν  μέχρι πρό­τι­νος η Δύση. Και αυτό, φυσικά, είναι κάτι που θα πρέπει να προ­βλη­μα­τί­σει όλους μας και να μας προ­ε­τοι­μά­σει για την ανάγκη να μπο­ρούμε να βασι­ζό­μα­στε στις δικές μας δυνά­μεις και να ενι­σχύ­ουμε τις δικές μας απο­τρε­πτι­κές και αμυ­ντι­κές δυνα­τό­τη­τες.

Ιδιαί­τερη σημασία για την Ελλάδα έχει η προ­σπά­θεια που γίνεται αυτήν τη στιγμή, για την οικο­δό­μηση της αμυ­ντι­κής ικα­νό­τη­τας της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Μιας ικα­νό­τη­τας, για την οποία η Ένωση αμφι­τα­λα­ντεύ­τηκε για πάρα πολλά χρόνια και που τώρα επι­διώ­κει να απο­κτή­σει, φοβάμαι εσπευ­σμένα και σπα­σμω­δικά. Χωρίς ξεκά­θαρη πολι­τική βούληση και ολο­κλη­ρω­μένο σχέδιο.

Από τον Β΄ Παγκό­σμιο Πόλεμο και μετά, η Ευρω­παϊκή Ένωση θεώρησε την ειρήνη και την ασφά­λεια στα εδάφη της ως δεδο­μένα. Όμως, η συνει­δη­το­ποί­ηση ότι η ασφά­λεια που παρεί­χαν όλα αυτά τα χρόνια οι ΗΠΑ στην Ευρώπη δεν είναι πια δεδο­μένη απο­τέ­λεσε ισχυρό σοκ. Σήμερα, η Ένωση οφείλει να κατα­νο­ή­σει ότι οι κίν­δυ­νοι στην περι­φέ­ρειά της είναι πολλοί και δεν προ­έρ­χο­νται μόνο από ανα­το­λάς, δηλαδή –όπως θεωρούν κάποιοι– από τη Ρωσία, αλλά και από το νότο, δηλαδή από την Τουρκία και άλλους παρά­γο­ντες αστά­θειας στην περιοχή μας. Και θα πρέπει να αντι­λη­φθεί η Ευρω­παϊκή Ένωση ότι πια είναι μόνη της σε αυτό. Συνεπώς, οφείλει να οικο­δο­μή­σει έναν ισχυρό αμυ­ντικό μηχα­νι­σμό που θα έχει τη δυνα­τό­τητα να παρεμ­βαί­νει, όπου αυτό απαι­τη­θεί στα σύνορά της, χωρίς εξαρ­τή­σεις από τις ΗΠΑ και άλλες χώρες που δεν είναι μέλη της! Μόνο έτσι θα μπορούν τα κράτη μέλη της Ένωσης να αισθά­νο­νται ασφαλή.

Κυρίες και Κύριοι,

Η δημιουρ­γία αυτού του Ευρω­παϊ­κού αμυ­ντι­κού μηχα­νι­σμού είναι ένας πάγιος στόχος της Ελλάδας. Η ασφά­λεια ήταν ίσως ο σοβα­ρό­τε­ρος λόγος, για τον οποίο η χώρα μας εντά­χθηκε στην τότε ΕΟΚ. Όμως, για να έχει αυτός ο μηχα­νι­σμός αξιο­πι­στία, θα πρέπει η Ένωση να μην έχει δύο μέτρα και σταθμά, αλλά να πείθει ότι λει­τουρ­γεί πράγ­ματι στη βάση αρχών, αξιών και του Διε­θνούς Δικαίου. Δεν μπορεί η Ευρω­παϊκή Ένωση να κρατάει ίσες απο­στά­σεις σε ότι αφορά την Τουρκία που κατέχει περίπου το 37% ενός κράτους μέλους της, της Κύπρου, και απειλεί καθη­με­ρινά με πόλεμο ένα άλλο κράτος μέλος της, την Ελλάδα.

Είναι εξω­φρε­νικό να ακούμε, αυτόν τον καιρό, από κορυ­φαί­ους Ευρω­παί­ους αξιω­μα­τού­χους, ότι η Τουρκία πρέπει να συμ­με­τά­σχει στους αμυ­ντι­κούς μηχα­νι­σμούς της Ένωσης, γιατί απο­τε­λεί πυλώνα για την ασφά­λεια και τη στα­θε­ρό­τητα της Ευρώπης! Αυτά θα πρέπει να απα­ντη­θούν. Καμία αξιο­πι­στία δεν μπορεί να έχει η Ένωση όταν δαι­μο­νο­ποιεί τη Ρωσία, ενώ κατευ­νά­ζει την Τουρκία.

Η Ελλάδα οφείλει να κατα­δει­κνύει αυτήν την ασυ­νέ­πεια και να ανα­δει­κνύει τον ανα­θε­ω­ρη­τι­σμό, την επι­θε­τι­κό­τητα και τον απο­στα­θε­ρο­ποι­η­τικό ρόλο της Τουρ­κίας στην περιοχή, το ρόλο του επι­τή­δειου ουδέ­τε­ρου που δια­χρο­νικά παίζει και τον αυταρ­χι­σμό που επι­κρα­τεί στο εσω­τε­ρικό της. Δεν μπορεί να προ­σπα­θεί η Ευρω­παϊκή Ένωση να αυτο­νο­μη­θεί αμυ­ντικά από τις ΗΠΑ και να εξαρ­τη­θεί αμυ­ντικά από την Τουρκία!

Αν θέλει η Ένωση να απο­κτή­σει μια αληθινά αυτό­νομη αμυ­ντική ικα­νό­τητα, οφείλει να πάρει τις γεν­ναίες εκείνες απο­φά­σεις που θα της επι­τρέ­ψουν να πατήσει στα δικά της πόδια και όχι να εξαρ­τά­ται πάλι από τρίτους! Και, μάλιστα, από μια Τουρκία που έχει απο­δεί­ξει ότι χρη­σι­μο­ποιεί εκβια­στικά τον όποιο μοχλό πίεσης έχει απέ­να­ντι στην Ευρώπη! Ποιος πυλώνας στα­θε­ρό­τη­τας μπορεί να είναι η Τουρκία για την ασφά­λεια της Ευρώπης; Που παρεμ­βαί­νει στρα­τιω­τικά σε όλες τις γει­το­νι­κές της χώρες και τις απειλεί με πόλεμο, προ­κει­μέ­νου να χαράξει δικές της ζώνες επιρ­ροής και να υπε­ρα­σπι­στεί αυτά που θεωρεί ιστο­ρικά της δικαιώ­ματα! Στη Συρία, στο Ιράκ, στη Λιβύη, στον Καύκασο, στα Βαλ­κά­νια, όπως στην Αλβανία και το Κόσοβο.

Καμία συμ­με­τοχή δεν μπορεί να έχει η Τουρκία στους μελ­λο­ντι­κούς αμυ­ντι­κούς μηχα­νι­σμούς της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Εάν συμβεί αυτό, θα ανα­δει­χθεί η βαθιά υπο­κρι­σία της Ευρώπης. Όμως, θα ακυ­ρω­θεί και η όποια μελ­λο­ντική δυνα­τό­τητα να μας στη­ρί­ξει έμπρα­κτα η Ευρω­παϊκή Ένωση απέ­να­ντι στην τουρ­κική επι­θε­τι­κό­τητα. Όπως δεν μπορεί να εντα­χθεί η Τουρκία στους Ευρω­παϊ­κούς χρη­μα­το­δο­τι­κούς μηχα­νι­σμούς για την άμυνα, να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει δηλαδή ευρω­παϊ­κές χρη­μα­το­δο­τή­σεις, για να επεν­δύ­σει στην επι­θε­τι­κό­τητά της ενα­ντίον μας και ενα­ντίον της Κύπρου και να εξυ­πη­ρε­τή­σει τους δικούς της επε­κτα­τι­κούς σκοπούς στην περιοχή και όχι φυσικά την Ευρω­παϊκή ασφά­λεια και στα­θε­ρό­τητα. Ούτε προ­φα­νώς θα μας προ­στα­τεύ­σουν οι όποιες αόρι­στες παραι­νέ­σεις τής τεθούν για εποι­κο­δο­μη­τική στάση στο Κυπριακό και στο Αιγαίο, ως δήθεν όροι για την ένταξή της στην Ευρω­παϊκή Άμυνα.

Κυρίες και Κύριοι,

Ο σημε­ρι­νός κόσμος επι­στρέ­φει σε μια realpolitik σφαιρών επιρ­ροής και ωμής ισχύος ως μέσου διευ­θέ­τη­σης των διεθνών δια­φο­ρών με πλήρη απα­ξί­ωση των κανόνων δικαίου και των διεθνών οργα­νι­σμών. Είναι η επι­στροφή στον αντα­γω­νι­σμό των μεγάλων και των ανερ­χό­με­νων δυνά­μεων. Ο αιφ­νί­διος πόλεμος μεταξύ Ισραήλ και Ιράν που εκτυ­λίσ­σε­ται αυτές τις μέρες είναι εκκω­φα­ντικό παρά­δειγμα της αστά­θειας, του απρό­βλε­πτου και της επι­κιν­δυ­νό­τη­τας του κόσμου στον οποίο ζούμε. Ένα κόσμο που διο­λι­σθαί­νει σε κατά­σταση διε­θνούς αναρ­χίας, χωρίς κανόνες και αρχές, με την βία να επι­βάλ­λει το δίκαιο του ισχυ­ρό­τε­ρου. Οι εξε­λί­ξεις αυτές κάθε άλλο παρά ευνοϊ­κές είναι για την Ελλάδα, μια χώρα status quo, μια χώρα υπέρ­μαχο της δικαιο­κρα­τι­κής τάξης (rules based order). Ένα διεθνές περι­βάλ­λον χαρα­κτη­ρι­ζό­μενο από κατα­κερ­μα­τι­σμό, ανα­θε­ω­ρη­τι­σμό, ηγε­μο­νι­κές επι­διώ­ξεις και σφαίρες επιρ­ροής αντί­κει­ται στα ελλη­νικά στρα­τη­γικά συμ­φέ­ρο­ντα.

Αντι­θέ­τως σε αυτό το περι­βάλ­λον η Τουρκία εμφα­νί­ζε­ται ανα­βαθ­μι­σμένη. Αυτή είναι η πραγ­μα­τι­κό­τητα. Ο ρόλος του επι­τή­δειου ουδέ­τε­ρου στον πόλεμο της Ουκρα­νίας τής εξα­σφά­λισε τη θέση του δια­με­σο­λα­βητή μεταξύ των μερών, κάτι που φάνηκε πλέον πως εκτι­μά­ται από εταί­ρους και συμ­μά­χους. Παρά την επι­θε­τική και ανα­θε­ω­ρη­τική της συμπε­ρι­φορά σε ολό­κληρη την ευρύ­τερη περιοχή χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από εταί­ρους και συμ­μά­χους ως παράγων στα­θε­ρό­τη­τας και ασφά­λειας. Τα ακούμε αυτά από τον Γενικό Γραμ­μα­τέα του ΝΑΤΟ και άλλους Ευρω­παί­ους αξιω­μα­τού­χους. Το στρα­τιω­τικό μέγεθος της Τουρ­κίας την κάνει να φαί­νε­ται στα μάτια των Ευρω­παίων ως πολύ­φερνη νύφη τώρα που οι ίδιοι αδυ­να­τούν να ανα­λά­βουν τις ευθύνες τους για την Ευρω­παϊκή ασφά­λεια και ψάχνουν εύκολες λύσεις.

Από την άλλη η ανοιχτή στήριξη της Ελλάδας στην Ουκρα­νία δεν εξα­σφά­λισε αυτο­μά­τως υπο­στή­ριξη για τα δικά μας δίκαια. Ζητή­θη­καν από εμάς πολύ περισ­σό­τερα από όσα μπο­ρού­σαμε να κάνουμε, ενώ ήταν μιας πρώτης τάξεως ευκαι­ρία για να ανα­δει­χθούν οι δικοί μας περιο­ρι­σμοί στην παροχή βοή­θειας, εξαι­τίας των τερά­στιων απαι­τή­σεων και αναγκών που θέτει σε μας η απο­λύ­τως αντί­στοιχη απειλή που αντι­με­τω­πί­ζουμε.

Δεν μπορεί και δεν πρέπει η Δια­κή­ρυξη των Αθηνών Περί Φιλίας και Καλής Γει­το­νίας και η λογική των “ήρεμων νερών” να εμπο­δί­ζουν την ανά­δειξη του νέο-οθωμανικού, ανα­θε­ω­ρη­τι­κού και επι­θε­τι­κού χαρα­κτήρα της Τουρ­κίας. Είναι εξω­φρε­νικό να ανα­στέλ­λε­ται η ηλε­κτρική δια­σύν­δεση των νησιών μας, κατα­με­σής του Αιγαίου. Και, μάλιστα σε θαλάσ­σιες περιο­χές που είναι αδια­νό­ητο να υπάρ­χουν διεκ­δι­κή­σεις εκ μέρους της Τουρ­κίας! Πού; Μέσα στο Αιγαίο; Πίσω από μία συστάδα ελλη­νι­κών νησιών; Η όποια κίνηση ενα­ντίον μας και ενα­ντίον ιτα­λι­κών σκαφών μισθω­μέ­νων από γαλλική εται­ρεία, για ένα καλώδιο, ανάμεσα από ελλη­νικά νησιά κατα­δει­κνύει το μέγεθος της τουρ­κι­κής επι­θε­τι­κό­τη­τας και της κατα­χρη­στι­κής συμπε­ρι­φο­ράς της.

Με το να επι­μέ­νουμε στη δια­τή­ρηση μιας εξω­ραϊ­σμέ­νης εικόνας, παρά τα όσα συμ­βαί­νουν, εταίροι και σύμ­μα­χοι δεν αντι­λαμ­βά­νο­νται το μέγεθος της απο­θρά­συν­σης της Τουρ­κίας ότι λει­τουρ­γεί ως νταής και ταρα­ξίας απέ­να­ντί μας, αλλά μένουν με την εντύ­πωση ή, χει­ρό­τερα ακόμη προ­σποιού­νται, ότι έχουν εξο­μα­λυν­θεί οι σχέσεις μας και είναι μόνο τεχνικά τα ζητή­ματα μεταξύ μας. Αντι­θέ­τως, είναι μιας πρώτης τάξεως ευκαι­ρία για να ανα­δει­χθεί προς τα έξω ο πραγ­μα­τι­κός και εξό­φθαλμα απο­στα­θε­ρο­ποι­η­τι­κός ρόλος της Τουρ­κίας στην περιοχή και όχι να περνούν λαν­θα­σμένα μηνύ­ματα αδυ­να­μίας της Ελλάδας ή ανοι­χτών ζητη­μά­των στην καρδιά του Αιγαίου! Δια­φο­ρε­τικά, απο­δί­δουμε λόγο στην Άγκυρα για οτι­δή­ποτε αφορά την παρα­μι­κρή λει­τουρ­γία της Ελλάδος μεταξύ των νησιών της θέτο­ντας έτσι ουσια­στικά υπό αίρεση την εδαφική μας συνοχή.

Το ίδιο ισχύει και για το σχέδιο δημιουρ­γίας ενός ολο­κλη­ρω­μέ­νου θαλάσ­σιου πάρκου, στην καρδιά του Αιγαίου, το οποίο δεν μπορεί να διο­λι­σθή­σει στα­διακά σε ένα σχέδιο που απο­κλείει νησιά από τον αρχικό σχε­δια­σμό, ώστε να κατα­λή­ξει να απο­φεύ­γει να ενσω­μα­τώ­σει περιο­χές, όπου η κυριαρ­χία και τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα της Ελλάδας δεν μπορούν να αμφι­σβη­τη­θούν από κανέναν. Ένα πράγμα θέλω να τονίσω. Στις εν λόγω περιο­χές στην καρδιά του Αιγαίου, πίσω από ελλη­νικά νησιά, είναι αδια­νό­ητο να αφή­νε­ται να εννοη­θεί ότι θα μπο­ρούσε άλλη χώρα να διεκ­δι­κή­σει κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα πέραν της Ελλάδας! Επ’ ουδενί!

Δεν υπάρ­χουν εκκρεμή ζητή­ματα προς δια­πραγ­μά­τευση με την Τουρκία σε τέτοιες περιο­χές και αυτό θα πρέπει να γίνει σαφές με τον πιο κατη­γο­ρη­μα­τικό τρόπο προς κάθε κατεύ­θυνση! Όταν μάλιστα, το θράσος της Τουρ­κίας δεν έχει τέλος, όπως φαί­νε­ται και από τον Θαλάσ­σιο Χωρο­τα­ξικό Σχε­δια­σμό που κατέ­θεσε χθες στην UNESCO, όπου παρου­σιά­ζει το μισό Αιγαίο να ανήκει στη δική της ευθύνη χωρο­τα­ξι­κού σχε­δια­σμού! Όπως και στην ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Επι­πλέον τον μεγα­λύ­τερο παρα­λο­γι­σμό τον ζήσαμε με το δια­βό­ητο και νομικώς παντε­λώς ανυ­πό­στατο Τουρκο–λιβυκό Μνη­μό­νιο. Μια οριο­θέ­τηση που δεν στη­ρί­ζε­ται πουθενά νομικά! Και που εξα­λεί­φει τελείως τα νησιά μας από το χάρτη, για να κατα­στεί εφικτή! Αυτός ο παρα­λο­γι­σμός θα έπρεπε να κατα­δει­χθεί και να αξιο­ποι­η­θεί πιο επίμονα, πιο έντονα. Θα έπρεπε να είχαμε κινηθεί πιο δυνα­μικά για την ενί­σχυση των δικών μας ερει­σμά­των στη Λιβύη. Πρό­κει­ται για μια χώρα με την οποία έχουμε άμεση γειτ­νί­αση και με την οποία οι ΑΟΖ μας συνο­ρεύ­ουν, σε αντι­δια­στολή με την Τουρκία που δεν έχει καμιά γειτ­νί­αση. Οφείλει η Ελλάδα να δια­μορ­φώ­σει ολο­κλη­ρω­μένη και προ­λη­πτική εξω­τε­ρική πολι­τική απέ­να­ντί της, με στήριξη των συμ­μά­χων και της επιρ­ροής της εκεί, και όχι να αιφ­νι­διά­ζε­ται από τις πρω­το­βου­λίες και κινή­σεις άλλων.

Κυρίες και κύριοι,

Τα επι­ση­μαίνω με έμφαση όλα αυτά διότι βλέπω ορατό έναν σοβαρό κίνδυνο: Στα­διακά, βήμα – βήμα, ανε­παι­σθή­τως (κατά Κων­στα­ντίνο Καβάφη) να περιέλ­θει η χώρα σε μη ανα­στρέ­ψιμη κατά­σταση ομηρίας έναντι της Τουρ­κίας. Με απλά λόγια τίποτα να μη μπορεί να γίνει στην περιοχή χωρίς την έγκρισή της, έστω και αν παρα­βιά­ζο­νται βάναυσα το Διεθνές Δίκαιο, οι Διε­θνείς Συν­θή­κες, τα ισχυρά θεμε­λιω­μένα δίκαια της Ελλάδας. Αυτό πρέπει να απο­φευ­χθεί πάση θυσία.

Κυρίες και Κύριοι,

Ένα τελευ­ταίο σχόλιο που αφορά άμεσα και την ποιό­τητα της δυτικής δημο­κρα­τίας. Παρα­θέτω δύο τρία σύντομα απο­σπά­σματα από το βιβλίο. “Η Δύση δρο­μο­λό­γησε μια ολό­κληρη επι­χεί­ρηση φίμωσης ιστο­τό­πων και λογα­ρια­σμών στα social media επειδή δημο­σί­ευαν πλη­ρο­φο­ρίες εκτός του επί­ση­μου αφη­γή­μα­τος”. “Δεν άφησαν κανένα χώρο για άσκηση κρι­τι­κής στις επι­λο­γές της Δύσης, καταρ­γώ­ντας στην πράξη τη θεμε­λιώδη αξία της φιλε­λεύ­θε­ρης δημο­κρα­τίας”. “Ακόμα και όταν τα γεγο­νότα βοούσαν, οι κυβερ­νή­σεις και τα συστη­μικά ΜΜΕ στην Δύση είχαν, στην πλειο­νό­τητά τους, προ­τι­μή­σει τη βύθιση στη χοντρο­κομ­μένη προ­πα­γάνδα” και παρα­κάτω “το κλίμα μακαρ­θι­σμού που είχε επι­βά­λει  “το κόμμα του πολέμου” είχε οδη­γή­σει σε εξό­φθαλμη συρ­ρί­κνωση των δημο­κρα­τι­κών ελευ­θε­ριών, για τις οποίες ήταν δικαιο­λο­γη­μένα υπε­ρή­φανη η Δύση”.

Όλοι ξέρουμε ότι σε πολε­μι­κές περιό­δους υπάρχει πάντα κάποια αυτο­συ­γκρά­τηση, ίσως και κάποιος έλεγχος, στην ελεύ­θερη δια­κί­νηση πλη­ρο­φο­ριών και την ελευ­θε­ρία έκφρα­σης. Από το σημείο αυτό όμως μέχρι το άλλο άκρο, να δια­χέ­ε­ται συστη­μα­τικά χον­δροει­δής προ­πα­γάνδα στα περισ­σό­τερα δυτικά ΜΜΕ, να δια­σπεί­ρο­νται απρο­κά­λυ­πτα fake news, να λιθο­βο­λεί­ται κάθε αντί­θετη άποψη και να συκο­φα­ντεί­ται κάθε κριτική σκέψη ως τάχα υπο­κι­νού­μενη από ρωσικές μυστι­κές υπη­ρε­σίες η από­σταση είναι τερά­στια. Και δικαιο­λο­γη­μένα βάζει σε σκέψεις. Δυσά­ρε­στες σκέψεις.

Αν μάλιστα αυτό συν­δυα­στεί με τις όλο και συχνό­τε­ρες από­πει­ρες κυβερ­νή­σεων σε πολλές χώρες να αξιο­ποι­ή­σουν προς όφελός τους την δικα­στική εξουσία, όπως το είδαμε στις ΗΠΑ, και πιο πρό­σφατα στη  Γαλλία και την Ρου­μα­νία, είτε επι­χει­ρώ­ντας να σπι­λώ­σουν αντι­πά­λους είτε ακόμα και να τους απο­κλεί­σουν από τις εκλογές, το πράγμα γίνεται πολύ σοβα­ρό­τερο. Η δικαιο­σύνη και τα μέσα ενη­μέ­ρω­σης είναι πυλώνες της δημο­κρα­τίας. Και πρέπει να δια­φυ­λα­χθούν ως κόρη οφθαλ­μού. Η προ­σπά­θεια χει­ρα­γώ­γη­σης της δικαιο­σύ­νης και των μέσων ενη­μέ­ρω­σης είναι ακραία αντι­δη­μο­κρα­τική συμπε­ρι­φορά και συνιστά ορατό κίνδυνο φαλ­κί­δευ­σης του δυτικού τύπου δημο­κρα­τίας.

Για όλους εμάς που αγω­νι­στή­καμε για πολλές δεκα­ε­τίες και εξα­κο­λου­θούμε να πιστεύ­ουμε στην ηθική και ποιο­τική υπεροχή του Δυτικού πνεύ­μα­τος, της αντι­προ­σω­πευ­τι­κής δημο­κρα­τίας και της ελευ­θε­ρίας του ανθρώ­που αυτό είναι η πρώ­τι­στη  και αδια­πραγ­μά­τευτη προ­τε­ραιό­τητα.

Πηγή: capital.gr