Συμμετοχή της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Άμυνα εθνική αποτυχία ή εθνική ευκαιρία;

Στις 27 Μαΐου 2025, το Συμ­βού­λιο Γενικών Υπο­θέ­σεων της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης (Ε.Ε.), παρά τις αντι­δρά­σεις της Ελλάδας και της Κύπρου απο­φά­σισε με ειδική πλειο­ψη­φία και όχι με ομο­φω­νία (απο­τρέ­πο­ντας έτσι το ενδε­χό­μενο άσκησης βέτο), την έμμεση συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στα ευρω­παϊκά εξο­πλι­στικά προ­γράμ­ματα.

Παρά τις μεθο­δεύ­σεις μερίδας εταίρων στην Ε.Ε. (που επι­θυ­μού­σαν να συμ­με­τά­σχει η Τουρκία στο πρό­γραμμα SAFE), αλλά και την πρω­το­φανή στα ευρω­παϊκά δεδο­μένα θεσμική εκτροπή στην οποία προ­έ­βη­σαν, τελικά οι πιέσεις της Κύπρου και της Ελλάδας έπιασαν τόπο και εξα­σφα­λί­στη­καν σημα­ντι­κές δικλεί­δες ασφα­λείας όπως:

α) το άρθρο 16, όπου ανα­φέ­ρει ρητά πώς «η συμ­με­τοχή μιας τρίτης χώρας στο SAFE μπορεί να απο­κλει­στεί αν αυτή η χώρα θέτει άμεση απειλή στην ασφά­λεια ενός κράτους-μέλους» και

β) η ενσω­μά­τωση του άρθρου 212 σε συν­δυα­σμό με το άρθρο 218 της Συν­θή­κης για τη Λει­τουρ­γία της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, όπου σχε­τί­ζο­νται με την εξω­τε­ρική δράση της Ε.Ε. και προ­βλέ­πουν, ότι οι συμ­φω­νίες οικο­νο­μι­κού, χρη­μα­το­δο­τι­κού και τεχνι­κού περιε­χο­μέ­νου της Ένωσης με τους υπο­ψή­φιους εταί­ρους θα απο­φα­σί­ζο­νται με ομο­φω­νία.

Η όλη εξέλιξη, προ­κά­λεσε έντονες συζη­τή­σεις στο εσω­τε­ρικό της Ελλάδας και χαρα­κτη­ρί­στηκε τόσο από μερίδα εκπρο­σώ­πων του τύπου όσο και από τους γνω­στούς λαϊ­κι­στές – υπερ­πα­τριώ­τες του καναπέ ως εθνική απο­τυ­χία και ήττα.

Τελικά όμως, η μερική συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στην ευρω­παϊκή άμυνα τί είναι; εθνική απο­τυ­χία ή μήπως εθνική ευκαι­ρία;

Υπό το πρίσμα αυτό, θα πρέπει να επι­ση­μαν­θεί ότι το ζήτημα της συμ­με­το­χής της Τουρ­κίας στην ευρω­παϊκή άμυνα δεν είναι και­νού­ριο.

Εδώ και δεκα­ε­τίες, η Τουρκία συμ­με­τείχε έμμεσα ή άμεσα στην ευρω­παϊκή άμυνα και δια­χρο­νική βασική στρα­τη­γική της επι­δί­ωξη, ήταν η πλήρης ένταξή της στις δομές της, καθώς και η συμ­με­τοχή της στα ευρω­παϊκά εξο­πλι­στικά προ­γράμ­ματα.

Συγκε­κρι­μένα, το 1992 η Τουρκία έγινε συν­δε­δε­μένο μέλος της Δυτι­κο­ευ­ρω­παϊ­κής Ένωσης (Δ.Ε), χωρίς δικαί­ωμα ψήφου. Η Δ.Ε. την περίοδο εκείνη, απο­τε­λούσε τον κύριο φορέα ευρω­παϊ­κής άμυνας πριν την ενσω­μά­τωσή της στην Ε.Ε. μέσω της Κοινής Εξω­τε­ρι­κής Πολι­τι­κής και Πολι­τι­κής Ασφά­λειας (ΚΕΠΠΑ).

Επίσης, τη δεκα­ε­τία του 2000, η Τουρκία ως μέλος του ΝΑΤΟ, ζήτησε θεσμο­ποι­η­μένη πρό­σβαση στις απο­φά­σεις και τις επι­χει­ρή­σεις της Ευρω­παϊ­κής Πολι­τι­κής Ασφά­λειας και Άμυνας (ΕΠΑΑ).

Ειδι­κό­τερα το 2003, όταν η Ε.Ε και το ΝΑΤΟ κατέ­λη­ξαν στη συμ­φω­νία «Berlin Plus» όπου έδωσε τη δυνα­τό­τητα στην Ε.Ε. να έχει πρό­σβαση στις αμυ­ντι­κές δυνα­τό­τη­τες σχε­δια­σμού και υπο­δο­μής του ΝΑΤΟ για την εκπλή­ρωση των επι­χει­ρή­σεών της, η Τουρκία (ως μέλος του ΝΑΤΟ) είχε δικαί­ωμα αρνη­σι­κυ­ρίας (ΒΕΤΟ) στη χρήση των δυνα­το­τή­των αυτών και άσκησε το δικαί­ωμα αυτό επα­νει­λημ­μένα, σε επι­χει­ρή­σεις της Ε.Ε. που συμπε­ριε­λάμ­βα­ναν την Κύπρο. Επίσης, στο πλαίσιο αυτό, η Τουρκία είχε επι­χει­ρη­σιακή συμ­με­τοχή σε απο­στο­λές της Ε.Ε. όπως την «Operation Concordia» στη Βόρεια Μακε­δο­νία (2003) και την «Operation Althea» στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη (2004).

Η Τουρκία επίσης, από το 2006 είχε διορ­γα­νική συμ­φω­νία διοι­κη­τι­κής φύσεως (Administrative Arrangement), με τον Ευρω­παϊκό Οργα­νι­σμό Άμυνας [(ΕΟΑ). Ιδρύ­θηκε το 2004 με στόχο τη στήριξη των κρατών μελών της Ε.Ε. για την ανά­πτυξη των στρα­τιω­τι­κών τους πόρων)].

Βάσει της εν λόγω συμ­φω­νίας, η Τουρκία είχε τη δυνα­τό­τητα να παρα­κο­λου­θεί προ­γράμ­ματα συνερ­γα­σίας, να έχει περιο­ρι­σμένη συμ­με­τοχή σε συγκε­κρι­μέ­νες ερευ­νη­τι­κές πρω­το­βου­λίες και να συμ­με­τέ­χει σε ομάδες εργα­σίας για τεχνικά και επι­στη­μο­νικά ζητή­ματα.

Επι­πλέον, η Τουρκία, αν και δεν είναι κράτος-μέλος της Ε.Ε., συμ­με­τείχε ενεργά ως τρίτη χώρα σε ευρω­παϊκά ερευ­νη­τικά προ­γράμ­ματα, κυρίως μέσω του Horizon 2020 (πρό­γραμμα χρη­μα­το­δό­τη­σης έρευνας και και­νο­το­μίας της Ε.Ε. για την περίοδο 2014-2020). Συγκε­κρι­μένα, η Τουρκία:

v Μέσω του Τουρ­κι­κού Ινστι­τού­του Επι­στή­μης και Τεχνο­λο­γίας TÜBİTAK BİLGEM, συμ­με­τείχε στο πρό­γραμμα RESIST (Resilient Smart Critical Infrastructure Systems) που αφο­ρούσε την προ­στα­σία κρί­σι­μων υπο­δο­μών έναντι κυβερ­νο­α­πει­λών και φυσικών κατα­στρο­φών.

v Μέσω του τουρ­κι­κού ομίλου Arçelik A.S. συμ­με­τείχε στο πρό­γραμμα iBUS (Integrated Business Model for Customer Driven Custom Product Supply Chain), που αφο­ρούσε την ενσω­μά­τωση ψηφια­κών τεχνο­λο­γιών στην παρα­γωγή προ­σαρ­μο­σμέ­νων προ­ϊ­ό­ντων.

v Μέσω τουρ­κι­κών εται­ρειών και ερευ­νη­τι­κών κέντρων συμ­με­τείχε στην ανά­πτυξη εργα­λείων Industry 4.0. του προ­γράμ­μα­τος EFPF (European Factory Platform) και είχε συνερ­γα­σία με ευρω­παϊ­κούς εταί­ρους από τη Γερ­μα­νία, την Ιταλία και Ολλαν­δία.

Επι­πρό­σθετα, αξίζει να επι­ση­μαν­θεί ότι εδώ και χρόνια η Τουρκία παρά τα κατά καιρούς εμπόδια και τους απο­κλει­σμούς της από ευρω­παϊκά προ­γράμ­ματα (όπως τα προ­γράμ­ματα PESCO, το πρό­γραμμα EU SatCom Market, τα προ­γράμ­ματα του EDF και το δορυ­φο­ρικό πρό­γραμμα IRIS²), συνερ­γά­ζε­ται διμερώς με ευρω­παϊ­κές αμυ­ντι­κές βιο­μη­χα­νίες κρατών μελών της Ε.Ε..

Για παρά­δειγμα, η τουρ­κική εται­ρεία ASELSAN συνερ­γά­ζε­ται με τις γαλ­λι­κές εται­ρείες Airbus Defence and Space και Thales LAS, στο πλαίσιο εκπό­νη­σης μελετών και παροχής τεχνι­κών υπη­ρε­σιών για λογα­ρια­σμό της Υπη­ρε­σίας Υπο­στή­ρι­ξης και Προ­μη­θειών του ΝΑΤΟ (NSPA), για την ανά­πτυξη ενός αρθρω­τού, επε­κτά­σι­μου συστή­μα­τος αερά­μυ­νας εδάφους. Παράλ­ληλα, συνερ­γά­ζε­ται με εται­ρείες της Γερ­μα­νίας, της Ισπα­νίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας σε τομείς όπως τα ραντάρ, τα ηλε­κτρο­νικά συστή­ματα επι­κοι­νω­νιών και τα αντι-drone συστή­ματα.

Επίσης, η τουρ­κική εται­ρεία πυραυ­λι­κών συστη­μά­των Roketsan συνερ­γά­ζε­ται με την γαλλική Thales και την ιταλική Leonardo, κυρίως μέσω εξα­γω­γών υπο­συ­στη­μά­των και συντο­νι­σμέ­νων ερευνών σε νέες τεχνο­λο­γίες και δια­τη­ρεί συνερ­γα­σία με ισπα­νι­κές και πολω­νι­κές εται­ρείες στον τομέα της πρόωσης και των κινη­τή­ρων.

Συνο­ψί­ζο­ντας τα ανωτέρω δεδο­μένα, εύλογα τίθε­νται κάποια ερω­τή­ματα προς όλους αυτούς που άσκησαν και ασκούν δριμεία κριτική για την πρό­σφατη απόφαση της Ε.Ε., για μερική συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στην ευρω­παϊκή άμυνα και μίλησαν για εθνική απο­τυ­χία και ήττα.

Συγκε­κρι­μένα, όλα αυτά τα χρόνια οι εν λόγω κατή­γο­ροι δεν γνώ­ρι­ζαν πως η Τουρκία έμμεσα ή άμεσα συμ­με­τείχε στην Ευρω­παϊκή Άμυνα;

Αν δεν γνώ­ρι­ζαν, πως εκφέ­ρουν αβίαστα άποψη για ζητή­ματα εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής και άμυνας που δεν γνω­ρί­ζουν;

Αν πάλι γνώ­ρι­ζαν και δεν μιλού­σαν για λόγους μικρο­πο­λι­τι­κού και προ­σω­πι­κού συμ­φέ­ρο­ντος, μήπως τελικά εκτός από λαϊ­κι­στές είναι και εθνικά επι­κίν­δυ­νοι;

Επίσης, πως είναι δυνατόν να μιλούν για εθνική απο­τυ­χία και ήττα, όταν η Τουρκία δεν πανη­γυ­ρί­ζει και δια­μαρ­τύ­ρε­ται στην Ε.Ε., ζητώ­ντας άρση των περιο­ρι­στι­κών εμπο­δίων που ετέ­θη­σαν για τη συμ­με­τοχή της στην ευρω­παϊκή άμυνα;

Επι­πλέον, αν η Ελλάδα ηττή­θηκε στο εν λόγω ζήτημα, γιατί ο κ. Ερντο­γάν και τα τουρ­κικά ΜΜΕ προ­σπα­θούν να απο­συν­δέ­σουν το ζήτημα της άρσης του Casus Belly (που έθεσε ο Έλληνας πρω­θυ­πουρ­γός κ. Μητσο­τά­κης), από τη συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στην ευρω­παϊκή άμυνα;

Σε συνέ­χεια των ανωτέρω ερω­τη­μά­των, θα παρα­θέσω ένα ακόμη στοι­χείο που θεωρώ πως θα απο­δεί­ξει ακόμη περισ­σό­τερο, πόσο έωλοι είναι οι ισχυ­ρι­σμοί περί εθνικής απο­τυ­χίας και ήττας.

Εδώ και δεκα­ε­τίες δεν απο­τε­λεί εθνική γραμμή (που έχει υπο­στη­ρι­χτεί από την πλειο­ψη­φία των πολι­τι­κών κομ­μά­των και από πολλούς Έλληνες πρω­θυ­πουρ­γούς), η στήριξη της Ελλάδας στην εντα­ξιακή πορεία της Τουρ­κίας προς την Ε.Ε., ως εργα­λείο ειρήνης, στα­θε­ρό­τη­τας και εξο­μά­λυν­σης των ελλη­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων;

Συνεπώς, αν η Τουρκία εντα­χθεί στην Ε.Ε. ως πλήρες μέλος, δεν θα συμ­με­τά­σχει ισότιμα στην ευρω­παϊκή άμυνα;

Τότε όλοι αυτοί που σήμερα μιλούν για εθνική απο­τυ­χία και ήττα, τι θα λένε; Θα μας μιλούν για εθνική επι­τυ­χία;

Τελικά μήπως υπάρχει έλλειμα σοβα­ρό­τη­τας και περισ­σεύει η υπο­κρι­σία στην Ελλάδα;

Αξιο­λο­γώ­ντας τα ανωτέρω δεδο­μένα, ο συντά­κτης του άρθρου, θεωρεί ότι η συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στην ευρω­παϊκή άμυνα δεν απο­τε­λεί εθνική απο­τυ­χία της Ελλάδας, αλλά συνο­λική απο­τυ­χίας της Ε.Ε..

Υπό το πλαίσιο αυτό, η τρέ­χουσα συγκυ­ρία απο­τε­λεί χρυσή ευκαι­ρία για την Ελλάδα, ώστε να ανα­πτύ­ξει ένα αφήγημα και να προβεί σε διπλω­μα­τι­κές ενέρ­γειες που θα πείσουν του εταί­ρους της, ότι η συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στην ευρω­παϊκή άμυνα απο­τε­λεί στρα­τη­γική ήττα της Ευρώπης και ένα επι­κίν­δυνο πείραμα που απειλεί την υπό­σταση και τη βιω­σι­μό­τητά της.

Για να κατα­στεί ο εν λόγω στόχος εφικτός, η Ελλάδα πρέπει να αξιο­ποι­ή­σει πολι­τικά την θεσμική εκτροπή που ακο­λου­θή­θηκε (λήψη από­φα­σης με ειδική πλειο­ψη­φία) για να ανα­δεί­ξει το δημο­κρα­τικό έλλειμμα της Ε.Ε.. Πρέπει να τονι­στεί ότι η λήψη από­φα­σης παρα­κάμ­πτο­ντας το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο, θέτει σοβαρά ερω­τή­ματα δημο­κρα­τι­κής νομι­μο­ποί­η­σης της Ε.Ε. και δημιουρ­γεί ένα επι­κίν­δυνο προη­γού­μενο που εγείρει ερω­τή­ματα για τη δια­φά­νεια και τη λογο­δο­σία των απο­φά­σεων.

Επίσης, η Ελλάδα θα πρέπει να ασκήσει πιέσεις, ώστε να απο­τε­λέ­σει στρα­τη­γική προ­τε­ραιό­τητα των ευρω­παϊ­κών θεσμών και των κρατών-μελών της Ε.Ε. η μη πλήρης συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στην ευρω­παϊκή άμυνα, διότι:

v Η Τουρκία αντι­με­τω­πί­ζει την άμυνα ως εργα­λείο εθνικής επέ­κτα­σης και όχι συλ­λο­γι­κής ασφά­λειας. Τα κράτη μέλη της Ε.Ε. επι­διώ­κουν την ενί­σχυση της ευρω­παϊ­κής άμυνάς τους για να μπο­ρέ­σουν να αμυν­θούν και προ­στα­τευ­τούν από τη Ρωσική απειλή. Η Τουρκία αντι­θέ­τως, απο­τε­λεί βασικό σύμμαχο της Ρωσίας και λει­τουρ­γεί ως Δού­ρειος Ίππος της Ρωσίας τόσο στο ΝΑΤΟ όσο και στη σχέση της με την Ε.Ε. (αφού αρνή­θηκε να  επι­βά­λει κυρώ­σεις στη Ρωσία όπως όλοι οι άλλοι σύμ­μα­χοί της στο ΝΑΤΟ, συνερ­γά­ζε­ται ανοιχτά με τη Ρωσία και αποκτά στρα­τιω­τικό ρωσικό εξο­πλι­σμό με επι­κίν­δυ­νες συνέ­πειες για την ασφά­λεια των Συμ­μά­χων της). Η Τουρκία δεν επι­θυ­μεί τη στρα­τιω­τική συνερ­γα­σία για την ενί­σχυση της συλ­λο­γι­κής ευρω­παϊ­κής ασφά­λειας, αλλά για την εδραί­ωση της περι­φε­ρεια­κής της κυριαρ­χίας και τη δημιουρ­γία τετε­λε­σμέ­νων, στο Αιγαίο και την Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

v Υπάρχει κίν­δυ­νος η στρα­τιω­τική τεχνο­λο­γία αιχμής που θα απο­κτή­σει η Τουρκία να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί ενα­ντίον κρατών μελών της Ε.Ε..

v  Από μέρους της Τουρ­κίας υπάρχει έλλειψη αξιο­πι­στίας και μη σεβα­σμός στο θεσμικό και αξιακό σύστημα της Ε.Ε..    Σύμφωνα με τις εκθέ­σεις της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής και του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου, η Τουρκία είναι μια μη δημο­κρα­τική χώρα, δεν σέβεται το κράτος δικαίου και κατα­πατά συστη­μα­τικά τα θεμε­λιώδη ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα. Συνεπώς, η Τουρκία δεν πληροί τα πολι­τικά και θεσμικά κρι­τή­ρια που απαιτεί η ευρω­παϊκή αμυ­ντική ενο­ποί­ηση.

v  Δεδο­μέ­νου ότι η Τουρκία επι­διώ­κει να λει­τουρ­γεί αυτό­νομα στη διεθνή σκα­κιέρα και έχει στρα­τη­γικά συμ­φέ­ρο­ντα που συχνά είναι αντί­θετα με τα συμ­φέ­ρο­ντα πολλών ευρω­παϊ­κών κρατών, η συμ­με­τοχή της στην ευρω­παϊκή άμυνα υπο­νο­μεύει την ευρω­παϊκή στρα­τη­γική αυτο­νο­μία.

Τέλος, για λόγους αξιο­πι­στίας της Ελλάδας προς της εταί­ρους της και ενί­σχυ­σης της θέσης της στην αρχι­τε­κτο­νική της ευρω­παϊ­κής άμυνας, είναι στρα­τη­γι­κής σημα­σίας για την Ελλάδα, να απο­συν­δέ­σει το ζήτημα της συμ­με­το­χής της Τουρ­κίας στην ευρω­παϊκή άμυνα από τη ελλη­νο­τουρ­κική αντι­πα­ρά­θεση. Σε μια περίοδο κοσμο­γο­νι­κών γεω­πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξεων, η Ελλάδα δεν πρέπει να κατη­γο­ρη­θεί από τους εταί­ρους της, ότι μπλο­κά­ρει τη δια­δι­κα­σία ενί­σχυ­σης της ευρω­παϊ­κής άμυνας λόγω της χρόνιας αντι­πα­ρά­θε­σής της με την Τουρκία.

Παράλ­ληλα, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη την υπάρ­χουσα  πραγ­μα­τι­κό­τητα (δηλ. τη δια­χρο­νική έμμεση ή άμεση συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στην ευρω­παϊκή άμυνα), που κανείς ως τώρα δεν τόλμησε να την ομο­λο­γή­σει, ο συντά­κτης του άρθρου, θεωρεί ότι η συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στην ευρω­παϊκή άμυνα δεν απο­τε­λεί εθνική απο­τυ­χία, αλλά μπορεί να απο­τε­λέ­σει εθνική ευκαι­ρία.

Μπορεί να απο­τε­λέ­σει εθνική ευκαι­ρία, διότι η Ελλάδα θα έχει περισ­σό­τερα να κερ­δί­σει από μια Τουρκία που λει­τουρ­γεί εντός του ευρω­παϊ­κού θεσμι­κού πλαι­σίου άμυνας, παρά από μια Τουρκία απο­κομ­μένη, απρό­βλε­πτη και ανε­ξέ­λεγ­κτη.

Συγκε­κρι­μένα, όταν η Τουρκία θα συμ­με­τέ­χει σε ευρω­παϊ­κές απο­στο­λές ή δομές άμυνας, θα πρέπει να λει­τουρ­γεί υπό ένα σύστημα κανόνων, δια­φά­νειας, κοινών απο­φά­σεων και λογο­δο­σίας και η συμπε­ρι­φορά της, θα είναι ελέγ­ξιμη και πιο προ­βλέ­ψιμη.

Είναι προ­τι­μό­τερο λοιπόν, αντί να την αντι­με­τω­πί­ζεις μονο­με­ρώς, να την αντι­με­τω­πί­ζεις εντός ενός ευρω­παϊ­κού πλαι­σίου και με καθο­ρι­σμέ­νες δια­δι­κα­σίες, όπου η Ελλάδα έχει φωνή, επιρροή και συμ­μα­χίες.

Επίσης, η συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στο ευρω­παϊκό πλαίσιο ασφά­λειας σημαί­νει και ανα­γνώ­ριση από μέρους της, της υπό­στα­σης της Ε.Ε. ως γεω­πο­λι­τικό παίκτη. Αν συμβεί αυτό, είναι στρα­τη­γι­κής σημα­σίας εξέλιξη που η Ελλάδα θα πρέπει να την εκμε­ταλ­λευ­τεί. Ειδι­κό­τερα, η Τουρκία έως τώρα κινεί­ται επε­κτα­τικά και επι­πλέον, επι­διώ­κει να μετα­τρα­πεί σε μεσαία δύναμη και σημα­ντι­κός γεω­πο­λι­τι­κός παίκτης στη Νοτιο­α­να­το­λική Ευρώπη και τη Μεσό­γειο. Ο ρόλος της αυτός, δεν συνάδει με το πλαίσιο συμ­με­το­χής της στην ευρω­παϊκή άμυνα. Η Τουρκία θα κληθεί να απο­φα­σί­σει αν θα συνε­χί­σει να λει­τουρ­γεί ως αυτό­νο­μος γεω­πο­λι­τι­κός παίκτης και πάροχος ασφά­λειας ή θα λει­τουρ­γή­σει εντός του πλαι­σίου της Ε.Ε.

Αν επι­λέ­ξει τη δεύτερη επιλογή οι ηγε­μο­νι­κές της επι­διώ­ξεις, με το δόγμα της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας» και την ακραία επι­θε­τική ρητο­ρική, θα δημιουρ­γή­σουν ένα κενό αξιο­πι­στίας της Τουρ­κίας προς την Ε.Ε., όπου η Ελλάδα μπορεί να το αξιο­ποι­ή­σει.

Η Ελλάδα επίσης, μπορεί να αξιο­ποι­ή­σει (και εν μέρει το έπραξε), το ενδια­φέ­ρον της Τουρ­κίας να συμ­με­τά­σχει στην ευρω­παϊκή άμυνα για να συμ­βάλ­λει στην καλύ­τερη κατα­νό­ηση των ελλη­νι­κών θέσεων από τους εταί­ρους της, να οικο­δο­μή­σει νέες συμ­μα­χίες και να προ­βάλ­λει τα ζητή­ματα ασφα­λείας του ελλη­νι­σμού ως ζητή­ματα ευρω­παϊ­κού ενδια­φέ­ρο­ντος. Οι ασφα­λι­στι­κές δικλεί­δες που ήδη ορί­στη­καν για την περιο­ρι­σμένη συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στην ευρω­παϊκή άμυνα, αλλά και οι επα­κό­λου­θες αντι­δρά­σεις της Τουρ­κίας, απο­δει­κνύ­ουν του λόγου το αληθές.

Οι δικλεί­δες αυτές, δίνουν την δυνα­τό­τητα στην Ελλάδα να δια­μορ­φώ­νει τους όρους συμ­με­το­χής της Τουρ­κίας στις δομές της ευρω­παϊ­κής άμυνας, συν­δέ­ο­ντάς τους με την τουρ­κική συμπε­ρι­φορά (άρση casus belly, σεβα­σμός ΑΟΖ, Κυπριακό, παρα­βιά­σεις ενα­έ­ριου χώρου κ.λπ).

Εν κατα­κλείδι, η Ελλάδα δεν έχει λόγο να φοβάται την περιο­ρι­σμένη συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στην ευρω­παϊκή άμυνα. Αντι­θέ­τως, μπορεί να την εκμε­ταλ­λευ­τεί στρα­τη­γικά για να περιο­ρί­σει την επι­θε­τι­κό­τητά της και να την ανα­γκά­σει να  λει­τουρ­γή­σει σεβό­μενη το ευρω­παϊκό θεσμικό πλαίσιο άμυνας και ασφά­λειας.

Δρ. Κων­στα­ντί­νος Π. Μπα­λω­μέ­νος

Πολι­τι­κός Επι­στή­μο­νας – Διε­θνο­λό­γος

Πρώην Γενικός Διευ­θυ­ντής – Γενικής Διεύ­θυν­σης

Πολι­τι­κής Εθνικής Άμυνας και Διεθνών Σχέσεων (ΓΔΠΕΑΔΣ)

Υπουρ­γείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ)