Το Fortnite, ο εθισμός, η σεζόν και η ζωή που πήραμε λάθος

Γράφει ο

Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου

«Το 98% του πλη­θυ­σμού της Γης εξα­φα­νί­σθηκε ξαφνικά και ο ενα­πο­μεί­νας πλη­θυ­σμός βρήκε τον ουρανό καλυμ­μένο από πυκνά σύννεφα, που γεννούν χαο­τι­κές καται­γί­δες και βρέχουν ανθρώ­πινα πλά­σματα που μοιά­ζουν με ζόμπι. Αυτά τα ζόμπι, με την ονο­μα­σία ‘φλοιός’ επι­τί­θε­νται στους ζωντα­νούς που προ­σπα­θούν να επι­βιώ­σουν. Στην προ­σπά­θειά τους οι επι­ζώ­ντες βρί­σκουν τρόπους να κατα­σκευά­σουν “ασπίδες θύελλας” και κατα­φέρ­νουν έτσι να προ­στα­τευ­τούν από τον ουρανό και τους “Φλοιούς”. Οι “ασπίδες θύελλας”, τους επι­τρέ­πουν να δημιουρ­γή­σουν μικρούς θύλακες – βάσεις επι­βί­ω­σης του ανθρώ­πι­νου είδους. Εσύ ως παίκτης είσαι ο διοι­κη­τής σε μια από αυτές τις βάσεις, που πρέπει να βρεις πόρους, επι­ζώ­ντες κι άλλους συμ­μά­χους για να βοη­θή­σεις τους ανθρώ­πους να επι­βιώ­σουν και τη Γη να ξανα­γί­νει όπως ήταν».

Κάπως έτσι, με την πρό­κληση προς το παιδί να γίνει ο ήρωας της Γης, αρχίζει το Fortnite. Το παι­χνίδι πρω­το­κυ­κλο­φό­ρησε στο δια­δί­κτυο τον Μάρτιο του 2017 και μέσα σε τρεις μήνες κέρδισε τους πρώτους 500.000 παίκτες. Τους επό­με­νους 500.000 παίκτες τους κέρδισε μέσα σε μόλις ένα μήνα (από τον Ιούλιο μέχρι τον Αύγου­στο του 2017) γεγονός που με υπε­ρη­φά­νεια ανα­κοί­νωσε η ίδια η Epic (η δημιουρ­γός εται­ρεία). Στους επό­με­νους 12 μήνες για το Fortnite (έκδοση Battle Royale) οι παίκτες έφτασαν τα 125 εκα­τομ­μύ­ρια. Σήμερα το παι­χνίδι αυτό βρί­σκε­ται εγκα­τε­στη­μένο στα περισ­σό­τερα σπίτια με σύνδεση στο ίντερ­νετ, σχεδόν σε ολό­κληρο τον πλανήτη και απο­τε­λεί μια από τις πιο βασικές αιτίες ενδο­οι­κο­γε­νεια­κών συγκρού­σεων.

«Μετά από αρκετές πιέσεις συμ­φώ­νησα να αγο­ρά­σουμε το παι­χνίδι, αυτό έγινε στα τέλη του περα­σμέ­νου Νοέμβρη» περιέ­γραψε προς τη “δημο­κρα­τική” η Μαίρη, Ροδί­τισσα και μητέρα ενός αγοριού 11 ετών. «Με έπεισε λέγο­ντάς μου συνεχώς ότι ήταν ο μόνος από την παρέα των φίλων του στο σχολείο που δεν είχε αυτό το παι­χνίδι. Το αγο­ρά­σαμε και αυτό ήταν η αρχή όλων των προ­βλη­μά­των μας. Στην αρχή έπαιζε μια – δυο ώρες την ημέρα και στα­διακά ο χρόνος αυξα­νό­ταν. Με το που επέ­στρεφε από το σχολείο έκανε στο πόδι τα μαθή­ματά του κι άρχιζε να παίζει. Απαι­τούσε να τρώει μπροστά στην οθόνη για να μη δια­κό­ψει το παι­χνίδι του. Εκείνος απαι­τούσε κι εγώ ένιωθα αδύνατη να του αρνηθώ. Η αρχική συμ­φω­νία για μία ώρα την ημέρα, έγιναν τέσ­σε­ρις, πέντε, έξι, εφτά, μέχρι και 12 ώρες κάποιες Κυρια­κές. Το σπίτι μετα­τρά­πηκε σε αρένα. Οι καυ­γά­δες με το σύζυγό μου ήταν καθη­με­ρι­νές μέχρι που φτάσαμε στην επομένη της 7ης Μαρτίου. Στη Ρόδο τα σχολεία είχαν γιορτή κι εκείνος είχε ήδη ξυπνή­σει από τις 06.00’ το πρωί και έπαιζε Fortnite. Όταν του είπα να πάμε στη γιορτή, εκείνος όχι μόνο αρνή­θηκε, αλλά επι­πλέον μου είπε ότι βρί­σκε­ται σε κρίσιμη πίστα και είναι αδύνατο να στα­μα­τή­σει. Τότε ήταν που του πήρα το χει­ρι­στή­ριο από τα χέρια. Του το πήρα και το κράτησα, επέ­μεινα παρά τις προ­σπά­θειές του να μου το πάρει. Το κράτησα και του είπα τέρμα. Τότε ο γιος μου με έβρισε. Ο γιος μου με έβρισε χυδαία».

Εθισμός στα άκρα

Η ιστορία της Μαίρης είναι μία από τις πολλές. Το παιδί της είναι ένα από τα εκα­το­ντά­δες στο νησί της Ρόδου, ένα από τα εκα­το­ντά­δες εκα­τομ­μύ­ρια σε όλο τον κόσμο που έχουν πλήρως εθιστεί με το συγκε­κρι­μένο παι­χνίδι. Το πιο τραγικό ξεκινά από την επι­στη­μο­νική δια­πί­στωση ότι «από ένα σημείο κι έπειτα ο εθι­σμέ­νος παύει να απο­λαμ­βά­νει αυτό που κάνει, αλλά συνε­χί­ζει να το εκτελεί από αδυ­να­μία να το στα­μα­τή­σει».

Η Μαίρη μάς είπε πως τελικά πήγε στο κυνο­κο­μείο της Ρόδου και πήρε ένα σκύλο. «Του έκανα δώρο το σκυλί και δυσκο­λευ­τή­καμε πολύ στην αρχή. Κάθε φορά που επέ­στρεφα από τη δουλειά έβρισκα το σπίτι άνω κάτω. Ο γιος μου έψαχνε να βρει το χει­ρι­στή­ριο του παι­χνι­διού, δεν πίστευε ότι πήγαινα στη δουλειά και το είχα μαζί μου, μέσα στη τσάντα μου. Οι πρώτες μέρες χωρίς το παι­χνίδι ήταν δύσκο­λες για όλους μας, όμως από προχθές είμαστε κάπως καλύ­τερα. Το σκυλάκι έχει βοη­θή­σει, τον πάμε βόλτα και εκείνη την ώρα όλα ξεχνιού­νται».

Η πιο υγιής οδός…

Ο κάθε ένας από τους ψυχο­λό­γους έχει να διη­γη­θεί ιστο­ρίες εθισμού στο Fortnite, στο Minecraft και σε μια ολό­κληρη άλλη σειρά παι­χνι­διών και εφαρ­μο­γών, δια­δρα­στι­κών και μη, που έχουν σχέση με την οθόνη της τηλε­ό­ρα­σης ή του κινητού. «Η οθόνη είναι εξάρ­τηση, όμως εμείς μέσα από τη δουλειά μας ανα­ζη­τούμε να βρούμε ποια είναι τα κενά που καλύ­πτει η οθόνη» εξήγησε προς τη ‘δημοκρατική’ ένας από τους πιο γνω­στούς ψυχο­λό­γους της Ρόδου. Ο ίδιος, διευ­κρί­νισε πως για τέτοιες ηλικίες ο κλάδος της παι­δο­ψυ­χο­λο­γίας είναι πιο αρμό­διος να δώσει όλες τις απα­ντή­σεις: «μπορεί να υπάρχει κάποια δια­τα­ραχή και να εκδη­λώ­νε­ται εκεί, μπορεί το παιδί να έχει κατά­θλιψη, ο ψυχο­λό­γος θα δει το υπό­βα­θρο που οδηγεί σε αυτή τη συμπε­ρι­φορά».

«Σαν γονείς το πρώτο πράγμα που μπο­ρούμε να κάνουμε είναι να ανα­γνω­ρί­σουμε το βαθμό εξάρ­τη­σης του παιδιού μας και να προ­σπα­θή­σουμε να βρούμε λύσεις. Η έξοδος από το σπίτι ένα πρώτο βήμα, μια αθλη­τική δρα­στη­ριό­τητα είναι ένα ακόμα μεγα­λύ­τερο βήμα».

Στο νησί σήμερα έχουν δημιουρ­γη­θεί ομάδες γονέων που συζη­τούν τα θέματα αυτά με τη βοήθεια επι­στη­μό­νων. Το πρό­βλημα της εξάρ­τη­σης είναι ένα από τα πιο τακτικά θέματα προ­βλη­μα­τι­σμού και μέσα σε αυτές τις ομάδες γίνεται πραγ­μα­τικά σπου­δαία δουλειά. «Η οικο­γέ­νεια είναι ένα δυνα­μικό σύστημα και όταν ένα μέλος της αντι­με­τω­πί­ζει μια δυσκο­λία τότε το σύστημα επη­ρε­ά­ζε­ται ολό­κληρο». Στις ομάδες αυτές το πρό­βλημα δεν εντο­πί­ζε­ται στη συμπε­ρι­φορά του παιδιού, αλλά οι ψυχο­θε­ρα­πευ­τές, βήμα – βήμα οδηγούν τους γονείς στο να ανα­γνω­ρί­σουν τις δικές τους προ­σω­πι­κό­τη­τες, να δουν τις συμπε­ρι­φο­ρές που οι ίδιοι προ­βάλ­λουν στα παιδιά τους, τους βοηθούν να κατα­νο­ή­σουν τις ανάγκες του συστή­μα­τος που έχουν δημιουρ­γή­σει και όλοι μαζί να ανα­κα­λύ­ψουν τα βήματα συνο­λι­κής βελ­τί­ω­σης της ζωής τους.

Η σεζόν τινάζει

στον αέρα

την οικο­γέ­νεια

Σε περίπου 15 ημέρες θα ξεκι­νή­σει και επίσημα η του­ρι­στική περί­ο­δος. Αυτό για ένα μεγάλο μέρος του πλη­θυ­σμού σημαί­νει εργασία 12 – 16 ώρες την ημέρα, επτά ημέρες την εβδο­μάδα συνε­χό­μενα για τους επό­με­νους επτά μήνες. Σε αυτό το διά­στημα είναι υπο­λο­γι­σμένο πως ένας επι­τη­δευ­μα­τίας στον του­ρι­σμό εργά­ζε­ται περίπου 2900 ώρες, όταν ένας μέσος εργα­ζό­με­νος, με δύο ώρες υπε­ρω­ρίες την ημέρα, εργά­ζε­ται ολό­κληρο το χρόνο 2300 ώρες.

Για ένα μεγάλο μέρος του πλη­θυ­σμού των εποχικά απα­σχο­λού­με­νων δεν υπάρ­χουν εκδρο­μές στη θάλασσα, φυγή για διήμερο, ή χει­ρό­τερα… τρι­ή­μερο (πλάκα μας κάνεις;), δεν υπάρ­χουν γάμοι, ούτε βαπτί­σεις, ούτε πρωινό χου­ζούρι, ούτε κοπάνα από τη δουλειά, ούτε κοι­νω­νι­κές εκδη­λώ­σεις, τίποτα. Στη διάρ­κεια της σεζόν τα παιδιά εγκα­τα­λεί­πο­νται σε για­γιά­δες, παπ­πού­δες, γεί­το­νες, ακόμα και μόνα στο σπίτι.

Οι ρυθμοί δου­λειάς στη διάρ­κεια της του­ρι­στι­κής περιό­δου δεν είναι απλώς εξο­ντω­τι­κοί, είναι κυρίως κατα­στρε­πτι­κοί. Τα παιδιά μεγα­λώ­νουν έγκλει­στα στα δια­με­ρί­σματα, καθώς πλέον δεν έχουν τη δυνα­τό­τητα να τρέξουν έξω ελεύ­θερα και μόνα. Δεν ζουν τις μικρές, καθη­με­ρι­νές χαρές που κάνουν τη ζωή πιο όμορφη και τη δια­τη­ρούν σε μια ισορ­ρο­πία. Τα παιδιά δεν έχουν πού να δείξουν την αξία τους και τις ικα­νό­τη­τές τους. Το ίδιο ισχύει και για τους ενή­λι­κες, που είναι εγκλω­βι­σμέ­νοι σε μια κατά­σταση που την έχουν βαπτί­σει ως “δουλειά” και εν τέλει στο όνομα των υπο­χρε­ώ­σεων παρα­με­ρί­ζουν οτι­δή­ποτε φυσιο­λο­γικό και ανθρώ­πινο.

Υπό το πρίσμα όλων αυτών, τα προ­βλή­ματα του εθισμού και των λαν­θα­νου­σών συμπε­ρι­φο­ρών ανη­λί­κων και ενη­λί­κων είναι τα συμ­πτώ­ματα μιας ζωής που βρί­σκε­ται σε λάθος δρόμο. Η διό­γκωση των συμ­πτω­μά­των αυτών είναι το επόμενο στάδιο που με τη σειρά του θα δια­μορ­φώ­σει τις συν­θή­κες για άλλα ακόμα μεγα­λύ­τερα προ­βλή­ματα.

Είναι πια ξεκά­θαρο. Ηρθε ο καιρός για όλους να δούμε τη ζωή μας αλλιώς.

.