Νέα εποχή για την Πολιτική Προστασία: Οι πρώτες εικόνες από τους ελληνικούς θερμικούς δορυφόρους

Ένα καθο­ρι­στικό βήμα στη δια­στη­μική και τεχνο­λο­γική της πορεία πραγ­μα­το­ποί­ησε η Ελλάδα τις τελευ­ταίες ημέρες, με την εκτό­ξευση τεσ­σά­ρων θερ­μι­κών δορυ­φό­ρων στο πλαίσιο του Εθνικού Προ­γράμ­μα­τος Μικρο­δο­ρυ­φό­ρων.

Το ΑΠΕ-ΜΠΕ παρου­σιά­ζει τις πρώτες φωτο­γρα­φίες από τη νέα ελλη­νική απο­στολή στο διά­στημα, η οποία σημα­το­δο­τεί μια εξέλιξη που δεν αφορά μόνο στην τεχνο­λο­γική πρόοδο της χώρας, αλλά και τη θεμε­λιώδη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η πολι­τεία θα δια­χει­ρί­ζε­ται κρίσεις, με επί­κε­ντρο τις δασικές πυρ­κα­γιές και τις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής κρίσης.

Η απο­στολή σημα­το­δο­τεί τη μετά­βαση της Ελλάδας από την εξάρ­τηση σε δορυ­φο­ρικά δεδο­μένα τρίτων χωρών και οργα­νι­σμών σε μια νέα εποχή εθνικής επι­χει­ρη­σια­κής αυτο­νο­μίας, με δυνα­τό­τητα άμεσης πρό­σβα­σης σε κρί­σι­μες πλη­ρο­φο­ρίες σχεδόν σε πραγ­μα­τικό χρόνο. Για πρώτη φορά, η χώρα αποκτά δικά της θερμικά «μάτια» στο διά­στημα, ικανά να παρα­κο­λου­θούν ενεργές πυρ­κα­γιές, να εντο­πί­ζουν νέες εστίες φωτιάς και να παρέ­χουν συνεχή ροή δεδο­μέ­νων προς τα κέντρα επι­χει­ρή­σεων της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας και της Πυρο­σβε­στι­κής.

Οι θερ­μι­κοί δορυ­φό­ροι απο­τε­λούν μέρος του ευρύ­τε­ρου Εθνικού Δια­στη­μι­κού Προ­γράμ­μα­τος ύψους 200 εκατ. ευρώ του υπουρ­γείου Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης, το οποίο υλο­ποιεί­ται με την υπο­στή­ριξη του Ευρω­παϊ­κού Οργα­νι­σμού Δια­στή­μα­τος (ESA) και του Ελλη­νι­κού Κέντρου Δια­στή­μα­τος (ΕΛΚΕΔ). Βασικός στόχος του προ­γράμ­μα­τος είναι η ανά­πτυξη πλήρους εθνικής ικα­νό­τη­τας στις υπη­ρε­σίες Παρα­τή­ρη­σης της Γης για την πολι­τική προ­στα­σία και τη δια­χεί­ριση φυσικών κατα­στρο­φών.

Με την εκτό­ξευση των θερ­μι­κών δορυ­φό­ρων, η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά ένα ολο­κλη­ρω­μένο εθνικό σύστημα παρα­κο­λού­θη­σης πυρ­κα­γιών, το οποίο επι­τρέ­πει την έγκαιρη ανί­χνευση εστιών φωτιάς, τη συνεχή παρα­κο­λού­θηση της εξέ­λι­ξής τους σε σχεδόν πραγ­μα­τικό χρόνο, καθώς και την ακριβή απο­τύ­πωση των καμένων εκτά­σεων και των επι­πτώ­σεων. Παράλ­ληλα, παρέχει κρίσιμη υπο­στή­ριξη στη λήψη απο­φά­σεων για την επι­χει­ρη­σιακή από­κριση των αρμό­διων αρχών.

Δημή­τρης Παπα­στερ­γίου: «Η Ελλάδα περνά σε μια νέα εποχή στην Πολι­τική Προ­στα­σία»

Ο υπουρ­γός Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης, Δημή­τρης Παπα­στερ­γίου, μιλώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, τόνισε ότι «με την αξιο­ποί­ηση των θερ­μι­κών δορυ­φό­ρων, η Ελλάδα περνά σε μια νέα εποχή στην Πολι­τική Προ­στα­σία, όπου η πλη­ρο­φο­ρία δεν έρχεται εκ των υστέρων, αλλά σε σχεδόν πραγ­μα­τικό χρόνο». Όπως υπο­γράμ­μισε, «για πρώτη φορά, απο­κτούμε εθνική δυνα­τό­τητα συνε­χούς παρα­κο­λού­θη­σης πυρ­κα­γιών, ενι­σχύ­ο­ντας ουσια­στικά την πρόληψη, την έγκαιρη ανί­χνευση και την επι­χει­ρη­σιακή από­κριση».

Παράλ­ληλα σημεί­ωσε ότι «τα δεδο­μένα που παρά­γο­νται ενσω­μα­τώ­νο­νται απευ­θείας στα επι­χει­ρη­σιακά συστή­ματα της χώρας, δίνο­ντας στους ανθρώ­πους της πρώτης γραμμής καλύ­τερη εικόνα, ταχύ­τερη λήψη απο­φά­σεων και πιο απο­τε­λε­σμα­τικό συντο­νι­σμό», προ­σθέ­το­ντας πως «πρό­κει­ται για μια ουσια­στική ανα­βάθ­μιση του τρόπου με τον οποίο δια­χει­ρι­ζό­μα­στε κρίσεις». Επε­σή­μανε ακόμη ότι «το Εθνικό Πρό­γραμμα Μικρο­δο­ρυ­φό­ρων δεν αφορά μόνο στην τεχνο­λο­γία, αλλά αφορά στη δημιουρ­γία πραγ­μα­τι­κών δυνα­το­τή­των για τη χώρα, με άμεσο αντί­κτυπο στην ασφά­λεια των πολιτών, στην προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος και στην ανθε­κτι­κό­τητα της οικο­νο­μίας».

Δια­σύν­δεση των δορυ­φο­ρι­κών δεδο­μέ­νων με τα υφι­στά­μενα συστή­ματα δια­χεί­ρι­σης κρίσεων

Με την εκτό­ξευση των πρώτων ελλη­νι­κών θερ­μι­κών δορυ­φό­ρων, η χώρα αποκτά για πρώτη φορά τη δυνα­τό­τητα συνε­χούς επι­χει­ρη­σια­κής παρα­κο­λού­θη­σης πυρ­κα­γιών με εθνικά μέσα, ενι­σχύ­ο­ντας ουσια­στικά τις δυνα­τό­τη­τες της Πυρο­σβε­στι­κής και της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας σε όλα τα στάδια δια­χεί­ρι­σης μιας κρίσης — από την πρόληψη και την έγκαιρη ανί­χνευση έως την επι­χει­ρη­σιακή από­κριση και την απο­κα­τά­σταση. Τα θερμικά δεδο­μένα επι­τρέ­πουν τον εντο­πι­σμό θερ­μι­κών ανω­μα­λιών και νέων εστιών σχεδόν σε πραγ­μα­τικό χρόνο, ακόμη και σε δύσβα­τες περιο­χές ή κατά τη διάρ­κεια της νύχτας, ενώ υπο­στη­ρί­ζουν την παρα­κο­λού­θηση της εξά­πλω­σης των μετώπων και την απο­τύ­πωση των καμένων εκτά­σεων με μεγάλη ακρί­βεια.

Ιδιαί­τερα σημα­ντική είναι η επι­χει­ρη­σιακή δια­σύν­δεση των δορυ­φο­ρι­κών δεδο­μέ­νων με τα υφι­στά­μενα συστή­ματα δια­χεί­ρι­σης κρίσεων της χώρας. Η OroraTech, σε συνερ­γα­σία με ελλη­νι­κούς φορείς και εται­ρείες, έχει ήδη προ­χω­ρή­σει στην ενσω­μά­τωση της πλατ­φόρ­μας wildfire solution και των δεδο­μέ­νων ενεργών πυρ­κα­γιών στα επι­χει­ρη­σιακά συστή­ματα της Ελλη­νι­κής Πυρο­σβε­στι­κής και ειδι­κό­τερα στο σύστημα διοί­κη­σης ENGAGE, επι­τρέ­πο­ντας τη διαρκή ροή πλη­ρο­φο­ρίας προς τα Επι­χει­ρη­σιακά Συντο­νι­στικά Κέντρα Δια­χεί­ρι­σης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ). Μέσω αυτής της δια­σύν­δε­σης, τα στελέχη επι­χει­ρή­σεων απο­κτούν άμεση πρό­σβαση σε χάρτες ενεργών εστιών, εκτι­μή­σεις κιν­δύ­νου, θερ­μι­κές ανω­μα­λίες, προ­βλέ­ψεις εξά­πλω­σης και ανα­λυ­τικά γεω­χω­ρικά δεδο­μένα που υπο­στη­ρί­ζουν τη λήψη απο­φά­σεων στο πεδίο.

Παράλ­ληλα, τα δεδο­μένα των θερ­μι­κών, SAR και οπτικών δορυ­φό­ρων συγκε­ντρώ­νο­νται στον Κυβερ­νη­τικό Κόμβο Παρα­τή­ρη­σης της Γης (Governmental EO Hub), δημιουρ­γώ­ντας ένα ενιαίο εθνικό περι­βάλ­λον δια­χεί­ρι­σης και δια­μοι­ρα­σμού γεω­χω­ρι­κών πλη­ρο­φο­ριών. Ο κόμβος παρέχει σε σχεδόν πραγ­μα­τικό χρόνο έτοιμα προς ανάλυση δεδο­μένα (Analysis-Ready Data), συν­δυά­ζο­ντας πλη­ρο­φο­ρίες από όλους τους ελλη­νι­κούς δορυ­φό­ρους αλλά και από ευρω­παϊ­κές και διε­θνείς απο­στο­λές όπως Copernicus και Landsat. Μέσα από μια ενιαία και φιλική προς τον χρήστη πλατ­φόρμα, οι αρμό­διοι φορείς μπορούν να έχουν άμεση πρό­σβαση σε κρί­σι­μες πλη­ρο­φο­ρίες, εργα­λεία ανά­λυ­σης και αυτο­μα­το­ποι­η­μέ­νες ειδο­ποι­ή­σεις, μειώ­νο­ντας σημα­ντικά τον χρόνο από­κτη­σης και αξιο­ποί­η­σης της πλη­ρο­φο­ρίας σε κατα­στά­σεις έκτα­κτης ανάγκης.

Η προ­στι­θέ­μενη αξία της παράλ­λη­λης ενσω­μά­τω­σης της πλατ­φόρ­μας wildfire solution με τα δεδο­μένα του Governmental EO Hub δεν περιο­ρί­ζε­ται μόνο στην παρα­κο­λού­θηση πυρ­κα­γιών. Το σύστημα επι­τρέ­πει τη δια­σύν­δεση θερ­μι­κών δεδο­μέ­νων με χαρ­το­γρά­φηση καύ­σι­μης ύλης, δεδο­μένα δασικής βλά­στη­σης, μετε­ω­ρο­λο­γι­κές πλη­ρο­φο­ρίες, δεδο­μένα SAR και εργα­λεία τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης, δημιουρ­γώ­ντας ένα ολο­κλη­ρω­μένο επι­χει­ρη­σιακό περι­βάλ­λον space-based intelligence για τη χώρα. Με αυτόν τον τρόπο, οι επι­χει­ρη­σια­κοί φορείς απο­κτούν δυνα­τό­τη­τες έγκαι­ρης προει­δο­ποί­η­σης, καλύ­τε­ρης κατα­νο­μής μέσων, ιεράρ­χη­σης κιν­δύ­νου και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρου συντο­νι­σμού σε εθνικό επίπεδο.

Ευρύ φάσμα εφαρ­μο­γών που συν­δέ­ο­νται άμεσα με το περι­βάλ­λον

Οι δυνα­τό­τη­τες των θερ­μι­κών δορυ­φό­ρων εκτεί­νο­νται πέρα από τη δια­χεί­ριση πυρ­κα­γιών, καλύ­πτο­ντας ένα ευρύ φάσμα εφαρ­μο­γών που συν­δέ­ο­νται άμεσα με το περι­βάλ­λον, την οικο­νο­μία και την ποιό­τητα ζωής. Στον τομέα του περι­βάλ­λο­ντος και της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, επι­τρέ­πουν τη συστη­μα­τική παρα­κο­λού­θηση της θερ­μο­κρα­σίας σε έδαφος και θάλασσα, την έγκαιρη ανί­χνευση θαλάσ­σιων καυ­σώ­νων, καθώς και την παρα­κο­λού­θηση ευαί­σθη­των οικο­συ­στη­μά­των και προ­στα­τευό­με­νων περιο­χών.

Παράλ­ληλα, υπο­στη­ρί­ζουν τη γαλάζια οικο­νο­μία, παρέ­χο­ντας κρίσιμα δεδο­μένα για τη λει­τουρ­γία και τη βιω­σι­μό­τητα των υδα­το­καλ­λιερ­γειών και τη συνεχή παρα­κο­λού­θηση των θαλάσ­σιων συν­θη­κών. Στις αστικές περιο­χές, συμ­βάλ­λουν στην ανάλυση φαι­νο­μέ­νων όπως οι θερ­μι­κές νησίδες και ενι­σχύ­ουν τον σχε­δια­σμό πολι­τι­κών προ­σαρ­μο­γής στην κλι­μα­τική κρίση. Όλες αυτές οι εφαρ­μο­γές εντάσ­σο­νται σε ένα ευρύ­τερο οικο­σύ­στημα υπη­ρε­σιών που καλύ­πτει κρί­σι­μους τομείς όπως η γεωργία, τα δάση, οι υδά­τι­νοι πόροι, η δια­χεί­ριση γης και η ασφά­λεια.

Η OroraTech, ως επι­κε­φα­λής της κοι­νο­πρα­ξίας για τους θερ­μι­κούς δορυ­φό­ρους, έχει ήδη ανα­πτύ­ξει μια ουσια­στική και πολυ­ε­πί­πεδη παρου­σία στην Ελλάδα, συντο­νί­ζο­ντας το σύνολο των δρα­στη­ριο­τή­των της ελλη­νι­κής κοι­νο­πρα­ξίας και συμ­βάλ­λο­ντας ενεργά τόσο στο δια­στη­μικό όσο και στο επίγειο σκέλος του συστή­μα­τος. Συγκε­κρι­μένα, έχει εγκα­τα­στή­σει επι­χει­ρη­σιακό κέντρο λει­τουρ­γιών με πλήρη υποδομή και αυτο­μα­το­ποί­ηση, έχει υλο­ποι­ή­σει τα πρω­τό­κολλα δια­σύν­δε­σης και ολο­κλή­ρω­σης δεδο­μέ­νων, ενώ έχει θέσει σε λει­τουρ­γία δια­δι­κα­σίες χει­ρι­σμού δορυ­φό­ρων και επι­χει­ρη­σια­κών δια­δι­κα­σιών.

Παράλ­ληλα, ανα­πτύσ­σει και­νο­τό­μους αισθη­τή­ρες και πρω­τό­τυπα μοντέλα θερ­μο­κρα­σίας και περι­βαλ­λο­ντι­κής παρα­κο­λού­θη­σης, αξιο­ποιώ­ντας δεδο­μένα δορυ­φό­ρων και υπο­δο­μές βαθ­μο­νό­μη­σης. Σε συνερ­γα­σία με ελλη­νι­κούς φορείς, έχει προ­χω­ρή­σει στην ενσω­μά­τωση των δεδο­μέ­νων ενεργών πυρ­κα­γιών στο επι­χει­ρη­σιακό σύστημα της Πυρο­σβε­στι­κής, ενώ έχει ήδη υλο­ποι­ή­σει εκπαι­δεύ­σεις τελικών χρηστών και πιλο­τι­κές λει­τουρ­γίες.

Επι­προ­σθέ­τως έχει συμ­βά­λει στην ανά­πτυξη επί­γειων υπο­δο­μών, όπως ο πλήρως λει­τουρ­γι­κός επί­γειος σταθμός λήψης δεδο­μέ­νων στο Λαύριο, και στη δια­μόρ­φωση ενός μακρο­πρό­θε­σμου επι­χει­ρη­μα­τι­κού και επεν­δυ­τι­κού σχεδίου για την κλι­μά­κωση των υπη­ρε­σιών στην Ελλάδα και διεθνώς.

Η εκτό­ξευση των πρώτων ελλη­νι­κών θερ­μι­κών δορυ­φό­ρων, όπως δια­μη­νύ­ε­ται με έμφαση από την ηγεσία του υπουρ­γείου, δεν απο­τε­λεί μόνο μια σημα­ντική τεχνο­λο­γική επι­τυ­χία. Συνιστά μια στρα­τη­γική επέν­δυση με άμεσο απο­τύ­πωμα στην πολι­τική προ­στα­σία, στην περι­βαλ­λο­ντική παρα­κο­λού­θηση και στη συνο­λική επι­χει­ρη­σιακή ετοι­μό­τητα της χώρας, καθώς η άμεση πρό­σβαση σε αξιό­πι­στα δεδο­μένα και η ταχεία επι­χει­ρη­σιακή αξιο­ποί­ησή τους απο­τε­λούν πλέον βασικές προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την απο­τε­λε­σμα­τική αντι­με­τώ­πιση κατα­στά­σεων έκτα­κτης ανάγκης.

Πηγή: vradini.gr