Ποια έργα θα μοιραστούν τo €1,7 δισ. του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών – Στη διασύνδεση των Δωδεκανήσων 705 εκατομμύρια ευρώ

Στην τελική ευθεία μπαίνει η ενερ­γο­ποί­ηση ενός από τα πιο πλου­σιο­πά­ροχα κοι­νο­τικά ταμεία στη χρη­μα­το­δό­τηση ενερ­γεια­κών έργων, αυτό για την Απαν­θρα­κο­ποί­ηση των Νησιών, το οποίο και θα ξεκλει­δώ­σει επεν­δύ­σεις 1,75 δισ. ευρώ, από δια­συν­δέ­σεις και μπα­τα­ρίες μέχρι μικρά υδροη­λε­κτρικά και υβρι­δικά συστή­ματα ΑΠΕ ως «αντί­δοτο» στη λει­ψυ­δρία.Τα χρήματα και η διάθεση υπάρ­χουν, ωστόσο η πρό­κληση, όπως με κάθε μεγάλο χρη­μα­το­δο­τικό πρό­γραμμα, είναι κατά πόσο τα νησιά δια­θέ­τουν τον διοι­κη­τικό μηχα­νι­σμό για να τρέξει όλα τα πολλά μικρά επι­μέ­ρους έργα. Το ίδιο ισχύει ως προς το αν θα βρεθούν οι κατάλ­λη­λοι φορείς υλο­ποί­η­σης και οι χρόνοι που θα ακο­λου­θή­σουν, κάτι που αφορά τους ανά­δο­χους επεν­δυ­τές των δεκάδων δια­γω­νι­σμών που θα γίνουν.

Το εναρ­κτή­ριο λάκτι­σμα κινη­το­ποί­η­σης όλων αυτών των πόρων θα δοθεί και επίσημα όταν στις 30 Ιουνίου, όπως απο­κά­λυψε χθες ο Γενικός Γραμ­μα­τέας Ενέρ­γειας, Αρι­στο­τέ­λης Αϊβα­λιώ­της, η Ελλάδα θα κατα­θέ­σει τις ανα­λυ­τι­κές της προ­τά­σεις στην Κομι­σιόν για το πού θα «πέσουν» όλα αυτά τα χρήματα.

Δηλαδή σε ποια ακριβώς από τα εκα­το­ντά­δες έργα των Κυκλά­δων, των Δωδε­κα­νή­σων, του Ιονίου και της Κρήτης θα δια­τε­θούν τα κεφά­λαια του Decarbonisation Fund, που «σπάνε» σε τρεις πυλώνες: Τις επεν­δύ­σεις σε ΑΠΕ (892 εκατ. ή 51% του συνόλου), τις ηλε­κτρι­κές δια­συν­δέ­σεις (717 εκατ. ή 41%) και τις συμπλη­ρω­μα­τι­κές τεχνο­λο­γίες (157 εκατ. ή 9%).

Στα δεσμευ­τικά αυτά χρο­νο­δια­γράμ­ματα και στις προ­κλή­σεις που συνο­δεύ­ουν το πρό­γραμμα ανα­φέρ­θηκε χθες στη διάρ­κεια πάνελ του 10ου συνε­δρίου της Ελλη­νι­κής Εται­ρείας Ενερ­γεια­κής Οικο­νο­μίας (ΗΑΕΕ), ο κ. Αϊβα­λιώ­της, θυμί­ζο­ντας ότι μόνο η Κρήτη έχει μέχρι σήμερα δια­συν­δε­θεί πλήρως με το ηλε­κτρικό σύστημα της χώρας.

Το πλέον σημα­ντικό στοί­χημα αφορά τις δια­συν­δέ­σεις των υπό­λοι­πων νησιών (Δωδε­κά­νησα, Β. Αιγαίο), τις οποίες τρέχει ο ΑΔΜΗΕ. Δίχως αυτές, όσο δηλαδή τα νησιά παρα­μέ­νουν απο­μο­νω­μένα και δεν μπορούν να που­λή­σουν την παρα­γό­μενη ενέρ­γεια στο σύστημα, το «πρα­σί­νι­σμα» και οι μαζικές επεν­δύ­σεις σε ΑΠΕ δεν πρό­κει­ται να περ­πα­τή­σουν.

Το ίδιο ισχύει σε ακόμη μεγα­λύ­τερο βαθμό για τα μικρό­τερα νησιά, όπου τα «σκα­μπα­νε­βά­σματα» στις κατα­να­λώ­σεις είναι τερά­στια. Τον χειμώνα δεν υπερ­βαί­νουν τα 6 ΜW, αλλά τα καλο­καί­ρια, λόγω του­ρι­σμού, εκτι­νάσ­σο­νται στα 100 MW. Τα νησιά αυτά, όσο θα παρα­μέ­νουν μη δια­συν­δε­δε­μένα με το κεντρικό σύστημα, για λόγους ενερ­γεια­κής ασφά­λειας, η συμ­με­τοχή των ΑΠΕ δεν μπορεί να υπερβεί το 40% στο μείγμα. Το υπό­λοιπο 60% θα συνε­χί­ζει να αφορά τις παλιές θερ­μι­κές και ρυπο­γό­νες μονάδες.

«Το μεγάλο εμπόδιο δεν αφορά τα κεφά­λαια, παρά το έλλειμμα ικανών promoters που αδυ­να­τούν να απορ­ρο­φή­σουν όλα αυτά τα χρήματα και να φέρουν σε πέρας τα έργα. Αν και η ΕΤΕπ χρη­μα­το­δο­τεί με πολύ χαμηλό επι­τό­κιο παρό­μοιες δράσεις, συχνά αυτό δεν συμ­βαί­νει, καθώς απου­σιά­ζουν οι φορείς υλο­ποί­η­σης με την απαι­τού­μενη ικα­νό­τητα», σημεί­ωσε ο Ιωάννης Καλτσάς, επι­κε­φα­λής του Τμή­μα­τος Χρη­μα­το­δο­τή­σεων της Ευρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σεων (ΕΤΕπ) για την Ελλάδα και την Κύπρο. Η τράπεζα θα αξιο­λο­γή­σει τις ανα­λυ­τι­κές προ­τά­σεις που θα απο­στεί­λει η Ελλάδα στις 30 Ιουνίου και μέσα στους επό­με­νους μήνες θα ξεκι­νή­σει η διάθεση αυτών των 1,75 δισ. ευρώ.

Η διεθνής πάντως εμπει­ρία δείχνει ότι με τον σωστό σχε­δια­σμό και το κατάλ­ληλο μάνα­τζμεντ, ένα νησί μπορεί να μετα­μορ­φω­θεί, όπως συμ­βαί­νει στο Κου­ρα­σάο των 150.000 κατοί­κων, απέ­να­ντι από τη Βενε­ζου­έλα στην Καραϊ­βική, γνωστό μέχρι πρό­σφατα για το διυ­λι­στή­ριο των 335.000 βαρε­λιών πετρε­λαίου ημε­ρη­σίως. Σήμερα το νησί έχει βάλει ως στόχο ως το 2045 η κατα­νά­λωση του 1 TWh ετησίως να προ­έρ­χε­ται 100% από ΑΠΕ, όπως είπε ο Τζιάνι Κιανέτα, ιδρυτής της οργά­νω­σης «Greening the Islands Foundation», στην πρω­το­βου­λία της οποίας «100% RES Islands Initiative» έχει εντα­χθεί εσχάτως και η Χίος, το 5ο μεγα­λύ­τερο ελλη­νικό νησί.

Στα καθ’ ημάς, άκρως θετικά είναι τα μηνύ­ματα από τα πρώτα τέσσερα νησιά που «πρα­σι­νί­ζουν», Αστυ­πά­λαια, Τήλος, Χάλκη και Αγ. Ευστρά­τιος, οι ανάγκες του οποίου καλύ­πτο­νται πλέον κατά 85% από ΑΠΕ, όπως θύμισε ο Γιώργος Βόκας, καθη­γη­τής στο Πανε­πι­στή­μιο Δ. Αττικής, που έχει πετύχει τη πρώτη στην Ελλάδα μετα­σκευή κλα­σι­κού πλοίου σε σύγ­χρονο υβρι­δικό και που επίσης ανέ­δειξε τη σημασία του Ταμείου Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης.

Εχει τη σημασία του πως το Decarbonization Fund δεν είναι ένα ακόμη χρη­μα­το­οι­κο­νο­μικό εργα­λείο με τη συμ­βα­τική έννοια του όρου. Τα κεφά­λαια που θα μαζέψει στον «κου­μπαρά» του συν­δέ­ο­νται ευθέως με τα έσοδα από τις δημο­πρα­σίες 25 εκα­τομ­μυ­ρίων δικαιω­μά­των εκπο­μπών CO2.

Το ύψος τους θα εξαρ­τη­θεί από την τιμή των δικαιω­μά­των CO2. Και κρί­νο­ντας από έναν υπο­λο­γι­σμό για 70 €/τόνο CO2 (στα 72,06 η χθεσινή τιμή στο χρη­μα­τι­στή­ριο), εκτι­μά­ται ότι θα συγκε­ντρω­θούν κεφά­λαια 1,75 δισ. ευρώ. Τα ποσά αυτά, που στο­χεύ­ουν στη μείωση του ενερ­γεια­κού κόστους των τοπικών νησιω­τι­κών κοι­νω­νιών, αλλά και στην κάλυψη των αναγκών τους σε άρδευση και ύδρευση, θα ξεκλει­δώ­νουν στα­διακά και αφορούν τρεις άξονες.

Ακο­λου­θή­στε το Euro2day.gr στο Google News!Παρα­κο­λου­θή­στε τις εξε­λί­ξεις με την υπο­γραφη εγκυ­ρό­τη­τας του Euro2day.gr FOLLOW USΑκολουθήστε τη σελίδα του Euro2day.gr στο LinkedinΠού θα «πέσουν» 870 εκατ.

Στον πρώτο πυλώνα, αυτόν που θα χρη­μα­το­δο­τή­σει έργα ΑΠΕ και μπα­τα­ρίες, προ­κει­μέ­νου να πάψει η τρο­φο­δο­σία των νησιών να εξαρ­τά­ται από τα ορυκτά καύσιμα, θα «πέσει» και η μερίδα του λέοντος, δηλαδή το 51% ή πάνω από 890 εκατ. ευρώ.

Στην ενερ­γειακή αυτο­νο­μία των νησιών προ­ο­ρί­ζο­νται 227 εκατ. ευρώ. Τα έργα αφορούν φωτο­βολ­ταϊκά και μπα­τα­ρίες για νοι­κο­κυ­ριά, επι­χει­ρή­σεις, δήμους, αγρότες και αερο­δρό­μια. Καθώς επίσης μεγα­λύ­τερα φωτο­βολ­ταϊκά 130-170 MW από κοινού με μπα­τα­ρίες.

Σε υβρι­δικά συστή­ματα ΑΠΕ για τα μικρά και μη δια­συν­δε­δε­μένα νησιά, το Ταμείο θα «ρίξει» 210 εκατ. ευρώ. Ο λόγος για υβρι­δικά συστή­ματα ΑΠΕ και μπα­τα­ρίες. Ως στόχος έχει μπει μια ισχύς έργων 450 MW.

Στα μεγα­λύ­τερα δια­συν­δε­δε­μένα νησιά (π.χ. Νάξος, Πάρος, Κρήτη), το νούμερο  «γράφει» 106 εκατ. ευρώ. Κυρί­αρχα τα μεγάλα φωτο­βολ­ταϊκά (πάντα μαζί με μπα­τα­ρίες), για να καλυ­φθούν οι αυξη­μέ­νες ανάγκες των νησιών σε ρεύμα κατά την του­ρι­στική περίοδο.

Στα θαλάσ­σια αιολικά, όπου το πρό­γραμμα αγνο­εί­ται καιρό τώρα, ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός συμ­με­το­χής από το Ταμείο είναι περίπου 260 εκατ. ευρώ.

Standalone Μπα­τα­ρίες (36 εκατ. ευρώ). Εδώ το πλάνο μιλάει για μπα­τα­ρίες διάρ­κειας 6-8 ωρών σε δια­συν­δε­δε­μένα νησιά (συστή­ματα 5 MW και 50 MW). Στόχος είναι να δημιουρ­γη­θούν «άμυνες» στα νησιά απέ­να­ντι σε πιθανές τεχνι­κές δια­κο­πές του δικτύου.

Μικρά υδροη­λε­κτρικά και φράγ­ματα πολ­λα­πλών χρήσεων (100 εκατ.). Τα έργα θα αφορούν πολ­λα­πλών χρήσεων ταμιευ­τή­ρες που υπο­στη­ρί­ζουν την ανθε­κτι­κό­τητα τόσο στο νερό όσο και στην ενέρ­γεια.

Πάνω από 700 εκατ. στις μεγάλες δια­συν­δέ­σεις των νησιών

Δίχως το Ταμείο που θα χρη­μα­το­δο­τή­σει με πάνω από 700 εκατ. ευρώ τις μεγάλες ηλε­κτρι­κές δια­συν­δέ­σεις, αυτές δεν θα ήταν εφικτές. Το Decarbonization Fund καλύ­πτει το 40% του συνο­λι­κού τους κόστους. Είναι ο δεύ­τε­ρος πυλώνας του Ταμείου.

Στη δια­σύν­δεση των Δωδε­κα­νή­σων (Κως – Ρόδος – Κάρ­πα­θος) που υπο­λο­γί­ζε­ται να είναι έτοιμη το 2028-2029, θα δια­τε­θούν 705 εκατ. ευρώ. Εκκρε­μούν ακόμη η ολο­κλή­ρωση των Κυκλά­δων (Σέριφος – Σίφνος, Νάξος – Αμοργός, κ.λπ.) και των νησιών του Β. Αιγαίου. Στόχος μακρο­πρό­θε­σμα είναι να μειω­θούν τα κόστη που κατα­βάλ­λουν οι κατα­να­λω­τές μέσω των λογα­ρια­σμών τους (ΥΚΩ), ώστε οι νησιώ­τες να πλη­ρώ­νουν την ίδια με όλους τιμή στο ρεύμα.

Ηλε­κτρο­δό­τηση πλοίων, σταθμοί φόρ­τι­σης

Στον τρίτο πυλώνα εντάσ­σο­νται μια σειρά από συμπλη­ρω­μα­τι­κές δράσεις, όπως για την ηλε­κτρο­δό­τηση των πλοίων στα λιμάνια (Cold ironing), με τα ποσά να καθο­ρί­ζο­νται στα 100 εκατ. Σε ό,τι αφορά τη συμ­με­τοχή για κατα­σκευή σταθμών φόρ­τι­σης ηλε­κτρι­κών οχη­μά­των, το ποσό ανέρ­χε­ται στα 31 εκατ. ευρώ.

Συνο­ψί­ζο­ντας τις προ­κλή­σεις και τα εμπόδια που έχει να αντι­με­τω­πί­σει το «πρα­σί­νι­σμα» των νησιών, ο κ. Αϊβα­λιώ­της επι­κε­ντρώ­θηκε  σε τρεις. Στην απουσία των δια­συν­δέ­σεων που μέχρι να γίνουν, ανα­βάλ­λο­νται πολλές επεν­δύ­σεις σε ΑΠΕ, καθώς ο επεν­δυ­τής δεν μπορεί έως τότε να πουλά την παρα­γό­μενη ενέρ­γεια στο σύστημα. Στην ενα­ντί­ωση των νησιω­τι­κών πλη­θυ­σμών προς τις ανε­μο­γεν­νή­τριες, χωρίς τις οποίες -μόνο με φωτο­βολ­ταϊκά και δίχως μπαταρίες- δεν επι­τυγ­χά­νε­ται ενερ­γειακή ασφά­λεια ενός νησιού από τις ΑΠΕ. Και στη διοι­κη­τική ανε­πάρ­κεια των δήμων.

«Από τους συνο­λικά 332 δήμους της Ελλάδας, διοι­κη­τική ικα­νό­τητα για να απορ­ρο­φούν επι­δο­τή­σεις από τα κοι­νο­τικά ταμεία έχουν μόνο 20. Ξέρετε πόσοι απ’ αυτούς αφορούν νησιά; Κανείς», ανέφερε ο Γενικός, εξη­γώ­ντας γιατί η εξεύ­ρεση επεν­δυ­τών, που συνε­πά­γε­ται ότι μια συγκε­κρι­μένη επέν­δυση θα φέρει κέρδη, συν­δέ­ε­ται ευθέως με τη διοι­κη­τική ικα­νό­τητα των δήμων

Πηγή: euro2day.gr