Τουρισμός: Στροφή στο value for money

Στρα­τη­γικό πλάνο για την ανά­πτυξη των προ­ο­ρι­σμών και συνεχής ανα­βάθ­μιση των υπο­δο­μών: σε αυτά τα δύο κρίσιμα σημεία θεω­ρεί­ται πως θα κριθεί- όπως ανα­φέ­ρουν στο Capital.gr επι­χει­ρη­μα­τίες της αγοράς- η επι­τυ­χία του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού τα επόμενα χρόνια, η οποία δεν είναι δεδο­μένη όσο μεγα­λώ­νει ο αντα­γω­νι­σμός με τις υπό­λοι­πες χώρες της Μεσο­γείου και οι επι­σκέ­πτες δίνουν όλο και μεγα­λύ­τερη έμφαση στην ποιό­τητα των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών.

Όπως εκτι­μούν πηγές από το χώρο των ξενο­δο­χείων, η φετινή χρονιά θα πάει εξίσου καλά με τις προη­γού­με­νες (που είχαμε συνε­χό­μενα ρεκόρ), στο σκέλος της ζήτησης και των αφίξεων, όμως τα έσοδα είναι το μεγάλο ερω­τη­μα­τικό, και αυτή τη σεζόν, αλλά πολύ πιθανόν και τις επό­με­νες.

Η τάση το τελευ­ταίο διά­στημα είναι να υπάρχει έντονη στροφή των του­ρι­στών σε κατα­λύ­ματα που θεω­ρού­νται “value for money”. Αυτό σημαί­νει πως οι επι­σκέ­πτες ανα­ζη­τούν υπη­ρε­σίες -στη διαμονή, στην εστίαση κ.ά- που αντα­πο­κρί­νο­νται στο ζητού­μενο τίμημα. “Είναι δια­τε­θει­μέ­νοι να πλη­ρώ­σουν αρκετά χρήματα για τη διαμονή τους, υπό την προ­ϋ­πό­θεση πως έχουν τις αντί­στοι­χες υπη­ρε­σίες και σέρβις” σημειώ­νουν χαρα­κτη­ρι­στικά πολλοί ξενο­δό­χοι με κατα­λύ­ματα σε δια­φο­ρε­τι­κούς προ­ο­ρι­σμούς. “Δεν έχουν πρό­βλημα με το ultra luxury προϊόν, αλλά με το luxury χωρίς λόγο, που μπορούν να βρουν και σε άλλες χώρες και σε χαμη­λό­τερη τιμή” συμπλη­ρώ­νουν.

Προ­βλέ­πουν επίσης πως η ελλη­νική του­ρι­στική αγορά θα βρει το “δρόμο” της και όπου απαι­τεί­ται, θα γίνει διόρ­θωση τιμών, φέρ­νο­ντας το παρά­δειγμα της Μυκόνου. Του­ρι­στική κίνηση και ζήτηση η Ελλάδα θα έχει, καθώς δεν υστερεί σε προ­σφε­ρό­με­νες ξενο­δο­χεια­κές υπη­ρε­σίες, εντού­τοις περι­μέ­νουν εκλο­γί­κευση τιμών εκεί όπου οι πολύ υψηλές τιμές δεν αντι­στοι­χούν σε καλό σέρβις και σε καλό φαγητό.

Η επί­πτωση στα έσοδα

Παρά την εντυ­πω­σιακή αύξηση των του­ρι­στι­κών αφίξεων στην Ελλάδα, τα έσοδα δεν παρου­σιά­ζουν αντί­στοιχη δυνα­μική, γεγονός που απο­δί­δε­ται σε μια σειρά παρα­γό­ντων. Καταρ­χάς, παρα­τη­ρεί­ται μείωση της μέσης κατά κεφαλήν δαπάνης, καθώς πολλοί επι­σκέ­πτες επι­λέ­γουν πιο οικο­νο­μι­κές μορφές δια­μο­νής, όπως βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις τύπου Airbnb, περιο­ρί­ζουν τις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις τους και στρέ­φο­νται σε φθη­νό­τε­ρες επι­λο­γές για φαγητό και δρα­στη­ριό­τη­τες.

Επι­πλέον, η αυξα­νό­μενη ροή επι­σκε­πτών από χώρες με χαμη­λό­τερη αγο­ρα­στική δύναμη, όπως τα Βαλ­κά­νια και η Ανα­το­λική Ευρώπη, επη­ρε­ά­ζει αρνη­τικά τα συνο­λικά έσοδα, καθώς αυτοί οι ταξι­διώ­τες ξοδεύ­ουν συνήθως λιγό­τερα χρήματα σε σύγκριση με του­ρί­στες από πιο “παρα­δο­σια­κές” αγορές υψηλού εισο­δή­μα­τος, όπως οι ΗΠΑ ή η Δυτική Ευρώπη.

Ένας άλλος σημα­ντι­κός παρά­γο­ντας είναι η αυξα­νό­μενη διάδοση των all-inclusive πακέτων δια­κο­πών, που περιο­ρί­ζουν την κατα­νά­λωση εκτός ξενο­δο­χεια­κών μονάδων, μειώ­νο­ντας έτσι τα χρήματα που κατα­λή­γουν στην τοπική οικο­νο­μία.  Τέλος, η γενι­κό­τερη διεθνής οικο­νο­μική αβε­βαιό­τητα και ο πλη­θω­ρι­σμός έχουν επη­ρε­ά­σει αρνη­τικά την αγο­ρα­στική διάθεση ακόμη και των του­ρι­στών με υψη­λό­τερο εισό­δημα.

Τι δεί­χνουν τα νούμερα

Την χρονιά που πέρασε η Ελλάδα είχε 36 εκα­τομ­μύ­ρια διε­θνείς αφίξεις (χωρίς να υπο­λο­γί­ζο­νται οι επι­βά­τες κρουα­ζιέ­ρας), αυξη­μέ­νες κατά 9,8% σε σχέση με το προη­γού­μενο έτος και 6% υψη­λό­τε­ρες από το 2019. Οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις, εξαι­ρου­μέ­νων των κρουα­ζιέ­ρων, ανήλθαν σε 20,6 δισ. ευρώ, αυξη­μέ­νες κατά 4,3%. Οι εισπρά­ξεις από την κρουα­ζιέρα ενι­σχύ­θη­καν σημα­ντικά (+31,2%), φτά­νο­ντας το 1,1 δισ. ευρώ. Συνο­λικά, τα του­ρι­στικά έσοδα για το 2024 ανήλθαν σε 21,7 δισ. ευρώ, παρου­σιά­ζο­ντας αύξηση 5,4%.

Ωστόσο, κατα­γρά­φηκε μείωση στη μέση κατά κεφαλή δαπάνη (εξαι­ρου­μέ­νης της κρουα­ζιέ­ρας), η οποία υπο­χώ­ρησε στα 573 ευρώ από 603 ευρώ το 2023, μειω­μένη κατά 30 ευρώ ή 5,1%.

Βάσει διοι­κη­τι­κών στοι­χείων, την περίοδο Ιανουα­ρίου–Δεκεμ­βρίου 2024 σημειώ­θη­καν 26 εκα­τομ­μύ­ρια διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις (+8,1% σε σύγκριση με το 2023), με ιδιαί­τερη αύξηση στην Αθήνα (+12%), καθώς και 11,9 εκα­τομ­μύ­ρια οδικές αφίξεις (+14,4%). Στον τομέα της κρουα­ζιέ­ρας, σε 51 λιμάνια κατα­γρά­φη­καν 5.490 αφίξεις πλοίων (+5%) και 7,9 εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες (+13%).

Τέλος, τα ξενο­δο­χεία σημεί­ω­σαν κύκλο εργα­σιών 11,4 δισ. ευρώ, αυξη­μένο κατά 9% από τα 10,6 δισ. ευρώ του 2023. Η μεγα­λύ­τερη αύξηση εντο­πί­στηκε στις κατη­γο­ρίες 4 και 5 αστέρων (+10%), ενώ οι μονάδες 1 έως 3 αστέρων σημεί­ω­σαν μικρό­τερη άνοδο (+5%). Οι επεν­δύ­σεις στον ξενο­δο­χειακό τομέα ανήλθαν σε 1 δισ. ευρώ (9% του κύκλου εργα­σιών), αυξη­μέ­νες από τα 761 εκατ. του προη­γού­με­νου έτους.

Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2025 (Ιανουά­ριος–Μάρτιος), η εισερ­χό­μενη ταξι­διω­τική κίνηση παρου­σί­ασε αύξηση 5,4%, φτά­νο­ντας τους 2,46 εκατ. επι­σκέ­πτες, σε σύγκριση με 2,33 εκατ. την αντί­στοιχη περίοδο του 2024. Παράλ­ληλα, οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις για το ίδιο διά­στημα ενι­σχύ­θη­καν κατά 4,4% και δια­μορ­φώ­θη­καν στα 1,073 δισ. ευρώ. Επι­πλέον, στο διά­στημα Ιανουα­ρίου–Απρι­λίου 2025, κατα­γρά­φη­καν 3,2 εκα­τομ­μύ­ρια διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις, αριθμός αυξη­μέ­νος κατά 197 χιλιά­δες ή 6,5% σε σύγκριση με το αντί­στοιχο τετρά­μηνο του 2024.

Σύμφωνα με το ρεπορ­τάζ, μέχρι και το Μάρτιο υπήρχε μεγάλη ροή κρα­τή­σεων στα συστή­ματα των ξενο­δο­χείων, μετά ο ρυθμός αυτός έπεσε και πλέον πολλοί περι­μέ­νουν last minute προ­σφο­ρές για να κλεί­σουν το ταξίδι τους.

Το δίπτυχο στρα­τη­γική και υπο­δο­μές

Όπως σημειώ­νουν όσοι γνω­ρί­ζουν καλά το χώρο του του­ρι­σμού και κατα­νο­ούν πόσο “ευαί­σθητο” μπορεί να είναι το του­ρι­στικό προϊόν, ο ρόλος της χάραξης στρα­τη­γι­κής είναι καθο­ρι­στι­κός για την ανά­πτυξη, την ανθε­κτι­κό­τητα και τη μακρο­πρό­θε­σμη βιω­σι­μό­τητα του κλάδου, ιδιαί­τερα στην Ελλάδα, όπου ο του­ρι­σμός απο­τε­λεί έναν από τους βασι­κούς πυλώνες της εθνικής οικο­νο­μίας. Η στρα­τη­γική δεν περιο­ρί­ζε­ται απλώς στην προβολή της χώρας στο εξω­τε­ρικό ή στην προ­σέλ­κυση επι­σκε­πτών, αλλά περι­λαμ­βά­νει τον συνο­λικό σχε­δια­σμό που καθο­ρί­ζει το πώς θα ανα­πτυ­χθεί ο του­ρι­σμός με όρους ποιό­τη­τας, χωρικής ισορ­ρο­πίας, και­νο­το­μίας και βιώ­σι­μης δια­χεί­ρι­σης των φυσικών και πολι­τι­στι­κών πόρων.

Ενδει­κτικά, είναι σημα­ντικό να δούμε ποιες μορφές του­ρι­σμού θα ανα­πτυ­χθούν και πού, πώς θα κατα­νε­μη­θεί το του­ρι­στικό ρεύμα πέρα από την επο­χι­κό­τητα και τα γνωστά σημεία υπερ­συ­γκέ­ντρω­σης, και με ποιον τρόπο θα εμπλα­κούν οι τοπικές κοι­νω­νίες, οι επι­χει­ρή­σεις και οι θεσμοί στη δια­δι­κα­σία ανά­πτυ­ξης.

Την ίδια ώρα, καθο­ρι­στικό ρόλο σε αυτή τη μετά­βαση παίζουν οι υπο­δο­μές, οι οποίες απο­τε­λούν τη βάση πάνω στην οποία στη­ρί­ζε­ται κάθε του­ρι­στική εμπει­ρία. Η απουσία υπο­δο­μών ή η παλαιό­τητά τους δεν επη­ρε­ά­ζει μόνο την εμπει­ρία του επι­σκέ­πτη, αλλά και την καθη­με­ρι­νό­τητα των κατοί­κων, την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος και την ανθε­κτι­κό­τητα των προ­ο­ρι­σμών σε κρίσεις.

Πηγή: capital.gr